Quản lý bệnh nhân nhiễm HIV đồng nhiễm lao tại 9 phòng khám ngoại trú tại tỉnh Sơn La năm 2012

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

QUẢN LÝ BỆNH NHÂN NHIỄM HIV ĐỒNG NHIỄM LAO

TẠI 9 PHÒNG KHÁM NGOẠI TRÚ TẠI TỈNH SƠN LA NĂM 2012

Đào Thị Minh An¹, Trần Minh Như Nguyện², Phan Trọng Lân³, Bùi Hồng Ngọc¹,

Vũ Toàn Thịnh¹, Keith Sabin², Kato Masaya², Nguyễn Thanh Long⁴

¹

Trường Đại học Y Hà Nội; ²Tổ chức Y tế Thế giới; ³Cục y tế dự phòng; ⁴Bộ Y tế

Mô tả quy trình sàng lọc, phát hiện, chẩn đoán và chuyển tuyến điều trị lao cho bệnh nhân HIV tại các

phòng khám ngoại trú (OPC) để cung cấp bằng chứng cho các nhà lập định chính sách trong việc tăng

cường quản lý đồng nhiễm Lao/HIV. Trong 653 bệnh nhân HIV, có 11 (1,7%) bệnh nhân được phát hiện lao

từ trước khi đăng ký tại OPC. Trong lần đầu đăng ký tại OPC, tỷ lệ bệnh nhân HIV được sàng lọc lâm sàng

lao là cao (92,5%) và dao động từ 96,3% đến 100% qua các lần tái khám. Trong những người có sàng lọc

lâm sàng (+) (có một trong bốn triệu chứng: đang ho, đang sốt, vã mồ hôi vào ban đêm, sụt cân), tỉ lệ được

chỉ định xét nghiệm đờm hoặc chụp x - quang là thấp và không ổn định qua 15 lần tái khám, lần lượt dao

động từ 0% đến 29,4% và 28,6% đến 100%. Trong 416 bệnh nhân có kết quả sàng lọc lâm sàng lao (+),

29,1% được xét nghiệm đờm và 75,5% được chụp x - quang, 3,4% được chuyển đến các cơ sở lao nhưng

tất cả các bệnh nhân này đều không có thông tin về điều trị lao. Đặc biệt có 52/416 (12,5%) bệnh nhân có

sàng lọc lâm sàng lao (+) nhưng không được xét nghiệm đờm hoặc chụp x - quang hoặc chuyển tuyến và

trong số 62 bệnh nhân có sàng lọc lâm sàng lao (+), xét nghiệm đờm (-) và chụp x - quang (-) cần được

chuyển đến bệnh viện lao tỉnh Sơn La thì chỉ có 6 (9,7%) được chuyển tuyến thành công.

Từ khóa: bệnh nhân Lao/HIV, quản lý Lao/HIV, Sơn La

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

năm 2011 khoảng 3,2 triệu người sống chung

với HIV được sàng lọc lao [4]. Tỷ lệ được

sàng lọc lao ở bệnh nhân HIV tăng gấp 12 lần

trong giai đoạn 2005 - 2010 từ 200 nghìn

người lên 2,3 triệu và tính đến năm 2012, 910

nghìn người đồng nhiễm Lao/HIV đã được

cứu sống [5]. Tuy nhiên, công tác sàng lọc

lâm sàng lao, xét nghiệm đờm và chụp X-

quang còn nhiều thiết sót đặc biệt trong nhóm

bệnh nhân HIV/AIDS [6]. Theo nhận định của

Bộ Y tế, sự phối hợp giữa hai chương trình

quản lý lao và HIV còn nhiều hạn chế; hệ

thống văn bản hướng dẫn về chuyên môn và

quản lý chưa hoàn thiện [2].

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới

(WHO) giai đoạn 2008 - 2011, ít nhất 1/3 số

người nhiễm HIV có đồng nhiễm lao. Theo

ước tính số người chết vì lao có liên quan đến

HIV tăng đáng kể từ 350.000 người năm 2010

lên 430.000 người năm 2011 [1]. Nguy cơ tiến

triển lao từ thể ẩn sang thể hoạt động cao hơn

gấp nhiều lần trong nhóm người nhiễm HIV so

với nhóm không nhiễm HIV (21 - 34 lần theo

báo cáo của WHO 2011 [1] và từ 20 - 37 lần

theo báo cáo của Bộ Y tế (MOH) 2012 [2]). Vì

vậy WHO đã ra hướng dẫn về giám sát, đánh

giá hoạt động phối hợp trong quản lý các

trường hợp đồng nhiễm lao/HIV năm 2009 [3].

Theo báo cáo của tổ chức UNAIDS, trong

Tại Việt Nam có tổng số 204,019 trường

hợp nhiễm HIV hiện đang còn sống tới thời

điểm tháng 6/2012 [7]. Dịch HIV/AIDS hiện

nay còn đang ở mức cao và khó kiểm soát,

nhất là các tỉnh miền núi phía bắc [8]. Tính

đến 31/12/2005, cả nước đã có 55/64 tỉnh

thành có bệnh nhân đồng nhiễm Lao/HIV. Tỷ

Địa chỉ liên hệ: Đào Thị Minh An, Viện Đào tạo Y học và Y

tế Công cộng, trường Đại học Y Hà Nội

Email: daothiminhan@yahoo.com

Ngày nhận: 05/02/2013

Ngày được chấp thuận: 20/6/2013

TCNCYH 83 (3) - 2013

179

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

lệ đồng nhiễm lao ở bệnh nhân HIV có sự khác

nhau giữa các tỉnh/thành phố: cao nhất là An

Giang với 23,1%; Hải Phòng là 10,6%; Quảng

Ninh là 7,6%; Hà Nội là 7,1%; thành phố Hồ Chí

Minh là 6,5% và Đồng Tháp là 5,5% [9].

3.2. Cỡ mẫu và chọn mẫu

Chọn mẫu toàn bộ các hồ sơ bệnh án của

bệnh nhân HIV đăng ký khám và điều trị tại

các phòng khám ngoại trú từ 01/01/2012 đến

31/10/2012.

Sơn La là tỉnh đứng vị trí thứ 5 trong cả

nước về số lượng người nhiễm HIV còn sống

(6.294 trường hợp) [7]. Theo ước tính, có

khoảng 10% bệnh nhân HIV có nhiễm Lao

[10], trong khi đó theo số liệu báo cáo từ trung

tâm AIDS tỉnh Sơn La thì tỷ lệ này được phát

hiện rất thấp (2%). Vì vậy, câu hỏi được đặt ra

là số liệu báo cáo này đã ước tính đúng được

tỷ lệ mắc lao trong HIV chưa và vấn đề này

liên quan trực tiếp đến quy trình sàng lọc, phát

hiện, chẩn đoán, chuyển tuyến và điều trị lao

(quản lý lao) ở bệnh nhân HIV tại Sơn La như

thế nào? Vì vậy đề tài này nhằm mục tiêu:

Mô tả công tác sàng lọc, phát hiện, chẩn

đoán, chuyển tuyến điều trị lao cho bệnh nhân

HIV tại các cơ sở OPC tỉnh Sơn La năm 2012.

3.3. Phương pháp và công cụ thu thập

thông tin

Toàn bộ các biến số nghiên cứu được phát

triển dựa trên khảo sát thực tế hoạt động của

các phòng phòng khám ngoại trú tại Sơn La và

theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới

(2009) và Bộ Y tế (2007) về quy trình phối hợp

trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh nhân

Lao/HIV. Các biến số và chỉ số sau khi phát

triển đã được các chuyên gia của WHO góp ý

để chỉnh sửa hoàn thiện.

Các biến số được đưa vào bảng thu thập

thông tin được thiết kế trên phần mềm Epi info

7.0 và 9 điều tra viên đã trực tiếp nhập liệu từ

hồ sơ bệnh án vào bảng thu thập thông tin

trên phần mềm Epi info 7.0 tại thực địa.

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

4. Biến số, chỉ số nghiên cứu

1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu:

Nghiên cứu được tiến hành tại 9 phòng khám

ngoại trú thuộc 9 huyện/thành phố trên địa bàn

tỉnh Sơn La trong khoảng thời gian từ tháng

01/2012 đến tháng 12/2012.

Thu thập số liệu theo các biến số về đặc

điểm nhân khẩu học, đăng ký khám và điều trị

tại phòng khám ngoại trú, sàng lọc và chẩn

đoán lao, giới thiệu chuyển tuyến và điều trị.

5. Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu

được nhập trên phần mềm Epi Info 7 sau đó

được lọc sạch và phân tích trên phần mềm

Stata/Se 10. Phân tích mô tả: tỷ lệ phần trăm.

2. Đối tượng: Bệnh nhân đăng kí khám và

điều trị tại phòng khám ngoại trú từ 01/01/2012

đến 31/10/2012 trong đó hồ sơ bệnh án của

các bệnh nhân này được lấy làm đơn vị mẫu.

6. Đạo đức nghiên cứu

3. Phương pháp

Nghiên cứu đã được thông qua hội đồng

đạo đức tại Trường Đại học Y tế Công cộng.

3.1. Thiết kế nghiên cứu

III. KẾT QUẢ

Nghiên cứu điều tra cắt ngang sử dụng kỹ

thuật hồi cứu thu thập thông tin từ bệnh án

của bệnh nhân HIV đăng ký khám chữa bệnh

tại các phòng khám ngoại trú Sơn La từ

01/01/2012 đến 31/10/2012.

1. Đặc điểm chung của đối tượng

Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là nam

71,3% (466/653), độ tuổi trung bình là 33 ± 8

180

TCNCYH 83 (3) - 2013

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

(từ 1 đến 68); nghề nghiệp chính là nông dân

đăng ký tại các OPC khá đồng đều giữa các

tháng, thấp nhất là tháng 1 với 5,4% (35/650).

96,52% (610/632). Số lượng bệnh nhân HIV

2. Thực trạng quản lý bệnh nhân HIV nhiễm lao tại 9 phòng khám ngoại trú tỉnh Sơn La

từ ngày 1/1/2012 đến ngày 31/10/2012

Tổng số bệnh nhân đăng kí khám và điều trị tại phòng

khám ngoại trú từ 1/1/2012 đến 31/10/2012

(n = 653)

Bệnh nhân chưa được chẩn đoán lao (+)

tại thời điểm đăng kí tại OPC

(n = 642)

Bệnh nhân được chẩn đoán lao (+) tại

thời điểm đăng kí tại OPC

(n = 11)

Được SLLSL

Không được SLLSL

Được SLLSL

Không được SLLSL

(n = 11)

(n = 0)

SLLSL (+)

SLLSL(-)

SLLSL(+)

XNĐ

n=4+121=125

Không làm gì

n = 1+ 52 = 53

CXQ

n = 6 + 314 = 320

XNĐ(+)

XNĐ(-)

CXQ(-)

CXQ(+)

Số BN cần được chuyển tuyến tới bệnh viện Lao tỉnh Sơn La

(SLLSL(+), CXQ(-), XNĐ(-))

(n = 62)

Số bệnh nhân được giới

thiệu chuyển tuyến

(n=14)

Số bệnh nhân không

được chuyển tuyến

(n = 48)

Số bệnh nhân được chuyển thành công

(n = 6)

Thông tin điều trị tại các cơ sở điều trị lao

Sơ đồ 1. Thực trạng quản lý bệnh nhân HIV nhiễm lao tại 9 cơ sở phòng khám ngoại trú

tỉnh Sơn La từ ngày 1/1/2012 đến ngày 31/10/2012

TCNCYH 83 (3) - 2013

181

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

* SLLSL: sàng lọc lâm sàng lao; XNĐ: xét nghiệm đờm; CXQ: chụp X-quang

Sơ đồ 1 cho thấy công tác quản lý lao trên bệnh nhân HIV đăng ký tại OPC Sơn La đã được

thực hiện qua 4 bước: sàng lọc lâm sàng lao phát hiện các bệnh nhân nghi ngờ; chỉ định xét

nghiệm đờm và chụp X-quang; chuyển tuyến và điều trị. Tuy nhiên qui trình này chưa được thực

hiện đồng bộ. Vẫn còn các trường hợp có sàng lọc lâm sàng lao (+) nhưng không được xét

nghiệm đờm, chụp X-quang. Có những trường hợp có sàng lọc lâm sàng lao (+), xét nghiệm đờm

(-) và chụp X-quang (-) nhưng không được chuyển tuyến tới bệnh viện lao tỉnh Sơn La để khẳng

định lao. Một điểm đáng quan tâm là toàn bộ hồ sơ của bệnh nhân được chuyển tuyến hoặc

chuyển tuyến thành công hoàn toàn không có thông tin về ngày điều trị và phác đồ điều trị lao.

3. Sàng lọc lâm sàng, xét nghiệm đờm, chụp X-quang

Biểu đồ 1. Tỷ lệ sàng lọc lâm sàng và tỉ lệ có dấu hiệu lâm sàng (+) trong 15 lần tái khám

Tỷ lệ sàng lọc lâm sàng lao cao qua 15 lần tái khám dao động từ 92,5% đến 100%. Tuy nhiên

tỷ lệ có sàng lọc lâm sàng lao (+) không cao từ 0% - 17,3% trừ lần đầu tiên là 64,1%.

Biểu đồ 2. Tỷ lệ chụp X-quang và xét nghiệm đờm trong số bệnh nhân có kết quả

sàng lọc lâm sàng lao (+)

182

TCNCYH 83 (3) - 2013

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

Tỷ lệ được chỉ định xét nghiệm đờm hoặc chụp X-quang trong số bệnh nhân có kết quả sàng

lọc lâm sàng lao (+) là thấp và không ổn định ở 15 lần tái khám, dao động từ 0% đến 29,4% đối

với xét nghiệm đờm và từ 78,7% đến 100% đối với chỉ định chụp X-quang.

IV. BÀN LUẬN

tỉnh Sơn La (của dự án Life Gap và Quỹ toàn

cầu) đều được Chương trình AIDS của Đại

Tỷ lệ sàng lọc lâm sàng

học Y Harvard tại Việt Nam (HAIVN) tập huấn

Công tác sàng lọc lâm sàng lao cho bệnh

về kỹ năng sàng lọc lao. Do đó tập huấn sàng

nhân HIV đã được thực hiện ở nhiều quốc gia

lọc lao cho cán bộ điều trị tại các phòng khám

trên thế giới. Tỷ lệ sàng lọc lâm sàng lao cho

ngoại trú theo mô hình của HAIVN hỗ trợ các

bệnh nhân HIV tại Ethiopia năm 2010 là 94%

phòng khám ngoại trú Sơn La cho các tỉnh

[11], tại Nam Phi năm 2001 là 40,8 % [12]. Tại

chưa được hỗ trợ là cần thiết.

Việt Nam, theo quyết định số 3116/QĐ-BYT,

Chỉ định xét nghiệm đờm, chụp X-quang

tất cả các bệnh nhân HIV phải được sàng lọc

và chuyển tuyến trong số bệnh nhân có kết

lâm sàng lao [13]. Theo báo cáo của thành

quả sàng lọc lâm sàng lao dương tính

phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ sàng lọc lâm sàng lao

tại phòng khám ngoại trú quận 5 năm 2011 là

42% [14]. Nghiên cứu này chỉ ra công tác

sàng lọc lâm sàng lao tại các phòng khám

ngoại trú tỉnh Sơn La được thực hiện khá tốt

với tỷ lệ sàng lọc lâm sàng lao qua các lần tái

khám từ 92,5% đến 100%.

Theo qui định của Bộ Y tế về quy trình phối

hợp trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh

nhân Lao/HIV năm 2007 [13], 100% trường

hợp bệnh nhân có sàng lọc lâm sàng lao (+)

cần được chỉ định chụp X-quang và xét

nghiệm đờm. Nhưng kết quả của nghiên cứu

này cho thấy tỷ lệ bệnh nhân có sàng lọc lâm

sàng lao (+) được chỉ định xét nghiệm đờm

hoặc chụp X-quang còn thấp và không ổn định

giữa các lần tái khám. Tỷ lệ bệnh nhân có

sàng lọc lâm sàng lao (+) được xét nghiệm

đờm chỉ từ 0% đến 29,4% và tỷ lệ được chụp

X-quang trong nhóm bệnh nhân này từ 28,6%

đến 100%. Tỷ lệ chụp X-quang cao hơn hẳn

xét nghiệm đờm có thể do chụp X-quang đơn

giản và dễ làm hơn xét nghiệm đờm. So sánh

hoạt động này với một số nước trên thế giới

phần nào cho thấy kỹ năng chỉ định chụp

X-quang và xét nghiệm đờm tại các phòng

khám ngoại trú tỉnh Sơn La là chưa tốt. Tại

Kenya năm 2010 tỷ lệ bệnh nhân HIV có lâm

sàng lao (+) được chỉ định chụp X-quang là

68,4% trong khi đó tỉ lệ này ở phòng khám

ngoại trú Sơn La là 66,4%; tỷ lệ chỉ định xét

nghiệm đờm tại Kenya là 55,3% so với 22,9%

tại phòng khám ngoại trú Sơn La [15].

Tỷ lệ mắc lao trong nhóm người nhiễm HIV

tại Việt Nam theo các báo cáo từ các tỉnh dao

động xung quanh mức 10% [10]. Tỷ lệ này ở

Hải Phòng là 10,6%, thành phố Hồ Chí Minh

là 6,5%, Đồng Tháp là 5,5 %, Hà Nội là 7,1 %

và An Giang là 23,1% [9]. Nghiên cứu này chỉ

ra toàn bộ hồ sơ bệnh nhân HIV đăng ký tại

các phòng khám ngoại trú Sơn La không ghi

nhận thông tin khẳng định chẩn đoán lao (+)

nên không ước tính được tỷ lệ mắc lao trong

nhóm HIV. Tuy nhiên dựa vào tỷ lệ 17,2%

bệnh nhân HIV được sàng lọc lâm sàng lao

(+) tại các phòng khám ngoại trú Sơn La thì có

thể thấy tỷ lệ này ở mức cao hơn so với tỷ lệ

mắc lao trên nhóm người HIV ở hầu hết các

tỉnh thành trừ An Giang. Điều này phần nào có

thể gián tiếp nhận thấy rằng kỹ năng sàng lọc

lâm sàng lao tại các phòng khám ngoại trú tỉnh

Sơn La là khá tốt. Trên thực tế, hiện nay các

cán bộ làm việc tại các phòng khám ngoại trú

TCNCYH 83 (3) - 2013

183

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng tỉ lệ bệnh

nhân có biểu hiện nghi ngờ lao được chuyển

tuyến rất thấp. Trong tổng số 416 bệnh nhân

có kết quả sàng lọc lâm sàng lao (+), chỉ có 14

bệnh nhân được phát hiện lao từ trước khi

đăng ký tại xét nghiệm đờm. Trong lần đầu

đăng ký tại xét nghiệm đờm, tỷ lệ bệnh nhân

HIV được sàng lọc lâm sàng lao là cao

(92,5%) và dao động từ 96,3% đến 100% qua

các lần tái khám.

(3,4%) trường hợp được giới thiệu chuyển

tuyến tới các cơ sở chẩn đoán và điều trị lao

thể hiện bằng chỉ định chuyển tuyến của bác

sĩ ghi trong hồ sơ bệnh án. Trong số 416 bệnh

nhân có kết quả sàng lọc lâm sàng lao (+), có

62 bệnh nhân có kết quả chụp X-quang (-) và

xét nghiệm đờm (-) là những bệnh nhân cần

được chuyển tuyến tới bệnh viện lao tỉnh Sơn

La theo hướng dẫn của Bộ Y tế [13] và tập

huấn của HAIVN nhưng chỉ có 9,7% (6/62)

được chuyển tuyến thành công thông qua

danh sách tên các bệnh nhân này được ghi

nhận tại bệnh viện lao tỉnh Sơn La. Tỷ lệ này

thấp có thể do cán bộ y tế của xét nghiệm đờm

không chỉ định chuyển tuyến hoặc có chỉ định

chuyển tuyến nhưng bệnh nhân không đi. Theo

số liệu của thành phố Hồ Chí Minh năm 2011,

tỷ lệ chuyển tuyến thành công bệnh nhân nghi

ngờ mắc lao từ xét nghiệm đờm đến cơ sở

điều trị lao là 62% [14]. Như vậy từ kết quả của

nghiên cứu này, có thể thấy mặc dù chỉ định

sàng lọc lâm sàng lao tại các xét nghiệm đờm

tỉnh Sơn La là rất cao nhưng kỹ năng chỉ định

chụp X-quang, xét nghiệm đờm và chuyển

tuyến chưa được thực hiện tốt. Bên cạnh đó

nghiên cứu này chỉ ra rằng việc phản hồi và

ghi nhận thông tin điều trị lao (ngày bắt đầu

điều trị và phác đồ điều trị lao) cho xét nghiệm

đờm là rất hạn chế. Có thể thấy 2 vấn đề này

là điểm yếu kém trong công tác phối hợp giữa

hệ quản lý điều trị HIV và hệ quản lý điều trị

lao, vì vậy cần có những giải pháp sớm để

khắc phục tình trạng này.

Trong những người có sàng lọc lâm sàng

lao (+) (có một trong bốn triệu chứng: đang

ho, đang sốt, vã mồ hôi vào ban đêm, sút

cân), tỷ lệ được chỉ định xét nghiệm đờm

hoặc chụp X-quang là thấp và không ổn định

qua 15 lần tái khám, lần lượt dao động từ 0%

đến 29,4% và 28,6% đến 100%. Trong 416

bệnh nhân có kết quả sàng lọc lâm sàng lao

(+), 29,1% được xét nghiệm đờm và 75,5%

được chụp X-quang, 3,4% được chuyển đến

các cơ sở lao nhưng tất cả các bệnh nhân này

đều không có thông tin về điều trị lao. Đặc biệt

có 52/416 (12,5%) bệnh nhân có sàng lọc lâm

sàng lao (+) nhưng không được xét nghiệm

đờm hoặc chụp X-quang hoặc chuyển tuyến

và trong số 62 bệnh nhân có sàng lọc lâm

sàng lao (+), xét nghiệm (-) và chụp X-quang

(-) cần được chuyển đến bệnh viện lao tỉnh

Sơn La thì chỉ có 6 (9,7%) được chuyển tuyến

thành công.

Khuyến nghị

Tăng cường công tác tập huấn cho cán bộ

xét nghiệm đờm về nâng cao năng lực trong

kỹ năng chỉ định chụp X-quang, xét nghiệm

đờm và chuyển tuyến cho bệnh nhân có sàng

lọc lâm sàng lao (+) theo đúng hướng dẫn của

số 3116/BYT. Đưa chỉ số về tỷ lệ được chỉ

định xét nghiệm đờm, tỷ lệ được chỉ định chụp

X-quang trong số những bệnh nhân có sàng

lọc lâm sàng lao (+) và chỉ số về chuyển tuyến

thành công vào bộ chỉ số giám sát Lao/HIV

của chương trình giám sát HIV cũng như

chương trình Lao quốc gia. Bên cạnh đó, cần

V. KẾT LUẬN

Trong 653 bệnh nhân HIV, có 11 (1,7%)

184

TCNCYH 83 (3) - 2013

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

có thêm các nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu

lý do tại sao chỉ định chụp X-quang, xét

nghiệm đờm và chuyển tuyến thấp và không

ổn định từ phía cung cấp dịch vụ cũng như từ

phía bệnh nhân để làm cơ sở cho các giải

pháp khắc phục tình trạng chuyển tuyến thấp

tại các xét nghiệm đờm Sơn La.

7. Bộ Y tế (2012). Báo cáo công tác

phòng, chống HIV/AIDS 6 tháng đầu năm và

trọng tâm kế hoạch 6 tháng cuối năm. Hà Nội.

8. Global Fund (2012). Nghiên cứu điều

tra trong nhóm nghiện chích ma túy và phụ nữ

bán dâm ở 10 tỉnh/thành phố. Hà Nội; 2012.

9. Hoàng Hà (2012). Thực trạng HIV/AIDS

và kết quả truyền thông phòng chống lao/HIV

cho bệnh nhân HIV(+) ở một số xã/phường

tp.Thái Nguyên. Đại học Thái nguyên; 2012.

Lời cám ơn

Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn Tổ chức Y

tế Thế giới và MECOR đã hỗ trợ kinh phí cho

chúng tôi để hoàn thành nghiên cứu này.

Chúng tôi cũng xin chân thành cảm ơn các

lãnh đạo, nhân viên y tế tại trung tâm phòng

chống HIV/AIDS, các cơ sở phòng khám

ngoại trú, bệnh viện Lao tỉnh Sơn La đã nhiệt

tình giúp đỡ chúng tôi trong quá trình thu thập

số liệu nghiên cứu.

10. Đại sứ quán Hợp chủng Quốc Hoa

kỳ tại Việt Nam (2012). Những biện pháp

quan trọng phòng chống bệnh lao và HIV/

AIDS. Kế hoạch Khẩn cấp Cứu trợ HIV/AIDS

của Tổng thống Mỹ (PEPFAR).

11. Melaku Z (2011). TB screening and

IPT: Experience from Ethiopia. The 17th Core

Group Meeting of the TB/HIV Working Group,

Beijing (China).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. World Health Organization (2009,

12. Day JH, Charalambous S, Fielding

KL et al (2006). Screening for tuberculosis

prior to isoniazid preventive therapy among

HIV-infected gold miners in South Afreica. INT

J Tuberc Lung Dis 2006, 10(5): 523 - 529.

2010, 2011). TB/HIV Facts 2009, 2010, 2011.

2. Bộ Y tế (2012). Quyết định số 2494: Về

khung kế hoạch phối hợp giữa chương trình

mục tiêu quốc gia phòng chống HIV/AIDS và

dự án phòng chống bệnh lao thuộc chương

trình mục tiêu quốc gia y tế, giai đoạn 2012-

2015. Hà Nội.

13. Bộ Y tế (2012). Quy trình phối hợp

trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh nhân

lao/HIV. Hà Nội.

3. WHO (2012). Policy on collaborative TB/

HIV activities.

14. Nguyen Ngoc Phat, Nguyen Van

Quy, Nguyen Thi Hong Van, Vu Trieu Thi

Trinh (2012). TB Screening at Out-patient HIV

Clinic, District 5, HCMC, Vietnam. Healthqual

International; 2012.

4. UNAIDS (2012). UNAIDS Report on the

Global AIDS Epidemic 2012.

5. UNAIDS (2012). UNAIDS calls for an

integrated approach to HIV and TB services.

In. Geneva.

15. Kosgei RJ, Ndavi PM, Ong’ech JO et

6. Reid MJ, MRCP, Shah NS, MDb

(2009): Approaches to tuberculosis screening

and diagnosis in people with HIV in resource-

limited settings. The Lancet infectious

diseases 2009, 9(3): 173 - 184.

al (2011). Symptom screen: diagnostic

usefulness

in

detecting

pulmonary

tuberculosis in HIV-infected pregnant women

in Kenya. Public health action. 1(2), 30.

TCNCYH 83 (3) - 2013

185

TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

Summary

MANAGEMENT CASCADE OF HIV PATIENTS WITH ACTIVE

TUBERCULOSIS AT NINE HIV CARE OUTPATIENT CLINICS IN SON

LA PROVINCE, VIET NAM, 2012

Our study was to describe the cascade of screening, diagnosis, and referral to TB treatment

for HIV patients in OPC to provide evidence for policy-makers in strengthening management of

HIV-TB patients. Of 653 HIV patients, 11 (1.7%) had history of TB disease before enrolled for

care at OPC. TB clinical screening in the OPC was high (92.5%) at the first visit and ranged from

96.3% to 100% at subsequent re-examinations. Among those screened with TB clinical signs (+),

with one of the four symptoms, cough, fever, night sweats or weight loss, through their

re-examination visits, the proportion of being tested by x-ray or sputum were low and fluctuated

from 28.6% to 100% and 0% to 29.4%, respectively. Overall, among 416 patients with positive TB

diagnosis, only 29.1% were prescribed for sputum testing, 75.5% for x-ray, 3.4% were referred to

TB facilities for diagnosis and treatment but all of these 14 medical records had no information of

TB treatment and there was still 12.5% (52/416) had no record of further testing or referral. Of 62

patients who was screened positive for TB (+) but was not tested by X-ray and sputum testing and

should have been referred to provincial TB hospital, only six (9.7%) were referred successfully.

Key words: HIV-TB patients, management of HIV-TB, Son La

186

TCNCYH 83 (3) - 2013