Định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản trường Đại học Đồng Tháp thông qua thực tập nghề nghiệp
Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, Tập 10, Số 2, 2021, 95-101
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP
CHO SINH VIÊN NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
THÔNG QUA THỰC TẬP NGHỀ NGHIỆP
Lê Thị Ngọc Mai* và Trần Thanh Thuý
Phòng Đào tạo, Trường Đại học Đồng Tháp
Lịch sử bài báo
Ngày nhận: 13/3/2020; Ngày nhận chỉnh sửa: 23/6/2020; Ngày duyệt đăng: 29/8/2020
Tóm tắt
Định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản Trường
Đại học Đồng Tháp là một mục tiêu quan trọng trong quá trình đào tạo. Phát triển năng lực nghề
nghiệp là nhấn mạnh đến những kiến thức chuyên ngành, kỹ năng nghề nghiệp và thái độ đối với
công việc cần được đào tạo, bồi dưỡng để hoàn thành một công việc của nghề nghiệp đạt hiệu quả
cao. Với nội hàm phát triển năng lực nghề nghiệp này, bài viết tường minh hoá một số vấn đề về phát
triển năng lực nghề nghiệp và theo đó đề xuất những định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp
cho SV ngành Nuôi trồng thủy sản Trường Đại học Đồng Tháp thông qua thực tập nghề nghiệp.
Từ khóa: Năng lực, năng lực nghề nghiệp, nuôi trồng thủy sản, thực tập nghề nghiệp.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ORIENTATIONS FOR DEVELOPING PROFESSIONAL
COMPETENCE FOR AQUACULTURE INDUSTRY STUDENTS OF
DONG THAP UNIVERSITY THROUGH PROFESSIONAL PRACTICE
Le Thi Ngoc Mai* and Tran Thanh Thuy
Office of Graduate Affairs, Dong Thap University
*Corresponding author: [email protected]u.vn
Article history
Received: 13/3/2020; Received in revised form: 23/6/2020; Accepted: 29/8/2020
Abstract
The orientation of developing professional competence for Aquaculture students of Dong
Thap University is an important goal of the training program. It aims at specialized knowledge,
occupational skills and attitudes towards jobs that students need to be trained and fostered in order
to complete job requirements effectively. With that goal in mind, the article clarifies a number of
issues on professional competence development and accordingly proposes orientations to develop
this competence for Aquaculture students of Dong ThapUniversity through professional internships.
Keywords: Aquaculture, job practice, professional competence, student.
95
Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn
1. Đặt vấn đề
chức được các hoạt động của một nghề theo tiêu
chuẩn đặt ra, năng lực thực hiện có được thông
qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng
và rèn luyện trong môi trường thực tế (cơ sở
thực tập, nhà máy, xí nghiệp…); do đó trước bối
cảnh thời đại, phát triển năng lực nghề nghiệp
(NLNN) là nhu cầu tất yếu, phản ánh ý thức của
người lao động và tiêu chí đánh giá “sức khoẻ”
của một nhà máy, xí nghiệp và rộng hơn là nền
kinh tế quốc gia.
Giáo dục và đào tạo được xem là quốc sách
hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng
thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của xã hội. Chiến
lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011-2020 đã
ghi rõ: “Nguồn nhân lực chất lượng cao là một
trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là yếu tố
cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế
tri thức nhanh và bền vững”. Do vậy cần “Giáo
dục con người Việt Nam phát triển toàn diện,
có đạo đức, tri thức, sức khỏe và thẩm mĩ, phát
triển được năng lực của cá nhân, đào tạo những
người lao động có kĩ năng nghề nghiệp, năng
động, sáng tạo, trong đó “đặc biệt chú trọng nhân
lực khoa học - công nghệ trình độ cao, cán bộ
quản lý, kinh doanh giỏi và công nhân kĩ thuật
lành nghề trực tiếp góp phần nâng cao sức cạnh
tranh của nền kinh tế”. Trường Đại học Đồng
Tháp xác định mục tiêu “Đào tạo người học trở
thành người có năng lực sáng tạo, tư duy độc lập,
trách nhiệm công dân, đạo đức và kỹ năng nghề
nghiệp, năng lực ngoại ngữ, kỷ luật lao động, tác
phong công nghiệp, năng lực tự tạo việc làm và
khả năng thích ứng với những biến động của thị
trường lao động”.
Với ý thức trách nhiệm đối với nhà trường
và SV ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường Đại
học Đồng Tháp, bài viết trình bày một số vấn đề
về phát triển NLNN và theo đó đề xuất những
định hướng phát triển NLNN cho SV ngành Nuôi
trồng thủy sản, Trường Đại học Đồng Tháp thông
qua thực tập nghề nghiệp.
2. Nội dung
2.1. Các khái niệm
2.1.1. Năng lực
Có nhiều khái niệm khác nhau về năng lực.
“Năng lực” là một trong những thành tố quan
trọng trong cấu trúc nhân cách. Có tác giả cho
rằng: “Người có năng lực là người đạt hiệu suất
và chất lượng hoạt động cao trong các hoàn cảnh
khác nhau”. Theo tác giả Phạm Minh Hạc (1996),
năng lực nói lên “người đó có thể làm gì, làm
đến mức nào, làm với chất lượng ra sao; thông
thường người ta còn gọi là khả năng hay "tài"”.
Tác giả Phạm Thị Minh Hạnh (2007) cho rằng,
năng lực là tập hợp các tính chất hay phẩm chất
cá nhân, đóng vai trò là điều kiện bên trong, tạo
điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện tốt một
dạng hoạt động nhất định.
Sinh viên (SV) Việt Nam nói chung và SV
Trường Đại học Đồng Tháp nói riêng là nguồn
lực to lớn thực hiện trọng trách xây dựng, phát
triển đất nước ngang tầm với các quốc gia trong
khu vực và thế giới. Từ đây đòi hỏi các cơ sở
đào tạo thực hiện sứ mệnh nhanh chóng đào tạo
nguồn nhân lực có trình độ với chất lượng cao
phục vụ quốc kế dân sinh. Tuy nhiên, thực tế cho
thấy một bộ phận SV tốt nghiệp khi tiếp cận công
việc tại các cơ sở sản xuất kinh doanh đã bộc lộ
yếu kém năng lực thực hiện, điều này được các
nhà quản trị đại học và các doanh nghiệp quan
tâm tìm giải pháp, biện pháp khắc phục.
Dưới góc độ giáo dục học, năng lực là kết
quả của quá trình giáo dục, rèn luyện của cá nhân,
thể hiện ở kiến thức, kĩ năng và thái độ phù hợp
để cá nhân có thể tham gia hiệu quả vào một lĩnh
vực hoạt động nhất định. Như vậy, ở góc độ này,
người có năng lực ở lĩnh vực nào thì nhất định
phải có tri thức, kĩ năng, kĩ xảo trong lĩnh vực ấy,
có thái độ tích cực để vận dụng tri thức kĩ năng
hiệu quả vào các hoạt động. Tuy nhiên có tri thức,
kĩ năng chưa thể khẳng định cá nhân có năng lực
Đời sống hiện thực chỉ ra, năng lực được
hình thành khi con người áp dụng kiến thức vào
thực tiễn và năng lực có được do quá trình lặp đi
lặp lại của một hoặc một nhóm hành động nhất
định; tương tự, năng lực thực hiện là khả năng tổ
96
Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, Tập 10, Số 2, 2021, 95-101
hay không, bởi tri thức kĩ năng ấy chưa chắc đã hành vi ứng xử. Các thành phần năng lực “gặp
được hiện thực hóa trong hoạt động. Vậy năng nhau” tạo thành năng lực hành động.
lực dưới góc độ giáo dục học được thể hiện ở kết
quả hoạt động của cá nhân, khả năng vận dụng
tri thức, kĩ năng để tham gia có hiệu quả trong
một lĩnh vực hoạt động nhất định. Năng lực có
ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn bởi “sự phát
triển năng lực của mọi thành viên trong xã hội
sẽ đảm bảo cho mọi người tự do lựa chọn một
nghề nghiệp phù hợp với khả năng cá nhân, làm
cho hoạt động của cá nhân có kết quả hơn,... và
cảm thấy hạnh phúc khi lao động”.
Từ các nội dung đã nêu trên, có thể coi “năng
lực” là tổng thể những phẩm chất tâm lí, sinh lí,
tri thức, kĩ năng, thái độ và kinh nghiệm của mỗi
cá nhân có khả năng hoàn thành một hoạt động
với chất lượng cao.
2.1.2. Năng lực nghề nghiệp
NLNN là sự tương ứng giữa những đặc điểm
tâm lý và sinh lý của con người với những yêu
cầu do nghề nghiệp đặt ra. Không có sự tương
ứng này thì con người không thể theo đuổi nghề
được. NLNN vốn không có sẵn trong con người,
không phải là những phẩm chất bẩm sinh. Nó
hình thành và phát triển qua hoạt động học tập
và lao động. Trong quá trình làm việc, năng lực
này tiếp tục được phát triển hoàn thiện. Học hỏi
và lao động không mệt mỏi là con đường phát
triển NLNN của mỗi con người trong lao động
sản xuất.
Hiện nay, việc phát triển năng lực thông qua
dạy học được hiểu đồng nghĩa với phát triển năng
lực hành động. Năng lực hành động bao gồm
(Đinh Công Thuyến và cs, 2008):
Năng lực chuyên môn: Là khả năng thực
hiện các nhiệm vụ về chuyên môn cũng như đánh
giá kết quả một cách độc lập, có phương pháp và
đảm bảo chính xác về mặt chuyên môn (bao gồm
cả khả năng tư duy logic, phân tích, tổng hợp và
trừu tượng; khả năng nhận biết các mối quan hệ
thống nhất trong quá trình).
2.1.3. Phát triển NLNN
Hoạt động phát triển NLNN: Hoạt động phát
triển NLNN có nghĩa là tăng cường kỹ năng và
kiến thức cho người học nhằm phát triển phẩm
chất cá nhân và năng lực làm việc của họ. Phát
triển NLNN được thực hiện thông qua nhiều
loại hình học tập khác nhau, từ việc tham gia
các chương trình đào tạo được cấp bằng đến
các hoạt động học thuật tham dự hội thảo, hội
nghị hay các khóa tập huấn (Villegas Reimers,
2003). Nhiều phương pháp đã được sử dụng để
phát triển NLNN, ví dụ như tư vấn, hướng dẫn
trực tiếp hay phân tích hành động. Trong lĩnh
vực giáo dục, việc nghiên cứu bài giảng, hợp
tác trong soạn bài, dự giờ, đánh giá hiệu quả bài
giảng là những phương pháp phổ biến được sử
dụng để phát triển NLNN trong những thập kỷ
vừa qua. Nhiều nhà quản lý giáo dục và nghiên
Năng lực phương pháp: Là khả năng đối với
những hành động có kế hoạch, định hướng mục
đích trong công việc giải quyết các nhiệm vụ và
vấn đề đặt ra. Trọng tâm của năng lực phương
pháp là các phương pháp nhận thức, xử lý, đánh
giá, truyền thụ và giới thiệu.
Năng lực xã hội: Là khả năng đạt được mục
đích trong những tình huống xã hội cũng như
trong những nhiệm vụ khác nhau cùng sự phối
hợp chặt chẽ với các thành viên khác trong lao
động. Trọng tâm của năng lực xã hội là ý thức
được trách nhiệm của bản thân cũng như của
những người khác, tự chịu trách nhiệm, tự tổ
chức; có khả năng thực hiện các hành động xã
hội, khả năng cộng tác và giải quyết xung đột.
Năng lực cá thể: Là khả năng suy nghĩ và cứu hiệu quả các phương pháp phát triển NLNN
đánh giá được những cơ hội phát triển cũng như cho rằng: NLNN là năng lực chuyên môn, khả
những giới hạn của mình; phát triển được năng năng phát triển kiến thức, kĩ năng, giá trị, thái
khiếu cá nhân cũng như xây dựng và thực hiện độ nghề nghiệp và các đặc điểm cá nhân khác,
kế hoạch cho cuộc sống riêng; những quan điểm, đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp và yêu cầu đổi mới
chuẩn giá trị đạo đức và động cơ chi phối các của thực tiễn giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
97
Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn
Lý do phát triển NLNN: Phát triển NLNN mình đang học; tiếp cận và làm quen với các công
trước tiên là đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời việc liên quan đến chuyên môn; tìm hiểu những
của người học. Nhu cầu phát triển nghề nghiệp hoạt động liên quan đến chuyên ngành; biết tổ
xuất phát từ ý thức đạo đức nghề nghiệp, nguyện chức thực hiện công việc cá nhân và theo nhóm.
vọng duy trì và phát triển khả năng chuyên môn,
tăng cường chất lượng công việc để theo kịp sự
phát triển của thời đại và đáp ứng được những
chuẩn nghề nghiệp trong công việc của cá nhân
trong tương lai. Trong suốt nửa cuối thế kỷ XX,
thế giới đã chứng kiến những sự thay đổi lớn lao
trong đời sống của con người, đặc biệt là cuộc
cách mạng trong lĩnh vực công nghệ thông tin
và những hiểu biết rất mới về quá trình học tập
của con người, về một xã hội tri thức. Phát triển
NLNN cho SV là một trong những yếu tố quan
trọng quyết định cơ hội việc làm cũng như sự phát
triển của cá nhân sau này. Việc nâng cao NLNN
của SV nhằm đáp ứng yêu cầu công việc đang
được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Do đó, ngày
càng nhiều doanh nghiệp chú trọng vào đào tạo
và phát triển NLNN của SV trong giai đoạn hiện
nay (Quốc hội, 2014).
2.2. Một số vấn đề về phát triển NLNN
cho SV ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường
Đại học Đồng Tháp thông qua thực tập nghề
nghiệp
2.2.1. Chuẩn đầu ra của ngành Nuôi trồng
thuỷ sản, Trường Đại học Đồng Tháp
SV hiểu biết chủ trương, đường lối, chính
sách của Đảng và Nhà nước, về tư tưởng Hồ
Chí Minh.
SV áp dụng các kiến thức cơ sở ngành như:
ngư loại học; sinh lý cá, sinh thái động thực vật
thủy sinh; nội tiết sinh sản cá; chọn giống thủy
sản; dinh dưỡng và thức ăn thủy sản; phương
pháp thiết kế và bố trí thí nghiệm... vào các hoạt
động liên quan đến chuyên ngành; xây dựng
và tổ chức thực hiện được các quy trình công
nghệ trong nuôi trồng thuỷ sản; bệnh học thuỷ
sản; chế biến và bảo quản sản phẩm thủy sản;
phương pháp khuyến ngư; công trình và thiết bị
nuôi thủy sản.
NLNN ngành Nuôi trồng thủy sản: Với cách
tiếp cận trên, có thể quan niệm NLNN ngành
Nuôi trồng thủy sản phải có phẩm chất chính trị,
đạo đức, ý thức phục vụ; có kiến thức và năng
lực thực hành nghề nghiệp trong lĩnh vực nuôi
trồng thủy sản; có khả năng làm việc độc lập tại
các cơ sở sản xuất, nghiên cứu phát triển thủy
sản; có sức khỏe tốt để đáp ứng yêu cầu của xã
hội. NLNN ngành Nuôi trồng thủy sản được cấu
thành bởi 3 yếu tố chính: kiến thức chuyên môn,
kĩ năng thực hành nghề và thái độ đối với nghề
nghiệp của mình.
SV vận dụng các kiến thức thực tập nghề
nghiệp, thực tập tốt nghiệp bước đầu làm quen
với các công việc trong tương lai; sử dụng các
kiến thức lý thuyết và thực tiễn được trang bị để
phân tích, tổng hợp và giải quyết các vấn đề cụ
thể trong lĩnh vực thuỷ sản.
2.2.2. Mục tiêu phát triển NLNN cho SV
ngành Nuôi trồng thuỷ sản
Đào tạo kĩ sư Nuôi trồng thuỷ sản đáp ứng
nhu cầu của xã hội trong sự nghiệp phát triển
khoa học kĩ thuật về lĩnh vực chuyên ngành Nuôi
trồng thuỷ sản.
2.1.4. Thực tập nghề nghiệp
Thực tập nghề nghiệp là một hoạt động
chiếm vị trí quan trọng trong quá trình đào tạo.
Chất lượng thực tập phản ánh chất lượng đào tạo,
rèn luyện nghề nghiệp của nhà trường và đồng
thời thể hiện ở SV sự vận dụng kiến thức, kĩ năng
đã được giảng viên truyền đạt vào thực tế. Bên
cạnh đó, tạo điều kiện cho SV được tiếp xúc với
môi trường thực tế, cụ thể như: nâng cao nhận
thức vai trò và trách nhiệm đối với ngành nghề
Cung cấp nguồn nhân lực có trình độ chuyên
môn cao, kĩ năng tay nghề thành thạo. Có sức
khoẻ, phẩm chất đạo đức tốt, tôn trọng nghề
nghiệp. Có khả năng tiếp tục học tập, tham gia
học tập ở các bậc học cao hơn để tích lũy kinh
nghiệm trở thành chuyên gia trong lĩnh vực phát
triển kinh tế.
98
Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, Tập 10, Số 2, 2021, 95-101
2.2.3. Nội dung phát triển NLNN cho SV
ngành Nuôi trồng thuỷ sản
2.3.1. Bồi dưỡng nhận thức cho cán bộ quản
lý, giảng viên và SV sự cần thiết phát triển NLNN
cho SV ngành Nuôi trồng thuỷ sản
SV được lĩnh hội các kiến thức trong các
lĩnh vực bao gồm: Sản xuất giống được các đối
Biện pháp này nhằm giúp cho nhà giáo dục,
tượng thủy sản; nuôi thương phẩm được các đối SV nhận thức sâu sắc hơn trong quá trình phát
tượng thủy sản; nuôi và trồng được tảo, rong và triển NLNN, SV phải hình dung được việc phát
cây thủy sinh; nuôi được các loại thức ăn tự nhiên triển NLNN và các nội dung cần thiết trong quá
phục vụ nuôi trồng thuỷ sản; nuôi được một số trình học tập để có thể vận dụng chúng vào việc
phát triển NLNN của bản thân sau khi ra trường.
Cụ thể: cán bộ quản lý, giảng viên xây dựng và
thực hiện chuyên đề lí luận về phát triển NLNN
của SV ngành Nuôi trồng thủy sản; hướng dẫn
SV quan sát, phân tích và thảo luận để nhận thức
rõ cơ sở lí luận trong việc phát triển NLNN; tổ
chức thực hiện nghiên cứu các tiểu luận về phát
triển NLNN.
loài thủy sản giải trí; sản xuất được thức ăn cho
động vật thủy sản; phòng và trị bệnh được cho đối
tượng thủy sản nuôi; kiểm định được chất lượng
các nguyên liệu, thuốc và hóa chất, các sản phẩm
thủy sản; kiểm tra, giám sát được quy trình chế
biến thủy sản; kinh doanh dịch vụ được về thủy
sản; nghiên cứu và chuyển giao được công nghệ
về thuỷ sản; quản lý được nuôi trồng thủy sản;
truyền thông về thuỷ sản.
Những nội dung nêu trên rất cần thiết vì nó
bổ sung cơ sở lí luận cho SV về phát triển NLNN,
chuyên đề được thực hiện trong quá trình dạy học
bằng cách phát tài liệu cho SV tự học, thảo luận,
tự nghiên cứu tài liệu thêm trên mạng internet.
Hình thức này giúp cho SV có khả năng tư duy
sáng tạo một cách độc lập, học tập hợp tác giữa
SV với nhau, giữa SV và giảng viên.
2.2.4. Các hình thức hoạt động phát triển
NLNN cho SV ngành Nuôi trồng thuỷ sản
Thứ nhất, phát triển phẩm chất và năng lực
trong giai đoạn giáo dục cơ bản thông qua hoạt
động phát triển cá nhân, lao động, hoạt động xã
hội và hoạt động giáo dục hướng nghiệp nhưng
tập trung cao hơn vào việc phát triển NLNN;
2.3.2. Đổi mới chương trình đào tạo tiếp cận
nhu cầu thị trường
Thứ hai, tham gia các hoạt động phục vụ
cộng đồng và hoạt động hướng nghiệp dưới sự
hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục, qua đó
hình thành những phẩm chất như: lòng yêu nước,
chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm, năng lực tự
chủ, năng lực giao tiếp…;
Theo Luật Giáo dục nghề nghiệp đã được
ban hành và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm
2015. Luật này cho phép các trường chủ động
xây dựng chương trình đào tạo theo hướng phát
triển kĩ năng nghề nghiệp cho người học, đáp ứng
nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Với một
chương trình đào tạo hợp lý, linh hoạt, luôn có
sự điều chỉnh phù hợp với thực tiễn, thể hiện qua
nội dung, chương trình đào tạo, các hoạt động hỗ
trợ để nâng cao kĩ năng nghề cho SV sẽ là những
yếu tố cơ bản giúp SV nhanh chóng thích nghi và
đạt hiệu quả tốt trong quá trình học tập và phát
triển kĩ năng nghề nghiệp tại nơi thực tập nghề
nghiệp và cơ quan công tác khi ra trường. Đồng
thời, các doanh nghiệp được tham gia xây dựng
chương trình đào tạo; hướng dẫn thực tập, đánh
giá kết quả học tập của người học tại cơ sở hoạt
động giáo dục nghề nghiệp; tiếp nhận người học,
Thứ ba, hình thành và phát triển năng lực
thích ứng với cuộc sống, năng lực tổ chức hoạt
động, năng lực định hướng nghề nghiệp thông qua
hoạt động thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp;
Thứ tư, phát triển NLNN cho SV thông qua
đổi mới chương trình đào tạo, lựa chọn nội dung,
hình thức, không gian và thời gian hoạt động sao
cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của nhà
trường đáp ứng mục tiêu giáo dục. (Đinh Công
Thuyến và cs, 2008).
2.3. Định hướng phát triển NLNN cho SV
ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học
Đồng Tháp thông qua thực tập nghề nghiệp
99
Chuyên san Khoa học Xã hội và Nhân văn
nhà giáo đến tham quan, thực hành, thực tập nâng
Tạo điều kiện cho mỗi cán bộ, giảng viên tại
cao kĩ năng nghề thông qua hợp đồng với cơ sở Trung tâm Phát triển kỹ năng nghề nghiệp phối
hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
hợp với khoa đào tạo ngành Nuôi trồng thủy sản
tham quan thực tế, học hỏi kinh nghiệm tại các
doanh nghiệp. Mục đích của công việc này là để
cán bộ, giảng viên nắm bắt được tình hình thực
tế, những khó khăn thường gặp để giúp SV có
hướng giải quyết sau này. Trong quá trình đi thực
tế, giảng viên điều tra, khảo sát ý kiến các doanh
nghiệp tuyển dụng về chất lượng và chuẩn đầu ra
của SV. Hoạt động này cần được chuẩn bị theo kế
hoạch và nên tiến hành thường xuyên, với những
hình thức, phương pháp điều tra, khảo sát chính
xác và khách quan. Qua đó sẽ có những định
hướng phát triển NLNN cho SV Trường Đại học
Đồng Tháp ngày càng chất lượng hơn.
2.3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng
viên, cố vấn học tập ngành Nuôi trồng thuỷ sản
Căn cứ vào nội dung, yêu cầu của chương
trình đào tạo bộ môn xây dựng, điều chỉnh, bổ
sung những kiến thức, kĩ năng, phẩm chất nghề
nghiệp mà doanh nghiệp đang cần. Yêu cầu này
bắt buộc nhà giáo dục và SV phải đến khảo sát,
gắn bó với doanh nghiệp. Mặt khác, với phương
thức đào tạo kết hợp này, các doanh nghiệp có
nhiều trách nhiệm hơn trong việc báo cáo thực
tiễn trực tiếp khi tham gia hướng dẫn thực tập
nghề cho SV. Bên cạnh đó, đội ngũ cố vấn học
tập ngành Nuôi trồng thủy sản phải hiểu biết
sâu rộng về ngành nghề, thường xuyên cập nhật
thông tin và tư vấn cho SV một cách thỏa đáng.
Tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất
và nâng cấp trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật
phục vụ công tác giảng dạy của Trường phải phù
hợp với chương trình đào tạo, phù hợp với máy
móc thiết bị tại các doanh nghiệp sẽ góp phần
đào tạo nên đội ngũ lao động có chất lượng, đáp
ứng tốt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong
xu thế hội nhập hiện nay.
Giáo dục phát triển năng lực người học đòi
hỏi giảng viên phải hướng dẫn SV cách học,
đưa SV vào thế giới hiện thực thông qua các
hoạt động học tập, trải nghiệm thực tế. Vì vậy,
việc bồi dưỡng cho giảng viên cần dựa trên phát
triển NLNN và nhấn mạnh đến những kiến thức
chuyên ngành, NLNN mà người giảng viên cần
phải được đào tạo, bồi dưỡng, để có thể thực hiện
các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả nhất
2.3.5. Tăng cường sự phối hợp thường xuyên
giữa cơ sở thực tập nghề nghiệp và nhà trường
Cần gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động đào
trong môi trường đại học, nâng cao chất lượng tạo ngành Nuôi trồng thủy sản Trường Đại học
dạy và học trong giai đoạn hiện nay.
Đồng Tháp với các doanh nghiệp; doanh nghiệp
không chỉ là địa điểm thực tập của SV mà còn
được coi là một đối tác của Trường Đại học Đồng
Tháp với nhiều hình thức khác nhau. Cần phối
hợp rõ vai trò, trách nhiệm cả hai bên trong suốt
quá trình đào tạo, rèn luyện nghề, đánh giá, sử
dụng sản phẩm đầu ra.
2.3.4. Đầu tư nguồn lực (nhân lực, tài lực,
vật lực, tin lực) cho Trung tâm Phát triển kỹ năng
nghề nghiệp
Nhà trường cần thiết lập bộ phận chuyên
trách liên kết, hợp tác với doanh nghiệp. Có chiến
lược liên kết với doanh nghiệp (ký kết thỏa thuận
hợp tác về đào tạo và chuyển giao công nghệ) thì
Nhà trường mới có thể thâm nhập sâu vào doanh
nghiệp để nắm được yêu cầu về nhân lực chất
lượng cao, nhu cầu chuyển giao công nghệ. Đây
cũng là điều kiện để phát triển NLNN cho SV
SV cần được tiếp cận với các doanh nghiệp
ngay từ năm thứ nhất cho đến hết năm thứ tư,
qua đó giúp các em có thời gian tìm hiểu các hoạt
động của ngành.
Nhà trường phối hợp với các doanh nghiệp
và quan trọng nhất là quảng bá thương hiệu Nhà xây dựng các chuyên đề, tọa đàm thiết thực hơn
trường, nâng cao năng lực và hiệu quả đầu tư tài nữa cho SV ngành Nuôi trồng thủy sản, đặc biệt
chính trước xu thế “tự chủ đại học”.
là SV năm thứ tư chuẩn bị đi thực tập tốt nghiệp,
từ đó các em có thể nắm bắt kịp thời những kinh
100
Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, Tập 10, Số 2, 2021, 95-101
nghiệm và những đổi mới trong các hoạt động
Nuôi trồng thủy sản.
tiến sĩ, chuyên ngành Khoa học giáo dục,
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nguyễn Thị Kim Dung (chủ biên), Đinh Quang
Báo, Nguyễn Thanh Bình, Dương Thị
Thuý Hà, Nguyễn Hoàng Đoan Huy, Đào
Thị Oanh, Mỵ Giang Sơn. (2015). Đào tạo
nghiệp vụ sư phạm theo định hướng hình
thành năng lực nghề cho SVtrong các trường
đại học sư phạm. NXB Đại học Sư phạm.
3. Kết luận
Ở các trường đại học hiện nay, NLNN của
SV được hình thành trong quá trình học tập, thực
hành, thực tập và các hoạt động ngoại khóa. Đối
với SV ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường Đại
học Đồng Tháp, việc phát triển NLNN cho SV
không chỉ kết hợp giữa lí thuyết và thực hành
mà cần có sự kết hợp giữa Trường Đại học Đồng
Tháp với các doanh nghiệp. Do đó, việc phối hợp
giữa Trường Đại học Đồng Tháp và các doanh
nghiệp trong quá trình đào tạo để phát triển các
NLNN cho SV ngành Nuôi trồng thủy sản là rất
cần thiết. Vì vậy, trong các hoạt động thực hành
chuyên môn, thực tập nghề nghiệp, ngoại khóa
cần có nội dụng phù hợp với thực tiễn sẽ đem lại
hiệu quả trong công tác đào tạo của Nhà trường,
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học trong
giai đoạn hội nhập và phát triển./.
Nguyễn Thị Tuyết Hạnh. (2012). Nghiên cứu
chức năng của Hiệu trưởng trường trung
học phổ thông Việt Nam thời kỳ đổi mới
phục vụ công tác bồi dưỡng hiệu trưởng đáp
ứng yêu cầu xã hội. Luận án tiến sĩ, chuyên
ngành Quản lý giáo dục, Trường Đại học
Giáo dục.
Phạm Minh Hạc. (1996). Một số vấn đề về giáo
dục và khoa học giáo dục. Hà Nội: NXB
Giáo dục.
Phạm Thị Minh Hạnh. (2007). Nghiên cứu hệ
thống đánh giá năng lực chuyên môn của
giáo viên trung học phổ thông ở Cộng hòa
Pháp và hướng vận dụng vào Việt Nam.
Luận án tiến sĩ Giáo dục học, Trường Đại
học Sư phạm Hà Nội.
Lời cảm ơn: Nghiên cứu này được hỗ trợ
bởi đề tài nghiên cứu khoa học của Trường Đại
học Đồng tháp, mã số SPD2019.01.29.
Tài liệu tham khảo
Quốc hội. (2014). Luật số: 74/2014/QH13, ngày
27 tháng 11 năm 2014, Luật Giáo dục nghề
nghiệp.
Đinh Công Thuyến (chủ biên), Hồ Ngọc Vinh
và Phạm Văn Nin. (2008). Tài liệu hướng
dẫn giảng dạy Mô Đun. Tổng cục Dạy nghề.
Thủ tướng Chính phủ. (2012). Quyết định Số
711/QĐ-TTg, ngày 13 tháng 06 năm 2012,
về phê duyệt "Chiến lược phát triển giáo
dục 2011-2020".
Hồ Ngọc Vinh. (2015). “Dạy học định hướng
hành động với sự phát triển năng lực của
học sinh trong giáo dục nghề”. Tạp chí Dạy
nghề, số 21, tháng 6 năm 2015, 9-13.
Villegas-Reimers, E. (2003). TeacherProfessional
Development: An International Review of
the Literature. Paris: UNESCO International
Institute for Educational Planning.
Nguyễn Thành Long. (2017). Phát triển kĩ năng
thích ứng nghề thông qua thực tập nghề
nghiệp cho SV cao đẳng kĩ thuật. Luận án
101
7 trang
17780
Free
Bạn đang xem tài liệu "Định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản trường Đại học Đồng Tháp thông qua thực tập nghề nghiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- dinh_huong_phat_trien_nang_luc_nghe_nghiep_cho_sinh_vien_nga.pdf
