Đồ án Công tác đoán đọc điều vẽ ảnh hàng không phục vụ thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:10000

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

Lêi nãi ®Çu

B¶n ®å cã mét vai trß rÊt quan träng trong nghiªn cøu khoa häc vµ

®-îc sö dông réng r·i trong c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n vµ quèc phßng. Nã lµ

tµi liÖu c¬ b¶n kh«ng thÓ thiÕu ®-îc trong ngµnh kinh tÕ quèc d©n, trong lÜnh

vùc khoa häc kü thuËt. Nã võa lµ c¬ së võa lµ c«ng cô vµ kÕt qu¶ trong thiÕt

kÕ, quy ho¹ch toµn bé nÒn kinh tÕ cña ®Êt n-íc.

Trong giai ®o¹n hiÖn nay, viÖc thùc hiÖn chiÕn l-îc c«ng nghiÖp ho¸ -

hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc cña §¶ng ta ®Ò ra ngµy cµng ®Èy m¹nh trªn ph¹m vi

toµn quèc. B¶n ®å ®Þa h×nh lµ tµi liÖu cÇn cã tr-íc tiªn vµ cÇn thiÕt, nhÊt lµ t¹i

c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm, c¸c khu c«ng nghiÖp ®Çu mèi thuû lîi, thuû ®iÖn

®Ó kh¶o s¸t, thiÕt kÕ quy ho¹ch sö dông ®Êt. V× vËy c«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å

®Þa h×nh lµ c«ng viÖc mang tÝnh cÊp b¸ch hiÖn nay.

§Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh ng-êi ta cã thÓ sö dông nhiÒu ph-¬ng

ph¸p kh¸c nhau, tuy nhiªn phæ biÕn nhÊt hiÖn nay vÉn lµ ph-¬ng ph¸p thµnh

lËp b¶n ®å b»ng ¶nh hµng kh«ng. Trong quy tr×nh c«ng nghÖ cña ph-¬ng

ph¸p nµy th× c«ng t¸c ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ lµ mét c«ng ®o¹n quan träng.

HiÓu ®-îc tÇm quan träng vµ cÊp thiÕt cña viÖc thµnh lËp b¶n ®å ®Þa

h×nh hiÖn nay, ®-îc sù ®ång ý cña Bé m«n ®o ¶nh vµ viÔn th¸m - Khoa Tr¾c

®Þa -Tr-êng §¹i häc Má - §Þa ChÊt, em ®· chän thùc hiÖn ®Ò tµi tèt nghiÖp:

"C«ng t¸c ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ ¶nh hµng kh«ng phôc vô thµnh lËp b¶n

®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:10000 "

Môc ®Ých: NhËn xÐt ®¸nh gi¸ vÞ trÝ, nhiÖm vô vµ tÇm quan träng cña

c«ng t¸c ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ trong quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa

h×nh b»ng ¶nh hµng kh«ng; kh¸i qu¸t ho¸ ®-îc c«ng t¸c ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ ®Þa

h×nh. Tõ ®ã x¸c ®Þnh néi dung, ph-¬ng ¸n kinh tÕ, kü thuËt tèi -u phï hîp víi

®iÒu kiÖn thùc tiÔn nh»m thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:10000.

Yªu cÇu: Kh¶o s¸t, thiÕt kÕ vµ ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ trong phßng còng nh-

ngoµi trêi ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:10000.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

1

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

Néi dung ®å ¸n gåm 3 ch-¬ng

Ch-¬ng I: B¶n ®å ®Þa h×nh vµ c¸c ph-¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa

h×nh

Ch-¬ng II: C«ng t¸c ®o¸n ®äc ®iÒu vÏ .

Ch-¬ng III: Thùc nghiÖm.

Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi em ®· ®-îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña thÇy

gi¸o –Th.s TrÇn Trung Anh cïng toµn thÓ c¸c thÇy c« trong bé m«n ®o ¶nh

vµ viÔn th¸m vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp kÕt hîp víi sù cè g¾ng cña b¶n th©n ®Õn

nay em ®· hoµn thµnh b¶n ®å ¸n nµy, nh-ng do thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi cßn

h¹n hÑp vµ tr×nh ®é b¶n th©n cßn h¹n chÕ nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu

sãt. V× vËy em rÊt mong nhËn ®-îc nh÷ng ®ãng gãp quý b¸u tõ phÝa c¸c thÇy

c« gi¸o trong bé m«n vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó ®Ò tµi ®-îc trän vÑn h¬n.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

2

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

CH¦¥NG I

B¶N §å §ÞA H×NH Vµ C¸C PH¦¥NG PH¸P THµNH LËP

B¶N §å §ÞA H×NH

1.1. Kh¸i qu¸t Vµ môc ®Ých cña b¶n ®å ®Þa h×nh

1.1.1. Kh¸i qu¸t vÒ b¶n ®å ®Þa h×nh

B¶n ®å ®Þa h×nh lµ lo¹i b¶n ®å thÓ hiÖn mét c¸ch cã chän läc c¸c ®èi

t-îng tù nhiªn vµ nh©n t¹o cã trªn mÆt ®Êt theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh. C¸c yÕu

tè néi dung c¬ b¶n cña b¶n ®å ®Þa h×nh ®-îc biÓu thÞ trªn b¶n ®å b»ng c¸c ký

hiÖu quy -íc hiÖn hµnh.

Møc ®é chi tiÕt biÓu thÞ néi dung cña b¶n ®å phô thuéc vµo tû lÖ vµ

môc ®Ých sö dông cña b¶n ®å. C¸c yÕu tè quan träng cÇn chó ý khi sö dông

b¶n ®å ®Þa h×nh lµ néi dung, tû lÖ, l-íi chiÕu, thêi gian thµnh lËp hay hiÖn

chØnh.

C¸c b¶n ®å ®Þa h×nh ë nh÷ng d·y tû lÖ: 1: 500, 1: 1.000, 1: 2.000, 1:

5.000, 1: 10.000, 1: 25.000, 1: 50.000 vµ 1: 100.000 ®-îc gäi lµ hÖ thèng b¶n

®å ®Þa h×nh c¬ së. Trong ®ã nh÷ng b¶n ®å ë d·y tû lÖ: 1: 500, 1: 1.000, 1:

2.000, 1: 5.000 lµ hÖ thèng b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín, nh÷ng b¶n ®å ë d·y tû

lÖ: 1: 10.000, 1: 25.000 lµ hÖ thèng b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ trung b×nh, nh÷ng

b¶n ®å tû lÖ 1: 50.000 vµ 1: 100.000 lµ hÖ thèng b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ nhá.

1. 1. 2. Môc ®Ých sö dông vµ c¸c yªu cÇu cña b¶n ®å ®Þa h×nh

B¶n ®å ®Þa h×nh (B§§H) ®-îc sö dông rÊt réng r·i trong nhiÒu ngµnh

nghÒ, nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. C¸c tæ chøc kinh tÕ kh¸c nhau th× sö dông

B§§H ë gãc ®é kh¸c nhau. ë møc ®é chi tiÕt kh¸c nhau cña mçi lo¹i B§§H

sÏ ®¸p øng tõng nhu cÇu kh¸c nhau cho môc ®Ých sö dông.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

3

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

C¸c B§§H tû lÖ lín phôc vô trùc tiÕp cho c¸c c«ng t¸c quy ho¹ch vµ

thiÕt kÕ chi tiÕt, cô thÓ:

- C¸c b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 2.000 ®-îc dïng ®Ó thiÕt kÕ kü thuËt, thiÕt kÕ

chi tiÕt mÆt b»ng vµ chuyÓn thiÕt kÕ ra thùc ®Þa cho c¸c c«ng tr×nh c«ng

nghiÖp, d©n dông…, lËp b¶n vÏ thi c«ng cho hÖ thèng t-íi tiªu b»ng thiÕt bÞ

ngÇm, thiÕt kÕ x©y dùng c¸c tuyÕn kªnh ®µo, c¸c tuyÕn ®-êng giao th«ng ë

nh÷ng vïng cã ®Þa h×nh vµ ®Þa chÊt phøc t¹p. B¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1: 1.000, 1:

500 dïng ®Ó thiÕt kÕ chØ ®¹o thi c«ng c¸c c«ng tr×nh ë khu vùc ch-a x©y dùng

vµ ®Ó ®o vÏ hoµn c«ng c¸c c«ng tr×nh.

Yªu cÇu vÒ néi dung cña c¸c b¶n ®å ë d·y tû lÖ nµy ph¶i rÊt ®Çy ®ñ vµ

râ rµng, c¸c ®èi t-îng ®Þa vËt th-êng ®-îc biÓu thÞ theo tû lÖ vµ ®óng ký hiÖu

quy -íc. §é chÝnh x¸c cña b¶n ®å rÊt cao.

- B¶n ®å ®Þa h×nh 1: 5.000 ®-îc dïng ®Ó thµnh lËp tæng b×nh ®å thµnh

phè, khu c«ng nghiÖp, quy ho¹ch mÆt b»ng cho khu vùc ch-a x©y dùng, thiÕt

kÕ c¸c c«ng tr×nh d¹ng th¼ng, lËp thiÕt kÕ kü thuËt cho hÖ thèng t-íi tiªu

trong khu vùc cã diÖn tÝch nhá, cã ®Þa h×nh phøc t¹p.

C¸c B§§H tû lÖ trung b×nh vµ nhá th-êng phôc vô cho c¸c c«ng t¸c

quy ho¹ch, thiÕt kÕ ë møc ®é réng h¬n.

- B¶n ®å ®Þa h×nh 1: 10.000 ®-îc sö dông réng r·i trong ph¸t triÓn kinh

tÕ còng nh- trong qu©n sù.

+ VÒ mÆt kinh tÕ: Nã ®-îc dïng lµm quy ho¹ch ruéng ®Êt, ®iÒu tra thæ

nh-ìng, thiÕt kÕ hÖ thèng t-íi tiªu ë vïng t-¬ng ®èi b»ng ph¼ng, chän vÞ trÝ

®Ëp n-íc thiÕt kÕ s¬ bé hÖ thèng ®Çu mèi c«ng tr×nh, x¸c ®Þnh diÖn tÝch vµ

khèi l-îng hå chøa…, dïng ®Ó th¨m dß vµ quy ho¹ch tæng thÓ c¸c vïng

kho¸ng s¶n, tiÕn hµnh kh¶o s¸t thiÕt kÕ c¸c tuyÕn giao th«ng, dïng ®Ó quy

ho¹ch qu¶n lý c¸c lo¹i rõng, quy ho¹ch tæng thÓ viÖc x©y dùng thµnh phè, khu

c«ng nghiÖp.

+ VÒ mÆt qu©n sù: Dïng ®Ó nghiªn cøu ®Þa h×nh, tæ chøc l-íi ho¶ lùc.

ChØ huy qu©n ®éi t¸c chiÕn ë vïng d©n c- lín. ThiÕt kÕ vµ x©y dùng c¸c hÖ

thèng phßng thñ, x©y dùng s©n bay, c¸c c«ng tr×nh vµ môc tiªu qu©n sù kh¸c.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

4

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

- B¶n ®å ®Þa h×nh 1: 25.000 ®-îc sö dông

+ VÒ kinh tÕ: Sö dông kh¶o s¸t quy ho¹ch ph©n vïng kinh tÕ, quy

ho¹ch ruéng ®Êt trong ph¹m vi réng lín, nghiªn cøu ph©n bæ thæ nh-ìng vµ

c©y trång, thiÕt kÕ c¸c hå chøa n-íc, quy ho¹ch chung cho khu vùc th¨m dß

vïng má, dïng ®Ó chän lùa c¸c tuyÕn ®-êng s¾t, « t«, ®-êng thuû…

+ VÒ mÆt qu©n sù: Dïng cho nghiªn cøu nhËn ®Þnh t×nh h×nh, lËp kÕ

ho¹ch vµ chØ huy chiÕn ®Êu,®o nèi ®Þa h×nh, x¸c ®Þnh môc tiªu ph¸o kÝch,

thiÕt kÕ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh quèc phßng.

- C¸c b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 50.000, 1:100.000 ®-îc sö dông trong nhiÒu

ngµnh kinh tÕ quèc d©n, dïng trong c«ng t¸c kh¶o s¸t s¬ bé trong ph¹m vi

réng lín, trong quy ho¹ch l·nh thæ vµ tæ chøc c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm,

dïng nghiªn cø- vÒ mÆt ®Þa chÊt, thuû v¨n cña mét vïng réng lín. B¶n ®å 1:

100000 cßn lµ c¬ së ®Þa lý ®Ó thµnh lËp c¸c b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ lín vµ

trung b×nh nh- b¶n ®å ®Þa chÊt, b¶n ®å thæ nh-ìng.

Nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n cña néi dung c¸c B§§H ë nh÷ng d·y tû lÖ nµy

lµ ph¶i thÓ hiÖn trung thùc, râ rµng, dÔ ®äc, cho phÐp ®Þnh h-íng nhanh

chãng ë thùc ®Þa, c¸c yÕu tè biÓu thÞ trªn b¶n ®å cÇn ph¶i ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c

®¹t yªu cÇu quy ®Þnh cña quy ph¹m ®o vÏ vµ ký hiÖu B§§H tû lÖ t-¬ng øng,

hiÖn hµnh. Møc ®é chi tiÕt cña néi dung b¶n ®å ph¶i phï hîp víi môc ®Ých sö

dông vµ ®Æc ®iÓm khu vùc.

1.2. c¬ së to¸n häc cña b¶n ®å ®Þa h×nh.

C¬ së to¸n häc cña b¶n ®å ®Þa h×nh bao gåm: tû lÖ, phÐp chiÕu, hÖ

thèng to¹ ®é, c¬ së tr¾c ®Þa, sù ph©n m¶nh vµ bè côc cña b¶n ®å.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

5

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

1.2.1. Tû lÖ

Tû lÖ cña b¶n ®å x¸c ®Þnh møc ®é thu nhá cña bÒ mÆt tr¸i ®Êt khi biÓu

thÞ lªn b¶n ®å. Nã lµ tû sè gi÷a chiÒu dµi mét ®o¹n th¼ng trªn b¶n ®å vµ chiÒu

dµi cña ®o¹n th¼ng ®ã ngoµi thùc ®Þa.

Cã 3 h×nh thøc thÓ hiÖn trªn b¶n ®å:

- Tû lÖ sè. VÝ dô: 1: 10.000.

- Tû lÖ ch÷. VÝ dô: "1 cm b¶n ®å b»ng 100m thùc ®Þa".

- Tû lÖ th-íc. Gåm th-íc tû lÖ xiªn vµ th-íc tû lÖ th¼ng.

- Trªn b¶n ®å ®Þa h×nh th-êng thÓ hiÖn c¶ ba lo¹i tû lÖ trªn.

VÒ hÖ thèng tû lÖ b¶n ®å ®Þa h×nh th× n-íc ta còng dïng c¸c d·y tû lÖ

nh- hÇu hÕt c¸c n-íc kh¸c trªn thÕ giíi, gåm c¸c tû lÖ 1: 200, 1: 500, 1:

1.000, 1: 2.000, 1: 5.000, 1: 10.000, 1: 25.000, 1: 50.000,1: 100.000 vµ tû lÖ

nhá h¬n.Tû lÖ cña b¶n ®å ®Þa h×nh chñ yÕu ®-îc x¸c ®Þnh tuú thuéc vµo môc

®Ých sö dông b¶n ®å vµ ®Æc ®iÓm khu ®o. Yªu cÇu thiÕt kÕ quy ho¹ch cµng chi

tiÕt, ®Þa h×nh, ®Þa vËt hay c¸c c«ng tr×nh cÇn x©y dùng cµng phøc t¹p th× yªu

cÇu vÒ tû lÖ cña b¶n ®å cµng lín.

1.2.2. PhÐp chiÕu

PhÐp chiÕu b¶n ®å lµ mét quy luËt to¸n häc cña sù hiÓn thÞ bÒ mÆt

Elipxoid (hoÆc mÆt cÇu) cña tr¸i ®Êt trªn bÒ mÆt ph¼ng.

Trong thùc tÕ cã rÊt nhiÒu phÐp chiÕu kh¸c nhau vµ ®-îc ph©n thµnh

nhiÒu lo¹i nh-: phÐp chiÕu ®ång gãc, phÐp chiÕu ®ång diÖn tÝch, phÐp chiÕu tù

do, hoÆc phÐp chiÕu h×nh nãn, phÐp chiÕu h×nh trô,… Mçi lo¹i phÐp chiÕu chØ

phï hîp cho tõng ®Æc ®iÓm l·nh thæ cña mçi quèc gia vµ tuú thuéc vµo lo¹i

b¶n ®å mµ ta cÇn thµnh lËp.

B¶n ®å ®Þa h×nh ViÖt Nam ®-îc thµnh lËp trªn mÆt ph¼ng tõ h×nh chiÕu

h×nh trô ngang Gauss – Kriuger vµ phÐp chiÕu h×nh trô ngang UTM. Ngµy

nay n-íc ta ®ang thèng nhÊt sö dông l-íi chiÕu VN – 2000 cho toµn l·nh

thæ ViÖt Nam.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

6

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

PhÐp chiÕu Gauss- Kruger lµ phÐp chiÕu h×nh trô ngang ®ång gãc, l©ý

h×nh chiÕu kinh tuyÕn gi÷a mói lµm trôc X vµ lÊy h×nh chiÕu cña xÝch ®¹o lµm

trôcY, nã øng dông cho tõng mói chiÕu 6⁰hoÆc 3⁰cña mÆt ph¼ng Elipxoid.

§Æc ®iÓm c¬ b¶n cña phÐp chiÕu Gauss – Kriuger lµ

+ Lµ phÐp chiÕu ®ång gãc, t¹i mäi ®iÓm trÞ sè biÕn d¹ng vÒ gãc = 0

+ Kinh tuyÕn gi÷a lµ ®-êng th¼ng vµ lµ trôc ®èi xøng

+ Kinh tuyÕn gi÷a kh«ng cã biÕn d¹ng vÒ ®é dµi tøc lµ hÖ sè biÕn d¹ng

®é dµi theo kinh tuyÕn K₀= 1

+ BiÕn d¹ng chiÒu dµi vµ diÖn tÝch t¨ng tõ kinh tuyÕn gi÷a vÒ hai kinh

tuyÕn biªn vµ gi¶m tõ xÝch ®¹o vÒ hai cùc

+ L-íi chiÕu UTM lµ mét tr-êng hîp ®Æc biÖt cña l-íi chiÕu Gauss –

Kriuger, l-íi chiÕu Gass – Kriuger cã k₀= 1, l-íi chiÕu UTM cã k₀= 0.9999

cho mói 3⁰vµ cã k₀= 0.9996 cho mói chiÕu 6⁰biÕn d¹ng chiÒu dµi cña l-íi

chiÕu UTM ph©n bè ®Òu trªn toµn mói chiÕu, xuÊt hiÖn c¶ phÇn ©m vµ phÇn

d-¬ng.

+ L-íi chiÕu VN – 2000 ®-îc x©y dùng phï hîp víi l·nh thæ ViÖt

Nam , l-íi chiÕu täa ®é ph¼ng quèc gia ViÖt Nam lµ l-íi chiÕu chuÈn quèc tÕ

vÒ mói chiÕu, kinh tuyÕn trung -¬ng, ph©n m¶nh b¶n ®å lÊy theo hÖ thèng

hiÖn hµnh cã ghi thªm danh ph¸p quèc tÕ.

1.2.3. HÖ thèng to¹ ®é

C¸c hÖ thèng to¹ ®é th-êng dïng trong tr¾c ®Þa bao gåm: HÖ to¹ ®é ®Þa

lý, hÖ to¹ ®é vu«ng gãc Gauss- Kriuger, hÖ to¹ ®é vu«ng gãc quy -íc, hÖ to¹

®é cùc vµ ®é cao.

HÖ thèng to¹ ®é trªn b¶n ®å ®-îc biÓu thÞ b»ng m¹ng l-íi to¹ ®é ®-îc

dùng theo phÐp chiÕu cña b¶n ®å. HÖ thèng m¹ng l-íi to¹ ®é lµ c¬ së ®Ó

thµnh lËp c¸c b¶n ®å vµ ®Ó tiÕn hµnh c¸c c«ng t¸c ®o ®¹c kh¸c trªn b¶n ®å.

B¶n ®å ®Þa h×nh ë n-íc ta tr-íc ®©y ®-îc thµnh lËp trªn c¬ së hÖ to¹ ®é

HN –72. HiÖn nay Bé Tµi nguyªn M«i tr-êng (tr-íc kia lµ Tæng côc §Þa

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

7

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

chÝnh ) thèng nhÊt sö dông hÖ to¹ ®é VN – 2000 vµ hÖ ®é cao Hßn DÊu - H¶i

Phßng lµm c¬ së cho viÖc thµnh lËp b¶n ®å c¸c lo¹i.

1.2.4. C¬ së tr¾c ®Þa

C¬ së tr¾c ®Þa ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh bao gåm:

1.2.4.1. KÝch th-íc Elipxoid

HiÖn nay theo quyÕt ®Þnh cña thñ t-íng chÝnh phñ sè: 83/2000/Q§ -

TTg ngµy 12 th¸ng 7 n¨m 2000 th× kÓ tõ ngµy 12/08/2000 n-íc ta sö dông HÖ

quy chiÕu vµ HÖ to¹ ®é quèc gia míi: VN- 2000 thay thÕ HÖ quy chiÕu vµ HÖ

to¹ ®é quèc gia Hµ Néi 1972. HÖ quy chiÕu vµ HÖ to¹ ®é quèc gia VN- 2000

cã c¸c tham sè chÝnh nh- sau:

a. Elipxoid quy chiÕu WGS- 84 cã:

+ B¸n trôc lín: a = 6378137,000 m.

+ §é dÑt f = 1: 298.257223563.

+ Tèc ®é quay quanh trôc w = 7292115.10^-11radian/s.

VÞ trÝ Elipxoid quy chiÕu quèc gia: Elipxoid WGS- 84 toµn cÇu ®-îc

x¸c ®Þnh vÞ trÝ (®Þnh vÞ) phï hîp víi l·nh thæ ViÖt Nam trªn c¬ së sö dông c¸c

®iÓm GPS cã ®é cao thuû chuÈn ph©n bè ®Òu trªn l·nh thæ.

b. §iÓm gèc to¹ ®é quèc gia: §iÓm N00 ®Æt t¹i ViÖn nghiªn cøu ®Þa

chÝnh thuéc Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr-êng.

c. L-íi to¹ ®é ph¼ng c¬ b¶n: L-íi chiÕu h×nh trô ngang ®ång gãc UTM

quèc tÕ.

d. Chia mói vµ ph©n m¶nh hÖ thèng b¶n ®å c¬ b¶n: Theo hÖ thèng l-íi

chiÕu UTM quèc tÕ, danh ph¸p tê b¶n ®å theo hÖ thèng hiÖn hµnh cã chó

thÝch danh ph¸p UTM quèc tÕ.

1.2.4.2. L-íi khèng chÕ c¬ b¶n nhµ n-íc

- L-íi tam gi¸c vµ ®-êng chuyÒn h¹ng I, II, III, IV.

- L-íi ®é cao h¹ng I, II, III, IV.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

8

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

1.2.4.3. L-íi khèng chÕ c¬ së (l-íi t¨ng dµy)

- L-íi gi¶i tÝch vµ ®-êng chuyÒn cÊp 1, 2.

- L-íi ®é cao kü thuËt.

1.2.4.4. L-íi khèng chÕ ®o vÏ

- L-íi tam gi¸c nhá, ®-êng chuyÒn kinh vÜ vµ giao héi mÆt ph¼ng.

- L-íi ®é cao kinh vÜ, ®é cao l-îng gi¸c.

1.2.5. Sù ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè b¶n ®å ®Þa h×nh

B¶n ®å ®Þa h×nh ®-îc thµnh lËp trªn tõng vïng réng lín vµ phñ kh¾p

toµn quèc nªn tiÖn cho viÖc ®o vÏ, qu¶n lý vµ sö dông ta cÇn ph¶i ph©n m¶nh

vµ ®¸nh sè m¶nh.

Sù ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè m¶nh b¶n ®å lµ dùa vµo mét hÖ thèng ký

hiÖu riªng biÖt ®èi víi tõng khu vùc, cho tõng lo¹i tû lÖ vµ tõng m¶nh b¶n ®å.

Ký hiÖu riªng cña mçi m¶nh b¶n ®å gäi lµ danh ph¸p (sè hiÖu) cña m¶nh b¶n

®å ®ã.

C¬ së cña sù ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè c¸c m¶nh b¶n ®å ®Þa h×nh lµ dùa

theo c¸c ®-êng kinh tuyÕn vµ c¸c ®-êng vÜ tuyÕn. Tr-íc hÕt lµ sù ph©n m¶nh

vµ ®¸nh sè m¶nh b¶n ®å tû lÖ 1: 1000000, sau ®ã c¸c m¶nh b¶n ®å ®Þa h×nh

cã tû lÖ lín h¬n sÏ ®-îc ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè dùa trªn c¬ së cña sù ph©n

m¶nh vµ ®¸nh sè cña b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 1.000.000.

1.2.5.1. Sù ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè cña b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 1.000.000

C¸c b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 1.000.000 ®-îc ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè thèng

nhÊt trªn toµn thÕ giíi.

Theo c¸c kinh tuyÕn c¸ch nhau mét hiÖu ®é kinh  = 6⁰, ng-êi ta chia

bÒ mÆt tr¸i ®Êt ra c¸c mói 6⁰vµ ®-îc ®¸nh dÊu lÇn l-ît b»ng c¸c ch÷ sè ¶

RËp tõ 1 ®Õn 60 b¾t ®Çu tõ kinh tuyÕn 180⁰theo chiÒu ng-îc kim ®ång hå (tõ

T©y sang §«ng).

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

9

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

MÆt kh¸c theo c¸c vÜ tuyÕn c¸ch nhau mét hiÖu ®é vÜ  = 4⁰chia bÒ

mÆt tr¸i ®Êt thµnh c¸c ®ai 4⁰b¾t ®Çu tõ xÝch ®¹o vÒ hai cùc. C¸c ®ai ®-îc ®¸nh

dÊu lÇn l-ît b»ng ch÷ c¸i La tinh tõ A ®Õn V.

Nh- vËy bÒ mÆt tr¸i ®Êt ®-îc chia ra thµnh c¸c h×nh thang cã kÝch

th-íc 4⁰x 6⁰. Mçi h×nh thang nh- vËy nã biÓu thÞ trän vÑn 1 m¶nh b¶n ®å ®Þa

h×nh 1: 1000000. Danh ph¸p cña tê b¶n ®å nµy lµ sù biÓu thÞ gi÷a ch÷ c¸i tªn

®ai vµ sè hiÖu cña mói chia nh- trªn.

VÝ dô: Danh ph¸p cña tê b¶n ®å 1: 1.000.000 lµ: F - 48.

1.2.5.2. Sù ph©n m¶nh, ®¸nh sè cña b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 100.000

M¶nh b¶n ®å 1: 1.000.000 chia thµnh 12 hµng x 12 cét theo kinh ®é vµ

vÜ ®é, ®-îc 144 m¶nh b¶n ®å tû lÖ 1: 100.000, ®¸nh dÊu b»ng c¸c ch÷ sè ¶

RËp tõ 1  144 lÇn l-ît tõ tr¸i sang ph¶i, tõ trªn xuèng d-íi. Danh ph¸p cña

m¶nh 1: 100.000 bao gåm danh ph¸p m¶nh 1: 1.000.000 kÌm theo sè thø tù

cña m¶nh chia ®ã.

VÝ dô: F - 48 - 50.

B¶n ®å 1: 100.000 lµ c¬ së ®Ó ph©n m¶nh vµ ®¸nh sè c¸c b¶n ®å tû lÖ

lín h¬n.

1.2.5.3. Ph©n m¶nh, ®¸nh sè b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 50.000

Chia m¶nh 1: 100.000 thµnh 4 m¶nh tû lÖ 1: 50.000 vµ ®-îc ®¸nh dÊu

b»ng ch÷ c¸i: A, B, C, D theo nguyªn t¾c nh- trªn. Danh ph¸p cña m¶nh 1:

50.000 bao gåm danh ph¸p m¶nh 1: 100.000 cïng víi c¸c ch÷ c¸i t-¬ng øng

ë trªn.

VÝ dô: F - 48 - 50 - A.

1.2.5.4. Ph©n m¶nh, ®¸nh sè b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 25.000

Chia m¶nh 1: 50.000 thµnh 4 phÇn sÏ nhËn ®-îc 4 m¶nh tû lÖ 1: 25.000

vµ ®-îc ®¸nh dÊu b»ng ch÷ viÕt th-êng a, b, c, d. Danh ph¸p cña m¶nh b¶n ®å

1: 25.000 lµ danh ph¸p cña m¶nh b¶n ®å 1: 50.000 ghÐp víi dÊu hiÖu ®· ®¸nh

dÊu m¶nh 1: 25.000 t-¬ng øng.

VÝ dô: F - 48 -50 -A- a.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

10

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

1.2.5.5. Ph©n m¶nh, ®¸nh sè b¶n ®å ®Þa h×nh 1: 10.000

Chia m¶nh 1: 25.000 thµnh 4 m¶nh tû lÖ 1: 10.000 vµ ®¸nh sè 1, 2, 3, 4.

Danh ph¸p cña m¶nh 1: 10.000 gåm danh ph¸p m¶nh 1: 25.000 ghÐp víi sè

thø tù cña m¶nh 1: 10.000 t-¬ng øng.

VÝ dô: F - 48 - 50 - A - a - 1.

1.2.5.6. Ph©n m¶nh, ®¸nh sè b¶n ®å 1: 5.000

M¶nh b¶n ®å 1: 5.000 ®-îc chia tõ m¶nh b¶n ®å 1: 100.000 theo vÜ ®é

lµ 16 hµng vµ theo kinh ®é lµ 24 cét thµnh 384 m¶nh tû lÖ 1: 5.000, ®-îc ®¸nh

sè thø tù tõ tr¸i qua ph¶i tõ trªn xuèng d-íi b¾ ®Çu tõ 1  384.

Danh ph¸p m¶nh b¶n ®å 1: 5.000 bao gåm danh ph¸p cña m¶nh 1:

100.000 ®em chia cïng víi sè thø tù cña m¶nh chia 1: 5.000 ®-îc ®Ó trong

ngoÆc ®¬n.

VÝ dô: F - 48 - 50 -(100).

1.2.5.7. Ph©n m¶nh, ®¸nh sè b¶n ®å 1: 2.000

Chia m¶nh b¶n ®å 1: 5.000 thµnh 3 hµng 2 cét ®-îc 6 m¶nh tû lÖ 1:

2.000, c¸c m¶nh chia ®-îc ®¸nh dÊu b»ng c¸c ch÷ th-êng: a, b, c, d, e, f.

Danh ph¸p m¶nh 1: 2.000 gåm danh ph¸p cña m¶nh 1: 5.000 kÌm theo

dÊu hiÖu cña m¶nh chia t-¬ng øng. Trong ®ã sè thø tù cña m¶nh 1: 5.000 vµ

dÊu hiÖu cña m¶nh chia 1: 2.000 ®-îc cïng ®Ó trong dÊu ngoÆc ®¬n.

VÝ dô: F - 48 - 50 - (100-a).

- C¸c b¶n ®å tû lÖ lín h¬n ®-îc chia theo l-íi « vu«ng.

1.2.6. Bè côc cña b¶n ®å

Bao gåm sù tr×nh bµy khung, c¸c néi dung trong vµ ngoµi khung, sù

®Þnh h-íng cña b¶n ®å vµ c¸ch bè trÝ l·nh thæ trong khung.

Khung b¶n ®å bao gåm khung trong vµ khung ngoµi. Khung trong cña

b¶n ®å ®Þa h×nh ®-îc t¹o bëi 2 kinh tuyÕn biªn vµ 2 vÜ tuyÕn biªn. T¹i 4 gãc

khung cã ghi râ to¹ ®é ®Þa lý , . Ngoµi ra cßn cã khung ®é phót gi©y c¸ch

khung trong vÒ phÝa ngoµi 0,6mm (®èi víi b¶n ®å 1: 10.000  1: 25.000).

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

11

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

Bªn trong khung trong cña b¶n ®å lµ sù thÓ hiÖn néi dung b¶n ®å vµ

m¹ng l-íi to¹ ®é vu«ng gãc.

C¸c néi dung tr×nh bµy bªn ngoµi khung b¶n ®å bao gåm: Danh ph¸p,

tªn m¶nh, tªn khu vùc ®o vÏ, ghi chó tû lÖ, gi¶i thÝch ký hiÖu …

1. 3. Néi dung cña b¶n ®å ®Þa h×nh

C¸c néi dung c¬ b¶n cÇn thÓ hiÖn trªn b¶n ®å ®Þa h×nh bao gåm c¸c yÕu

tè sau:

- §iÓm khèng chÕ tr¾c ®Þa.

- §iÓm d©n c-.

- C¸c ®èi t-îng kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi.

- M¹ng l-íi giao th«ng vµ c¸c thiÕt bÞ phô thuéc.

- M¹ng l-íi thuû hÖ vµ c¸c c«ng tr×nh phô thuéc.

- D¸ng ®Êt vµ chÊt ®Êt.

- Líp phñ thùc vËt.

- §Þa giíi, ranh giíi hµnh chÝnh - chÝnh trÞ vµ t-êng rµo.

- §Þa danh vµ c¸c ghi chó cÇn thiÕt kh¸c.

TÊt c¶ c¸c ®èi t-îng nãi trªn ®-îc thÓ hiÖn trªn B§§H víi ®é chi tiÕt

cao vµ ®-îc ghi chó vÒ c¸c ®Æc tr-ng chÊt l-îng vµ sè l-îng.

Ngoµi ra khi sö dông B§§H th× viÖc ®Þnh h-íng cã ý nghÜa rÊt quan

träng. Do vËy c¸c vËt ®Þnh h-íng còng lµ yÕu tè tÊt yÕu cña néi dung b¶n ®è

®Þa h×nh.

 §Þa vËt ®Þnh h-íng.

Lµ ®Þa vËt dÔ dµng nhËn biÕt ngoµi thùc ®Þa, nã cho phÐp x¸c ®Þnh

®-îc vÞ trÝ nhanh chãng vµ chÝnh x¸c trªn b¶n ®å. C¸c vËt ®Þnh h-íng cã thÓ

lµ: toµ th¸p , nhµ thê, c©y ®éc lËp, ng· t- ®-êng…

 §iÓm khèng chÕ tr¾c ®Þa.

§èi víi b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1:10.000 vµ lín h¬n th× nãi chung c¸c

®iÓm khèng chÕ tr¾c ®Þa cã ch«n mèc cè ®Þnh ph¶i biÓu thÞ lªn b¶n ®å.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

12

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

Trªn c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1: 25.000 ®Õn 1: 100.000 biÓu thÞ c¸c

®iÓm cña m¹ng l-íi tr¾c ®Þa nhµ n-íc h¹ng I, II, III, IV, c¸c ®iÓm ®-êng

chuyÒn vµ ®iÓm thuû chuÈn.

 §iÓm d©n c-.

D©n c- lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt cña b¶n ®å ®Þa h×nh.

Khi thÓ hiÖn c¸c ®iÓm d©n c- trªn b¶n ®å ®Þa h×nh ph¶i gi÷ ®-îc ®Æc tr-ng

cña chóng vÒ quy ho¹ch vµ cÊu tróc.

B¶n ®å tû lÖ cµng lín th× sù biÓu thÞ c¸c ®iÓm d©n cµng chi tiÕt. C¸c

®iÓm d©n c- ®-îc ®Æc tr-ng bëi kiÓu c- tró, sè ng-êi vµ ý nghÜa hµnh chÝnh,

chÝnh trÞ cña nã, nh-: c¸c thµnh phè, c¸c kiÓu d©n c- thµnh phè, kiÓu d©n c-

n«ng th«n. KiÓu d©n c- ®-îc thÓ hiÖn trªn b¶n ®å ®Þa h×nh b»ng kiÓu ghi chó

tªn cña nã.

Trªn b¶n ®å tû lÖ 1:10.000 vµ 1: 25.000 c¸c ®iÓm d©n c- ®-îc biÓu thÞ

b»ng ký hiÖu quy -íc ®èi víi c¸c ng«i nhµ vµ c¸c vËt kiÕn tróc riªng biÖt,

nh-ng trong ®ã ®· cã sù lùa chän nhÊt ®Þnh.

 C¸c ®èi t-îng kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi.

C¸c c«ng tr×nh c«ng céng ph¶i biÓu thÞ tÝnh chÊt kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi

cña chóng nh-: nhµ m¸y, nhµ thê, UBND, chïa , b-u ®iÖn, nghÜa trang, t-îng

®µi, tr-êng häc, bÖnh viÖn, c¸c ®-êng d©y ®iÖn cao thÕ - h¹ thÕ, ®-êng d©y

th«ng tin…

Nãi chung c¸c ®èi t-îng kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi khi biÓu thÞ ph¶i cã sù

lùa chän tuú theo tû lÖ b¶n ®å; -u tiªn biÓu thÞ c¸c ®èi t-îng cã ý nghÜa lÞch

sö, v¨n ho¸ hoÆc ý nghÜa ph-¬ng vÞ. Ghi chó chiÒu cao cho c¸c ®èi t-îng tõ

15 m trë lªn vµ ghi chó riªng nÕu cã.

 §-êng giao th«ng vµ c¸c thiÕt bÞ phô thuéc.

HÖ thèng giao th«ng bao gåm c¸c lo¹i: §-êng s¾t, ®-êng « t«, ®-êng

®Êt, ®-êng mßn, ®-êng bê ruéng vµ c¸c s©n bay, bÕn tµu thuyÒn, bÕn ®ß, bÕn

phµ…

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

13

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

- C¸c thiÕt bÞ phô thuéc gåm c¸c lo¹i cÇu, cèng b¾c qua ®-êng. C¸c cÇu

« t« qua ®-êng ®Òu ph¶i ghi chó vËt liÖu lµm cÇu, träng t¶i cÇu, chiÒu dµi,

chiÒu réng, ghi chó ®Çy ®ñ tªn riªng nÕu cã.

Trªn c¸c b¶n ®å tû lÖ 1: 10.000 vµ lín h¬n ph¶i biÓu thÞ tÊt c¶ m¹ng

l-íi giao th«ng vµ c¸c ®èi t-îng liªn quan.

Trªn c¸c b¶n ®å tû lÖ 1: 25.000 vµ nhá h¬n th× sù biÓu thÞ hÖ thèng

®-êng giao th«ng cã sù chän läc lÊy bá kh¸i qu¸t cao h¬n. ¦u tiªn chän läc

theo ý nghÜa cña tõng con ®-êng.

Khi biÓu thÞ hÖ thèng giao th«ng cÇn l-u ý ®Õn c¸c cÊp ®-êng, c¸c ®o¹n

®-êng ®¾p cao, xÎ s©u, cÇu cèng, vµ h-íng ®i tiÕp theo.

§èi víi ®-êng s¾t khi biÓu thÞ cÇn ph©n lo¹i ®é réng ®-êng ray vµ l-u ý

®Õn c¸c ®èi t-îng liªn quan nh-: nhµ ga, nhµ tuÇn phßng…

§èi víi ®-êng « t« cÇn thÓ hiÖn chÊt liÖu r¶i mÆt, ®é réng lßng ®-êng

vµ tªn ®-êng b»ng ghi chó.

 Thuû hÖ vµ c¸c c«ng tr×nh phô thuéc.

C¸c yÕu tè thuû hÖ ®-îc biÓu thÞ chi tiÕt trªn b¶n ®å ®Þa h×nh, gåm

®-êng bê, ®-êng mÐp n-íc cña biÓn, hå, s«ng ngßi, kªnh, m-¬ng, r¹ch… Khi

biÓu thÞ cÇn t¸ch biÖt ®-êng bê, ®-êng mÐp n-íc.

Tuú theo tû lÖ cña b¶n ®å vµ ®é réng cña s«ng, hå, kªnh, m-¬ng… mµ

ta thÓ hiÖn nã b»ng nÐt ®«i hay nÐt ®¬n.

Trªn b¶n ®å biÓu thÞ tÊt c¶ c¸c con s«ng cã chiÒu dµi tõ 1 cm trë lªn.

§é réng, ®é s©u, ®é cao mùc n-íc cña s«ng ®-îc tÝnh b»ng mÐt vµ ®-îc biÓu

thÞ b»ng ghi chó. Ph¶i x¸c ®Þnh vµ biÓu thÞ chÊt liÖu ®¸y, h-íng n-íc ch¶y.

Ngoµi c¸c yÕu tè thuû hÖ chÝnh nªu trªn, trªn b¶n ®å ®Þa h×nh cßn thÓ

hiÖn c¸c nguån n-íc tù nhiªn vµ nh©n t¹o nh- giÕng n-íc, m¹ch n-íc… vµ

c¸c ®èi t-îng liªn quan nh-: tr¹m b¬m, m¸ng dÉn n-íc, cèng, c¸c lo¹i ®ª,

®Ëp…

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

14

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

 D¸ng ®Êt vµ chÊt ®Êt.

§Þa h×nh ®-îc thÓ hiÖn lªn b¶n ®å b»ng ®-êng b×nh ®é. Nh÷ng yÕu tè

d¸ng ®Êt mµ ®-êng b×nh ®é kh«ng thÓ hiÖn ®-îc th× thÓ hiÖn b»ng ký hiÖu

riªng vµ ghi chó.

T¹i nh÷ng ®iÓm ®Æc tr-ng cña ®Þa h×nh nh-: ®Ønh nói, yªn ngùa, lßng

®iÓm ®é cao ®Ó t¨ng c-êng cho biÓu thÞ ®Þa h×nh.

T¹i nh÷ng n¬i ®Þa h×nh phøc t¹p nÕu ®-êng b×nh ®é c¬ b¶n kh«ng ®ñ

m« t¶ th× cã thÓ sö dông c¸c lo¹i ®-êng b×nh ®é nöa kho¶ng cao ®Òu, ®-êng

b×nh ®é phô, vµ ký hiÖu ®Þa h×nh kh¸c.

VÒ lo¹i ®Êt vµ chÊt ®Êt trªn b¶n ®å ®Þa h×nh ®-îc biÓu thÞ theo tr¹ng

thÞ theo yªu cÇu cô thÓ.

 Thùc vËt.

§èi víi th¶m thùc vËt ph¶i ®iÒu tra biÓu thÞ chÝnh x¸c nh-: lo¹i rõng,

®å.

Ranh giíi cña c¸c khu thùc phñ ®-îc biÓu thÞ b»ng c¸c ®-êng chÊm, ë

diÖn tÝch bªn trong ®-êng viÒn th× vÏ c¸c ký hiÖu quy -íc ®Æc tr-ng cho tõng

lo¹i thùc vËt. Khi biªn vÏ thùc vËt ph¶i lùa chän vµ kh¸i qu¸t; viÖc chän läc

th-êng dùa theo tiªu chuÈn kÝch th-íc vµ diÖn tÝch nhá nhÊt cña c¸c ®-êng

viÒn ®-îc thÓ hiÖn trªn b¶n ®å.

 §Þa giíi, ranh giíi t-êng rµo.

Trªn c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh khi thÓ hiÖn ®Þa giíi hµnh chÝnh th× ngoµi

®-êng biªn giíi quèc gia cßn ph¶i biÓu thÞ ®Çy ®ñ ®Þa giíi hµnh chÝnh cña c¸c

cÊp.

chÝnh x¸c theo hå s¬ ®Þa giíi hµnh chÝnh (theo c¸c tµi liÖu chÝnh thøc cña nhµ

n-íc). C¸c mèc ®Þa giíi khi ®o vÏ ph¶i x¸c ®Þnh chÝnh x¸c vµ vÏ ®óng vÞ trÝ.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

15

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

§-êng ranh giíi hµnh chÝnh cÊp cao ®-îc thay thÕ cho ®-êng ranh giíi hµnh

chÝnh cÊp thÊp vµ ph¶i ®-îc khÐp kÝn.

vµ kh«ng chÝnh x¸c. ThÓ hiÖn b»ng ký hiÖu t-¬ng øng.

 §Þa danh vµ c¸c ghi chó kh¸c.

Trªn c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh tÊt c¶ c¸c ghi chó b»ng ch÷ hay b»ng sè ph¶i

theo kiÓu ch÷ vµ kÝch cì tiªu chuÈn ®· quy ®Þnh.

Kho¶ng c¸ch gi÷a ghi chó vµ ký hiÖu ®-îc quy ®Þnh trong quy ph¹m vµ

ký hiÖu hiÖn hµnh.

t¹i n¬i ®o nÕu s«ng suèi ®ñ réng; c¸c tr-êng hîp kh¸c ®Æt song song víi

khung Nam b¶n ®å.

1. 4. §é chÝnh x¸c cña b¶n ®å ®Þa h×nh.

Trªn b¶n ®å ®Þa h×nh, chñ yÕu ®-îc thÓ hiÖn 3 néi dung c¬ b¶n lµ: VÞ

trÝ c¸c ®iÓm khèng chÕ tr¾c ®Þa; vÞ trÝ cïng c¸c th«ng tin vÒ néi dung cña ®iÓm

®Þa vËt; sù biÓu thÞ ®Þa h×nh b»ng ®-êng b×nh ®é vµ ®iÓm ghi chó ®é cao, ®iÓm

®Æc tr-ng ®Þa h×nh. §é chÝnh x¸c cña viÖc thÓ hiÖn 3 néi dung trªn sÏ quyÕt

®Þnh ®é chÝnh x¸c cña b¶n ®å ®Þa h×nh.

Quy ph¹m ®o vÏ b¶n ®å ®Þa h×nh quy ®Þnh: Sai sè giíi h¹n vÞ trÝ ®iÓm

khèng chÕ mÆt ph¼ng cña l-íi khèng chÕ ®o vÏ sau b×nh sai so víi ®iÓm

khèng chÕ tr¾c ®Þa cÊp cao gÇn nhÊt kh«ng v-ît qu¸ 0,2mm ë vïng quang

®·ng vµ 0,3mm ë vïng rËm r¹p (tÝnh theo tû lÖ b¶n ®å).

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

16

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

Sai sè giíi h¹n cña ®iÓm khèng chÕ ®é cao ®o vÏ sau b×nh sai so víi ®é

cao cña mèc ®é cao gÇn nhÊt kh«ng v-ît qu¸ 1/5 kho¶ng cao ®Òu c¬ b¶n ë

vïng ®ång b»ng vµ 1/3 kho¶ng cao ®Òu c¬ b¶n ë vïng nói.

§é chÝnh x¸c vÞ trÝ mÆt b»ng c¸c ®iÓm ®Þa vËt ®-îc ®Æc tr-ng bëi sai sè

trung b×nh vÞ trÝ ®iÓm cña chóng so víi ®iÓm khèng chÕ ®o vÏ gÇn nhÊt ( ®iÓm

khèng chÕ mÆt ph¼ng). Ng-êi ta th-êng quy ®Þnh sai sè nµy kh«ng lín qu¸

0,5mm trªn b¶n ®å víi c¸c ®Þa vËt chñ yÕu, râ nÐt hoÆc ®èi víi khi thµnh lËp

b¶n ®å ë vïng ®ång b»ng, vïng ®åi. Vµ sai sè nµy kh«ng v-ît qu¸ 0,7mm

trªn b¶n ®å ®èi víi c¸c ®Þa vËt thø yÕu cã ®-êng viÒn kh«ng râ rµng hoÆc lµ

®èi víi khi thµnh lËp b¶n ®å ë vïng nói, nói cao.

§èi víi c¸c khu vùc Èn khuÊt, ®Çm lÇy… c¸c sai sè biÓu thÞ d¸ng ®Êt

nãi trªn ®-îc phÐp t¨ng lªn 1,5 lÇn.

1. 5. C¸c ph-¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh

Cã 3 ph-¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh

1. 5.1. §o trùc tiÕp ngoµi thùc ®Þa

1.5.1.1. Ph-¬ng ph¸p ®o vÏ bµn ®¹c

§-îc ¸p dông ë khu vùc kh«ng lín, b»ng ph¼ng, cã ®é dèc d-íi 6⁰

hoÆc khi kh«ng cã tµi liÖu bay chôp. ChuyÓn tÊt c¶ c¸c ®iÓm khèng chÕ lªn

v¸n (giÊy båi lªn nÒn cøng b»ng b¶n kÏm, gç hoÆc nh«m) sau ®ã tiÕn hµnh ®o

vÏ. §o chi tiÕt trªn tr¹m m¸y ®-îc tiÕn hµnh b»ng ph-¬ng ph¸p cùc. Khi ®é

dèc nhá h¬n 3⁰cã thÓ dïng m¸y thuû chuÈn hoÆc tia ng¾m ngang cña m¸y

bµn ®¹c ®o ®é cao cña ®iÓm mia chi tiÕt. Khi ®o vÏ chi tiÕt ph¶i x¸c ®Þnh vµ

®-a lªn b¶n vÏ ®é cao c¸c ®iÓm ®Æc tr-ng cña ®Þa h×nh. Trªn c¬ së ®é cao cña

c¸c ®iÓm mia chi tiÕt vÏ ®-êng b×nh ®é ngay t¹i thùc ®Þa.

- ¦u ®iÓm: Thao t¸c ®o vÏ ®¬n gi¶n, c¸c ®iÓm nèi Ýt bÞ nhÇm lÉn, cã thÓ

kiÓm tra sai sãt trùc tiÕp, gi¶m bít khèi l-îng tÝnh to¸n….

- Nh-îc ®iÓm: ChÞu ¶nh h-ëng cña yÕu tè thêi tiÕt, vµ cña ®Þa h×nh, ®Þa

vËt phøc t¹p dÔ bÞ h- háng nÕu b¶o qu¶n kh«ng tèt, c«ng t¸c l-u tr÷ b¶n vÏ

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

17

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

gÆp nhiÒu khã kh¨n, thêi gian ngoµi trêi chiÕm 80% ®é chÝnh x¸c kh«ng cao

chØ cho phÐp ®o ë khu vùc nhá.

1.5.1.2. Ph-¬ng ph¸p ®o vÏ toµn ®¹c

kh«ng kinh tÕ. M¸y ®-îc sö dông ®o vÏ lµ m¸y toµn ®¹c ®iÖn tö hoÆc m¸y

kinh vÜ. C¸c sè liÖu ®o gãc, kho¶ng c¸ch, ®-îc ghi vµo sæ ®o vµ vÏ s¬ ho¹ c¸c

®iÓm chi tiÕt kÌm theo. Trªn s¬ ®å thÓ hiÖn c¸c ®iÓm ®Þnh h-íng, ®iÓm mia

®Æc tr-ng ®Þa h×nh vµ c¸c ghi chó cÇn thiÕt kh¸c. Tû lÖ s¬ ®å xÊp xØ b»ng tû lÖ

b¶n ®å cÇn ®o vÏ. ViÖc tÝnh to¸n vµ triÓn c¸c ®iÓm chi tiÕt lªn v¸n vÏ ®-îc

thùc hiÖn ë trong phßng.

HiÖn nay víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ m¸y tÝnh kÕt hîp sù hç trî

cña mét sè phÇn mÒm th× viÖc ¸p dông ph-¬ng ph¸p nµy sÏ gi¶m bít khèi

l-îng c«ng t¸c néi nghiÖp. B»ng c¸ch nhËp vµo m¸y tÝnh ®iÖn tö c¸c sè liÖu

®-îc ®o trùc tiÕp ngoµi thùc ®Þa b»ng c¸c m¸y kinh vÜ th«ng th-êng, m¸y toµn

®¹c ®iÖn tö hoÆc c«ng nghÖ ®o GPS ®éng. Sau ®ã dïng c¸c phÇn mÒm øng

dông xö lý sè liÖu trªn m¸y tÝnh (tÝnh to¹ ®é, ®é cao cho c¸c ®iÓm chi tiÕt) vµ

tiÕn hµnh nèi ®iÓm cã sù hç trî cña b¶ng s¬ ho¹.

- ¦u ®iÓm: §¹t ®-îc ®é chÝnh x¸c cao, thuËn lîi cho khu vùc thµnh lËp

nhá, vïng cÇn thµnh lËp cã nhiÒu ®Þa vËt phøc t¹p, che khuÊt nhiÒu, tËn dông

sö dông ®-îc c¸c lo¹i m¸y mãc truyÒn thèng hiÖn cã. Chñ yÕu ¸p dông cho

thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín vµ cùc lín vµ b¶n ®å ®Þa chÝnh.

- Nh-îc ®iÓm: Tèn nhiÒu c«ng søc, thêi gian thi c«ng kÐo dµi, chÞu

nhiÒu ¶nh h-ëng cña ®iÒu kiÖn ngo¹i c¶nh, hiÖu qu¶ kinh tÕ kh«ng cao. ViÖc

nèi c¸c ®iÓm chi tiÕt trong phßng theo s¬ ho¹ thùc ®Þa hay theo trÝ nhí cña

ng-êi ®o vÏ rÊt dÔ bÞ nhÇm lÉn bá sãt. §«i khi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®-îc t¹i

vïng cÇn thµnh lËp cã ®Þa h×nh phøc t¹p, khã kh¨n cho viÖc tiÕn hµnh ®o ®¹c

ngoµi thùc ®Þa.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

18

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

1.5.2. Biªn tËp tõ b¶n ®å tû lÖ lín h¬n.

nhá, thµnh lËp c¸c lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò. Ph-¬ng ph¸p nµy ®-îc ¸p dông khi

khu vùc cÇn thµnh lËp ®· cã b¶n ®å tû lÖ lín h¬n míi ®-îc thµnh lËp hoÆc

míi ®-îc hiÖu chØnh. Cã thÓ sö dông b¶n ®å ®-îc thµnh lËp c¸ch thêi ®iÓm

triÓn khai c«ng t¸c thµnh lËp kho¶ng 2-3 n¨m (tÝnh theo thêi ®iÓm thu thËp

th«ng tin cña b¶n ®å) song tr-íc khi sö dông ph¶i ®¸nh gi¸ møc ®é biÕn ®æi ë

ngoµi thùc ®Þa so víi b¶n ®å.

Néi dung trªn b¶n ®å tØ lÖ lín h¬n ®-îc coi lµ míi vµ chuÈn, ®-îc sö

dông ®Ó x¸c ®Þnh sù kh¸c nhau víi b¶n ®å cÇn thµnh lËp trªn c¬ së ®ã cÇn lo¹i

bá khái b¶n ®å nh÷ng yÕu tè kh«ng cßn tån t¹i vµ bæ sung nh÷ng yÕu tè míi

xuÊt hiÖn.

-¦u ®iÓm: C«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å ®-îc thµnh lËp nhanh chãng, ®¹t

®é chÝnh x¸c cao, c«ng viÖc thµnh lËp ®-îc tiÕn hµnh hoµn toµn trong phßng

nªn triÓn khai c«ng viÖc kh¸ thuËn tiÖn, chØ cÇn sö dông c¸c ph-¬ng tiÖn,

dông cô truyÒn thèng. TÝnh kinh tÕ cña ph-¬ng ph¸p rÊt cao

- Nh-îc ®iÓm: Ph-¬ng ph¸p nµy chØ thùc hiÖn ®-îc ë khu vùc cÇn

thµnh lËp ®· cã b¶n ®å ®Þa h×nh tØ lÖ lín h¬n míi ®-îc thµnh lËp hoÆc míi

hiÖn chØnh. §é chÝnh x¸c cña b¶n ®å cÇn thµnh lËp phô thuéc vµo ®é chÝnh

x¸c cña b¶n ®å tû lÖ lín h¬n vµ ph-¬ng ph¸p chuyÓn vÏ.

1.5.3. Thµnh lËp b¶n ®å b»ng ¶nh hµng kh«ng.

trong lÜnh vùc thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ nhá, tû lÖ trung b×nh vµ tû lÖ

lín, ¶nh hµng kh«ng cßn dïng ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh cho c¸c khu vùc

¶nh hµng kh«ng cho ta kh¶ n¨ng ®o ®¹c tÊt c¶ c¸c ®èi t-îng mµ kh«ng

nhÊt thiÕt ph¶i tiÕp xóc hoÆc ®Õn gÇn chóng, miÔn c¸c ®èi t-îng cã h×nh ¶nh

trªn ¶nh, ¶nh hµng kh«ng gióp ta thu thËp th«ng tin ®Þa vËt, ®Þa h×nh mét c¸ch

nhanh chãng vµ kh¸ch quan. Sö dông ¶nh hµng kh«ng ®Ó thµnh lËp b¶n ®å

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

19

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51

§å ¸n tèt nghiÖp

Chuyªn ngµnh: Tr¾c ®Þa

cho phÐp gi¶m nhÑ c«ng t¸c ngoµi trêi, tr¸nh c¸c ¶nh h-ëng cña thêi tiÕt ®èi

víi kÕ ho¹ch vµ kÕt qu¶ c«ng t¸c. Gi¸ thµnh s¶n phÈm cña c¸c ph-¬ng ph¸p

®o vÏ ¶nh hµng kh«ng thÊp h¬n c¸c ph-¬ng ph¸p ®o vÏ trùc tiÕp tõ 2  3 lÇn,

thêi gian thµnh lËp còng nhanh h¬n rÊt nhiÒu vµ ®o vÏ ë mäi ®Þa h×nh, ®Æc biÖt

HiÖn nay, c¸c tiÕn ®é kü thuËt vµ c«ng nghÖ míi nhanh chãng ®-îc

øng dông vµo ngµnh ®o ¶nh, v× thÕ kh¶ n¨ng tù ®éng ho¸ viÖc thµnh lËp b¶n

ph-¬ng ph¸p. HiÖn nay sè l-îng b¶n ®å thµnh lËp tõ ¶nh hµng kh«ng chiÕm

mét tû lÖ rÊt cao (trªn 90%) trong tæng sè b¶n ®å ®-îc thµnh lËp ë n-íc ta.

SV thùc hiÖn: NguyÔn Trung Khiªm

20

Líp: Tr¾c ®ÞaB – K51