Đồ án Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý tài nguyên nước mặt tại lưu vực sông Ba đoạn chảy qua thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
Ư
QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN N ỚC MẶT TẠI LƯU VỰC
SÔNG BA ĐOẠN CHẢY QUA THỊ XÃ AN KHÊ, TỈNH
GIA LAI
Ngành:
KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Chuyên ngành:
Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Võ Lê Phú
Sinh viên thực hiện
: Nguyễn Thị Thanh Hằng
Lớp: 11DMT02
MSSV: 1151080078
TP. Hồ Chí Minh, 2015
LỜI CAM ĐOAN
ình nghiên c
Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công tr
ứu thực sự của cá
nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Võ Lê Phú.
Các số liệu, những kết luận nghiên cứu đước trình bày trong luận văn này
trung thực và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào. Nọi dung của luận
án có tham khảo và sử dụng một số thông tin, tài liệu từ các nguồn sách, tạp chí
được liệt kê trong danh mục các tài liệu tham khảo.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Thanh Hằng
i
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy
ã t
đ
ư
ận tình h ớng dẫn tôi trong suốt quá trình viết Luận
PGS.TS Võ Lê Phú,
văn tốt nghiệp của mình.
ý Th
Tôi chân thành cảm ơn qu
ầy, Cô trong khoa CNSH – TP – MT ,
ã t
Trường đại học Công Nghệ TP. Hồ CHí Minh đ ận tình truyền đạt kiến thức
trong những năm tôi học tập. Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình
học không chỉ là nến tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành
trang quí báu để tôi bước vào đời một các vứng chắc và tự tin.
òng Tài Nguyên & Môi Trư
Tôi chân thành cảm ơn Ph
ờng thị xã An
ã cho phép và t
Khê, tỉnh Gia Lai đ
ạo điều kiện thuận lợi để tôi thực tập tại
ư
Phòng Tài Nguyên & Môi Tr ờng.
Cuối cùng tôi kính chúc quý Thầy, Cô dòi dào sức khỏe và thành công
trong sự nghiệp cao quý. Đồng kính chúc các Cô, Chú, Anh ,Chị trong phòng
tài Nguyên & Môi trường thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai luôn dồi dào sức khỏe,
đạt được nhiều thành công trong công việc.
Trân trọng kính chào
Sinh viên
Nguyễn Thị Thanh Hằng
ii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ..............................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu........................................................................................2
2.1. Mục tiêu tổng quát ........................................................................................2
2.2. Mục tiêu cụ thể .............................................................................................2
3. Nội dung nghiên cứu.......................................................................................3
4. Phạm vi đề tài..................................................................................................3
5. Giới hạn đề tài.................................................................................................3
6. Phương pháp nghiên cứu.................................................................................3
ĩa khoa h
7. Ý ngh
ọc và thực tiễn.........................................................................5
ĩa khoa h
7.1. Ý ngh
ọc của đề tài ......................................................................5
ĩa th
7.2. Ý ngh
ực tiễn của đề tài........................................................................5
8. Cấu trúc của luận văn......................................................................................5
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Tổng quan về tài nguyên nước.......................................................................7
1.1.1. Các khái niệm cơ bản..................................................................................7
1.1.2. Tầm quan trọng của nước đối với hoạt động kinh tế - xã hội.....................11
1.1.3. Mức độ khai thác và tình hình ô nhiễm nước hiện nay tại Khu vực Tây Nguyên
.........................................................................................................................15
1.2. Tổng quan về thị xã An Khê, Tỉnh Gia Lai ...................................................16
1.2.1. Điều kiện tự nhiên.......................................................................................16
1.2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội............................................................................23
iii
1.2.3. Tài nguyên...................................................................................................28
1.3. Tổng quan về sông Ba....................................................................................30
1.3.1. Đặc điểm chung...........................................................................................30
ớc sông Ba
1.3.2. Tài nguyên nư
............................................................................33
ầm quan trọng ủa sông Ba đối với phát triển KTXH của Thị xã An Khê và
1.3.3. T
c
Tỉnh Gia Lai.....................................................................................................34
ỆN TRẠNG TÀI NGUYÊN NƯỚC SÔNG BA TRÊN
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HI
ỊA BÀN THỊ XÃ AN KHÊ
Đ
..........................................................................36
ện trạng tài nguyên nước sông Ba
2.1. Hi
..............................................................36
ện trạng phân bố và lưu lượng nước sông Ba trên ịa bàn T
X An Khê .36
2.1.1. Hi
đ
2.1.2. Hiện trạng khai thác, sử dụng nước sông Ba tại Thị xã An Khê ................37
2.1.3. Các nguồn gây ô nhiễm chất lượng nước sông Ba......................................40
2.2. Hiện trạng công tác quản lý nước sông Ba tại địa bàn thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
.........................................................................................................................49
ư
2.2.1. Hệ thống cơ quan quản lý tài nguyên n ớc ................................................49
ư
2.2.2. Cơ sở pháp lý trong quản lý môi tr ờng nước sông Ba..............................51
2.2.3. Hệ thống trang thiết bị, máy móc phục vụ công tác quản lý chất lượng nước sông
Ba.....................................................................................................................53
ư
ã tri
ển khai...................53
2.2.4. Các hoạt động quản lý tài nguyên n ớc sông Ba đ
2.2.5. Hoạt động xử lý nguồn thải gây ô nhiễm nước sông Ba.............................55
ư
2.3. Đánh giá hiện trạng công tác quản lý n ớc sông Ba, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
iv
2.3.1. Thuận lợi .....................................................................................................62
2.3.2. Khó khăn, tồn tại........................................................................................63
2.4. Đánh giá khả năng tiếp nhận các nguồn thải của sông Ba, đoạn chảy qua thị xã An
Khê, tỉnh Gia Lai .............................................................................................67
2.4.1. Xác định các nguồn thải ...................................................................................72
2.4.2. Các kịch bản đánh giá khả năng tiếp nhận nguồn thải của sông Ba.................72
2.4.3. Đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải của sông Ba theo các kịch bản….72
Ư
CHƯƠNG 3 :ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ N ỚC SÔNG BA TẠI THỊ XÃ
AN KHÊ, TỈNH GIA LAI……
3.1. Giải pháp quản lý và nâng cao nhận thức về môi trường, quản lý rừng đầu nguồn sông
Ba ..........................................................................................................................90
3.1.1. Giải pháp Quản lý và nâng cao nhận thức về môi trường................................90
3.1.2. Giải pháp quản lý rừng đầu nguồn ...................................................................92
3.2. Giải pháp cho khai thác, sử dụng tài nguyên nước sông Ba................................95
3.2.1. Giải pháp quản lí...............................................................................................95
3.2.2. Giải pháp hợp tác quốc tế............................................................................99
ĩ thu
3.2.3. Các giải pháp k
ật..................................................................................100
3.3. Giải pháp công nghệ cho chất lượng nước sông Ba.......................................100
3.3.1. Thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm từ nguồn thải......................100
3.3.2. Áp dụng sản xuất sạch hơn (SXSH) cho một số ngành/lĩnh vực................101
3.3.3. Đổi mới công nghệ......................................................................................105
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...............................................................................106
v
1.KẾT LUẬN........................................................................................................106
2.KIẾN NGHỊ .......................................................................................................107
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................109
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Nhu cầu oxy sinh hóa
Bộ Tài nguyên và Môi trường
Chất lượng nước
Nhu cầu oxy hóa học
Oxy hòa tan
BOD
BTNMT
CLN
COD
DO
E.Coli
GDP
Tổng Coliform
Tổng sản phẩm nội địa
Kịch bản 1
KB1
KB2
Kịch bản 2
KBHT
LVS
Kịch bản hiện trạng
Lưu vực sông
N-NH4:
P-PO4
QCVN
QĐ
Nito
Phốtpho
Quy chuẩn Việt Nam
Quyết định
TCMT
TNHH
TSS
Tổng cục Môi trường
Trách nhiệm hữu hạn
Tổng chất rắn lơ lửng
Ủy ban nhân dân
UBND
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
ảng 1.1:
B
Nhiệt độ không khí trung bình của Thị xã An Khê qua các năm.................21
Độ ẩm không khí trung bình của Thị xã An Khê qua các năm ....................21
1.3. Lượng mưa trung bình của Thị xã An Khê qua các năm .............................21
1.4. Số giờ nắng trung bình của Thị xã An Khê qua các năm .............................22
ảng 1.2:
B
ảng
B
ảng
B
Bảng 1.5. Mực nước và lưu lượng nước của sông Ba tại trạm quan trắc An Khê từ năm
2010 - 2014. ..................................................................................................................22
ảng
B
1.6. Tình hình dân số trung bình của Thị xã An Khê đầu năm 2015 ..................23
1.7. Số lượng các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn Thị xã An Khê.........25
ảng
B
Bảng 1.8. Diện tích đất, phân theo loại đất của Thị xã An Khê năm 2014..................29
Bảng 2.1. Đặc trưng tài nguyên nước của lưu vực sông Ba..........................................36
ảng 2.2
B
. Lưu lượng trung bình tháng tại trạm thủy văn An Khê ................................36
Bảng 2.3: Hiện trạng công trình thủy lợi Thị xã An Khê .............................................37
ảng
B
2.4: Các thông số chính của Công trình thủy điện An Khê – Ka Nak.................39
2.5. Số lượng các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn Thị xã An Khê..........40
2.6. Chất lượng nước thải đầu ra của Nhà máy đường An Khê ..........................41
2.7: Kết quả quan trắc lượng nước thải đầu ra của Khu chà mỳ .........................42
ảng
B
ảng
B
ảng
B
Bảng 2.8: Kết quả quan trắc chất lượng nước mặt tại suối Vôi, Thị xã An Khê..........43
ảng
B
2.9. Kết quả phân tích mẫu nước tại bệnh viện đa khoa An Khê ........................45
Bảng 2.10. Lưu lượng các nguồn thải công nghiệp vào sông Ba .................................75
ảng
B
2.11. Tải lượng ô nhiễm tối đa của các nguồn thải..............................................76
2.12: Tải lượng chất ô nhiễm có sẵn trong nguồn nước tiếp nhận ......................76
2.13. Tải lượng ô nhiễm từ các nguồn thải..........................................................77
2.14. Khả năng tiếp nhận tải lượng ô nhiễm của nguồn nước .............................78
ảng
B
ảng
B
ảng
B
Bảng 2.15: Lưu lượng các nguồn thải công nghiệp và sông Ba ...................................79
ượng ô nhiễm có sẵn trong nguồn nước tiếp nhận
ảng 2.16. Tải l
B
.............................80
viii
Bảng 2.17. Tải lượng ô nhiễm từ các nguồn thải .........................................................81
ượng ô nhiễm của nguồn nước
ảng 2.18. Khả năng tiếp nhận tải l
B
............................82
..................................83
ảng 2.19. Lưu lượng các nguồn thải công nghiệp và sông Ba
B
ượng ô nhiễm tối đa của các nguồn thải
ảng 2.20. Tải l
B
.............................................84
ảng 2.21. Tải l ợng chất ô nhiễm có sẵn trong nguồn nước tiếp nhận
B
ư
.....................85
ượng ô nhiễm từ các nguồn thải
Bảng 2.22. Tải l
.........................................................86
ảng 2.23: Khả năng tiếp nhận tải lượng ô nhiễm của nguồn nước
B
............................87
ix
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
Hình 1.1.Vòng tuần hoàn nước toàn cầu.......................................................................12
Hình 1.2.Bản đồ hành chính Thị xã An Khê - tỉnh Gia Lai..........................................17
Hình 1.3.Bản đồ lưu vực sông Ba .................................................................................34
Hình 2.1.Nước từ thượng nguồn sông Ba (Gia Lai) qua hai công trình thủy điện lại đổ
ra sông Kôn (Bình Định)...............................................................................................48
Hình 2.2.Sơ đồ hệ thống quản lý môi trường Thị xã An Khê.......................................49
Hình 2.3.Quy trình công nghệ xử lý nước thải của nhà máy đường An Khê ...............55
ử lý nước thải tại Chi nhánh Công ty Cổ phần T ực phẩm Quảng
Hình 2.4: Quy trình x
h
ản xuất Tinh bột sắn Gia Lai cơ sở 2
Ngãi – Nhà máy S
...............................................56
ệ hệ thống xử lý nước thải Công ty MDF Vinafor Gia Lai
Hình 2.5: Quy trình công ngh
.......................................................................................................................................57
ồn thải nằm gần nhau (coi như xáo trộn chung )
Hình 2.6. Các ngu
Hình 2.7. Các ngu
.............................73
ồn thải cùng ả thải vào một vị trí
x
...................................................73
x
Đồ án tốt nghiệp
2015
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sông Ba là một trong chín hệ thống sông chính của Việt Nam và là sông lớn
nhất ở Nam Trung Bộ, Sông Ba có diện tích lưu vực 14.132 km2 trong đó 8.656 km2
nằm trong tỉnh Gia Lai. Bắt nguồn từ vùng núi cao trên 1.200 m ở phía Đông Bắc tỉnh
Gia Lai, sông Ba chảy qua nhiều địa phận thuộc tỉnh Gia Lai, chảy vào tỉnh Phú Yên
và cuối cùng đổ ra biển ở cửa Đà Rằng. Trong những năm gần đây, Sông Ba trở nên
cạn kiệt và có những lúc trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến đời
sống hoạt động sản xuất và sinh hoạt cộng đồng dân cư vùng hạ lưu.
Thực trạng lưu lượng dòng chảy của sông Ba tại các thời điểm vào mùa kiệt là
quá thấp, không thể đáp ứng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội vùng lưu vực sông,
không đáp ứng được nhu cầu sử dụng nước cho quá trình sản xuất, sinh hoạt, đảm bảo
vấn đề môi sinh vùng hạ du sau đập, đặc biệt trong điều kiện tác động của biến đổi khí
hậu với các biểu hiện về thời tiết nắng hạn gay gắt kéo trong thời gian qua.
ũng
Cùng với vấn đề cạn kiệt dòng chảy chất lượng môi trường nước sông Ba c
trở nên báo động, đã có lúc gây hoang mang cho người dân ở khu vực. Kết quả quan
trắc môi trường nước sông Ba tại một số điểm bị ảnh hưởng của việc xả thải từ các cơ
sở sản xuất thuộc lưu vực sông cho thấy một số chỉ tiêu môi trường vượt ngưỡng quy
chuẩn quy định, không đảm bảo cho mục đích nước cấp sinh hoạt, bảo tồn động vật
ã ph
thủy sinh hoặc thậm chí cho mục đích tưới tiêu thủy lợi. Bởi tại sông Ba đ
ải oằn
mình tiếp nhận những nguồn thải ô nhiễm ngày càng phát sinh từ các hoạt động sản
xuất công nghiệp, nông nghiệp và các chất thải sinh hoạt của các khu dân cư có ý thức
về môi trường thấp.
ã có nhi
Trước thực trạng đó, đ
đ
ều công trình, ề tài nghiên cứu về sông Ba,
nhưng phần lớn tập trung nghiên cứu cho mục tiêu phát triển các công trình thuỷ điện,
ũ hay h
kiểm soát xả l
ũ l
ạn chế rủi ro l ụt tại lưu vực sông. Ngoài ra, vấn đề môi trường,
1
Đồ án tốt nghiệp
2015
chất lượng nước sông Ba cũng được quan tâm rất nhiều trong thời gian gần đây, nhưng
để giải quyết vấn đề này cần có sự đầu tư các đề tài nghiên cứu khoa học, nhằm đề xuất
các giải pháp quản lý hiệu quả chất lượng nước sông Ba cho mục tiêu phát triển kinh tế
- xã hội bền vững cho lưu vực.
Trong bối cảnh đó, để góp phần đánh giá mức độ ô nhiễm và công tác quản lý
tài nguyên nước tại lưu vực sông Ba, người thực hiện đề tài đã chọn và tiến hành thực
ư
hiện đề tài “Đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp quản lý tài nguyên n ớc tại
lưu vực sông Ba đoạn chảy qua Thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai” cho Luận văn tốt
nghiệp của mình nhằm đóng góp một phần nào đó cho quê hương nơi người thực hiện
đề tài đang sinh sống
2.
Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu tổng quát
Đề xuất các giải pháp tổng hợp vừa đảm bảo các luận cứ khoa học vừa phù hợp
với thực tiễn của địa phương để quản lý chất lượng nguồn nước sông Ba đoạn chảy qua
thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
2.2. Mục tiêu cụ thể
Để đạt được mục tiêu tổng quát nêu trên, các mục tiêu cụ thể sau đây cần phải đạt
được:
- Đánh giá hiện trạng chất lượng nước sông Ba đoạn chảy qua thị xã An Khê,
tỉnh Gia Lai.
- Dự báo tác động của phát triển kinh tế- xã hội đến chất lượng nước sông Ba
ư
- Đề xuất các giải pháp quản lý chát l ợng nguồn nước sông Ba đoạn chảy
qua thị xã An Khê cho mục tiêu phát triển bền vững.
3. Nội dung nghiên cứu
2
Đồ án tốt nghiệp
2015
Để đạt được các mục tiêu cụ thể nêu trên, các nội dung nghiên cứu sau đây sẽ
được thực hiện:
- Tổng quan về tài nguyên nước
- Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Thị xã An Khê và lưu
vực sông Ba.
- Hiện trạng tài nguyên nước tại Thị xã An Khê, Tỉnh Gia Lai.
ư
- Đánh giá hiện trạng ô nhiễm và công tác quản lý tài nguyên n ớc tại Thị xã
An Khê, tỉnh Gia Lai.
ư
- Xác định các vấn đề còn tồn tại trong công tác quản lý tài nguyên n ớc tại lưu
vực sông Ba.
- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý TNN tại Thị
xã An Khê vì mục tiêu phát triển bền vững
4. Phạm vi đề tài:
- Phạm vi không gian: Thị xã An Khê, Tỉnh Gia Lai.
- Phạm vi thời gian: Tháng 05/2015 – tháng 08/2015.
5. Giới hạn đề tài:
Đề tài chỉ tập trung vào đánh giá hiện trạng khai thác, sử dụng và ô nhiễm nguồn
nước mặt tại sông thuộc địa bàn Thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai
6. Phương pháp nghiên cứu:
Để đạt được các nội dung nghiên cứu nêu trên, các phương pháp sau đây sẽ được áp
dụng
- Phương pháp khảo sát thực địa:
3
Đồ án tốt nghiệp
2015
Từ ngày 1/6/2015 đến 14/6/2015đi thực tế khu vực nghiên cứu để quan sát,
đánh giá cảm quan chất lượng nước mặt: Màu sắc, mùi, và các hệ sinh thái
ũng như
khu vực ven sông để đưa ra những nhận định sơ bộ chất lượng nước c
hiện trạng môi trường nước tại khu vực nghiên cứu.
Ghi chép, chụp ảnh lại những vấn đề quan tâm và cần thiết cho đề tài nghiên
cứu để có dẫn chứng cụ thể cho đề tài.
- Phương pháp thu thập và kế thừa
ư: Lu
Sử dụng các văn bản pháp lý nh
ật Bảo vệ Môi trường, các tiêu chuẩn môi
trường về quản lý tài nguyên nước mặt, các quy chuẩn ngành để phân tích các
ư
vấn đề môi trường có liên quan đến công tác quản lý tài nguyên n ớc làm cơ
sở để có thể đánh giá được hiện trạng về tài nguyên nước tại địa điểm nghiên
cứu.
Nghiên cứu các tài liệu về báo cáo quan trắc chất lượng nước mặt của Thị xã
qua các năm, các tài liệu trên mạng Internet, báo chí, … khai thác tài nguyên,
ư
quản lý môi tr ờng. Từ đó rút ra những nhận xét đánh giá hiện trạng khai thác
tài nguyên nước của khu vực sông Ba (đoạn chảy qua Thị xã An Khê).
Một số tài liệu về dân số, kinh tế - xã hội được thu thập từ phòng Tài nguyên
và Môi trường Thị xã An Khê.
- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia: Tham khảo ý kiến các thầy cô, những
ĩnh v
cán bộ có kinh nghiệm trong l
ực môi trường.
- Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Từ các thông tin, dữ liệu thu thập
được, tiến hành xem xét tìm ra các tồn tại để từ đó đưa ra các giải pháp quản lý tốt hơn.
ĩa khoa h
7. Ý ngh
ọc và thực tiễn
4
Đồ án tốt nghiệp
2015
ĩa khoa h
7.1. Ý ngh
ọc của đề tài
- Làm cơ sở ban đầu cho những nghiên cứu tiếp t7heo đối với lưu vực sông Ba
đoạn chảy qua thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai.
ình tr
- Bước đầu đánh giá t
ạng ô nhiễm tại lưu vực sông Ba, đánh giá công tác
quản lý chất lượng nước mặt lưu vực sông, đoạn chảy qua thị xã An Khê. Từ đó
rút ra những khó khăn, hạn chế trong quả lý môi trường tại làng nghề và đề xuất
các giải pháp quản lý nguồn nước mặt lưu vực sông Ba hiệu quả.
ĩa th
7.2. Ý ngh
ực tiễn của đề tài
đ
Trong những năm gần đây, có nhiều công trình, ề tài nghiên cứu về sông Ba,
nhưng phần lớn tập trung nghiên cứu cho mục tiêu phát triển các công trình thuỷ điện,
ũ hay h
kiểm soát xả l
ũ l
ạn chế rủi ro l ụt tại lưu vực sông. Vấn đề môi trường, chất
ũng đư
lượng nước sông Ba c
ợc quan tâm rất nhiều trong thời gian gần đây, nhưng để
giải quyết vấn đề này cần có sự đầu tư các đề tài nghiên cứu khoa học, nhằm đề xuất
các giải pháp quản lý hiệu quả chất lượng nước sông Ba cho mục tiêu phát triển kinh tế
- xã hội bền vững cho lưu vực.Với mục đích đánh giá hiện trạng và đề xuất biện pháp
ư
quản lý tài nguyên n ớc mặt tại lưu vực sông Ba đoạn chảy qua thị xã An Khê, tỉnh
Gia Lai. Đề tài này sẽ cung cấp những thông tin có giá trị cho công tác quản lý môi
trường tại lưu vực sông Ba nhằm hạn chế tối đa việc phát sinh ô nhiễm trên lưu vực
sông Ba
8. Cấu trúc của Luận văn
Luận văn gồm 03 chương được bố cục như sau: Tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu,
nội dung và phương pháp nghiên cứu sẽ được trình bày ở Chương Mở đầu. Ở Chương
1 sẽ tổng quan về các vấn đề nghiên cứu bao gồm: tổng quan về tài nguyên nước, tổng
quan về tình hình kinh tế - xã hội thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, tổng quan về lưu vực
sông Ba. Chương 2 sẽ thực hiện đánh giá về hiện trạng tài nguyên nước sông Ba trên
5
Đồ án tốt nghiệp
2015
địa bàn thị xã An Khê, đánh giá việc quản lý tài nguyên nước trên lưu vực sông Ba.
Cuối cùng dựa trên việc đánh giá ở Chương 2, Chương 3 sẽ đề xuất các giải pháp tăng
ư
cường hiệu quả công tác quản lý tài nguyên n ớc sông Ba trên địa bàn thị xã An Khê,
tỉnh Gia Lai. Một số kết luận và kiến nghị sẽ được trình bày ở phần cuối của Luận văn.
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Tổng quan về tài nguyên nước:
1.1.1. Các khái niệm cơ bản:
1.1.1.1. Nước mặt:
Tài nguyên nước mặt: Là nước phân bố trên mặt đất, nước trong các đại dương,
sông, suối, ao hồ, đầm lầy. Đặc điểm của tài nguyên nước mặt là chịu ảnh hưởng lớn từ
6
Đồ án tốt nghiệp
2015
điều kiện khí hậu và các tác động khác do hoạt động kinh tế của con người; nước mặt
dễ bị ô nhiễm và thành phần hóa lý của nước thường bị thay đổi; khả năng hồi phục trữ
lượng của nước nhanh nhất ở vùng thường có mưa. ( Nguyễn Võ Châu Ngân, 2003)
1.1.1.2. Ô nhiễm nước:
ã nêu:
Luật Tài nguyên Nước của Việt Nam đ
Ô nhiễm nguồn nước là sự biến đổi tính chất vật lý, tính chất hóa học và thành phần
sinh học của nước không phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho phép, gây
ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật.
Suy thoái nguồn nước là sự suy giảm về số lượng, chất lượng nguồn nước so với
ã đư
trạng thái tự nhiên hoặc so với trạng thái của nguồn nước đ
thời kỳ trước đó.
ợc quan trắc trong các
Cạn kiệt nguồn nước là sự suy giảm nghiêm trọng về số lượng của nguồnnước,
làm cho nguồn nước không còn khả năng đáp ứng nhu cầu khai thác, sử dụng và duy trì
hệ sinh thái thủy sinh.
Nguồn gốc ô nhiễm nước:
Các nguyên nhân gây ô nhiễm nước được chia làm hai loại: nguồn tự nhiên và
nguồn nhân tạo.
ũ l
Ô nhiễm nước có nguồn gốc tự nhiên: Do mưa, tuyết tan, gió bão, l ụt đưa vào
môi trường nước chất thải bẩn, các sinh vật và vi sinh vật có hại kể cả xác chết của
chúng.
Ô nhiễm nước có nguồn gốc nhân tạo: Quá trình thải các chất độc hại chủ yếu
dưới dạng lỏng như các chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông
vào môi trường nước.
Phân loại ô nhiễm nước:
7
Đồ án tốt nghiệp
2015
Theo bản chất các tác nhân gây ô nhiễm, tác nhân ô nhiễm nước được phân loại
thành: ô nhiễm vô cơ, ô nhiễm hữu cơ, ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm sinh học, ô nhiễm
bởi các tác nhân vật lý.
1.1.1.3. Thông số cơ bản đánh giá chất lượng nước:
Các chỉ tiêu hóa lý:
-
Độ đục: Độ đục do sự hiện diện của các chất huyền trọc như đất sét, bùn,
chất hữu cơ li ti và nhiều loại vi sinh vật khác. Nước có độ đục cao chứng tỏ nước có
nhiều tạp chất chứa trong nó, khả năng truyền ánh sáng qua nước giảm.
-
Độ màu (màu sắc): Màu sắc của nước gây ra bởi lá cây, gỗ, thực vật sống
ã phân h
hoặc đ
ủy dưới nước, từ các chất bào mòn có nguồn gốc từ đất đá, từ nước thải
sinh hoạt, công nghiệp. màu sắc của nước có thể là kết quả từ sự hiện diện của các ion
có tính kim khí như sắt, mangan.
-
Chất rắn hòa tan: Trong những sự thay đổi về mặt môi trường, cơ thể con
người có thể thích nghi ở một giới hạn. Với nhiều người khi phải thay đổi chỗ ở, hoặc
ư
đi đây đó khi sử dụng nước có hàm lượng chất rắn hòa tan cao th ờng bị chứng nhuận
tràn cấp tính hoặc ngược lại tùy theo thể trạng mỗi người. Tuy nhiên đối với dân địa
phương, sự kiện trên không gây một phản ứng nào trên cơ thể. Trong ngành cấp nước,
đư
hàm lượng chất rắn hòa tan ợc khuyến cáo nên giữ thấp hơn 500mg/l và giới hạn tối
ũng ch
đa chấp nhận c
ỉ đến 1000mg/l.
Các chỉ tiêu vi sinh:
-
Định lượng Coliform: Coliform là những trực khuẩn gram âm không sinh
bào tử hiếu khí hoặc kị khí tùy ý, có khả năng lên men lactose, sinh acid là sinh hơi ở
0
à các vi
ĩa l
37 C trong 24 – 48 giờ. Trong thực tế phân tích coliform được định ngh
khuẩn có khả năng lên men sinh hơi trong khoảng 48 giờ khi được ủ 370C trong môi
trường canh lauryl sulphate và canh Brilliant green lactose bile salt. Nhóm coliform
8
Đồ án tốt nghiệp
2015
hiện diện rộng rãi trong tự nhiên trong ruột người, động vật. Coliform là nhóm vi sinh
vật chỉ thị: Số lượng hiện diện của chúng trong nước, thực phẩm.
-
Tổng số vi sinh hiếu khí: Vi khuẩn hiếu khí là những vi khuẩn tăng trưởng
và hình thành khuẩn lạc trong điều kiện có sự hiện diện của oxi phân tử. Tổng số vi
khuẩn hiếu khí hiện đạt trong mẫu chỉ thị mức độ vệ sinh của thực phẩm. Chỉ số này
được xác định bằng phương pháp đếm khuẩn lạc mọc trên môi trường thạch dinh
dưỡng từ một lượng mẫu xác định trên cơ sở xem 1 mẫu khuẩn lạc là sinh khối phát
triển từ 1 tế bào hiện diện trong mẫu và được biểu diễn dưới dạng 1 số đơn vị hình
thành khuẩn lạc (colony forminhg unit, CFU). Chỉ tiêu tổng vi sinh vật hiếu khí được
dùng để đánh giá chất lượng của mẫu về vi sinh vật.
-
Chỉ số vệ sinh E.coli: Trong nước thải đặc biệt là nước thải sinh hoạt, nước
thải bệnh viện, nước thải khu chăn nuôi, … nhiễm nhiều vi sinh vật có sẵn trong phân
người và phân sức vật. Trong đó có nhiều loài vi sinh khuẩn gây bệnh đặc biệt là các
bệnh về đường tiêu hóa, như tả lị thương hàn, các vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm.
ư
Việc xác định tất cả các loài vi sinh vật có ở trong phân bị hòa tan vào n ớc, kể
cả các vi khuẩn gây bệnh rất khó khăn và phức tạp. Trong các nhóm đó người ta chọn
E.coli làm vi sinh vật chỉ thị vì:
- E.coli đại diện cho nhóm vi khuẩn quan trọng nhất trong việc đánh giá mức
ư
độ vệ sinh có nhiễm phân hay không và nó có đủ tiêu chuẩn lý t ởng cho vi
sinh vật chỉ thị.
- Nó có thể xác định bằng các phương pháp phân tích vi sinh vật học thông
thường ở phòng thí nghiệm.
Các chỉ tiêu hóa học:
- pH: pH là đại lượng đặc trưng cho tính axit hoặc bazơ của nước và được tính
bằng công thức: pH = -log[H+].
9
Tải về để xem bản đầy đủ
127 trang
13860
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Đồ án Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý tài nguyên nước mặt tại lưu vực sông Ba đoạn chảy qua thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- do_an_danh_gia_hien_trang_va_de_xuat_giai_phap_quan_ly_tai_n.pdf
