Đồ án Nghiên cứu ứng dụng GIS kết hợp WQI đánh giá tình trạng nước mặt tại hệ thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ
MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Tên đề tài:
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG GIS KẾT HỢP WQI ĐÁNH GIÁ TÌNH
TRẠNG NƯỚC MẶT TẠI HỆ THỐNG KÊNH TÂN HÓA – LÒ GỐM
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Môi Trường
Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường
GVHD: ThS. Nguyễn Trung Dũng
SVTH: Lê Dương Ngọc Phú
MSSV: 1311090457
LỚP:
13DMT01
TP. Hồ Chí Minh, Tháng 07/2017
LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đề tài này là công trình nghiên cứu khoa học của tác giả. Các
số liệu, kết quả nêu trong đề tài là trung thực và có nguồn gốc. Tác giả xin chịu trách
nhiệm trước Hội đồng phản biện và pháp luật về các kết quả nghiên cứu của đề tài này.
Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2017
Sinh viên thực hiện
Lê Dương Ngọc Phú
i
LỜI CẢM ƠN
Qua bốn năm học tập, nghiên cứu, rèn luyện ở trường nhờ sự chỉ dạy tận tình của
quý thầy cô trường Đại học Công nghệ TP. HCM đặc biệt là quý thầy cô Khoa Công nghệ
sinh học – Thực phẩm – Môi trường đã giúp em có được ngày càng nhiều kiến thức và
những hiểu biết sâu sắc trong học tập cũng như trong thực tiễn hằng ngày. Để hoàn thành
đồ án tốt nghiệp này, trước hết em xin chân thành cảm ơn các thầy cô Khoa Công nghệ
sinh học – Thực phẩm – Môi trường, trường Đại học Công nghệ TP.HCM đã trang bị cho
em vốn kiến thức quý báu trong suốt những năm học.
Em vô cùng cám ơn Thầy Nguyễn Trung Dũng đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy em
trong suốt thời gian thực hiện đồ án tốt nghiệp này.
Bên cạnh đó, em cũng xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến anh Trịnh Trọng Nguyễn
đã tận tình giúp đỡ em trong suốt thời gian làm thí nghiệm phân tích tại Mobilab cũng
như trong suốt quá trình làm đồ án này.
Mặc dù đã rất cố gắng để hoàn thiện Đồ án tốt nghiệp này nhưng có thể đề tài vẫn
còn nhiều thiếu sót, vì vậy em mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô,
Hội đồng phản biện để đề tài này hoàn thiện hơn.
Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2017
Sinh viên thực hiện
Lê Dương Ngọc Phú
ii
TÓM TẮT
Nước là vô cùng quan trọng đối với cuộc sống và sinh hoạt của mọi người, hiện
trang ô nhiễm nguồn tài nguyên nước tại nước ta ngày càng nghiêm trọng. Ở thành phố
Hồ Chí Minh ô nhiễm nước tại các kênh ngày càng ở mức nghiêm trọng hơn và khó nắm
bắt thông tin về tình trạng chất lượng nước. Để khắc phục tình trạng đó cần có một hệ
thống chỉ số phép nhìn nhận chất lượng nước một cách tổng hợp về các chỉ tiêu lý – hóa –
sinh của nguồn nước, được đánh giá theo một thang điểm thống nhất, dễ hiểu với các đối
tượng phổ thông. Một trong các chỉ số đó là “Chỉ số chất lượng nước – WQI” cùng với đó
là việc kết hợp hệ thống thông tin môi trường (GIS) để giúp nhà quản lý cũng như người
dân nắm bắt kịp thông tin, diễn biến của môi trường. Tôi đã tiến hành thực hiện đề tài:
“Nghiên cứu ứng dụng GIS kết hợp WQI đánh giá tình trạng nước mặt tại hệ thống kênh
Tân Hóa – Lò Gốm trên địa bàn thành phô Hồ Chí Minh”. Kênh Tân Hóa – Lò Gốm là
một trong những dòng kênh thoát nước chính của TP. HCM với tổng chiều tài lên đến
7.84 km chảy qua các quận Tân Phú, Quận 11, Quận 6, Tân Bình. Đến năm 2015 kênh
Tân Hóa – Lò Gốm được cải tạo lại, chất lượng nước đươc cải thiện tốt hơn và giúp cho
cuộc sống của người dân ở khu vực này được cải thiện.
Kết quả quá trình phân tích cho thấy 7/10 chỉ tiêu phân tích đều vượt QCVN 08-
MT:2015/BTNMT - cột B2 đó là các chỉ tiêu Amoni, TSS, DO, COD, BOD5, Coliform,
Phosphate. Sau tính toán WQI đề cho thấy chỉ số chất lượng nước của kênh rất thấp cả
giờ triều lên và giờ triều xuống đều năm trong thang màu đỏ ( nước ô nhiễm nặng cần
phải có biện pháp xử lý). So sánh với báo cáo kết quả 2015 của Sở tài nguyên và môi
trường thành phố Hồ Chí Minh cho thấy chất lượng nước tại kênh Tân Hóa – Lò Gốm có
xu hướng tái ô nhiễm. Và trong nghiên cứu đã ứng dụng công nghệ GIS với phần mềm
Arcmap để xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu thông số quan trắc môi trường nước mặt tại
kênh Tân Hóa – Lò Gốm. Qua đó cho thấy ứng dụng công nghệ mới có nhiều tiện ích và
là giải pháp hiện đại, hiểu quả cho việc quản lý môi trường.
iii
SUMMARY
Water is extremely important to human life and dayly activities, In our Contry
pollution of water resources is in serios problem. In Ho Chi Minh City, water pollution in
Canal is more serious and it’s difficult to collect information on water quality. To
overcome this situation, there is a need for an index system for water quality by using
summary of physical - chemistry – biological indicators base on standard index score,
easy to understand for most of people. One of the indicators is the "Water Quality Index -
WQI" toghether with the Geographic Information System (GIS) to help managers as well
as people catch up with information about environment change. I was started on the thesis
topic: “GIS application research combined with WQI to assessment of water status in Tan
Hoa - Lo Gom canal system in Ho Chi Minh City”. Tan Hoa – Lo Gom canal system is
one of the main drainage canal of Ho Chi Minh City. With a total length of 7.84 km,
HCM City runs through Tan Phu district, district 11, district 6 and Tan Binh district. By
2015, the Tan Hoa - Lo Gom Canal system will be rehabilitated to improve water quality
and improve people life of living in this area.
The results of the analysis showed that 7 out of 10 of analyzed items exceeded
QCVN 08-MT:2015/BTNMT - column B2 which are Amoni, TSS, DO, COD, BOD5,
Coliform, Phosphate. After calculated the WQI, the water quality index of the canal was
very low during both the tide is hight and the tide is low time, which were all in the red
scale (heavy polluted water required for treatment). Compared with the 2015 report of the
Ho Chi Minh City Natural Resources and Environment Department, the water quality in
Tan Hoa - Lo Gom canal system tends to be re-polluted. And in the research using GIS
with Arcmap software to build and manage the water in Tan Hoa - Lo Gom Canal.
Through that, the apply of new technology has many advantages, it is a modern and
effective solution for managing the environment.
iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ......................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN............................................................................................................ii
TÓM TẮT..................................................................................................................iii
DANH MỤC HÌNH...................................................................................................xi
DANH MỤC BẢNG..................................................................................................xiv
DANH MỤC VIẾT TẮT ..........................................................................................xvi
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1.1. Tài nguyên nước........................................................................................................6
1.1.1. Khái niệm tài nguyên nước[6] .............................................................................6
1.1.2. Phân loại tài nguyên nước[6] ...............................................................................6
1.1.3. Quy luật biến động tài nguyên nước theo thời gian[6] ........................................6
1.1.3.1. Tính chu kỳ................................................................................................. 6
1.1.3.2. Tính ngẫu nhiên.......................................................................................... 7
1.2. Ô nhiễm môi trường nước .........................................................................................7
1.2.2. Nguồn gốc ô nhiễm môi trường nước ................................................................8
1.2.3. Các tác nhân gây ô nhiễm môi trường nước.......................................................8
1.3 Khu vực nghiên cứu .................................................................................................11
1.3.1 Vị trí...................................................................................................................11
1.3.1.1 Vị trí địa lý khu vực................................................................................... 11
1.3.1.2 Vai trò của khu vực ................................................................................... 12
1.3.2 Điều kiện tự nhiên .............................................................................................12
1.3.2.1 Đặc điểm khí hậu....................................................................................... 12
1.3.2.2 Đặc điểm địa hình...................................................................................... 14
1.3.2.3 Đặc điểm thủy văn sông rạch .................................................................... 15
1.3.3.1 Đặc điểm xã hội......................................................................................... 17
1.3.3.2 Đặc điểm hiện trạng kinh tế....................................................................... 17
1.3.4 Hiện trạng môi trường khu vực .........................................................................18
1.4 Tổng quan về chỉ số chất lượng nước WQI .............................................................23
1.4.1 Tổng quan về chỉ số chất lượng nước WQI [2] ..................................................23
1.4.1.1 Tổng quan về chỉ số môi trường................................................................ 23
1.4.1.2 Mục đích của chỉ số môi trường................................................................ 23
1.4.1.3 Khái niệm WQI: ........................................................................................ 23
thế giới................................................................................................................... 26
1.5 Tổng quan về ứng dụng GIS [5] ................................................................................27
1.5.1 Khái niệm GIS...................................................................................................27
1.5.2 Các khả năng xử lỷ của GIS..............................................................................29
1.5.3 Định nghĩa hệ thống thông tin môi trường........................................................30
1.5.5 Vai trò của GIS trong nghiên cứu môi trường...................................................31
2.1 Vật liệu nghiên cứu...................................................................................................35
2.1.1 Dụng cụ và thiết bị ............................................................................................35
2.1.1.1 Dụng cụ ..................................................................................................... 35
2.1.1.2 Thiết bị....................................................................................................... 35
2.1.2 Hóa chất.............................................................................................................35
vi
2.1.2.1 Phosphate:................................................................................................. 35
2.1.2.3. COD [10] .................................................................................................... 75
2.1.2.4 Độ đục ....................................................................................................... 75
2.1.2.5. N-NH4 ..................................................................................................... 76
2.2 Thời gian và địa điểm...............................................................................................76
2.3 Đối tượng nghiên cứu...............................................................................................76
2.4 Phương pháp nghiên cứu..........................................................................................76
2.4.1 Phương pháp lấy mẫu........................................................................................76
2.4.1.1 Khảo sát vị trí các điểm lấy mẫu ............................................................... 77
2.4.1.2 Lấy mẫu, vận chuyển và lưu trữ............................................................... 77
2.4.2 Phương pháp phân tích các chỉ tiêu..................................................................78
2.4.2.1 Phân tích chỉ tiêu P-PO43-[9],[13] .................................................................. 79
2.4.2.4 BOD ( nhu cầu oxy sinh hóa) [9]................................................................ 85
2.4.2.5 Độ đục ....................................................................................................... 88
2.4.2.3 TSS (Tổng chất rắn lơ lửng)...................................................................... 97
2.4.2.4 Nhiệt độ, pH .............................................................................................. 97
2.4.4 Phương pháp xây dựng chỉ số WQI [1] ...........................................................101
2.4.4.1. Các yêu cầu đối với việc tính toán WQI ................................................ 101
2.4.4.2. Quy trình tính toán.................................................................................. 101
vii
2.4.4.3 Thu thập, tập hợp số liệu quan trắc ......................................................... 101
2.4.4.4. Tính toán WQI........................................................................................ 102
2.4.5 Phương pháp mô hình Streeter – Phelps:.....................................................106
2.4.5.1 Cách tiếp cận cân bằng vật chất .............................................................. 106
2.4.5.2 Độ thiếu hụt oxy...................................................................................... 108
2.4.5.3 Độ thiếu hụt ban đầu................................................................................ 108
2.4.5.4 Phương trình diễn biến của DO:.............................................................. 109
2.4.5.5 Sự nạp không khí..................................................................................... 110
3.1 Kết quả phân tích các chỉ tiêu.................................................................................112
3.2 Kết quả phân tích phosphate...................................................................................113
3.2.1 Kết quả phân tích triều lên...............................................................................113
3.2.2 Kết quả phân tích phosphate giờ triều xuống..................................................115
3.3 Kết quả phân tích coliform....................................................................................119
3.3.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................119
3.3.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................121
3.4 Kết quả phân tích DO.............................................................................................125
3.4.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................125
3.4.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................127
3.5 Kết quả phân tích BOD5 .........................................................................................131
3.5.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................131
3.5.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................133
3.6 Kết quả phân tích độ đục........................................................................................136
3.6.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................136
3.6.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................138
3.7 Kết quả phân tích COD ..........................................................................................141
viii
3.7.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................141
3.7.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................143
3.8 Kết quả phân tích Amoni........................................................................................147
3.8.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................147
3.7.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................149
3.8 Kết quả phân tích TSS............................................................................................153
3.8.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................153
3.8.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................155
3.9 Kết quả phân tích pH..............................................................................................159
3.9.1 Kết quả phân tích giờ triều lên ........................................................................159
3.9.2 Kết quả phân tích giờ triều xuống ...................................................................161
3.10.1 Về pH, chất rắn lơ lửng, độ đục ....................................................................164
3.10.2 Ô nhiễm chất hữu cơ .....................................................................................165
3.10.3 Chất dinh dưỡng ............................................................................................166
3.10.4 Các vi sinh vật gây bệnh................................................................................167
3.11. Kết quả tính toán chỉ số WQI..............................................................................168
thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm khi triều lên ...........................................................168
thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm khi triều xuống. .....................................................171
trí lấy.........................................................................................................................175
3.12 Thành lập bản đồ và kết quả quan trắc.................................................................178
3.13 Tính toán lan truyền chất theo mô hình streeter...................................................187
3.13.1 Thông tin về kênh và nguồn xả .....................................................................187
3.13.1.1 Thông tin về kênh.................................................................................. 187
3.13.1.2 Thông tin về nguồn xả........................................................................... 187
3.13.2 Đồ thị streeter ................................................................................................189
3.14 Đánh giá và đề xuất biện pháp .............................................................................196
ix
Lò Gốm.....................................................................................................................196
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................................197
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................199
x
DANH MỤC HÌNH
Minh ............................................................................................................................77
Hình 2.2 Kết quả dựng đường chuẩn phosphate.........................................................82
Hình 2.3 Máy đo DO...................................................................................................84
Hình 2.4: Cấu tạo máy Elox100..................................................................................90
Hình 2.5: Sơ đồ quá trình phân tích của máy..............................................................91
Hình 2.6: Sơ đồ ống dẫn..............................................................................................92
Hình 2.7: Điện cực và cell xử lí mẫu của máy Elox100 .............................................93
Hình 2.10: Cấu tạo máy amonitor...............................................................................96
Hình 2.11: Thiết bị Turbimax (đầu dò đo TSS).........................................................97
Hình 2.13: Máy đo pH ................................................................................................98
Hình 3.2: Biểu đồ phosphate triều xuống ..................................................................116
xi
bằng chỉ số WQI..........................................................................................................170
bằng chỉ số WQI..........................................................................................................173
bằng chỉ số WQI..........................................................................................................173
Hình 3.27. Cầu Phạm Văn Chí triều lên .....................................................................175
Hình 3.29. Cầu Phạm Văn Chí triều xuống ................................................................175
Hình 3.30. Cầu Hậu Giang khi triều xuống ................................................................175
Hình 3.31 Cầu Ông Buông khi triều lên .....................................................................176
Hình 3.32 Cầu Tân Hóa khi triều lên..........................................................................176
Hình 3.33. Cầu Ông Buông khi triều xuống ...............................................................176
Hình 3.34 Cầu Tân Hóa khi triều xuống.....................................................................176
Hình 3.36 Bản đồ khu vực tiến hành lấy mẫu quan trắc.............................................178
Hình 3.45 Đồ thị..........................................................................................................189
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Các đặc trưng nhiệt độ ...............................................................................12
Bảng 1.2: Các đặc trưng chế độ mưa .........................................................................13
Bảng 2.2: Chọn hệ số pha loãng .................................................................................86
Bảng 2.3: Lập dãy đường chuẩn xác định độ đục ......................................................88
Bảng 2.5: Quy định các giá trị qi, BPi ........................................................................102
Bảng 3.1: Kết quả phân tích phosphate giờ triều lên .................................................113
Bảng 3.2: Kết quả phân tích phosphate giờ triều xuống ............................................115
Bảng 3.3: Kết quả phân tích coliform giờ triều lên ....................................................119
Bảng 3.4: Kết quả phân tích coliform giờ triều xuống ..............................................121
Bảng 3.5: Kết quả phân tích DO giờ triều lên ............................................................125
Bảng 3.6: Kết quả phân tích DO giờ triều xuống ......................................................127
Bảng 3.7: Kết quả phân tích BOD5 giờ triều lên .......................................................131
Bảng 3.8: Kết quả phân tích BOD5 giờ triều xuống ..................................................133
Bảng 3.11: Kết quả phân tích COD giờ triều lên .......................................................141
Bảng 3.12: Kết quả phân tích COD giờ triều xuống ..................................................143
Bảng 3.13: Kết quả phân tích amoni giờ triều lên .....................................................147
Bảng 3.14: Kết quả phân tích amoni giờ triều xuống ................................................149
Bảng 3.15: Kết quả phân tích TSS giờ triều lên ........................................................153
Bảng 3.16: Kết quả phân tích TSS giờ triều xuống ...................................................155
Bảng 3.17: Kết quả phân tích pH giờ triều lên ..........................................................159
xiv
Bảng 3.18: Kết quả phân tích pH giờ triều lên ..........................................................161
triều lên. ......................................................................................................................168
triều xuống. ................................................................................................................171
xv
DANH MỤC VIẾT TẮT
Tiếng Anh
STT Từ viết tắt
Tiếng Việt
Biochemical Oxygen
1
BOD
Nhu cầu oxy sinh hóa
Demand
2
3
4
5
6
7
8
BTNMT
COD
Bộ tài nguyên môi trường
Nhu cầu oxy hóa học
Chemical Oxygen Demand
Dessolved Oxygen
CLN
Chất lượng nước
DO
Nồng độ oxy hòa tan trong nước
Đại học
ĐH
GRDP
MPN/100ml
Tổng sản phẩm trên địa bàn
Số coliform trong 100ml mẫu
National Sanitation
Foundation
9
NSF
Quỹ Vệ sinh Quốc gia Mỹ
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
N-NH4
NCKH
NXB
Amoni tính theo N
Nghiên cứu khoa học
Nhà Xuất Bản
3-
P-PO4
Hàm lượng phosphate
Quy chuẩn Việt Nam
Độ lệch chuẩn
QCVN
SD
Standard Deviation
TSS
Total Suspended Solids
Tổng chất rắn lơ lửng
Thành Phố Hồ Chí Minh
Thạc sĩ
TPHCM
ThS
TCVN
WQI-
CCME
Tiêu Chuẩn Việt Nam
The Canadian Council of
Ministers of the
20
Environment
21
22
WQISI
WQI
Chỉ số chất lượng nước thông số
Chỉ số chất lượng nước
Water Quality Index
xvi
MỞ ĐẦU
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Nước là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của con người. Nước trong tự nhiên bao
gồm toàn bộ nước từ các đại dương, sông suối, ao hồ, nước ngầm... Trên trái đất nước
ngọt chiếm một tỉ lệ rất nhỏ so với nước mặn. Nước mặt rất cần thiết cho sự sống và
phát triển, nước giúp cho các tế bào sinh vật trao đổi chất, tham gia vào các phản ứng
sinh hóa và tạo nên các tế bào mới. Vì vậy, có thể nói rằng ở đâu có nước thì ở đó có
sự sống. Nước được dùng cho đời sống, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ.
Sau khi sử dụng thì nước trở thành nước thải và chúng sẽ bị ô nhiễm với các mức độ
khác nhau. Ngày nay, cùng với sự bùng nổ dân số và tốc độ phát triển cao của các
ngành công, nông nghiệp… Chúng đã để lại rất nhiều hậu quả phức tạp, đặc biệt là vấn
đề ô nhiễm môi trường nước. Vấn đề này đang là mối nguy đáng lo ngại rất nhiều
người cũng như rất nhiều quốc gia trên thế giới. Ở Việt Nam hiện nay toàn bộ nước
thải sinh hoạt chưa được xử lý và được thải bỏ ra sông, hồ, ao các con kênh, rạch...(ví
dụ: Chất thải từ các cơ sở giặt tẩy, may quần jean xả thải trực tiếp ra môi trường làm
che lấp hoàn toàn con kênh tại xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh,...) Vì vậy, dẫn đến
tình trạng ô nhiễm nguồn nước và bốc mùi khó chịu, làm mất cảnh quan và ảnh hưởng
nghiêm trọng tới sức khỏe của con người và các loài động thực vật sống gần khu vực
xã thải.
Trong nghiên cứu này, tôi quan tâm đến hệ thống kênh rạch Thành phố Hồ Chí
Minh đây là hệ thống tiếp nhận nguồn nước thải sinh hoạt và công nghiệp. Kênh Tân
Hóa – Lò Gốm là một trong những hệ thống kênh đang phải hằng ngày chứa một
lượng lớn nước thải đổ vào, gây ra tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Thành phố Hồ
Chí Minh đã có những dự án cải tạo, gần đây nhất là dự án xây dụng, nạo vét kênh dọc
hai bên kênh Tân Hóa – Lò Gốm. Tuy nhiên, chất lượng nước sau cải vẫn chưa được
đánh giá. Trước đây, việc đánh giá chất lượng nước và mức độ ô nhiễm các thủy vực
thường dựa vào các chỉ số chất lượng nước riêng biệt và so sánh với giá trị giới hạn
được quy định trong các tiêu chuẩn, quy chuẩn trong nước nhưng chưa có nghiên cứu
đầy đủ nào về chất lượng nước của các kênh thuộc địa bàn thành phố. Cách làm này
cũng nói lên một phần không nhỏ về mức độ ô nhiểm nhưng vẫn còn các hạn chế: Thứ
nhất, đánh giá từng thông số riêng biệt không nói lên chất lượng nước tổng quát của
con sông. Thứ hai, với các thông số riêng lẻ, có thông số đạt và có thông số vượt tiêu
1
chuẩn hoặc thấp hơn tiêu chuẩn (ví dụ: DO) cho phép nên việc đánh giá chất lượng
nước sông chỉ có các nhà khoa học có chuyên môn mới hiểu được. Do vậy, sẽ khó
thông tin tình trạng chất lượng nước sông cho công chúng, gây khó khăn khi các nhà
quản lý đưa ra các quyết định nhằm bảo vệ hay khai thác nguồn nước hợp lý.
Để khắc phục khó khăn trên, cần có một hoặc một hệ thống chỉ số phép nhìn nhận
chất lượng nước một cách tổng hợp về các chỉ tiêu lý – hóa – sinh của nguồn nước,
được đánh giá theo một thang điểm thống nhất, dễ hiểu với các đối tượng phổ thông.
Một trong các chỉ số đó là “Chỉ số chất lượng nước – WQI”. Chỉ số WQI với ưu điểm
là đơn giản dễ hiểu, có tính khái quát cao có thể sử dụng cho mục đích đánh giá diễn
biến chất lượng nước theo không gian và thời gian, là nguồn thông tin phù hợp cho
cộng đồng, cho những nhà quản lý không phải chuyên gia về môi trường nước.
Và trong thời đại hội nhập, tân tiến, thay đổi liên tục theo xu hướng hiện đại hóa,
công nghệ thông tin phát triển không ngừng nhờ đó mà con người nắm bắt, xử lý
thông tin một cách nhanh nhất, sớm nhất và chính xác nhất. Nhờ những bước tiến xa
và nhanh của thời đại công nghệ thông tin như hiện nay cũng góp phần không nhỏ đến
quá trình phát triển nhanh chóng của khoa học, đặc biệt là ngành khoa học bản đồ mà
đỉnh cao của nó là hệ thống thông tin địa lý GIS đã cập nhật, tổng hợp, phân tích, quản
lý, truy xuất thông tin dễ dàng nhanh chóng và có tính chính xác cao. Khoa học thông
tin địa lý là sự kết hợp của ngành là sự kết hợp của các ngành bản đồ, địa lý và công
nghệ thông tin. Trong quản lý môi trường GIS có vai trò cực kì quan trọng GIS giúp
cho các nhà quản trị phân tích được những yêu tố môi trường dựa trên hệ thộng cơ sỡ
dữ liệu thông tin nhận được từ viễn thám không gian để thực hiện tích hợp dữ liệu,
phân tích địa lý không gian và lập bản đồ phân bố không gian nhằm theo dõi biến động
tài nguyên và tình hình phát triển phục vụ quy hoạch, quản lý tài nguyên môi trường
và đưa ra được các chiến lược bảo vệ môi trường. Trên thế giới và ở Việt Nam đã có
những nghiên cứu ứng dụng GIS với WQI và đã thu được nhiều kết quả khả quan.
Với những lý do nêu trên, tác giả đề xuất ứng dụng GIS với công cụ Arcmap và
WQI để phân vùng chất lượng nước ở hệ thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm thành phố là
một hướng đi có ý nghĩa thực tiễn để quản lý môi trường kênh rạch, làm cơ sở đánh
giá chất lượng nước một cách tổng quát, đồng thời cung cấp thông tin môi trường cho
2
cộng đồng một cách đơn giản, trực quan và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho
cộng đồng.
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chính
Đánh giá chất lượng nước kênh Tân Hóa – Lò Gốm thông qua chỉ số chất lượng
nước WQI và ứng dụng GIS.
2.2 Mục tiêu cụ thể
Xây dựng chỉ số WQI cho hệ thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm
Đánh giá chất lượng nước hệ thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm theo chỉ số WQI
Phân vùng chất lượng nước bằng ứng dụng Arcmap kết hợp WQI
3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Nội dung chính: Nghiên cứu, khảo sát thực địa và lấy mẫu
Nội dung 1: Thu thập, tổng hợp tài liệu.
Nội dung 2: Phân tích các thông số chất lượng nước cho hệ thống kênh Tân
Hóa – Lò Gốm
Nội dung 3: Lập bản đồ phân vùng chất lượng nước dựa trên WQI và ứng dụng
GIS
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Thời gian thực hiện đề tài: 02/2017 đến 07/2017
Phạm vi nghiên cứu: khu vực dọc kênh Tân Hóa – Lò Gốm, Thành phố Hồ Chí
Minh
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp thu thập số liệu: dự liệu được thu thập từ kết quả nghiên cứu, các
tài liệu và các web liên quan
Phương pháp khảo sát thực địa: tiến hành khảo sát khu vực nghiên cứu
Phương pháp phân tích: các thông số đo
3
Tải về để xem bản đầy đủ
213 trang
17140
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Đồ án Nghiên cứu ứng dụng GIS kết hợp WQI đánh giá tình trạng nước mặt tại hệ thống kênh Tân Hóa – Lò Gốm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- do_an_nghien_cuu_ung_dung_gis_ket_hop_wqi_danh_gia_tinh_tran.pdf
