Khóa luận Quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp trong kiểm toán Báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI TRẢ NHÀ

CUNG CẤP TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC

Sinh viên thực hiện

NGUYỄN TRẦN MỸ TRANG

Khóa học: 2014 - 2018

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI TRẢ NHÀ

CUNG CẤP TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC

Sinh viên thực hiện:

Giáo viên hướng dẫn:

TS. Hồ Thị Thúy Nga

Nguyễn Trần Mỹ Trang

Lớp: K48D Kiểm Toán

Niên khóa: 2014 - 2018

Huế, tháng 5 năm 2018

LỜI CẢM ƠN

Khóa luận tốt nghiệp là sự minh chứng cho kết quả học tập và nghiên cứu trong

bốn năm Đại học. Ngoài sự nổ lực của bản thân thì còn có sự chỉ bảo tận tình, giảng

dạy tâm huyết của Quý thầy cô, đơn vị thực tập và sự hỗ trợ, động viên từ gia đình và

bạn bè.

Đầu tiên, em xin gửi lời biết ơn chân thành nhất đến Quý thầy cô khoa Kế toán

- Kiểm toán trường Đại học Kinh tế Huế đã hết lòng giảng dạy và cung cấp cho em

những kiến thức quý báu trong thời gian học ở đây. Đặc biệt là cô giáo TS. Hồ Thị

Thúy Nga đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này.

Bên cạnh đó, em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Ban lãnh đạo cùng

toàn thể các anh chị trong Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC và đặc biệt là

các anh chị trong phòng Báo cáo tài chính 5 đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ trong

suốt thời gian thực tập tại công ty và giúp em hoàn thành quá trình thực hiện đề tài này.

Mặc dù trong thời gian thực tập, bản thân đã nỗ lực, cố gắng rất nhiều nhưng do

hạn chế về kiến thức, kinh nghiệm và thời gian nghiên cứu thực tế nên bài khóa luận

này sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp

ý kiến từ Quý thầy cô để khóa luận được hoàn thiện hơn.

Huế, ngày 24 tháng 04 năm 2018

Sinh viên

Nguyễn Trần Mỹ Trang

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

TNHH

VNĐ

TK

Trách nhiệm hữu hạn

Việt Nam đồng

Tài khoản

GLV

BCTC

BCKT

BC

Giấy làm việc

Báo cáo tài chính

Báo cáo kiểm toán

Báo cáo

GTGT

KSNB

DN

Giá trị gia tăng

Kiểm soát nội bộ

Doanh nghiệp

Công ty

CT

BQT

Ban Quản trị

BGĐ

HĐQT

KTV

KD

Ban Giám đốc

Hội đồng quản trị

Kiểm toán viên

Kinh doanh

DNKiT

TGĐ

KH

Doanh nghiệp kiểm toán

Tổng Giám đốc

Khách hàng

HTK

TSCĐ

XDCB

TXN

CĐKT

CĐSPS

Hàng tồn kho

Tài sản cố định

Xây dựng cơ bản

Thư xác nhận

Cân đối kế toán

Cân đối số phát sinh

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

i

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 - Mục tiêu kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

Bảng 1.2 - Ma trận rủi ro phát hiện

Bảng 2.1 - Các từ viết tắt, ký hiệu quy ước, ký hiệu tham chiếu trong giấy làm việc

Bảng 2.2 - Soát xét về thiết kế và thực hiện các kiểm soát chính

Bảng 2.3 - Rủi ro phát hiện

Bảng 2.4 - Phân tích sơ bộ khoản mục nợ phải trả người bán và khoản trả trước cho

người bán

Bảng 2.5 - Xác định mức trọng yếu của Công ty cổ phần XYZ

Bảng 2.6 - Mức trọng yếu áp dụng khi thực hiện kiểm toán

Bảng 2.7 - Xác định mức trọng yếu thực hiện của khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

Bảng 2.8 - Chương trình kiểm toán phải trả nhà cung cấp trích từ GLV E230

Bảng 2.9 - Chính sách kế toán trích từ GLV E240

Bảng 2.10 - Tổng hợp số liệu, phân tích trích từ GLV E210

Bảng 2.11 - Thu thập bảng tổng hợp công nợ theo từng nhà cung cấp trích từ GLV E241

Bảng 2.12 - Nội dung bất thường, giao dịch với các bên liên quan trích từ GLV E242

Bảng 2.13 - Đối chiếu, xác nhận công nợ trích từ GLV E243

Bảng 2.14 - Các khoản ứng trước nhà cung cấp trích từ GLV E245

Bảng 2.15 - Thủ tục Cut off trích từ GLV E246

Bảng 2.16 - Trình bày và phân loại trích từ GLV E247

Bảng 2.17 - Chi phí không hợp lý, hợp lệ trích từ GLV E248

Bảng 2.18 - Kết luận sau khi thực hiện xong các thủ tục kiểm toán trích từ GLV E230

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

ii

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 - Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý AAC

Sơ đồ 2.2 - Sơ đồ phòng ban kiểm toán

Sơ đồ 2.3 - Cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần XYZ

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

iii

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................................i

DANH MỤC BẢNG BIỂU ...........................................................................................ii

PH Ầ N I - ĐẶ T V ẤN ĐỀ ...............................................................................................1

1.1. S ự c ầ n thi ế t c ủa đề tài nghiên c ứ u .........................................................................1

1.2. M ụ c tiêu nghiên c ứ u ...............................................................................................2

1.3. Đối tượ ng nghiên c ứ u .............................................................................................2

1.4. Ph ạ m vi nghiên c ứ u ................................................................................................2

1.5. Phương pháp nghiên cứ u .......................................................................................2

1.6. K ế t c ấu đề tà i ...........................................................................................................3

PH Ầ N II - N Ộ I DUNG VÀ K Ế T QU Ả NGHIÊN C Ứ U .............................................4

CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LU Ậ N V Ề KI Ể M TOÁN KHO Ả N M Ụ C N Ợ PH Ả I

TR Ả NHÀ CUNG C Ấ P TRONG KI Ể M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍN H ...........4

1.1. Nh ữ ng v ấn đề chung v ề ki ể m toán Báo cáo tài chính ..........................................4

1.1.1. Khái ni ệ m v ề ki ể m toán BCTC ............................................................................4

1.1.2. Các đặc trưng cơ b ả n c ủ a ki ể m toán BCTC .........................................................4

1.1.2.1. Đối tượ ng c ủ a ki ể m toán BCT C .........................................................................4

1.1.2.2. Khách th ể c ủ a ki ể m toán BCT C .........................................................................5

1.1.2.3. Ch ủ th ể c ủ a ki ể m toán BCTC .............................................................................5

1.1.3. Phương pháp kiể m toá n ........................................................................................5

1.1.3.1. Phương pháp kiể m toán ch ứ ng t ừ .......................................................................5

1.1.3.2. Phương pháp kiể m toán ngoài ch ứ ng t ừ .............................................................5

1.1.4. M ụ c tiêu c ủ a ki ể m toán BCT C .............................................................................6

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

iv

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

1.1.5. Cơ sở pháp l ý ........................................................................................................6

1.1.6. Quy trình ki ể m toán BCTC ..................................................................................6

1.1.7. S ả n ph ẩ m c ủ a ki ể m toán BCTC ...........................................................................7

1.2. Nh ững quy đị nh hi ệ n hành v ề qu ả n lý h ạ ch toán, trình bày kho ả n m ụ c n ợ

ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ....................................................................................................8

1.2.1. Khái ni ệ m v ề kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ..............................................8

1.2.2. Phân lo ạ i kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ....................................................8

1.2.3. Nguyên t ắ c, yêu c ầ u h ạ ch toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ..................9

1.2.4. Phương pháp kế toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ...............................10

1.2.5. Ý nghĩa củ a kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ..............................................13

1.3. Khái quát chung v ề ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p trong

ki ể m toán Báo cáo tài chính ........................................................................................13

1.3.1. Khái ni ệ m v ề ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ...........................13

1.3.2. M ụ c tiêu ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ..................................13

1.3.3. Nh ữ ng r ủ i ro, sai p h ạ m thườ ng g ặ p trong quy trình ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ

ph ả i tr ả nhà cung c ấ p .....................................................................................................16

1.3.3.1. Xác đị n h m ứ c tr ọ ng y ế u ...................................................................................16

1.3.3.2. Các r ủi ro thườ ng g ặ p .......................................................................................16

1.4. Đánh giá sơ bộ v ề h ệ th ố ng ki ể m soát n ộ i b ộ đố i v ớ i kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả

nhà cung c ấ p .................................................................................................................17

1.5. Quy trình th ự c hi ệ n vi ệ c ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p .........17

1.5.1. Giai đoạ n chu ẩ n b ị ki ể m toá n .............................................................................17

1.5.1.1. Chu ẩ n b ị k ế ho ạ ch ............................................................................................17

1.5.1.2. Tìm hi ể u v ề khách hàng ....................................................................................19

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

v

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

1.5.1.3. Nghiên c ứ u h ệ th ố ng ki ể m soát n ộ i b ộ c ủa đơn vị đượ c ki ểm toán và đánh giá

sơ bộ r ủ i ro ki ể m soát ....................................................................................................20

1.5.1.4. Đánh giá mứ c tr ọ ng y ế u và r ủ i ro ki ể m toán ....................................................21

1.5.1.5.L ậ p k ế ho ạ ch ki ể m toán và thi ế t k ế chương trình kiể m toán ............................23

1.5.2. Giai đoạ n th ự c hi ệ n ki ể m toán ............................................................................24

1.5.2.1. Th ử nghi ệ m ki ể m soá t ......................................................................................24

1.5.3. Giai đoạ n k ế t thúc ki ể m toán ...............................................................................28

CHƯƠNG 2 - QUY TRÌNH KI Ể M TOÁN KHO Ả N M Ụ C N Ợ PH Ả I TR Ả NHÀ

CUNG C Ấ P TRONG KI Ể M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH T Ạ I CÔNG TY

TNHH KI Ể M TOÁN VÀ K Ế TOÁN AAC ...............................................................29

2.1. Khái quát v ề công ty TNHH Ki ể m toán và K ế toán AAC ................................29

2.1.1. T ổ ng quan v ề công ty TNHH Ki ể m toán và K ế toán AAC ................................29

2.1.2. L ị ch s ử hình thành và phát tri ể n c ủ a công ty ......................................................29

2.1.3. Phương châm, mụ c tiêu ho ạt độ ng ......................................................................30

2.1.4. Đặc điể m ho ạt độ n g c ủ a công ty .........................................................................31

2.1.4.1. Các lo ạ i d ị ch v ụ do công ty cung c ấ p ...............................................................31

2.1.4.2. Đội ngũ n hân viên ............................................................................................33

2.1.5. Đặc điể m t ổ ch ứ c qu ả n lý c ủ a công ty ................................................................34

2.1.5.1. Sơ đồ t ổ ch ứ c b ộ máy qu ả n lý t ạ i tr ụ s ở Đà N ẵ ng ............................................34

2.1.5.2. Sơ đồ phòng ban ki ể m toá n ..............................................................................35

2.1.6. Quy trình ki ể m toán Báo cáo tài chính t ạ i công ty TNHH Ki ể m toán và K ế

toán AAC ......................................................................................................................36

2.1.6.1. H ồ sơ kiể m toán c ủ a công ty ............................................................................36

2.1.6.2. Gi ấ y t ờ làm vi ệ c t ạ i công ty ..............................................................................36

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

vi

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

2.2. Th ự c tr ạ ng quy trình ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p trong

ki ể m toán Báo cáo tài chính t ạ i công ty TNHH Ki ể m toán và K ế toán AAC ......38

2.2.1. Giai đoạ n l ậ p k ế ho ạ ch ki ể m toán .......................................................................38

2.2.1.1. Xem xét ch ấ p nh ận khách hàng và đánh giá rủ i ro h ợp đồ ng ..........................38

2.2.1.2. L ậ p h ợp đồ ng ki ể m toán và l ự a ch ọ n nhóm ki ể m toán ....................................38

2.2.1.3. Tìm hi ểu khách hàng và môi trườ ng ho ạt độ ng ...............................................39

2.2.1.4. Tìm hi ể u chu trình Mua hàng - ph ả i tr ả - tr ả ti ề n .............................................44

2.2.1.5. Phân tích sơ bộ BCT C ......................................................................................47

2.2.1.6. Đánh giá chung về h ệ th ố ng ki ể m soát n ộ i b ộ và r ủ i ro kinh doan h ................48

2.2.1.7. Xác đị nh m ứ c tr ọ ng y ếu và phương pháp xác đị nh m ẫ u, c ỡ m ẫ u ....................49

2.2.1.8. T ổ ng h ợ p k ế ho ạ ch ki ể m toán ..........................................................................52

2.2.2. Giai đoạ n th ự c hi ệ n ki ể m toán .............................................................................57

2.2.2.1. Thi ế t k ế và th ự c hi ệ n th ử nghi ệ m ki ể m soát ....................................................57

2.2.2.2. Th ự c hi ệ n th ử nghi ệm c ơ bả n ...........................................................................58

2.2.3. Giai đoạ n k ế t thúc ki ể m toán ...............................................................................83

2.2.3.1. T ổ ng h ợ p k ế t qu ả các sai ph ạm đã kiể m tra, th ả o lu ậ n v ớ i khách hàng v ề k ế t qu ả

ki ể m tra ..........................................................................................................................83

2.2.3.2. Phát hành báo cáo ki ểm toán và thư quả n l ý ....................................................84

CHƯƠNG 3 - M Ộ T S Ố NH Ậ N XÉT VÀ GI Ả I PHÁP GÓP PH Ầ N HOÀN

THI Ệ N QUY TRÌNH KI Ể M TOÁN KHO Ả N M Ụ C N Ợ PH Ả I TR Ả NHÀ CUNG

C Ấ P TRONG KI Ể M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH T Ạ I CÔNG TY TNHH

KI Ể M TOÁN VÀ K Ế TOÁN AAC ............................................................................86

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

vii

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

3.1. M ộ t s ố nh ận xét đánh giá quy trình kiể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà

cung c ấ p trong ki ể m toán Báo cáo tài chính t ạ i công ty TNHH Ki ể m toán và K ế

toán AA C ......................................................................................................................86

3.1.1. Ưu điể m ...............................................................................................................86

3.1.1.1. T ổ ch ứ c qu ả n lý công vi ệ c ................................................................................86

3.1.1.2. Trình độ nhân viên và công tác đào tạ o chuyên môn cho nhân viên ...............86

3.1.1.3. V ề quy trình ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả nhà cung c ấ p trong ki ể m toán

Báo cáo tài chính t ạ i công ty TNHH Ki ể m toán và K ế toán AAC ................................87

3.1.2. H ạ n ch ế ................................................................................................................89

3.2. M ộ t s ố gi ả i pháp góp ph ầ n hoàn thi ệ n quy trình ki ể m toán kho ả n m ụ c n ợ

ph ả i tr ả nhà cung c ấ p ..................................................................................................90

PH Ầ N III - K Ế T LU Ậ N VÀ KI Ế N NGH Ị ................................................................93

3.1. K ế t lu ậ n ..................................................................................................................93

3.2. Ki ế n ngh ị ................................................................................................................94

DANH M Ụ C TÀI LI Ệ U T HAM KH Ả O ...................................................................95

PH Ụ L Ụ C .....................................................................................................................97

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

viii

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu

Nước ta đang bước vào giai đoạn hội nhập, mở cửa kinh tế, ngày càng nhiều

doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, đồng thời trong nước xuất hiện nhiều

doanh nghiệp mới thành lập. Nhiều cơ hội mới mở ra cho các doanh nghiệp, đi kèm

với đó là những thách thức, những rủi ro không thể né tránh được. Không những thế,

trong thời gian qua, với sự phát triển của thị trường chứng khoán, các công ty gia nhập

sàn chứng khoán tăng lên khiến cho ngày càng có nhiều đối tượng quan tâm đến thông

tin tài chính của doanh nghiệp. Chính vì thế, sự đòi hỏi về tính minh bạch, trung thực

cho các thông tin tài chính trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết thì vai trò của các công ty

kiểm toán càng được nâng cao. Với chức năng xác minh và bày tỏ ý kiến về tính trung

thực và hợp lý của báo cáo tài chính, kiểm toán không chỉ đảm bảo lợi ích cho các nhà

đầu tư, các chủ sở hữu vốn, chủ nợ và của chính bản thân doanh nghiệp mà còn giúp

cho cơ quan quản lý Nhà nước và xã hội có những thông tin kinh tế, tài chính trung

thực từ doanh nghiệp.

Trong quá trình hoạt động kinh doanh thì sẽ thường xuyên diễn ra các hoạt

động mua bán, trao đổi giữa doanh nghiệp với khách hàng, nhà cung cấp hay giữa các

chi nhánh, đơn vị thành viên với nhau, từ đó hình thành nên các khoản mục và đặc biệt

quan trọng là các khoản phải trả. Vì vậy, trong các chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính của

doanh nghiệp, khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp thường rất được quan tâm, chú

trọng và có ảnh hưởng trực tiếp và đáng kể tới tài sản, khả năng thanh toán và tình

hình tài chính của doanh nghiệp. Các chỉ tiêu này được phản ánh đúng khi khoản mục

phải trả nhà cung cấp được trình bày một cách trung thực, hợp lý. Trên thực tế, công

tác quản lý, hạch toán khoản mục này hay xảy ra các sai sót, gian lận nên thường được

chú trọng trong cuộc kiểm toán. Sau một thời gian thực tập tại Công ty trách nhiệm

hữu hạn Kiểm toán và Kế toán AAC, em đã có cơ hội tiếp cận được khoản mục nợ

phải trả nhà cung cấp, kết hợp với kiến thức đã học, em đã chọn nghiên cứu đề tài:

“Quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp trong kiểm toán báo cáo

tài chính tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC”. Qua đó, em mong muốn đạt

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

1

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

được những hiểu biết sâu hơn về thực tế quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả

nhà cung cấp, đồng thời đưa ra những ưu điểm, hạn chế và đề ra phương hướng nhằm

hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục này trong kiểm toán Báo cáo tài chính.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Vận dụng cơ sở lý thuyết về quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà

cung cấp để tìm hiểu, nghiên cứu thực tế quy trình. Qua đó nhằm tìm hiểu nguyên

nhân, phân tích và đánh giá thực trạng kiểm toán khoản mục này do AAC thực hiện.

Trên cơ sở đó rút ra nhận xét và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao và hoàn thiện

quy trình kiểm toán nợ phải trả nhà cung cấp trong kiểm toán báo cáo tài chính tại

Công ty trách nhiệm hữu hạn Kiểm toán và Kế toán AAC.

1.3. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả

nhà cung cấp trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Kiểm

toán và Kế toán AAC.

1.4. Phạm vi nghiên cứu

Tập trung nghiên cứu đề tài về quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà

cung cấp trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty trách nhiệm hữu hạn Kiểm toán

và Kế toán AAC thực hiện. Cùng với số liệu thu thập được là kiểm toán cho công ty

khách hàng XYZ cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2016.

1.5. Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Dựa vào các tài liệu về Hệ thống Chuẩn mực kế toán và kiểm toán; Chế độ kế

toán hiện hành; Chương trình kiểm toán mẫu của Hội kiểm toán viên hành nghề Việt

Nam; các số liệu, nội dung có trong các hồ sơ kiểm toán của AAC để tìm kiếm, thu

thập, cung cấp thông tin cần thiết để hoàn thành đề tài nghiên cứu.

 Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu, quan sát và phỏng vấn

 Trực tiếp phỏng vấn và quan sát việc kiểm toán từ công việc của các anh chị

Trưởng nhóm và trợ lý kiểm toán viên, các khách hàng được kiểm toán của công ty.

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

2

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

 Thu thập số liệu, tài liệu, các giấy tờ làm việc, hồ sơ, quy trình mẫu, báo cáo

kiểm toán liên quan đến quy trình kiểm toán nợ phải trả nhà cung cấp do công ty AAC

thực hiện mà chi tiết là cho công ty khách hàng XYZ.

 Phương pháp xử lý số liệu, thống kê, phân tích và tổng hợp

 Sử dụng phần mềm Excel để tính toán, phân tích số liệu thu thập được từ

khách hàng để làm căn cứ cho cuộc kiểm toán.

 So sánh quy trình kiểm toán mẫu với quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải

trả nhà cung cấp thực hiện thực tế tại AAC để qua đó xem xét, tìm ra sự khác biệt.

1.6. Kết cấu đề tài

Nội dung đề tài gồm:

Phần I - Đặt vấn đề

Phần II - Nội dung và kết quả nghiên cứu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

trong kiểm toán báo cáo tài chính.

Chương 2: Quy trình kiểm toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp trong kiểm

toán báo cáo tài chính do công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện đối với

khách hàng XYZ.

Chương 3: Một số nhận xét và giải pháp góp phần hoàn thiện quy trình kiểm

toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty

TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện.

Phần III - Kết luận và kiến nghị

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

3

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

PHẦN II - NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC

NỢ PHẢI TRẢ NHÀ CUNG CẤP TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO

TÀI CHÍNH

1.1. Những vấn đề chung về kiểm toán Báo cáo tài chính

1.1.1. Khái niệm về kiểm toán BCTC

Kiểm toán BCTC là kiểm tra, xác minh và đưa ra ý kiến về sự trình bày trung

thực và hợp lý của BCTC của mỗi đơn vị bằng việc thu thập và đánh giá các bằng

chứng kiểm toán do kiểm toán viên độc lập và có trình độ thực hiện. Do BCTC bắt

buộc phải được lập theo các Chuẩn mực và Chế độ kế toán hiện hành, nên Hệ thống

chuẩn mực kế toán và kiểm toán được sử dụng để làm thước đo trong kiểm toán

BCTC. Kết quả kiểm toán BCTC sẽ phục vụ cho đơn vị, Nhà nước và các bên thứ ba

trong việc đưa ra các quyết định kinh tế - xã hội.

1.1.2. Các đặc trưng cơ bản của kiểm toán BCTC

1.1.2.1. Đối tượng của kiểm toán BCTC

Đối tượng trực tiếp và thường xuyên của kiểm toán báo cáo tài chính là Bảng

khai tài chính. Bộ phận quan trọng của Bảng khai tài chính là Báo cáo tài chính của đơn vị

được kiểm toán.

Các BCTC này đều chứa đựng những thông tin lập ra tại một thời điểm cụ thể

trên cơ sở những tài liệu kế toán tổng hợp và chi tiết dựa theo những quy tắc nhất định.

Do vậy, mọi thông tin chứa đựng trong mỗi BCTC đều mang nhiều mối quan hệ theo

những chiều hướng khác nhau, giá trị trên các khoản mục chỉ là hình thức biểu hiện

của các mối quan hệ đó. Điều này cũng có nghĩa là khi thực hiện chức năng của mình,

kiểm toán BCTC không thể tách rời các tài liệu kế toán, các hoạt động kinh doanh và

tổ chức quản lý của đơn vị nhằm xác minh cụ thể độ tin cậy của từng khoản mục cũng

như mối quan hệ kinh tế chứa đựng trong các số dư, trong các chỉ tiêu phản ánh mối quan

hệ bên trong của hoạt động tài chính.

(Nguồn: Theo Giáo trình “Kiểm toán Tài chính” Trường Đại học kinh tế Quốc dân)

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

4

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

1.1.2.2. Khách thể của kiểm toán BCTC

Là một thực thể kinh tế độc lập, các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đơn vị cần

được kiểm toán.

1.1.2.3. Chủ thể của kiểm toán BCTC

Là các Kiểm toán viên độc lập, Kiểm toán viên nội bộ hay Kiểm toán viên Nhà

nước nhưng trên thực tế thì kiểm toán viên độc lập là chủ thể thường xuyên nhất của kiểm

toán BCTC.

1.1.3. Phương pháp kiểm toán

Dựa trên việc kiểm toán chừng từ hay sử dụng các thủ tục thay thế trong mối

quan hệ với đối tượng kiểm toán, phương pháp kiểm toán được phân thành:

1.1.3.1. Phương pháp kiểm toán chứng từ

Trong phương pháp này, các bằng chứng kiểm toán được kiểm toán viên thu

thập được dựa trên những thông tin tài chính từ các tài liệu kế toán.

a. Kiểm tra cân đối: dựa trên sự cân đối của các phương trình kế toán nhằm

kiểm tra các yếu tố cấu thành nên quan hệ cân đối đó.

b. Đối chiếu logic: xem xét mức biến động tương ứng về trị số của các chỉ tiêu

có quan hệ kinh tế trực tiếp. Tuy nhiên, có thể có mức biến động và theo các hướng

khác nhau.

c. Đối chiếu trực tiếp: là việc so sánh đối chiếu về mặt trị số của cùng một chỉ

tiêu trên các tài liệu kế toán.

1.1.3.2. Phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ

Đây là phương pháp mà trong đó, KTV phải dùng các phương pháp thích hợp

khác nhau để thu thập bằng chứng kiểm toán vì lúc này chưa có cơ sở dữ liệu do hệ

thống kế toán xử lý và cung cấp.

a. Kiểm kê: phương pháp kiểm đếm lại số tài sản, tiền, vật tư hàng hóa, …

hoặc có thể là nhằm kiểm tra đối chiếu số liệu trên sổ sách với số thực tế để đảm bảo

sự khớp đúng.

b. Điều tra: là những cách thức khác nhau mà KTV tiếp cận được với các đối

tượng kiểm toán nhằm tìm hiểu, thu thập thông tin cần thiết để làm nền tảng cho việc

đánh giá, nhận xét hoặc đi đến kết luận kiểm toán.

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

5

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

c. Thực nghiệm: là việc tái diễn các nghiệp vụ hay hoạt động hoặc sử dụng các

kỹ thuật nghiệp vụ để thực hiện các phép thử nhằm xác minh lại kết quả những gì đã

xảy ra, đánh giá khách quan chất lượng công việc.

1.1.4. Mục tiêu của kiểm toán BCTC

Giúp cho đơn vị được kiểm toán thấy rõ những tồn tại, sai sót để khắc phục

nhằm nâng cao chất lượng thông tin tài chính.

Giúp cho KTV đưa ra ý kiến xác nhận BCTC có được lập trên cơ sở Chuẩn

mực và Chế độ kế toán hiện hành, tuân thủ pháp luật có liên quan và có phản ánh trung

thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu hay không.

 Mục tiêu tổng quát: xác minh tính minh bạch, trung thực và hợp lý của các

thông tin trên BCTC.

 Mục tiêu kiểm toán chung

 Đầy đủ

 Quyền và nghĩa vụ

 Đánh giá và phân bổ

 Ghi chép chính xác

 Hiện hữu và phát sinh

 Trình bày và công bố

 Mục tiêu kiểm toán cụ thể: kiểm toán riêng, chi tiết cụ thể cho từng khoản

mục hoặc chu trình.

(Nguồn: Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 200)

1.1.5. Cơ sở pháp lý

Cơ sở pháp lý của hoạt động kiểm toán là Luật kiểm toán Nhà nước số

81/2015/QH13 ngày 21/06/2015, Nghị định số 105/2004/NĐ-CP của Chính phủ ngày

30/03/2004 về kiểm toán độc lập, Nghị định số 133/2005/NĐ-CP ngày 31/10/2005 của

Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP, Hệ

thống Chuẩn mực kế toán và kiểm toán Việt Nam, Chế độ kế toán cùng các văn bản

pháp luật, Nghị định và Thông tư liên quan.

1.1.6. Quy trình kiểm toán BCTC

Chương trình kiểm toán mẫu do Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam ban

hành theo Quyết định 368/QĐ-VACPA ngày 23/12/2013.

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

6

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

(Nguồn: Trích từ Chương trình kiểm toán mẫu ban hành theo Quyết định 368/QĐ-

VACPA ngày 23/12/2013)

1.1.7. Sản phẩm của kiểm toán BCTC

 Báo cáo kiểm toán: Trình bày kết quả của việc tiến hành xác minh tính trung

thực và hợp lý của thông tin tài chính trên khía cạnh trọng yếu.

 Thư quản lý: Trình bày những nhận xét, góp ý, lời khuyên của kiểm toán

viên cho các nhà quản lý tại đơn vị được kiểm toán.

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

7

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

1.2. Những quy định hiện hành về quản lý hạch toán, trình bày khoản mục

nợ phải trả nhà cung cấp

1.2.1. Khái niệm về khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

Nợ phải trả nhà cung cấp là các nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp, phát sinh

từ các giao dịch và sự kiện đã qua trong quá trình sản xuất kinh doanh mà trong tương

lai doanh nghiệp sẽ phải thanh toán bằng các nguồn lực của mình.

Khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp được trình bày trên Bảng cân đối kế toán

ở phần Nguồn vốn và chi tiết theo từng đối tượng phải trả.

(Nguồn: Theo Giáo trình Kiểm toán tập 2 Trường Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh)

Nợ phải trả nhà cung cấp là một trong những khoản mục quan trọng và thường

xuyên phát sinh trong mọi hoạt động kinh doanh của đơn vị và liên quan trực tiếp đến

chu trình mua hàng - phải trả - trả tiền. Nợ phải trả cho người bán, người cung cấp,

người nhận thầu xây lắp cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng phải trả. Trong

chi tiết từng đối tượng phải trả, tài khoản này phản ảnh cả số tiền đã ứng trước cho

người bán, người cung cấp, người nhận thầu xây lắp nhưng chưa nhận được sản phẩm,

hàng hóa, dịch vụ, khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao.

(Nguồn: Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ tài chính)

1.2.2. Phân loại khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý, kiểm tra các khoản nợ này thì căn cứ

vào thời hạn thanh toán, khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp được phân thành hai loại:

 Nợ ngắn hạn: là các khoản nợ phải trả trong vòng một năm hoặc một chu kỳ

hoạt động kinh doanh bình thường (nếu doanh nghiệp có chu kỳ kinh doanh bình

thường dài hơn một năm). Các khoản này sẽ được trang trải bằng tài sản ngắn hạn hoặc

bằng cách vay thêm.

 Nợ dài hạn: là các khoản nợ phải trả trong thời gian nhiều hơn một năm hoặc

nhiều hơn một chu kỳ hoạt động kinh doanh (nếu chu kỳ kinh doanh bình thường dài hơn

một năm).

(Nguồn: Theo Giáo trình Kiểm toán tập 2 Trường Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh)

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

8

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: TS. Hồ Thị Thúy Nga

1.2.3. Nguyên tắc, yêu cầu hạch toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp

Khi hạch toán khoản mục nợ phải trả nhà cung cấp thì theo chế độ kế toán hiện

hành, cần phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

 Các khoản nợ phải trả nhà cung cấp phải được theo dõi chi tiết theo từng đối

tượng, loại nguyên tệ phải trả, kỳ hạn phải trả và các yếu tố khác theo nhu cầu của

doanh nghiệp.

 Khi phát sinh các nghiệp vụ mua hàng chưa thanh toán thì khoản mục nợ phải

trả người bán được ghi nhận. Khoản mục này sẽ được ghi giảm trong trường hợp

doanh nghiệp thanh toán khoản nợ cho nhà cung cấp và trường hợp ứng trước tiền

hàng cho nhà cung cấp nhưng chưa nhận được hàng hóa dịch vụ, các khoản chiết khấu

thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại.

 Khi doanh nghiệp tiến hành mua hàng hóa nhưng chưa thanh toán tiền thì

được ghi nhận là một khoản nợ phải trả, trường hợp hóa đơn đã về nhưng hàng chưa

về hoặc hàng đã về nhập kho nhưng chưa nhận được hóa đơn thì khi đó đơn giá nhập

kho sẽ được ghi sổ theo giá tạm tính, khi nhận được hóa đơn hoặc thông báo giá chính

thức từ nhà cung cấp thì kế toán mới tiến hành điều chỉnh về giá thực tế.

 Định kỳ phải thường xuyên kiểm tra, đối chiếu các khoản nợ phát sinh, số tiền

đã thanh toán và số nợ còn phải thanh toán để có kế hoạch thanh toán hợp lý. Đối với

các khoản có số dư nợ lớn và thường xuyên có quan hệ giao dịch mua hàng thì cần

phải có giấy xác nhận bằng văn bản đối với các đối tượng này.

 Cần phải quy đổi ra Đồng Việt Nam (VND) theo tỷ giá giao dịch thực tế tại

thời điểm phát sinh các khoản nợ phải trả cho nhà cung cấp (bên Có TK 331), là tỷ giá

bán của Ngân hàng thương mại nơi thường xuyên có giao dịch.

 Khi thanh toán nợ phải trả cho nhà cung cấp (bên Nợ TK 331) bằng ngoại tệ

thì cần phải quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh cho từng

đối tượng chủ nợ.

 Doanh nghiệp cần phải đánh giá lại các khoản nợ phải trả nhà cung cấp có

gốc ngoại tệ tại tất cả các thời điểm lập Báo cáo tài chính. Tỷ giá giao dịch thực tế khi

SVTH: Nguyễn Trần Mỹ Trang

9