Khóa luận Quản lý nhà nước về xử lý công trình xây dựng sai phép trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

LỜI MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Trong xu thế phát triển đô thị hóa của đất nước, việc gắn kết, đảm bảo hài

hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và môi trường là mục tiêu then chốt mà bất cứ

thành phố nào cũng hướng đến. Đặc biệt là Thành phố Hà Nội, một thành phố

được coi là văn minh đô thị bậc nhất của cả nước. Tuy nhiên hiện nay sự gia

tăng về số lượng công trình công cộng và nhà ở của thành phố đang đặt ra yêu

cầu ngày càng cao đối với những người làm công tác quản lý nhà nước về xây

dựng. Vì bên cạnh những công trình xây dựng đúng phép góp phần thúc đẩy

kinh tế xã hội, xuất hiện hàng loạt công trình xây dựng sai phép ngang nhiên tồn

tại hoạt động kinh doanh nhằm tư lợi cá nhân, đang làm biến dạng kiến trúc và

có nguy cơ phá vỡ quy hoạch thủ đô nhất là tại các trung tâm gây nhiều bức xúc

cho người dân và cấp quản lý. Quận Hai Bà Trưng là quận trung tâm nội thành

Hà Nội cũng không nằm ngoài hệ lụy đó.

Quận Hai Bà Trưng là khu vực nổi cộm về điểm nóng những sai phạm trong

trật tự xây dựng đô thị ở Thành phố Hà Nội hiện nay. Ở đây, rất nhiều công trình

nhà ở, khách sạn, nhà hàng,… Xây dựng lấn chiếm về khoảng không, vỉa hè,

đường đi vi phạm hành lang an toàn cấp điện, cấp nước, chỉ giới xây dựng gây

nên sự bất hợp lý, trật trội về quy hoạch xây dựng. Bên cạnh đó, trên địa bàn

quận Hai Bà Trưng hiện nay còn có nhiều công trình xây dựng sai phép tồn tại

nhiều năm vẫn chưa được xử lý triệt để đã và đang gây nhiều vấn đề bức xúc cho

người dân và dư luận.

Vì vậy, yêu cầu công tác phải kiểm soát chặt chẽ các công trình xây dựng và

xử lý nghiêm minh, triệt để những công xây dựng sai phép theo đúng quy hoạch

và pháp luật, loại trừ hiện tượng xây dựng sai phép, vi phạm mật độ, chiều cao...

là một vấn đề bức thiết hơn bao giờ hết ở quận hiện nay.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 1

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

Dưới góc độ quản lý nhà nước về đô thị thì hiện nay có khá nhiều công

trình, bài viết về công tác quản lý Nhà nước về trật tự xây dựng trên địa bàn

Thành phố Hà Nội. Có thể nêu ra một số luận văn, luận án với những đề tài như:

Luận văn Nguyễn Quốc Thành (2008) “Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

quận Ba Đình, Hà Nội ” Học viện Hành chính, Nguyễn Huy Toàn (2011) “Một

số giải pháp hoàn thiện hoạt động của thanh tra xây dựng đô thị tại huyện

Thanh Trì, TP. Hà Nội”- Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Phạm Sơn Lâm

(2011)“Công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Đông Anh-

TP Hà Nội” của Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong- TP Hà Nội .

Các công trình trên đã nghiên cứu các khía cạnh khác nhau của quản lý trật

tự xây dựng trong đó cũng đề cập tới công tác xử lý công trình xây dựng sai

phép nhưng mới chỉ nghiên cứu dưới góc độ chung về quản lý trật tự xây dựng,

chưa đi cụ thể tập trung vào một vấn đề trong công tác xử lý vi phạm trật tự xây

dựng đô thị. Đến nay chưa có công trình khoa học nghiên cứu nào tìm hiểu trực

tiếp, cụ thể về vấn đề : “Quản lý nhà nước về xử lý công trình xây dựng sai phép

trên địa bàn quận Hai Bà Trưng – TP Hà Nội ”. Mặc dù trên địa bàn quận Hai

Bà Trưng là khu vực tập trung nhiều sai phạm nhất trong Thành phố Hà Nội

hiện nay.

Xuất phát từ những lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “ Quản lý nhà nước

về xử lý công trình xây dựng sai phép trên địa bàn quận Hai Bà Trưng- TP

Hà Nội ” làm đề tài nghiên cứu và viết khóa luận tốt nghiệp.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 2

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài:

a. Đối tượng nghiên cứu: Công tác xử lý công trình xây dựng sai phép

b. Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được nghiên cứu tại quận Hai Bà Trưng,

Thành phố Hà Nội. Trên cơ sở những lý luận chung, thực trạng phân tích công

tác xử lý công trình xây dựng sai phép trong quản lý trật tự xây dựng từ đó đưa

ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

a. Mục đích nghiên cứu

Mục đích của chuyên đề là nghiên cứu tìm hiểu thực trạng, các vấn đề tồn tại,

nguyên nhân trong công tác xử lý công trình sai phép trên địa bàn quận Hai Bà

Trưng. Từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác

xử lý công trình xây dựng sai phép, đẩy mạnh tiến độ thực hiện công tác xử lý

những vi phạm, nhằm giúp các nhà quản lý đô thị có được cái nhìn tổng quan

hơn về thực trạng để sớm có biện pháp tích cực khắc phục các vấn đề còn tồn tại

trong công tác này.

b. Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và pháp lý về xử lý công trình sai phép trong

quản lý trật tự xây dựng đô thị.

- Phân tích thực trạng hoạt động quản lý và xử lý công trình xây dựng

sai phép.

- Phân tích, đánh giá những ưu điểm, hạn chế của công tác quản lý và xử

lý công trình xây dựng sai phép, xác định nguyên nhân của những hạn chế.

- Đưa ra đề xuất, kiến nghị nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nước về

xử lý công trình sai phép tại quận Hai Bà Trưng.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 3

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

4. Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập số liệu

Phương pháp này giúp thu thập thông tin, số liệu, thực trạng công tác xử lý

công trình xây dựng sai phép trên địa bàn quận Hai Bà Trưng. Số liệu sử dụng

trong chuyên đề chủ yếu được tổng hợp từ nhiều phòng ban trực thuộc UBND

quận Hai Bà Trưng, đặc biệt là Thanh tra xây dựng quận Hai Bà Trưng.

- Phương pháp tổng hợp, phân tích

Phương pháp nghiên cứu này dựa vào việc xử lý thông tin, tư liệu để đi đến các

kết luận, đánh giá thông qua việc phân tích và tổng hợp. “ Phân tích là phương

pháp phân chia cái toàn thể của hệ thống thành tiểu hệ thống, từng phân hệ,

từng cá thể để nghiên cứu và tìm hiểu. Còn tổng hơp là phương pháp dựa vào

phân tích và liên kết, thống nhất các bộ phận, các mặt yếu tố lại để nhận thức

cái toàn thể”.

Trên cơ sở số liệu được tập hợp thông qua các chương trình nghiên cứu, các

chính sách của nhà nước, các website, các tài liệu, …để tổng hợp lại kết quả

nhằm mục đích nghiên cứu.

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

Phương pháp này nhằm tìm hiểu và đánh giá thực trạng, tình hình thực tế vi

phạm và cách thức xử lý vi phạm diễn ra thực tế trên địa bàn quận. Qua điều

tra, khảo sát thực tế, người nghiên cứu tổng quát hóa các kết quả, tồn tại yếu

kém và nguyên nhân để phát huy cái tốt, khắc phục cái hạn chế cái chưa tốt

trong thực trạng phát triển. Kết quả của điều tra khảo sát thực tế là một trong

những cơ sở để đánh giá và đưa ra biện pháp giúp các nhà quản lý nâng cao

hiệu quả công tác.

Ngoài ra trong khóa luận em còn sử dụng phương pháp so sánh để làm rõ sự

giống nhau, khác nhau, mức độ hơn kém giữa các vấn đề, phương diện, và

cách thức quản lý kiểm soát của địa bàn.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 4

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

5. Kết cấu khóa luận

Tên đề tài: “Quản lý nhà nước về xử lý công trình xây dựng sai phép trên địa

bàn quận Hai Bà Trưng - Thành phố Hà Nội”

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, chuyên đề gồm

3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về quản lý công trình xây dựng sai phép

Chương 2: Thực trạng công tác xử lý công trình xây dựng sai phép trên địa

bàn quận Hai Bà Trưng.

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác xử lý

công trình xây dựng sai phép trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 5

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ CÔNG TRÌNH XÂY

DỰNG SAI PHÉP

1. 1. Một số khái niệm

1.1.1. Khái niệm về quy hoạch đô thị

Khoản 4, Điều 3- Luật Quy hoạch ngày 17/6/2009

Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ

thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập

môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông

qua đồ án quy hoạch đô thị..

1.1.2. Quản lý xây dựng đô thị theo quy hoạch

Quản lý xây dựng đô thị theo quy hoạch: Là tổng thể các biện pháp và

cách thức mà chính quyền đô thị vận dụng vào các quản lý để tác động vào các

hoạt động xây dựng và phát triển đô thị nhằm đạt các mục tiêu đề ra.

1.1.3. Giấy phép xây dựng

Giấy phép xây dựng: Là văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm

quyền cấp cho chủ đầu tư để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời công trình.

Những công trình xây dựng này đã đủ điều kiện về mặt kiến trúc, xay dựng kết

cấu hạ tầng, an toàn,… theo luật định và được phép khởi công xây dựng.

Cấp giấy phép xây dựng các công trình nhằm tạo cho các tổ chức, cá nhân,

hộ gia đình thực hiện xây dựng các công trình nhanh chóng, thuận tiện. Đảm bảo

quản lý việc xây dựng theo quy hoạch và tuân thủ các quy định của pháp luật

có liên quan: Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, môi trường, bảo tồn các di tích lịch

sử văn hoá, danh lam thắng cảnh và các công trình kiến trúc có giá trị ; phát triển

kiến trúc mới, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc và sử dụng hiệu quả đất đai xây

dựng công trình. Trên cơ sở cấp giấy phép xây dựng làm căn cứ để kiểm tra

giám sát thi công, xử lý các vi phạm về trật tự xây dựng, lập hồ sơ hoàn công và

đăng ký sở hữu hoặc sử dụng công trình.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 6

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

1.2. Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng

1.2.1. Khái niệm

Quản lý trật tự xây dựng đô thị là hoạt động thanh tra, kiểm tra, đề xuất,

kiến nghị và xử lý vi phạm theo thẩm quyền và trình tự luật định về các vấn đề

liên quan đến trật tự xây dựng nhằm đảm bảo xây dựng quản lý đô thị phù hợp

với quy hoạch tổng thể và phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng; giữ gìn

và phát triển bộ mặt đô thị theo đúng quy hoạch được phê duyệt tạo điều kiện

cho nhân dân xây dựng, bảo vệ quyền lợi chính đáng hợp pháp của nhân dân;

ngăn chặn và tiến tới chấm dứt tình trạng lấn chiếm đất công, sử dụng đất sai

mục đích, xây dựng không phép, sai phép giữ gìn kỷ cương phép nước.

Quản lý trật tự xây dựng theo giấy phép xây dựng: Là đi rà sát kiểm tra những

công trình xây dựng trên địa bàn xây dựng mà không đúng như yêu cầu trong

GPXD đã được cơ quan cấp phép cấp cho và có biện pháp xử lý theo luật định.

Quản lý trật tự xây dựng là khâu tiếp theo của khâu cấp phép. Quản lý trật tự xây

dựng dựa trên căn cứ chủ yếu là GPXD và các tiêu chuẩn đã được duyệt cho địa

phương. Công tác quản lý trật tự xây dựng đảm bảo cho công tác cấp phép được

thực thi có hiệu lực, hiệu quả và đi vào thực tiễn.

1.2.2. Các hình thức vi phạm trật tự xây dựng

a. Công trình xây dựng không phép

Là những công trình mà khi khởi công xây dựng chưa có báo cáo với cơ quan

quản lý nhà nước về xây dựng trên địa bàn để đăng kí xin cấp GPXD và chưa

được sự cho phép của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng trên địa bàn để tiến

hành xây dựng công trình. Việc xin phép với những công trình này là bắt buộc

nhưng chủ đầu tư đã không xin cấp GPXD. Hậu quả gây ra bởi những công trình

vi phạm loại này thường là xây dựng không đúng theo quy hoạch chi tiết của địa

phương…, xây dựng không đúng chỉ giới đường đỏ dễ gây tranh chấp đất đai,

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 7

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

các biện pháp thi công không được kiểm soát gây ảnh hưởng các công trình kiến

trúc kế cận, mỹ quan, môi trường đô thị xung quanh …

Đối với các công trình loại này thì tùy vào mức độ vi phạm mà cơ quan chức

năng có thể cân nhắc cho tiếp tục tồn tại hoặc nếu mức độ nghiêm trọng thì có

thể cưỡng chế tháo dỡ hoàn toàn công trình.

b. Công trình xây dựng sai phép

Là những công trình xây dựng không đúng với thiết kế đã được duyệt phê

duyêt cũng như không đúng với nội dung GPXD đã cấp.

c. Công trình xây dựng sai thiết kế được phê duyệt

Là những công trình thuộc loại được miễn GPXD nhưng đã được xét duyệt và

thông qua thiết kế công trình của cơ quan chức năng. Nhưng khi đi vào thi công

trình thì lại tiến hành xây dựng sai với thiết kế được cấp có thẩm quyền thẩm

định, phê duyệt; sai quy hoạch chi tiết xây dựng tý lệ 1/500 đã được cấp có thẩm

quyền phê duyệt.

Các công trình được miễn giấy phép xây dựng chiếm số lượng khá nhỏ và

chủng loại không nhiều. Do đó, tình trạng vi phạm của các công trình thuộc loại

này và hậu quả gây ra của nó đối với đô thị cũng không quá lớn.

d. Công trình xây dựng có tác động tiêu cực đến các công trình lân cận

Là những công trình đã được cấp phép (hoặc được miễn giấy phép) tuy nhiên

khi thi công thì gây ảnh hưởng xấu tới kết cấu, độ an toàn của các công trình kế

cận, đến môi trường của cộng đồng dân cư xung quanh.

1.3. Nguyên tắc xử lý vi phạm trật tự xây dựng.

- Mọi hành vi vi phạm trật tự xây dựng phải được phát hiện kịp thời và phải bị

đình chỉ ngay. Việc xử phạt vi phạm phải được tiến hành kịp thời, công minh,

triệt để và đúng trình tự, thủ tục quy định. Mọi hậu quả do vi phạm trật tự xây

dựng gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 8

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

- Một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính một lần, việc tái phạm phải

được xem là hành vi vi phạm mới để xử phạt. Việc xử lý vi phạm hành chính

phải căn cứ vào tính chất, mức độ của vi phạm, nhân thân người vi phạm và

những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyết định hình thức, biện pháp xử lý

thích hợp.

- Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính mà dung túng, bao che

không xử phạt hoặc xử phạt không kịp thời, không công minh, không đúng thẩm

quyền thì tuỳ theo tính chất, mức độ của sai phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hành chính

hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây ra thiệt hại vật chất thì phải bồi

thường theo quy định của pháp luật.

- Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính có hành vi chống đối người

thì hành công vụ, trì hoãn, trốn tránh thi hành quyết định xử phạt hoặc có những

hành vi vi phạm khác thì tuỳ theo tính chất, mức độ của vi phạm sẽ bị xử phạt vi

phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại về chất

thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

1.4. Trách nhiệm bảo đảm trật tự xây dựng đô thị

Quy định tại Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2007 của

Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây

dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị như sau:

1.4.1. Trách nhiệm của chủ đầu tư

- Chấp hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật về xây dựng.

- Ngừng thi công xây dựng công trình, tự phá dỡ công trình xây dựng vi phạm

ngay sau khi có biên bản ngừng thi công xây dựng.

- Trường hợp bị cưỡng chế phá dỡ phải chịu toàn bộ chi phí thực hiện cưỡng

chế phá dỡ.

- Bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm của mình gây ra; nếu gây hậu quả

nghiêm trọng còn bị xử lý theo quy định của quy định của pháp luật hình sự.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 9

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

- Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật

1.4.2. Trách nhiệm của nhà thầu thi công xây dựng

- Chấp hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật về xây dựng.

- Ngừng thi công xây dựng khi có biên bản ngừng thi công xây dựng.

- Bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra.

- Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.

1.4.3. Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về quản lý trật tự xây

dựng

a. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn

- Đôn đốc, kiểm tra tình hình trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn, ban hành kịp

thời quyết định đình chỉ thi công xây dựng, quyết định cưỡng chế phá dỡ công

trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị theo thẩm quyền.

- Xử lý những cán bộ dưới quyền được giao nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng

đô thị để xảy ra vi phạm.

- Chịu trách nhiệm về tình hình vi phạm trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn.

b. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, quận

- Đôn đốc, kiểm tra Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc thực hiện quản

lý trật tự xây dựng đô thị thuộc địa bàn, ban hành kịp thời quyết định cưỡng chế

phá dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị theo thẩm quyền.

- Xử lý Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, các cán bộ dưới quyền được giao

nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng đô thị để xảy ra vi phạm.

- Chịu trách nhiệm về tình hình vi phạm trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn.

- Kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

ban hành biện pháp cần thiết, phù hợp thực tế nhằm quản lý trật tự xây dựng đô

thị có hiệu quả.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 10

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

c. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

- Ban hành các quy định, biện pháp nhằm xử lý, khắc phục tình hình vi phạm

trật tự xây dựng đô thị. Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong phạm vi

thẩm quyền.

- Xử lý Chủ tịch UBND cấp huyện và các cán bộ dưới quyền được giao nhiệm

vụ quản lý trật tự xây dựng đô thị để xảy ra vi phạm.

- Chịu trách nhiệm về tình hình trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn tỉnh.

d. Trách nhiệm của người có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng đô thị

Chánh thanh tra Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc, nắm tình hình

trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn, kiến nghị Giám đốc Sở Xây dựng báo cáo và

đề xuất UBND cấp tỉnh những biện pháp chấn chỉnh, khắc phục;

Giám đốc Sở Xây dựng, Chánh thanh tra Sở Xây dựng, Chánh thanh tra xây

dựng cấp quận và cấp phường (nếu có), phòng quản lý đô thị cấp quận (nếu có)

và thủ trưởng các cơ quan khác được giao nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng đô

thị chịu trách nhiệm về tình hình vi phạm trật tự xây dựng đô thị thuộc thẩm

quyền quản lý; xử lý các cán bộ dưới quyền được phân công quản lý trật tự xây

dựng đô thị để xảy ra vi phạm.

đ. Trách nhiệm của cán bộ, công chức, thanh tra viên được giao nhiệm vụ quản

lý trật tự xây dựng đô thị

Kiểm tra, phát hiện và báo cáo kịp thời những vi phạm trật tự xây dựng đô thị

thuộc địa bàn được giao nhiệm vụ quản lý hoặc có biện pháp xử lý kịp thời vi

phạm trật tự xây dựng đô thị thuộc thẩm quyền.

Chịu trách nhiệm về những sai phạm trực tiếp hoặc gián tiếp trong quản lý trật tự

xây dựng đô thị. Trường hợp cấp giấy phép xây dựng sai, cấp giấy phép xây

dựng chậm thời hạn do pháp luật quy định, quyết định sai, quyết định không

đúng thẩm quyền, không ra quyết định hoặc ra quyết định chậm so với thời gian

quy định tại nghị định này đối với công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 11

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

phải bồi thường thiệt hại, nếu gây hậu quả nghiêm trọng còn bị xử lý theo quy

định của pháp luật hình sự.

e. Trách nhiệm của cơ quan công an, cơ quan cung cấp dịch vụ điện, nước và

các cơ quan liên quan khác

- Thủ trưởng cơ quan công an xã, phường, thị trấn có trách nhiệm phối hợp với

Thanh tra xây dựng có thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị, thực

hiện nghiêm chỉnh các yêu cầu trong quyết định đình chỉ thi công xây dựng,

quyết định cưỡng chế phá dỡ của cấp có thẩm quyền; trường hợp không thực

hiện hoặc dung túng cho hành vi vi phạm để công trình tiếp tục xây dựng thì bị

xử lý theo quy định hoặc có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự khi

để xảy ra hậu quả nghiêm trọng.

- Thủ trưởng doanh nghiệp, cá nhân cung cấp dịch vụ điện, nước và các dịch vụ

khác liên quan đến công trình xây dựng vi phạm trật tự xây dựng đô thị phải

thực hiện nghiêm chỉnh, đúng thời hạn các yêu cầu trong quyết định đình chỉ thi

công xây dựng, quyết định cưỡng chế phá dỡ của cấp có thẩm quyền; trường hợp

không thực hiện, thực hiện không kịp thời hoặc dung túng, tiếp tay cho hành vi

vi phạm thì bị xử lý theo quy định hoặc có thể bị xử lý theo quy định của pháp

luật hình sự khi để xảy ra hậu quả nghiêm trọng.

1.5. Thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Quy định tại Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2007 của

Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây

dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị như sau:

1.5.1. Thanh tra viên, cán bộ quản lý xây dựng cấp xã

- Lập biên bản ngừng thi công xây dựng công trình, yêu cầu chủ đầu tư tự phá

dỡ công trình vi phạm.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 12

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

- Kiến nghị Chủ tịch UBND cấp xã quyết định đình chỉ thi công xây dựng hoặc

quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị thuộc

thẩm quyền.

1.5.2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

- Quyết định đình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng vi phạm

thuộc địa bàn mình quản lý; quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với công trình xây

dựng vi phạm thuộc địa bàn do mình quản lý trừ những công trình quy định.

- Tổ chức thực hiện cưỡng chế tất cả các công trình xây dựng vi phạm theo

quyết định cưỡng chế của Chủ tịch UBND xã, Chủ tịch UBND cấp huyện và

Chánh thanh tra Sở Xây dựng.

- Xử lý cán bộ dưới quyền được phân công quản lý trật tự xây dựng đô thị để

xảy ra vi phạm mà không xử lý kịp thời, dung túng bao che cho hành vi vi phạm.

- Kiến nghị Chủ tịch UBND cấp huyện xử lý các trường hợp vi phạm trật tự

xây dựng đô thị vượt thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã; xử lý cán bộ làm

công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị thuộc thẩm quyền quản lý của Chủ tịch

Ủy ban nhân dân cấp huyện.

1. 5.3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện

- Quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với công trình xây dựng vi phạm do UBND

cấp huyện cấp giấy phép xây dựng hoặc Sở Xây dựng cấp giấy phép xây dựng

mà công trình xây dựng đó đã bị UBND cấp xã quyết định đình chỉ thi công xây

dựng.

- Chỉ đạo Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức thực hiện cưỡng chế phá đỡ những

công trình xây dựng vi phạm theo quyết định của Chủ tịch UBND cấp huyện và

của Chánh thanh tra Sở Xây dựng.

- Xử lý Chủ tịch UBND cấp xã và những cán bộ dưới quyền được phân công

quản lý trật tự xây dựng đô thị để xảy ra vi phạm mà không xử lý kịp thời hoặc

dung túng bao che cho hành vi vi phạm.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 13

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

1.5.4. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

- Ban hành những quy định, quyết định nhằm ngăn chặn, khắc phục tình trạng

vi phạm trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn.

- Ban hành quyết định xử lý đối với Chủ tịch UBND cấp huyện và những cán

bộ dưới quyền được phân công quản lý trật tự xây dựng đô thị để xảy ra vi

phạm, không xử lý kịp thời, dung túng bao che cho hành vi vi phạm.

1.5.5. Thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị của Trưởng phòng

chuyên môn giúp UBND cấp huyện quản lý xây dựng đô thị hoặc Chánh

thanh tra xây dựng cấp huyện

- Yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định đình chỉ thi công xây

dựng công trình, quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm thuộc thẩm

quyền trong trường hợp Chủ tịch UBND cấp xã không ban hành kịp thời; đồng

thời, đề nghị Chủ tịch UBND cấp huyện có hình thức xử lý kỷ luật đối với Chủ

tịch UBND cấp xã.

- Trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định xử lý đối với

những vi phạm vượt quá thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; trình

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ

công trình xây dựng vi phạm theo thẩm quyền.

- Ban hành quyết định đình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng

vi phạm trật tự xây dựng đô thị mà UBND cấp xã không kịp thời xử lý.

1.5.6. Chánh thanh tra Sở Xây dựng

- Quyết định đình chỉ thi công xây dựng công trình, quyết định cưỡng chế phá

dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng đô thị đối với những công trình do Sở

Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp huyện cấp Giấy phép xây dựng trong

trường hợp Ủy ban nhân dân cấp huyện buông lỏng quản lý, không ban hành

quyết định kịp thời.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 14

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

- Kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xử lý Chủ tịch Ủy ban nhân dân

cấp huyện, các tổ chức, cá nhân được phân công quản lý trật tự xây dựng đô thị

để xảy ra vi phạm.

1.6. Quy trình xử lý vi phạm trật tự xây dựng

1.6.1. Kiểm tra, phát hiện vi phạm, lập biên bản

- Thanh tra viên xây dựng hoặc cán bộ quản lý xây dựng cấp xã có trách nhiệm

phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật xây dựng trên địa bàn cấp xã,

lập biên bản vi phạm ngừng thi công xây dựng công trình và yêu cầu chủ đầu tư

thực hiện các nội dung được ghi trong biên bản.

- Biên bản ngừng thi công xây dựng phải ghi rõ nội dung vi phạm và biện pháp

xử lý, đồng thời gửi ngay cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để báo

cáo.Trường hợp chủ đầu tư vắng mặt hoặc cố tình vắng mặt thì biên bản vẫn có

giá trị thực hiện.

1.6.2. Đình chỉ thi công công trình

- Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi lập biên bản ngừng thi công xây dựng mà chủ

đầu tư không ngừng thi công xây dựng để thực hiện các nội dung trong biên bản

thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định đình chỉ thi công xây

dựng công trình, buộc chủ đầu tư thực hiện các nội dung trong biên bản ngừng

thi công xây dựng.

- Trong thời hạn 24 giờ, kể từ thời điểm ban hành quyết định đình chỉ thi công

xây dựng công trình của Ủy ban nhân dân cấp xã thì các cơ quan liên quan phải

có trách nhiệm tổ chức thực hiện:

+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức lực lượng cấm các phương tiện vận

chuyển vật tư, vật liệu, công nhân vào thi công xây dựng công trình vi phạm trật

tự xây dựng đô thị

+ Người có thẩm quyền ký kết hợp đồng dịch vụ cung cấp điện, nước và các

dịch vụ liên quan ngừng cung cấp các dịch vụ đối với công trình xây dựng vi

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 15

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

phạm. Trường hợp chủ đầu tư vắng mặt hoặc cố ý vắng mặt, quyết định đình chi

thi công xây dựng vẫn có hiệu lực.

1.6.3. Cưỡng chế, phá dỡ công trình vi phạm

UBND cấp xã ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ và tổ chức phá dỡ: Sau

thời hạn 03 ngày (kể cả ngày nghỉ), kể từ khi ban hành quyết định đình chỉ thi

công xây dựng đối với công trình xây dựng không phải lập phương án phá dỡ

hoặc sau 10 ngày (kể cả ngày nghỉ), kể từ khi ban hành quyết định đình chỉ thi

công xây dựng đối với công trình xây dựng phải lập phương án phá dỡ mà chủ

đầu tư không tự thực hiện các nội dung ghi trong biên bản ngừng thi công xây

dựng. Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí lập phương án phá dỡ và chi phí tổ

chức cưỡng chế phá dỡ.

Đối với công trình xây dựng vi phạm mà do UBND cấp huyện hoặc Sở Xây

dựng cấp Giấy phép xây dựng, trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi UBND cấp xã

ban hành quyết định đình chỉ thi công xây dựng, Ủy ban nhân dân cấp xã có

trách nhiệm gửi hồ sơ lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Trong thời hạn

03 ngày, kể từ khi nhận được hồ sơ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện phải

ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu

trách nhiệm tổ chức cưỡng chế phá dỡ.

Đối với trường hợp đình chỉ thi công xây dựng buộc chủ đầu tư phải xin cấp

giấy phép xây dựng theo quy định thì thời hạn tối đa ban hành chế phá dỡ theo

quyết định cưỡng quy định 60 ngày, kể từ ngày có quyết định đình chỉ thi công

xây dựng, chủ đầu tư không xuất trình giấy phép xây dựng do cơ quan có thẩm

quyền cấp thì bị cưỡng chế phá dỡ. Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định

cưỡng chế phá dỡ và tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ. Chủ đầu tư phải chịu

toàn bộ chi phí tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ.Trường hợp chủ đầu tư vắng

mặt hoặc cố tình vắng mặt thì quyết định cưỡng chế phá dỡ vẫn phải được tổ

chức thực hiện.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 16

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

Những trường hợp không phải phê duyệt phương án phá dỡ:

- Công trình xây dựng tạm.

- Bộ phận công trình, công trình xây dựng có độ cao từ 3m trở xuống so với nền

đất.

- Móng công trình xây dựng là móng gạch, đá; móng bê tông độc lập không liên

kết với những công trình lân cận.

1.3. Công trình xây dựng sai phép

1.3.1. Khái niệm

Công trình xây dựng sai phép được hiểu là: Xây dựng sai một trong các nội

dung của giấy phép xây dựng và các bản vẽ thiết kế được cơ quan cấp giấy phép

xây dựng đóng dấu kèm theo giấy phép xây dựng được cấp. (Khoản 1, Điều 6,

TT 02/2014/TT-BXD )

Những loại công trình này đều đã có xin phép xây dựng xong sau khi có giấy

phép lại xây dựng không như trong giấy phép đã duyệt. Hầu hết là xây lấn, xây

tăng thêm so với giới hạn đã cho phép. Những công trình này rất nhiều vì chủ

đầu tư trong quá trình xây dựng thường lấy cớ là đã có Giấy phép xây dựng để

che mắt sau đó là thực hiện hành vi xây dựng sai phép.

1.3.2. Các hình thức xây dựng sai phép

Công trình xây dựng được xem như sai phép khi vi phạm nội dung Giấy phép

xây dựng với một trong các nội dung sau:

▪ Thay đổi vị trí xây dựng công trình

▪ Sai cốt nền xây dựng công trình

▪ Vi phạm chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng

▪ Sai diện tích xây dựng (tầng một)

▪ Chiều cao công trình vượt quá chiều cao được quy định trong giấy phép xây

dựng

▪ Xây dựng vượt quá số tầng quy định trong giấy phép xây dựng

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 17

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

▪ Vi phạm những quy định về quản lý quy hoạch xây dựng đã được duyệt

Các trường hợp không được coi là hành vi xây dựng sai phép

Quy định tại khoản 2- Điều 6, thông tư 02/2014/ TT- BXD hướng dẫn nghị

định số 121/2013/ NĐ- CP ngày 10 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định

về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động

sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, quản lý công trình hạ tầng

kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở

Việc xây dựng nhà ở riêng lẻ thuộc một trong các trường hợp sau đây thì

không coi là hành vi xây dựng sai phép:

- Thay đổi thiết kế bên trong công trình mà không ảnh hưởng đến việc phòng

cháy chữa cháy; môi trường; công năng sử dụng; kết cấu chịu lực chính hoặc

kiến trúc mặt ngoài công trình;

- Giảm số tầng so với giấy phép xây dựng đối với những khu vực chưa có quy

hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị đã được phê duyệt.

Các công trình xây dựng sai phép phổ biến hiện nay chủ yếu vi phạm các nội

dung sau:

a. Công trình xây dựng lấn chiếm về diện tích đất

Hành vi vi phạm của chủ xây dựng trong quá trình xây dựng công trình đã xây

sai chỉ giới xây dựng, xây vượt quá diện tích cho phép được quy định trong giấy

phép xây dựng như : xây dựng lấn chiếm sân chung, lối đi chung , lấn ra vỉa hè

phố, hành lang của tập thể ,lấn chiếm diện tích hộ giáp ranh,…

b. Công trình lấn chiếm không gian chung

ìTnh trạng xây dựng lấn chiếm đất lưu không ảnh hưởng tới kiến trúc cảnh

quan, vi phạm hành lang an toàn cấp điện, cấp nước, hành lang bảo vệ sông,

mương thoát nước, đê điều và các công trình kỹ thuật ,….

c. Công trình xây dựng vượt quá chiều cao cho phép của công trình, tăng thêm

số tầng với giới hạn đã cho phép

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 18

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

Các công trình vi phạm trên hiện nay rất phổ biến, vì hình thức vi phạm tinh

vi hơn, khó nhận biết hơn. Và một phần do công tác quản lý xây dựng còn nhiều

hạn chế, yếu kém.

1.3.3. Chế tài xử lý công trình xây dựng sai phép trong vi phạm trật tự xây

dựng

Quy định chế tài xử phạt hành chính đối với các trường hợp sau:

Tại Điều 6- Thông tư 02/2014/TT-BXD hướng dẫn Nghị định số

121/2013/NĐ- CP ngày 10 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định về xử

phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản;

khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ

thuật; quản lý phát triển nhà và công sở có quy định các trường hợp sau áp dụng

biện pháp xử phạt hành chính và các biện pháp kèm theo:

- Các trường hợp:

+ Xây dựng sai nội dung giấy phép mà không vi phạm chỉ giới xây dựng,

không gây ảnh hưởng các công trình lân cận,

+ Xây dựng sai phép mà không có tranh chấp, xây dựng trên đất thuộc quyền

sử dụng hợp pháp

- Đối với trường hợp cấp phép sửa chữa, cải tạo như sau:

+ Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với

xây dựng nhà ở riêng lẻ ở nông thôn.

+ Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng

lẻ ở đô thị;

+ Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với xây dựng công

trình thuộc trường hợp phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng công trình

hoặc lập dự án đầu tư xây dựng công trình.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 19

- Chuyên đề khóa luận tốt nghiệp-

- Đối với trường hợp cấp phép xây dựng mới như sau:

+ Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với

xây dựng nhà ở riêng lẻ ở nông thôn.

+ Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở

riêng lẻ ở đô thị.

+ Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với xây dựng công

trình thuộc trường hợp phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng công trình

hoặc lập dự án đầu tư xây dựng công trình

Ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính trên, còn bị buộc nộp lại số lợi bất

hợp pháp có được bằng 40% giá trị phần xây dựng sai phép đối với công trình là

nhà ở riêng lẻ và bằng 50% giá trị phần xây dựng sai phép, sai thiết kế được phê

duyệt hoặc sai quy hoạch xây dựng hoặc thiết kế đô thị được duyệt đối với công

trình thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc công trình chỉ yêu cầu lập báo cáo kinh

tế - kỹ thuật xây dựng công trình. Sau khi chủ đầu tư hoàn thành việc nộp phạt

thì cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng hoặc điều chỉnh giấy phép

xây dựng.

Điều 8. Về xác định giá trị phần xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế

được duyệt, sai quy hoạch hoặc sai thiết kế đô thị được duyệt quy định tại Khoản

9 điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ- CP

Áp dụng đối với trường hợp khi người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm

hành chính thì hành vi này đã kết thúc, công trình xây dựng đã được hoàn thành,

đưa vào sử dụng:

a. Đối với công trình chỉ yêu cầu lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng

công trình, lập dự án đầu tư xây dựng công trình hoặc công trình xây dựng

khác trừ nhà ở riêng lẻ:

- Trường hợp xây dựng công trình nhằm mục đích kinh doanh được tính bằng

số m²sàn xây dựng vi phạm nhân với giá tiền 1m²theo hợp đồng đã ký.

SVTT: Lương Thị Hồng- Đô thị - KH11

Trang 20

Khóa luận Quản lý nhà nước về xử lý công trình xây dựng sai phép trên địa bàn quận Hai Bà Trưng - Thành phố Hà Nội