Nghiên cứu diễn biến hạn hán trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình bằng bộ dữ liệu khí tượng, thủy văn khôi phục từ mô hình kết hợp WEHY-WRF
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
NGHIÊN CỨU DIỄN BIẾN HẠN HÁN TRÊN LƯU VỰC SÔNG HỒNG -
THÁI BÌNH BẰNG BỘ DỮ LIỆU KHÍ TƯỢNG, THỦY VĂN KHÔI PHỤC
TỪ MÔ HÌNH KẾT HỢP WEHY-WRF
Hồ Việt Cường, Nguyễn Thị Ngọc Nhẫn, Trần Văn Bách
Phòng Thí nghiệm trọng điểm quốc gia về Động lực học sông biển
Trịnh Quang Toàn
Đại học tổng hợp California, Davis - Hoa Kỳ
Tóm tắt: Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu ứng dụng bộ mô hình khí tượng thủy văn kết hợp
WEHY-WRF (Watershed Environmental Hydrology - Weather Research and Forecasting) để tính
toán khôi phục các quá trình mưa và dòng chảy trên toàn bộ lưu vực sông Hồng - Thái Bình bao
gồm cả phần lưu vực thuộc lãnh thổ Trung Quốc và Lào. Từ bộ dữ liệu khôi phục, tiến hành các
nghiên cứu đánh giá về diễn biến hạn hán trên lưu vực thông qua việc tính toán, phân tích diễn
biến của các chỉ số về hạn khí tượng (SPI) và hạn thủy văn (SDI) theo không gian và thời gian, từ
năm 1960-2015.
Từ khóa: mô hình WEHY-WRF, khôi phục dữ liệu, dữ liệu toàn cầu, chỉ số SPI, SDI, lưu vực sông
Hồng - Thái Bình.
Summary: This article presents the results of applied research of the Hydrological -
meteorological combined model named WEHY-WRF to calculate recovery processes precipitation
and flow across the Hong - Thaibinh River Basin, including part in territory of China and Laos.
From the recovered data, conduct evaluation studies on the drought development across the
basin through the calculations, analyses the evolution of the indicators of Standardized
Precipitation Index (SPI) and Streamflow Drought Index (SDI ) over space and time, from 1960
to 2015.
Key words: WEHY-WRF model, restore data, global data, indices SPI, SDI, Hong - Thaibinh
River Basin.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ*
có những tác động rất lớn, gây ra nhiều thiệt hại
và ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, kinh tế xã
Hạn hán là loại hình thiên tai có điểm đặc trưng
hội và hủy hoại môi trường. Trong các nghiên
là tác động của nó thường tích lũy trong một
cứu về hạn, thường sử dụng các công thức kinh
khoảng thời gian dài và có thể kéo dài trong
nghiệm để tính toán các chỉ số hạn tương ứng,
nhiều năm sau khi đợt hạn kết thúc, bởi vậy việc
từ đó phân cấp mức độ hạn theo giá trị của các
xác định thời gian bắt đầu và kết thúc đợt hạn
chỉ số tính toán. Các chỉ số hạn được tính dựa
rất khó khăn. Cũng do sự diễn biến tích lũy
trên các thông số về điều kiện khí hậu, khí
chậm nên tác động của hạn hán thường khó
tượng, thủy văn, nguồn nước… trong khu vực.
nhận biết hơn và khi nhận biết được thì sự thiệt
Trong đó phổ biến nhất là sử dụng các số liệu
hại đã xảy ra đáng kể. Hạn hán thường xảy ra
về mưa và dòng chảy, do đó các dữ liệu này
trên một phạm vi rộng và ít khi là nguyên nhân
luôn có vai trò rất quan trọng trong các nghiên
trực tiếp gây tổn thất về nhân mạng nhưng lại
Ngày nhận bài: 19/9/2018
Ngày duyệt đăng: 28/11/2018
Ngày thông qua phản biện: 26/10/2018
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
1
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
cứu đánh giá về hạn hán.
sẽ tiến hành các nghiên cứu, đánh giá về diễn
biến hạn hán trên toàn lưu vực sông Hồng - Thái
Bình thông qua việc tính toán, phân tích các chỉ
số về hạn khí tượng (SPI) và hạn thủy văn (SDI)
theo không gian và thời gian.
Lưu vực sông Hồng - Thái Bình là một lưu vực
sông lớn liên quốc gia, chảy qua ba nước Trung
Quốc, Lào và Việt Nam với tổng diện tích tự
nhiên vào khoảng 169.000 km2, trong đó phần
lưu vực phía thượng nguồn thuộc lãnh thổ
Trung Quốc là 81.200 km2 chiếm 48%, diện
tích lưu vực trên lãnh thổ Lào là 1.100 km2
chiếm 0,7% diện tích của toàn lưu vực. Phần hạ
du lưu vực nằm trong lãnh thổ Việt Nam là
87.840 km2, bao gồm địa giới hành chính của
26 tỉnh/ thành phố thuộc vùng Bắc Bộ và cũng
là khu vực trọng điểm về chính trị, văn hóa,
kinh tế của nước ta, trong đó có Thủ đô Hà Nội.
Trên lưu vực, hệ thống các trạm quan trắc khí
tượng, thủy văn đã được xây dựng và thiết lập
cả ở phần lưu vực thuộc lãnh thổ Việt Nam và
2.PHẠMVIVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊN CỨU
2.1. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi khu vực nghiên cứu là toàn bộ lưu vực
sông Hồng - Thái Bình bao gồm cả phần lưu
vực thuộc Trung Quốc và Lào, được giới hạn từ
20023’ đến 25030’ vĩ độ Bắc và từ 1000 đến
107010’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp lưu vực
sông Trường Giang và sông Châu Giang của
Trung Quốc, phía Tây giáp lưu vực sông
Mêkông, phía Nam giáp lưu vực sông Mã, phía
Đông giáp vịnh Bắc Bộ.
Trung Quốc. Ở Việt Nam, việc đo đạc số liệu Phần lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình trên
được bắt đầu rất sớm, từ năm 1890 tại trạm Hà lãnh thổ Việt Nam có vị trí địa lý từ 20023’ đến
Nội và thành lập Nha khí tượng vào năm 1902. 23022’ vĩ độ Bắc và từ 102010’ đến 107010’
Tuy nhiên theo thời gian, dưới tác động của kinh độ Tây.
nhiều yếu tố, mạng lưới các trạm quan trắc khí
tượng, thủy văn trên lưu vực đến nay vẫn còn
thưa thớt, chưa đầy đủ, việc quan trắc số liệu
không được liên tục, có thời gian ngắt quãng,
thậm chí một số trạm đã dừng đo. Ngoài ra các
số liệu đo đạc khí tượng, thủy văn ở phần
thượng nguồn lưu vực thuộc lãnh thổ Trung
Quốc và Lào hiện nay vẫn rất ít được chia sẻ và
gần như không có thông tin, tài liệu ở các khu
vực này. Do sự không đồng bộ và đầy đủ của
các dữ liệu thực đo, dẫn đến rất nhiều khó khăn
trong tính toán, phân tích về các đặc trưng khí
tượng thủy văn nói chung và chỉ số hạn hán nói
riêng, nhất là các nghiên cứu trong thời kỳ dài.
Vì vậy để khắc phục vấn đề thiếu số liệu thực
đo và số liệu không đồng bộ, đề tài nghiên cứu
cấp Quốc gia KC.08.05/16-20 đã ứng dụng và
Hình 1. Bản đồ toàn lưu vực sông Hồng - Thái Bình
2.2. Phương pháp nghiên cứu
thiết lập bộ mô hình toán khí tượng thủy văn kết
hợp WEHY-WRF để tính toán mô phỏng và
khôi phục lại các dữ liệu mưa và dòng chảy từ
1960-2015 cho toàn bộ lưu vực sông Hồng -
Thái Bình bao gồm cả phần lưu vực thuộc
Trung Quốc và Lào. Từ bộ dữ liệu khôi phục,
- Ứng dụng bộ công cụ mô hình toán khí tượng
thủy văn kết hợp WEHY-WRF để tính toán mô
phỏng và khôi phục lại toàn bộ các chuỗi số liệu
mưa, dòng chảy trên lưu vực sông Hồng - Thái
Bình từ năm 1960-2015. Mô hình WEHY-WRF
là một bộ phần mềm mô hình cặp đôi (Couple
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
2
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Model) do Trung tâm thủy văn California tiến hành các phân tích về diễn biến hạn hán
(CHRL) - Đại học UC Davis, Hoa Kỳ phát triển trên toàn lưu vực sông Hồng - Thái Bình thông
[4], mô hình có khả năng tính toán mô phỏng qua việc tính toán và đánh giá diễn biến của các
đồng thời các điều kiện khí tượng và thủy văn chỉ số về hạn khí tượng (SPI) và hạn thủy văn
trên lưu vực dựa trên các dữ liệu khí tượng toàn (SDI) theo không gian và thời gian. Phương
cầu (reanalysis data) đã được chi tiết hóa pháp tính toán cụ thể như sau:
(downscaling) kết hợp với các dữ liệu về thông
+ Tính toán đánh giá diễn biến hạn khí tượng
số bề mặt trên lưu vực. Thuật toán của mô hình
dựa trên chỉ số chuẩn hóa lượng mưa SPI
được xây dựng dựa trên các phương trình tính
(Standardized Precipitation Index) dựa trên các
toán bình quân theo diện tích của từng ô lưới,
chuỗi số liệu lượng mưa trung bình tháng từ
để có thể tính tới sự không đồng nhất về điều
1960-2015: Chỉ số SPI được tính toán đơn giản
kiện khí tượng thủy văn và đặc điểm địa hình
bằng sự chênh lệch của lượng giáng thủy thực
trong miền tính toán. Do đó có thể ứng dụng để
tế R (tổng lượng tháng) so với trung bình nhiều
tính toán mô phỏng các quá trình khí tượng thủy
năm và chia cho độ lệch chuẩn của lượng mưa
văn trên lưu vực trong cả điều kiện bị hạn chế
trong thời kỳ tương ứng:
về các dữ liệu thực đo, và đây chính là điểm ưu
việt về công nghệ đã được chúng tôi lựa chọn
để ứng dụng trong nghiên cứu này.
ꢂ
SPI = ꢀꢁꢀ
(1)
ꢃ
Chỉ số SPI là một chỉ số không thứ nguyên: khi
các giá trị của SPI <0 tình trạng khô, hạn hán,
SPI>0 tình trạng thừa ẩm.
- Dựa trên bộ dữ liệu mưa và dòng chảy đã được
tính toán khôi phục từ mô hình WEHY-WRF,
Hình 2. Đánh giá tình trạng hạn khí tượng bằng chỉ số SPI.
ꢇꢇꢇꢇ
ꢁꢄ
SDIi,k = ꢄ
, Vi,k = ꢊꢋꢌ ꢉꢅ,ꢊ
ꢅ,ꢆ
ꢆ
ꢆ
- Tính toán đánh giá hạn thủy văn trên lưu vực
dựa vào chỉ số chuẩn hóa lượng dòng chảy SDI
(Streamflow Drought Index): Chỉ số SDIi,k
được xác định dựa trên các giá trị lưu lượng
dòng chảy trung bình tháng Qi,j, trong đó i là
biểu thị năm thủy văn, j là biểu thị tháng thủy
văn trong năm thủy văn đó. Vi,k là tổng lượng
dòng chảy tích lũy cho năm thủy văn i và thời
đoạn tham khảo k.
∑
ꢈ
ꢆ
ꢅ = ꢌ, ꢎ …
ꢊ = ꢌ, ꢎ, … , ꢌꢎ
ꢆ = ꢌ, ꢎ, ꢏ, ꢐ
với
ꢍ
ꢑ
(2)
Trong đó: Vk và Sk lần lượt là trung bình và độ
lệch chuẩn của dòng chảy tích lũy cho thời đoạn
tham chiếu thứ k.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
3
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 3. Đánh giá tình trạng hạn thủy văn bằng chỉ số SDI.
theo chu trình khép kín trên mô hình WEHY-
WRF trong từng thời đoạn tính toán thông qua
các module ghép nối song song giữa mô hình
khí tượng WRF và mô hình thủy văn WEHY.
Quy trình công nghệ tính toán khôi phục dữ liệu
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1. Toán khôi phục dữ liệu mưa và dòng chảy
trên lưu vực bằng mô hình WEHY-WRF
a) Tài liệu, số liệu sử dụng:
- Dữ liệu địa hình: Sử dụng bộ dữ liệu ảnh được mô tả trên Hình 4.
ASTER với độ phân giải cao (30m) cho dữ liệu
địa hình toàn lưu vực. Đây là bộ dữ liệu DEM
đã được công nhận về chất lượng và được ứng
dụng nhiều nơi trên thế giới cho các mục đích
khác nhau.
- Dữ liệu khí tượng toàn cầu ERA-20C được
cung cấp bởi Trung tâm dự báo khí tượng Châu
Âu (ECMWF) bao gồm (mưa, gió, nhiệt độ, bức
xạ, bốc hơi…) độ phân giải 125km với các bước
thời gian khác nhau (6h, ngày, tháng) làm dữ
liệu đầu vào cho mô hình.
- Dữ liệu mưa toàn cầu Aphrodite (APH) của
Nhật Bản (với độ phân giải 25km).
Hình 4. Quy trình tính toán khôi phục dữ liệu
mưa và dòng chảy trên lưu vực bằng mô hình
WEHY-WRF
- Dữ liệu thực đo tại 91 trạm khí tượng, thủy
văn trên toàn lưu vực sông Hồng - Thái Bình
thuộc phần lưu vực phía Việt Nam và một số
trạm thuộc lãnh thổ Trung Quốc.
Mô hình được thiết lập cho toàn bộ lưu vực
sông Hồng - Thái Bình với phương pháp lưới
lồng, các ô lưới được chi tiết hóa dần dần từ ô
lưới có kích thước lớn thu hẹp xuống các ô lưới
có kích thước nhỏ hơn và thông thường bằng
- Dữ liệu thảm phủ (sử dụng ảnh landsat có độ
phân giải >60m), dữ liệu về độ che phủ lá cây
(Dữ liệu LAI được thu thập từ ảnh vệ tinh của
MODIS ứng với độ phân giải 500-1000 m), dữ
liệu đất (dữ liệu soil grid 250m cho toàn cầu và
phân loại đất toàn cầu của FAO).
1/3 các
ô
lưới trước đó (ví dụ
81km27km9km) [5]. Trong nghiên cứu
này, độ phân giải của ô lưới được sử dụng để
tính toán khôi phục dữ liệu là 9km cho toàn bộ
lưu vực. Miền tính toán của mô hình thiết lập
tương ứng với độ phân giải này được thể hiện
như trên Hình 5.
b) Quy trình tính toán khôi phục dữ liệu:
Việc tính toán và mô phỏng các điều kiện khí
tượng - thủy văn của lưu vực được thực hiện
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
4
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 6. Giao diện thiết lập của mô hình
WEHY-WRF.
Hình 5. Miền tính toán với độ phân giải
ô lưới (9km) của mô hình WRF.
c) Kết quả kiểm định mô hình WEHY-WRF:
phỏng mưa cho toàn lưu vực sông Hồng - Thái
Bình (bao gồm cả phần lưu vực thuộc Trung
Quốc và Lào) cho thấy sự phù hợp giữa quá
trình tính toán và thực đo, chỉ số lượng mưa
trung bình tháng cho toàn giai đoạn từ 1990-
1994 giữa tính toán và thực đo là khá sát nhau
(~145 mm), hệ số tương quan R2=0,797 và hệ
số NASH đạt 0,83. Kết quả đánh giá được thể
hiện tại Hình 7.
* Kiểm định mô hình khí tượng WRF:
Sau khi mô hình đã được hiệu chỉnh và thiết
lập bộ thông số tối ưu, lựa chọn chuỗi thời
gian từ năm 1990 đến năm 1994 để kiểm định
và đánh giá sự phù hợp của mô hình trước khi
áp dụng tính toán khôi phục dữ liệu mưa trên
lưu vực.
- Kết quả kiểm định mô hình tính toán mô
Hình 7. Kết quả kiểm định lượng mưa trung bình lưu vực từ 1990-1994.
So sánh giữa kết quả tính của mô hình WRF với phỏng tốt cho chuỗi số liệu dạng trung bình lưu
số liệu thực đo mưa tại một số trạm nằm phân vực, mà còn mô phỏng tốt phân bố mưa tại các
bố ở các vị trí khác nhau trên lưu vực gồm điểm trên lưu vực. Kết quả kiểm định mưa cũng
Mường Tè, Lai Châu, Quỳnh Nhai, Hiệp Hòa, khá tương đồng ở hầu hết các trạm kiểm tra.
Hòa Bình cũng cho thấy mô hình không chỉ mô
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
5
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 8. Kết quả kiểm định tính toán mưa trung bình tháng tại một số trạm.
Do không có dữ liệu khí tượng của phần thượng Các số liệu phân bố mưa của APH và WRF có
nguồn lưu vực thuộc phía lãnh thổ Trung Quốc sự khác biệt về độ phân giải, nên kết quả tính
và Lào nên các số liệu mưa toàn cầu Aphrodite toán mưa của mô hình sẽ được nội suy từ độ
(APH) [11] của Nhật Bản (với độ phân giải phân giải 9km sang độ phân giải 25km để so
25km) được sử dụng và coi như là các dữ liệu sánh đồng bộ trên toàn lưu vực. Bản đồ so sánh
thực đo để kiểm định mô hình (bản chất của dữ phân bố lượng mưa của một số tháng điển hình,
liệu APH là được tính toán lại ở độ phân giải đại diện cho đặc trưng mưa trong năm như:
25km với nguồn số liệu từ các trạm đo mặt đất Tháng I (mùa khô), Tháng III (mùa trung gian)
thu thập được trên toàn cầu). Kết quả mô phỏng và Tháng VIII (mùa mưa) cho thấy kết quả mô
mưa ở phần thượng nguồn so sánh với dữ liệu phỏng của mô hình WRF khá tương đồng với
APH cho toàn bộ lưu vực được thể hiện như số liệu mưa của APH. Có đến gần 87% diện tích
trên Hình 9.
trùng nhau theo các ô màu so sánh kiểm định.
* Kiểm định mô hình thủy văn WEHY:
Mô hình được kiểm định với liệt số liệu dòng
chảy tự nhiên từ 1971-1985 là giai đoạn trước
khi có các hồ chứa lớn ở thượng nguồn và giai
đoạn từ 2008-2014 sau khi xây dựng các hồ
Thác Bà, Hòa Bình, Tuyên Quang, Sơn La, Lai
Châu... Kết quả kiểm định dòng chảy tại một số
trạm chính trên lưu vực cho thấy các chỉ số
thống kê đều đạt trên 0,8 (hệ số tương quan
R2=0.884 và chỉ số Nash=0.81), với đường màu
xanh là biểu diễn các giá trị tính toán mô phỏng
và đường màu đỏ biểu diễn các giá trị thực đo.
Kết quả mô phỏng theo quan sát là khá sát với
thực đo cả về phần mùa lũ và mùa kiệt, đồng
Hình 9. Kết quả kiểm định phân bố mưa trung
bình tháng nhiều năm từ 1990-2000 cho toàn
bộ lưu vực sông Hồng - Thái Bình.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
6
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
nghĩa với khả năng mô phỏng dòng chảy trên lưu vực khá tốt của mô hình WEHY.
Hình 10. Kết quả kiểm định dòng chảy tại một số trạm thủy văn trên lưu vực thuộc lãnh thổ Việt Nam.
Việc kiểm định kết quả mô phỏng dòng chảy (Nguyên Giang) phía thượng nguồn Trung
phía thượng nguồn Trung Quốc là rất khó khăn Quốc [9] từ năm 1970-2000. So sánh giữa số
do hạn chế về thông tin và dữ liệu đo đạc. Dựa liệu thực đo (Yuanjiang - Trung Quốc) và số
trên số liệu thu thập được từ một số bài báo liệu tính toán chiết xuất từ mô hình WEHY cho
Quốc tế nghiên cứu ở khu vực này, chúng tôi đã thấy kết quả mô phỏng khá tốt, kết quả kiểm
tiến hành khôi phục các chuỗi dữ liệu thực đo định được thể hiện tại Bảng 1 và Hình 11.
về tổng lượng dòng chảy trên sông Yuanjiang
Bảng 1. So sánh thông số thống kê giữa kết quả tính toán và số liệu thực đo
sông Yuanjiang - Trung Quốc, thời đoạn từ 1970-2000
Tổng lượng dòng chảy
năm (1970-2000)
146.9
Chỉ số
Sông Yuanjiang
Độ lệch chuẩn
Nash
tương quan
Thực đo 108m3
Tính toán 108m3
32.1
28.1
0.94
0.87
146.1
Hình 11. So sánh kiểm định tổng lượng dòng chảy năm mô phỏng và số liệu thực đo
trên sông Yuanjiang – Trung Quốc từ 1970-2000.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
7
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Kết quả kiểm định mô hình WEHY-WRF cho chỉ số đánh giá SPI, SDI.
toàn lưu vực (bao gồm cả Việt Nam và Trung
d) Kết quả tính toán khôi phục bộ dữ liệu mưa
và dòng chảy:
Quốc) là khá tốt, các chỉ số thống kê đánh giá
độ tin cậy trong tính toán mô phỏng khí tượng
và thủy văn đều đạt giá trị từ 0,8 trở lên. Như
vậy có thể khẳng định, mô hình được thiết lập
là đảm bảo độ tin cậy và có thể sử dụng để tính
toán khôi phục các chuỗi dữ liệu mưa và dòng
chảy trên lưu vực để làm số liệu đầu vào cho
các tính toán, phân tích về diễn biến hạn hán
trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình bằng các
Sau khi kiểm định, mô hình WEHY-WRF được
áp dụng để tính toán mô phỏng và khôi phục lại
các chuỗi giá trị mưa và dòng chảy trên toàn bộ
lưu vực sông Hồng - Thái Bình từ 1960-2015.
Kết quả khôi phục dữ liệu tại một số vị trí trên
lưu vực được thể hiện tại các Hình 12 và Hình
13.
Hình 12. Kết quả khôi phục lượng mưa trung bình ngày từ 1960-2015 tại một số vị trí
trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình.
Hình 13. Kết quả khôi phục dòng chảy trung bình ngày từ 1960-2015
tại một số vị trí trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
8
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
1960-2015 để tính toán các chỉ số SPI, từ đó lập
bản đồ phân bố mưa và hạn hán cho toàn lưu
vực. Kết quả xây dựng bản đồ phân bố mưa
trung bình tháng nhiều năm trên toàn lưu vực
được thể hiện tại Hình 14.
3.2. Đánh giá diễn biến hạn khí tượng và thủy
văn trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình
a) Diễn biến hạn khí tượng:
Sử dụng bộ dữ liệu lượng mưa khôi phục từ năm
Hình 14. Phân bố lượng mưa trung bình tháng nhiều năm từ 1960-2015.
Lựa chọn số liệu tại một số trạm điển hình phản trọng. Mức độ hạn giảm dần từ thượng lưu về
ánh đầy đủ đặc trưng mưa cho các khu vực trên hạ lưu, vùng thượng lưu tại các trạm Sơn La,
cả vùng thượng lưu và hạ lưu, tiến hành tính Lào Cai, Chiêm Hóa đều xảy ra hạn nặng vào
toán chỉ số SPI để đánh giá diễn biến hạn theo tháng IV và tháng X nhưng xuống đến trạm Hòa
từng tháng trên toàn lưu vực. Kết quả phân tích Bình, Yên Bái, Vụ Quang hạn nặng chỉ xảy ra
diễn biến hạn như sau:
vào tháng IV. Các khu vực vùng đồng bằng
(trạm Sơn Tây) chỉ xảy ra hạn nặng thường chỉ
xảy ra trong tháng IV và vùng ven biển không
có tình trạng xảy ra hạn nặng.
* Phân bố chỉ số hạn trên lưu vực:
Diễn biến hạn trên lưu vực chỉ xảy ra ở mức từ
hạn nhẹ đến hạn nặng, không xảy ra hạn nghiêm
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
9
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 15. Kết quả phân cấp hạn theo chỉ số SPI tại các trạm trên lưu vực.
Nhìn chung trên toàn lưu vực biến trình chỉ số từ tháng XI đến tháng IV (tại các trạm Hòa
hạn biến đổi khá đồng đều từ thượng lưu xuống Bình, Yên Bái, Vụ Quang, Sơn Tây, Văn Lý).
hạ lưu. Vùng thượng lưu tại các trạm Sơn La, Hạn cao điểm thường xảy ra vào các tháng XII
Lào Cai, Chiêm Hóa hạn xảy ra từ tháng X đến năm trước đến tháng II năm sau. Tháng hạn nhất
tháng IV, càng về hạ lưu thời gian hạn giảm chỉ rơi vào tháng I hàng năm.
Bảng 2. Chỉ số hạn SPI trung bình tháng và năm tại các trạm.
V
ụ
Văn
Tháng S
ơ
n La Hòa Bình Lào Cai Yên Bái Hàm Yên Chiêm Hóa
Sơn Tây
Quang
Lý
0,15
0,21
0,59
0,56
0,41
-
VI
VII
VIII
IX
0,80
0,85
0,79
0,23
0,79
0,73
0,75
0,63
0,17
0,61
0,77
0,77
0,39
-0,36
0,64
0,74
0,80
0,63
0,02
0,68
0,91
0,86
0,75
0,09
0,79
0,76
0,82
0,22
-0,51
0,72
0,69
0,69
0,70
0,54
0,06
0,64
0,78
0,48
0,01
X
-0,80
-0,91
-0,97
XI
-0,85
-0,99
-0,78
-0,96
-0,90
-0,99
-0,75
-0,99
-0,92
-0,98
-0,85
-0,98
-0,73 0,60
-
XII
-0,98 0,97
-
I
-0,97
-0,93
-0,99
-1,00
-0,97
-0,94
-0,99
-0,98
-1,00
-1,00
-0,98
-0,96
-0,98
-0,97
-0,99 0,97
II
-0,99
-
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
10
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
0,98
-
III
-0,88
-0,96
-0,81
-0,93
-0,99
-0,88
-0,92
-0,95 0,97
-
IV
V
-0,07
0,69
-0,73
0,69
-0,16
0,59
-0,62
0,46
-0,98
-0,61
-0,22
0,71
-0,48
0,60
-0,70 0,88
0,58
0,07
-
TB
-0,18
-0,15
-0,15
-0,18
-0,25
-0,18
-0,16
-0,17 0,28
Hình 16. Biến trình chỉ số SPI trung bình nhiều năm (1961-2015) tại các trạm
* Diễn biến tần suất hạn:
tăng nhanh, tháng XII đến tháng II là các tháng
cao điểm mùa hạn, trong tất cả các năm tính toán
đều xảy ra thiếu hụt mưa ở các tháng này. Sang
tháng III và tháng IV số tháng hạn giảm dần và
giảm rõ rệt khi chính thức vào mùa mưa từ tháng
V đến tháng IX.
Nhìn chung trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình
sự thiếu hụt lượng mưa xảy ra khá thường xuyên
trong năm, ngay cả trong các tháng mùa mưa từ
tháng V đến tháng X. Vào tháng XI ngay khi
mùa mưa kết thúc, tần suất hạn và mức độ hạn
Bảng 3. Tần suất xuất hiện hạn tháng tại các trạm (P%).
Tháng Sơn La Hòa Bình Lào Cai Yên Bái Chiêm Hóa Vụ Quang Sơn Tây Văn Lý
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
I
2
1
7
7
6
8
13
5
4
9
6
4
4
3
3
9
7
9
11
5
7
31
28
5
25
49
52
55
55
54
53
32
9
12
27
52
55
55
55
54
46
7
20
40
50
54
55
54
49
34
14
13
30
52
55
55
55
54
44
16
31
40
52
55
55
54
51
37
7
18
30
51
55
55
55
54
42
12
17
34
49
55
55
55
54
49
17
13
25
47
55
55
55
55
51
34
II
III
IV
V
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
11
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 17. Tần suất lặp lại đợt hạn trên lưu vực
từ năm 1960-2015.
Hình 18. Tần suất trung bình xảy ra các
cấp hạn trên lưu vực.
* Thời gian hạn và mùa hạn:
Số tháng hạn trung bình trong một mùa hạn trên
toàn lưu vực dao động trong khoảng từ 4-5
tháng, có năm hạn dài lên tới 8-9 tháng như mùa
hạn 1968-1969, 1978-1980, 1998-1999, 2004-
2005, 2010-2011,... Kết quả tính toán này cũng
phù hợp với tình trạng hạn hán thực tế đã xảy ra
trên lưu vực.
Mùa khô hạn trên lưu vực có thời gian bắt đầu
đồng nhất trên toàn lưu vực và thường bắt đầu
từ tháng X, cao điểm tháng XII đến tháng II và
kết thúc vào tháng IV. Tuy nhiên cao điểm bắt
đầu và kết thúc là khác nhau, càng ra ngoài biển
thì thời gian kết thúc hạn muộn hơn so với vùng
thượng lưu.
Hình 19. Bản đồ phân vùng hạn khí tượng
theo chỉ số SPI trung bình mùa khô nhiều năm
giai đoạn từ 1960-2015
b) Diễn biến hạn thủy văn:
* Xây dựng bản đồ phân vùng hạn khí tượng:
Sử dụng bộ dữ liệu lưu lượng dòng chảy được
khôi phục từ 1960-2015, tiến hành tính toán
các chỉ số hạn SDI trong mùa kiệt (theo năm
thủy văn) tại các trạm đại diện cho các tuyến
sông suối trên lưu vực gồm: Tạ Bú, Hòa Bình
trên sông Đà; Yên Bái, Lào Cai trên sông
Thao; Hàm Yên, Chiêm Hóa, Vụ Quang trên
sông Lô - Gâm; Sơn Tây, Hà Nội trên sông
Hồng; Thượng Cát trên sông Đuống; Gia Bảy,
Chũ trên hệ thống sông Thái Bình,... Từ đó
phân tích, đánh giá diễn biến hạn hán xảy ra
trên toàn lưu vực sông. Kết quả tính toán cho
thấy:
Từ các số liệu tính toán các chỉ số hạn SPI giai
đoạn từ năm 1960-2015, tiến hành xây dựng
bản đồ phân vùng hạn cho toàn lưu vực dựa trên
các chỉ số hạn SPI trung bình mùa khô nhiều
năm theo từng tháng và theo từng khu vực.
Dưới đây là kết quả xây dựng bản đồ diễn biến
hạn khí tượng cho toàn bộ lưu vực sông Hồng -
Thái Bình (Hình 19).
Trên sông Đà: Tại trạm Hòa Bình hạn trầm
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
12
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
trọng xảy ra vào các năm 1992-1993 và 2010-
2011, cực hạn xảy ra năm 2011-2012. Tại
trạm Tạ Bú có 3 năm xảy ra hạn trầm trọng
xảy ra vào năm 1980-1981, 1989-1990 và
1992-1993. Nửa đầu thời đoạn từ năm 1961-
1995 hạn xảy ra thường xuyên và nghiêm
trọng hơn so với thời kì từ năm 1996-2015.
Các đợt hạn kéo dài từ năm 1977-1982; 1986-
1992 và 2009-2013. Tại trạm Hòa Bình có 24
năm không hạn (chiếm 44,4%), 21 năm hạn
nhẹ (chiếm 38,9%), có 6 năm hạn vừa (chiếm
11,1%), 2 năm hạn trầm trọng (chiếm 3,7%)
và 1 năm cực hạn chiếm 1,9%. Tại trạm Tạ Bú
trong 54 năm tính toán (1961-2015) thì có 26
năm không hạn (chiếm 48,1%), 18 năm hạn
nhẹ (chiếm 33,3%), 7 năm hạn vừa (chiếm
13%) và 3 năm xảy ra hạn trầm trọng (chiếm
5,6%), dòng chảy tại khu vực này không có
năm nào cực hạn.
2007 và 2009-2012. Các thời kỳ xảy ra hạn
liên tục trên lưu vực sông như từ năm 1975-
1979, từ 2003-2008 và từ 2009-2012. Tại
trạm Hàm Yên, trong 54 năm tính toán có 26
năm không hạn (chiếm 48,1%), 21 năm hạn
nhẹ (chiếm 38,9%), 5 năm hạn vừa (chiếm
9,3%) và 2 năm nào hạn trầm trọng (chiếm
3,7%); Tại trạm Chiêm Hóa có 32 năm không
hạn (chiếm 59,3%), 12 năm hạn nhẹ (chiếm
22,2%), có 7 năm hạn vừa (chiếm 13%), 3
năm hạn trầm trọng (chiếm 5,6%) và không
có năm nào cực hạn. Tại trạm Vụ Quang có
30 năm không hạn (chiếm 55,6%), 15 năm
hạn nhẹ (chiếm 27,8%), 3 năm hạn vừa
(chiếm 5,6%), 6 năm hạn trầm trọng (chiếm
11,1%) và không có năm nào cực hạn. Qua đó
cho thấy, diễn biến hạn hán trên sông Lô-Gâm
cũng có sự biến động theo không gian, ở khu
vực hạ du sông Lô-Gâm tại trạm Vụ Quang
hạn hán xảy ra thường xuyên hơn so với trạm
Chiêm Hóa, Hàm Yên ở vùng thượng nguồn.
Trên sông Thao: Năm xảy ra hạn trầm trọng
là năm 2009-2010 và 2011-2012. Tại trạm
Lào Cai có 23 năm không hạn (chiếm 42,6%),
24 năm hạn nhẹ (chiếm 44,4%), 6 năm hạn
vừa (chiếm 11,1%) và 1 năm hạn trầm trọng
chiếm 1,9%. Tại trạm Yên Bái có 24 năm
không hạn (chiếm 44,4%), 21 năm hạn nhẹ
(chiếm 38,9%), 7 năm hạn vừa (chiếm 13%)
và 2 năm hạn trầm trọng năm 2009-2010,
2011-2012 (chiếm 3,7%), không có năm nào
xảy ra cực hạn. Trên cả 2 trạm Yên Bái và Lào
1990 và 2009-2015. Như vậy cấp độ hạn thủy
văn tại từng trạm có sự khác nhau, trong đó
trạm Yên Bái xảy ra tình trạng hạn nặng hơn
so với trạm Lào Cai.
Hạ du sông Hồng: Ở vùng hạ du, hạn thủy văn
diễn ra thường xuyên và mức độ lớn hơn so
với các khu vực thượng nguồn. Từ năm 1960-
2015 đã có những năm xảy ra cực hạn trên
sông hồng như năm 2011-2012 và hạn trầm
trọng là các năm 2006-2007, năm 2009-2010,
năm 2010-2011, năm 2014-2015. Hạn trên
sông Hồng chia làm 2 thời kì: thời kì thứ nhất
từ năm 1961-1986 chỉ số SDI lớn, hạn không
xảy ra thường xuyên, không xuất hiện tình
trạng hạn trầm trọng đến cực hạn, chỉ xảy ra
một thời kỳ hạn kéo dài từ 1976-1979; thời kì
thứ hai từ năm 1987-2015 chỉ số SDI giảm,
xuất hiện các thời kỳ xảy ra hạn liên tục như
thời kỳ từ 1991-1995, 2002-2008, 2009-2015.
Trên sông Lô-Gâm: Số năm xảy ra hạn trên
sông Lô-Gâm ít hơn so với sông Đà và sông
Thao nhưng mức độ hạn lại lớn hơn. Trong
khi ở sông Đà và sông Thao chỉ có 1-2 năm
xảy ra hạn trầm trọng thì trên sông Lô-Gâm
xảy ra 2-6 năm, tình trạng hạn nghiêm trọng
nhất xảy ra trên sông Lô tại Vụ Quang với 6
đợt xảy ra hạn trầm trọng là các năm 2004-
Diễn biến hạn tại từng trạm: Tại trạm Sơn Tây
có 24 năm không hạn (chiếm 44,4%), 19 năm
hạn nhẹ (chiếm 44,4%), 10 năm hạn vừa
(chiếm 18,5%), 1 năm cực hạn là năm 2011-
2012 (chiếm 1,9%). Tại trạm Hà Nội, có 29
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
13
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
và chỉ có 2 năm xảy ra hạn trầm trọng. Tình
trạng hạn xảy ra cũng biến động theo không
gian, càng gần xuống dưới hạ du tần suất hạn
tăng lên nhưng mức độ hạn giảm so với
thượng nguồn. Phía thượng nguồn sông Thái
Bình, trên sông Thương có 30 năm xảy ra hạn
nhẹ và 2 năm xảy ra hạn vừa nhưng tạ trạm
Gia Bảy có 10 năm hạn nhẹ, 14 năm xảy ra
hạn vừa. Đặc biệt trên sông Đuống từ năm
1999 trở lại đây không xảy ra hạn thủy văn,
điều này cũng phù hợp với thực tế do tỷ lệ
phân lưu dòng chảy từ sông Hồng chuyển
sang sông Đuống có xu thế tăng lên do ảnh
hưởng của việc mở rộng cửa vào và hạ thấp
lòng dẫn sông Đuống.
năm không hạn (chiếm 53,7%), 14 năm hạn
nhẹ (chiếm 25,9%), có 6 năm hạn vừa (chiếm
11,1%), 4 năm hạn vừa (chiếm 7,4%) và 1
năm cực hạn (chiếm 1,9%). Như vậy theo
không gian dọc theo sông Hồng, càng về hạ
du mức độ hạn do thiếu hụt nước tăng hơn so
với vùng thượng lưu, sang sông Đuống thì
mức độ hạn hán giảm, hạn xảy ra ít hơn so với
sông Hồng.
Trên sông Thái Bình: mức độ xảy ra hạn trên
vùng thượng nguồn sông Thái Bình thấp hơn
so với trên sông Hồng. Đánh giá chỉ số SDI
tại các trạm trong khu vực cho thấy từ năm
1960-2015 không có năm nào xảy ra cực hạn
Hình 20. Biểu đồ diễn biến chỉ số hạn SDI
trên sông Đà, thời kỳ từ 1960-2015.
Hình 21. Biểu đồ diễn biến chỉ số hạn SDI
trên sông Thao, thời kỳ từ 1960-2015.
Hình 22. Biểu đồ diễn biến chỉ số hạn SDI
trên sông Lô-Gâm, thời kỳ từ 1960-2015.
Hình 23. Biểu đồ diễn biến chỉ số hạn SDI
trên sông Hồng, thời kỳ từ 1960-2015.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
14
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 24. Biểu đồ diễn biến chỉ số hạn SDI trên sông Thái Bình,
thời kỳ từ 1960-2015.
đại diện trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình cho
Như vậy có thể thấy, kết quả phân tích chỉ số
hạn SDI đã phản ánh sát với thực trạng hạn thủy
văn xảy ra trên các sông thuộc lưu vực sông
Hồng - Thái Bình trong giai đoạn từ năm 1960-
2015. Đối với những năm tình trạng hạn hán
xảy ra nghiêm trọng trên lưu vực như mùa khô
năm 1962-1963, 1963-1964, 1997-1998, 1998-
1999, 2009-2010… các kết quả tính toán chỉ số
SDI từ bộ dữ liệu khôi phục đã phản ánh được
đúng thực trạng hạn.
thấy: Với hạn khí tượng chỉ số SPI phù hợp với
diễn biến mưa trên lưu vực, nhưng chỉ số hạn
thủy văn SDI không hoàn toàn phù hợp với diễn
biến mưa và tình hình hạn khí tượng. Sự khác
nhau này có thể được giải thích là do dòng chảy
trên các sông được hình thành không chỉ phụ
thuộc vào lượng mưa trên lưu vực mà còn phụ
thuộc vào cả lượng dòng chảy đến từ bên ngoài
lưu vực. Đặc biệt là nếu trên lưu vực có các
công trình hồ chứa lớn điều tiết dòng chảy như
lưu vực sông Hồng - Thái Bình thì các hoạt
động tích nước và xả nước sẽ làm thay đổi cơ
bản chế độ thủy văn dòng chảy ở vùng hạ du
các hồ chứa, do đó chỉ số đánh giá hạn thủy văn
c) Phân tích mối liên hệ giữa phân phối lượng
mưa với diễn biến hạn khí tượng và hạn thủy
văn trên lưu vực:
Chồng chập diễn biến về lượng mưa và phân sẽ không phản ánh đúng thực tế diễn biến của
phối mưa với các chỉ số tính toán hạn khí tượng các điều kiện khí tượng, khí hậu trên lưu vực.
SPI và hạn thủy văn SDI tại một số vị trí trạm
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
15
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
Hình 25. Quan hệ giữa lượng mưa năm với diễn biến về chỉ số hạn khí tượng SPI
và hạn thủy văn SDI tại một số trạm trên lưu vực
không đồng nhất giữa vùng thượng nguồn và
vùng hạ du, và giữa các tiểu lưu vực trong vùng.
Trên lưu vực, thời kỳ xảy ra hạn khí tượng trùng
với thời kỳ mùa khô từ tháng XI đến tháng IV,
ở khu vực thượng lưu hạn xuất hiện sớm hơn,
thường bắt đầu từ tháng X đến tháng IV. Các
tháng cao điểm hạn xảy ra trong thời gian tháng
XII đến tháng II năm sau. Dựa trên kết quả tính
toán các chỉ số chuẩn hóa giáng thủy SPI,
nghiên cứu cũng đã xây dựng bản đồ phân vùng
hạn khí tượng cho toàn bộ lưu vực sông Hồng -
Thái Bình.
4. KẾT LUẬN
Nghiên cứu này đã ứng dụng bộ mô hình khí
tượng thủy văn kết hợp WEHY-WRF với độ
phân giải ô lưới 9km để tính toán mô phỏng các
điều kiện khí tượng và thủy văn trên toàn lưu
vực sông Hồng - Thái Bình. Mô hình đã được
hiệu chỉnh và kiểm định với các số liệu thực đo
tại nhiều vị trí trong khu vực, bao gồm cả phần
lưu vực lãnh thổ Trung Quốc, Lào và Việt Nam
với các chỉ tiêu thống kê đánh giá độ tin cậy từ
0,8 trở lên. Mô hình sau khi kiểm định, đã được
áp dụng để tính toán mô phỏng và khôi phục lại
các chuỗi số liệu mưa và dòng chảy trên toàn Kết quả nghiên cứu mối liên hệ giữa lượng mưa
lưu vực cho giai đoạn từ năm 1960 đến 2015.
với các chỉ số hạn khí tượng SPI và hạn thủy
văn SDI cho thấy, chỉ số SPI có sự đồng nhất và
phản ánh đúng diễn biến về lượng mưa và phân
bố mưa trên lưu vực. Đối với chỉ số SDI thì diễn
biến hạn thủy văn trên lưu vực không hoàn toàn
phụ thuộc vào lượng mưa, mà còn phụ thuộc
vào đặc điểm, quá trình hình thành dòng chảy
trên các sông, suối và lượng dòng chảy đến từ
bên ngoài lưu vực, đặc biệt là sự ảnh hưởng của
các công trình điều tiết trên dòng chính trong
các thời đoạn tích nước, xả nước.
Từ bộ dữ liệu khôi phục, tiến hành các nghiên
cứu đánh giá về diễn biến hạn hán trên toàn lưu
vực sông Hồng - Thái Bình thông qua việc tính
toán, phân tích diễn biến của các chỉ số về hạn
khí tượng (SPI) và hạn thủy văn (SDI) theo
không gian và thời gian. Kết quả nghiên cứu
cho thấy tình hình diễn biến hạn trên lưu vực có
sự khác nhau về thời gian và thời kỳ xảy ra hạn
hán, kể cả đối với hạn khí tượng cũng như hạn
thủy văn. Tình trạng và mức độ hạn diễn biến
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Amin, M. Z. M., et al “Future climate change impact assessment of watershed scale
hydrologic processes in Peninsular Malaysia by a regional climate model coupled with a
physically-based hydrology modelo”. Science of The Total Environment 575 (2017): 12-
22.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
16
KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ
[2] Chen, Z. Q., et al. “Geomorphologic and soil hydraulic parameters for Watershed
Environmental Hydrology (WEHY) model”. Journal of Hydrologic Engineering 9.6 (2004):
465-479.
[3] Chen, Z. R., Kavvas, M., Ohara, N., Anderson, M., and Yoon, J. (2011) “Coupled regional
hydroclimate model and its application to the Tigris-Euphrates basin”. J.Hydrol. Eng.,
10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0000207, 1059–1070.
[4] Hồ Việt Cường và Nnk, đề tài cấp Quốc gia KC.08.05/16-20 “Nghiên cứu đánh giá xu thế
diễn biến, tác động của hạn hán, xâm nhập mặn đối với phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng
bằng sông Hồng - Thái Bình và đề xuất các giải pháp ứng phó”. Phòng TNTĐ Quốc gia về
ĐLH Sông biển, Năm 2016-2019.
[5] Hồ Việt Cường, Trịnh Quang Toàn và Nnk “Nghiên cứu ứng dụng phương pháp tính toán
khôi phục chuỗi số liệu dòng chảy cho lưu vực sông”. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ
Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Năm 2017.
[6] Kavvas, M., Kure, S., Chen, Z., Ohara, N., and Jang, S. (2013). “WEHY-HCM for modeling
interactive atmospheric-hydrologic processes atwatershed scale. I: Model description”. J.
Hydrol. Eng.,10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0000724, 1262-1271
[7] Kavvas, M. L., et al. “Watershed environmental hydrology (WEHY) model based on
upscaled conservation equations: hydrologic module”. Journal of Hydrologic Engineering
9.6 (2004): 450-464.
[8] Lo, Jeff Chun‐Fung, Zong‐Liang Yang, and Roger A. Pielke. “Assessment of three
dynamical climate downscaling methods using the Weather Research and Forecasting
(WRF) model”. Journal of Geophysical Research: Atmospheres 113.D9 (2008).
[9] LI Yungang, *HE Daming, YE Changqing: “Spatial and temporal variation of runoff of Red
River Basin in Yunnan". Asian International Rivers Center, Yunnan University, Kunming
650091, China.
[10] Trinh, T., et al. (2016). “New methodology to develop future flood fre-quency under
changing climate by means of physically based numericalatmospheric-hydrologic
modeling”. J. Hydrol. Eng.,10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0001331, 04016001.
[11] T. Trinh, et al.Reconstruction of historical inflows into and water supply from Shasta Dam
by coupling physically based hydroclimate model with reservoir operation modelJ. Hydrol.
Eng. (2016), p. 04016029
[12] Yatagai, Akiyo, et al. “APHRODITE: Constructing a long-term daily gridded precipitation
dataset for Asia based on a dense network of rain gauges”. Bulletin of the American
Meteorological Society 93.9 (2012): 1401-1415.
Ghi chú: Nội dung bài báo là kết quả nghiên cứu của đề tài cấp Quốc gia KC.08.05/16-20:
“Nghiên cứu đánh giá xu thế diễn biến, tác động của hạn hán, xâm nhập mặn đối với phát triển
kinh tế - xã hội vùng đồng bằng sông Hồng - Thái Bình và đề xuất các giải pháp ứng phó” do
Phòng TNTĐ Quốc gia về ĐLH Sông biển thực hiện năm 2016-2019.
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THỦY LỢI SỐ 52 - 2019
17
17 trang
17600
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu diễn biến hạn hán trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình bằng bộ dữ liệu khí tượng, thủy văn khôi phục từ mô hình kết hợp WEHY-WRF", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_dien_bien_han_han_tren_luu_vuc_song_hong_thai_bin.pdf
