Hiệu quả của nội soi mật tụy ngược dòng với gây mê nội khí quản trong điều trị sỏi ống mật chủ ở người cao tuổi
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
Nghiên cứu Y học
HIỆU QUẢ CỦA NỘI SOI MẬT TỤY NGƯỢC DÒNG
VỚI GÂY MÊ NỘI KHÍ QUẢN TRONG ĐIỀU TRỊ SỎI ỐNG MẬT CHỦ
Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Quách Trọng Đức*, Trần Văn Huy*, Lê Quang Nhân*, Phạm Công Khánh*, Nguyễn Thúy Oanh*,
Trịnh Đình Hỷ*
TÓM TẮT
Mở đầu: Nội soi mật tụy ngược dòng (NSMTND) được phương pháp điều trị được ưu tiên hàng đầu
trong các trường hợp sỏi ống mật chủ (OMC), đặc biệt là khi không kèm với sỏi trong gan và sỏi túi mật. Ít các
nghiên cứu trong nước đề cập đến hiệu quả và độ an toàn của NSMTND lấy sỏi OMC ở bệnh nhân cao tuổi.
Mục tiêu: Nghiên cứu này được tiến hành nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn của NSMTND dưới gây
mê nội khí quản trong điều trị sỏi OMC ở bệnh nhân cao tuổi.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu trên các bệnh nhân ≥ 60 tuổi bị sỏi OMC được
thực hiện nội soi mật tụy ngược dòng (NSMTND) điều trị tại Bệnh viện ĐHYD TP. HCM trong thời gian
06/2010 – 06/2012.
Kết quả: Có 139 bệnh nhân trong nghiên cứu với tuổi trung bình là 75,1 ± 9,8 (nhỏ nhất: 60, lớn nhất:
100); tỉ lệ nam: nữ là 1:2. Có 33,8% (47/139) trường hợp có tiền sử điều trị sỏi đường mật trước đó. 92,1%
(128/139) được lấy sỏi OMC thành công, trong đó tỉ lệ lấy hết sỏi OMC ở lần thực hiện NSMTND đầu tiên là
82% (114/139). Tán sỏi qua nội soi được tiến hành trong 31/128 trường hợp. Chỉ có 1/11 trường hợp không lấy
được sỏi là do kích thước sỏi lớn. Tỉ lệ viêm tụy cấp và chảy máu sau thủ thuật là 4,3% và 0,8%. Không có
trường hợp nào bị biến chứng nhiễm trùng hoặc thủng. Không có biến chứng nặng liên quan vô cảm.
Kết luận: NSMTND với gây mê nội khí quản là một phương pháp an toàn và hữu hiệu trong điều trị sỏi
OMC ở bệnh nhân cao tuổi.
Từ khóa: nội soi mật tụy ngược dòng, sỏi mật, cao tuổi
ABSTRACT
THE EFFICACY OF ERCP UNDER INTUBATED GENERAL ANESTHESIA
FOR THE MANAGEMENT OF COMMON BILE DUCT STONES IN ELDERLY PATIENTS
Quach Trong Duc, Tran Van Huy, Le Quang Nhan, Pham Cong Khanh, Nguyen Thuy Oanh,
Trinh Đinh Hy * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 18 ‐ Supplement of No 1 ‐ 2014: 418 ‐ 423
Background: Endoscopic retrograde cholangio‐pancreaticography (ERCP) is preferred in the management
of common bile duct (CBD) stones, especially when not accompanying with gallstones and intrahepatic stones.
Few Vietnamese studies have reported on the efficacy and the safety profile of this technique in elderly patients.
Aim: To assess the efficacy and the safety profile of therapeutic ERCP under general anesthesia with
intubation in elderly patients with CBD stones.
Patients and Methods: A retrospective cohort study in elderly patients (i.e. ≥ 60 year‐of‐age) who suffered
from CBD stones and underwent therapeutic ERCP at the HCMC University Medical Center from June 2010 to
June 2012.
* Đại học Y Dược TPHCM
Tác giả liên lạc: TS. Quách Trọng Đức ĐT: 0918080225
Email: [email protected]du.vn
418
Chuyên Đề Ngoại Khoa
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
Nghiên cứu Y học
Results: There were 139 patients with the mean age of 75.1 ± 9.8 (60 – 100) and the male‐to‐female ratio of
1:2. 33.8% (47/139) patients have had prior history treatment for biliary stones. The rates of successful CBD
stone removal and completely CBD stone removal at the first time ERCP were 92.1% (128/139) and 82%
(114/139), respectively. Mechanical lithotripsy were performed in 24.2% (31/128). Of 11 patients who was failed
to remove CBD stones, only one patients was due the large size of stone. The rates of post‐ERCP pancreatitis and
gastrointestinal bleeding were 4.3% and 0.8%, respectively. No patients suffered from perforation or severe
anesthetic‐related complications.
Conclusion: Therapeutic ERCP under general anesthesia is an effective and safe procedure for the
management of CBD stones in elderly patients.
Key words: ERCP, billiary stone, elderly
nội khí quản.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiêu chuẩn loại trừ
Sỏi mật là một bệnh lý thường gặp ở Việt
Không được thực hiện siêu âm bụng &
Amylase máu kiểm tra sau thực hiện thủ thuật.
Nam và có thể gây nhiều biến chứng cấp tính có
thể đe dọa tử vong như nhiễm trùng đường mật
và viêm tụy cấp. Với xu hướng can thiệp ngày
càng ít xâm lấn, các kỹ thuật lấy sỏi qua nội soi
ngày càng được áp dụng rộng rãi và rất thành
công tại Việt Nam. Phương pháp nội soi mật tụy
ngược dòng (NSMTND) được ưu tiên hàng đầu
trong các trường hợp sỏi OMC, đặc biệt là khi
không kèm với sỏi trong gan và sỏi túi mật do có
vị trí tiếp cận đơn giản, hiệu quả điều trị cao
trong khi tránh được cho bệnh nhân nguy cơ
phẫu thuật. Nghiên cứu này được tiến hành
nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn của kỹ
thuật NSMTND dưới gây mê nội khí quản trong
điều trị sỏi OMC ở bệnh nhân cao tuổi.
Các bước tiến hành nghiên cứu
Ghi nhận bệnh cảnh lâm sàng, tiền sử bệnh
lý nội khoa phối hợp và các phương pháp điều
trị sỏi đường mật trước đó. Khi thực hiện
NSMTND, ghi nhận giải phẫu tá tràng và đặc
điểm của sỏi OMC, các phương pháp can thiệp
lấy sỏi, kết quả lấy sỏi.
Sau thủ thuật bệnh nhân được nhịn ăn uống
12 giờ, theo dõi sinh hiệu, tình trạng đau bụng,
xuất huyết tiêu hóa, xét nghiệm Amylase máu
và siêu âm bụng kiểm tra.
Các định nghĩa biến sử dụng trong nghiên
cứu
Kích thước sỏi OMC được ghi nhận đo theo
đường kính ngắn hơn của sỏi (do đường kính
dài của sỏi nằm dọc trục OMC, ít ảnh hưởng đến
chiến lược lấy sỏi qua NSMTND).
ĐỐITƯỢNG‐PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
Đối tượng
Các bệnh nhân cao tuổi được chẩn đoán sỏi
OMCđược chỉ định thực hiện nội soi mật tụy
ngược dòng (NSMTND) lấy sỏi tại Bệnh viện
ĐHYD TP. HCM trong thời gian 06/2010 –
06/2012.
NSMTND lấy hết sỏi OMC: nếu chụp đường
mật kiểm tra trước khi ngưng thủ thuật
NSMTND VÀ siêu âm bụng kiểm tra sau thủ
thuật đểu không ghi nhận sót sỏi OMC.
Phương pháp
Đoàn hệ hồi cứu.
Các biến chứng do NSMTND được định nghĩa
như sau
Viêm tụy cấp sau NSMTND: nếu bệnh nhân
đau bụng và men Amylase máu ≥ 3 lần giá trị
bình thường (ở thời điểm 24 giờ) sau khi thực
hiện thủ thuật.
(1)
Tiêu chuẩn chọn bệnh
Tuổi ≥ 60.
Được xác lập chẩn đoán sỏi OMCvà chì định
thực hiện NSMTND lấy sỏi.
Thực hiện thủ thuật NSMTND dưới gây mê
Chảy máu sau NSMTND: nếu bệnh nhân có
419
Ngoại Tổng Quát
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
Nghiên cứu Y học
biểu hiện xuất huyết tiêu hóa trên lâm sàng và
giảm Hb huyết.
Bảng 4: Tiền sử đã điều trị sỏi đường mật
n
%
Phẫu thuật đường mật chính
NSMTND
20
14,4
10,1
9,4
Nhiễm trùng đường mật: sốt mới khởi phát
14
o
> 38 C trong vòng 24 – 48 giờ sau thủ thuật.
Cắt túi mật nội soi
Không
13
92
66,2
100
KẾT QUẢ
Tổng cộng
139
Có 139 bệnh nhân trong nghiên cứu với tuổi
trung bình là 75,1 ± 9,8; bao gồm 45 (32,4%) nam
và 94 (67,6%) nữ. Bệnh nhân cao tuổi nhất trong
nghiên cứu là 100 tuổi. Phân bố tuổi và biểu hiện
lâm sàng và bệnh lý phối hợp của bệnh nhân
trong nghiên cứu được trình bày ở bảng 1,2 và 3.
Bảng 5: Đặc điểm của sỏi OMC ở các trường hợp
được can thiệp lấy sỏi
Đặc điểm sỏi OMC(n =128)
n
%
1 sỏi
68
28
20
12
42
52
22
11
1
53,1
21,9
15,6
9,4
2 sỏi
Số lượng sỏi
3 sỏi
≥ 3
Bảng 1: Phân bố theo tuổi của bệnh nhân trong
nghiên cứu
≤ 10
32,8
40,6
17,2
8,6
Kích thước sỏi
11 – 15
16 – 20
21 – 30
> 30
Nhóm tuổi
60 – 69
70 – 79
80 – 89
90 – 100
Total
n
45
46
37
11
139
%
% tích lũy
(mm)
32,4
33,1
26,6
7,9
32,4
65,5
0,8
92,1
Bảng 6: Tỉ lệ thành công của các phương pháp lấy
sỏi OMC
100
100
n
%
% tích lũy
Bảng 2: Biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân trong
nghiên cứu
Kéo sỏi (bằng rọ thường /
bong bóng kéo sỏi)
97
75,8
75,8
Bệnh cảnh lâm sàng
Sốc nhiễm trùng đường mật
Nhiễm trùng đường mật
Viêm tụy cấp
n
6
%
Tán sỏi cơ học & kéo sỏi
Tán sỏi cấp cứu (do kẹt rọ)
30
1
23,4
0,8
99,2
100
4,3
41
57
4
Trong các trường hợp tán sỏi cơ học chủ
động có 5 trường hợp sỏi đường kính 10 –
15mm và 5 trường hợp sỏi 16 – 20 mm. Có 1
trường hợp sỏi d=15mm cần phải tán cấp cứu do
kẹt rọ.
2,9
1,4
9,4
Viêm túi mật cấp
2
Vàng da tắc mật
13
Đau hạ sườn phải
Đau thượng vị
20 14,4
21 15,1
Sốt
7
1
8
5
Tỉ lệ bệnh nhân có túi thừa tá tràng ở vị trí
nhú Vater là 40,3% (56/139). Tỉ lệ thông đường
mật thành công là 130 / 139, trong đó thông
bằng kỹ thuật kinh điển với dao cắt cơ và dây
dẫn là 124 (89,2%) và cần sử dụng phương
pháp chọc phễu / cắt trước là 6 (4,3%) trường
hợp. Có 128 (92,1%) được thực hiện lấy sỏi
OMC thành công, trong đó tỉ lệ lấy hết sỏi
OMC ở lần thực hiện NSMTND đầu tiên là
82% (114/139). Nguyên nhân không lấy được
sỏi ở 11 (7,9%) trường hợp còn lại trong nghiên
cứu được trình bảy ở bảng 8.
Phát hiện khi phẫu thuật cắt túi mật nội soi
Không triệu chứng
Tổng cộng
0,7
5,8
139 100
Bảng 3: Bệnh lý nội khoa phối hợp
Bệnh nội khoa phối hợp
n
%
Tăng huyết áp
61
19
17
9
43,9
13,7
12,2
6,5
Bệnh động mạch vành
Đái tháo đường týp II
Bệnh van tim
Bệnh phổi mạn tính (hen, COPD, lao phổi)
Tai biến mạch máu não cũ
Suy tim
9
6,5
8
5,8
5
3,6
Xơ gan
4
2,9
Bảng 8: Các trường hợp không thể thực hiện lấy
sỏi qua NSMTND
Rung nhĩ / ngoại tâm thu thất
Suy thận mạn
4
2,9
3
2,2
n
Sẹo loét tá tràng gây hẹp
2
420
Chuyên Đề Ngoại Khoa
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
Nghiên cứu Y học
n
định phẫu thuật nhưng chụp đường mật trong
mổ ghi nhận có sỏi OMC và do kích thước OMC
khá nhỏ không thuận lợi cho việc mở OMC lấy
sỏi nên chỉ định NSMTND được đặt ra và thực
hiện thành công.
Biến dạng tá tràng sau phẫu thuật, không tiếp cận
được
1
Không tìm được nhú Vater
Phễu mật nằm trong túi thừa to
Thông thất bại
1
3
2
1
Sỏi to
Về tiền sử điều trị sỏi OMC bằng phẫu thuật,
trong nghiên cứu của chúng tôi có 14,4% thấp
hơn so với La Văn Phương (2010 ‐ 2011) là 38%
Choáng nhiễm trùng đường mật / đang điều trị ức chế
kết tập tiểu cầu kép + nhú Vater nằm cạnh túi thừa *
1
(*) Đặt stent tạm do không thể ngưng thuốc ức chế kết tập
tiểu cầu kép
(2, 7)
và Đào Xuân Cường (2008 – 2010) là 28% .Đặc
biệt Đào Xuân Cường ghi nhận có 9,8% trường
hợp được làm NSMTND sau khi bị sỏi OMC tái
phát đã phẫu thuật từ 2 lần trở lên. Điều này cho
thấy quan điểm hiện tại vẫn chưa có một sự
đồng thuận cao giữa các nhà lâm sàng tiêu hóa
rằng NSMTND nên là phương pháp được ưu
tiên hàng đầu trong các trường hợp có sỏi OMC.
Một nguyên nhân khác góp phần lý giải cho sự
khác biệt giữa nghiên cứu của chúng tôi so với
các tác giả khác có lẽ là do các nghiên cứu đề cập
ở trên khảo sát trên cả những bệnh nhân không
phải là người cao tuổi nên điều trị phẫu thuật
được mạnh dạn đưa ra hơn và có tỉ lệ cao hơn
nghiên cứu của chúng tôi. Tuy nhiên trong chiến
lược xử trí sỏi mật hiện nay, NSMTND nên là
chọn lựa đầu tay đối với sỏi OMC ngay cả ở
những đối tượng trẻ tuổi. Ngay cả trong những
trường hợp sỏi OMC kết hợp với sỏi túi mật,
nghiên cứu của Đỗ Trọng Hải và cộng sự cũng
cho thấy chiến lược phối hợp NSMTND và phẫu
thuật cắt túi mật nội soi (có thể tiến hành một thì
hoặc hai thì) đều có thới gian nằm viện ngắn
hơn so với chiến lược cắt túi mật nội soi và mở
Có 6 (4,3%) trường hợp viêm tụy cấp trong
đó 5 trường hợp nhẹ (cần kéo dài thời gian nằm
viện thêm 2 – 3 ngày) và 1 trường hợp mức độ
trung bình (kéo dài thời gian nằm viện thêm 6
ngày). Cả 6 đều hồi phục sau khi hồi sức nội
khoa và không cần can thiệp gì thêm (bảng 9).
Bảng 9. Biến chứng của thủ thuật NSMTND lấy
sỏi OMC
(n = 139)
Viêm tụy cấp (n = 139)
Mức độ nhẹ
n
6
5
1
0
0
%
4,3
Mức độ vừa
Mức độ nặng
Xuất huyết (n = 128)
Xuất huyết tiêu hóa có biểu hiện lâm sàng
Chảy máu sau cắt cơ vòng cần chích cầm máu
Chảy máu tự cầm sau cắt cơ vòng
0,8
1
24/128
Nhiễm trùng đường mật
Thủng
0
0
0
0
BÀN LUẬN
Trong nghiên cứu của chúng tôi có đến 1/3
số bệnh nhân từ 80 tuổi trở lên. Phân bố giới tính
của bệnh nhân cũng không có sự khác biệt gì với
các nghiên cứu trước đây với phần lớn bệnh
(4)
OMC lấy sỏi hoặc mổ mở . Ngoài ra, xét về khía
cạnh thẩm mỹ và mức độ đau sau khi lấy sỏi thì
NSMTND cũng có nhiều ưu điểm vượt trội. Do
đặc tính sỏi đường mật thường có khuynh
hướng tái phát, NSMTND đặc biệt có ưu điểm
trong các trường hợp này vì kỹ thuật khi thực
hiện lại rất an toàn do cơ vòng mật đã được cắt,
sỏi thường mềm và thao tác chính chỉ là kéo sỏi
đơn giản bằng rọ hoặc bong bóng kèm với bơm
rửa đường mật, bệnh nhân gần như không bị
các biến chứng nguy hiểm như chảy máu do cắt
cơ vòng và viêm tụy cấp gần như không có và
chỉ cần theo dõi trong thời gian ngắn sau thủ
(2,7,8)
nhân là nữ.. . Các bệnh nội khoa phối hợp
thường gặp nhất là tăng huyết áp, bệnh mạch
vành và đái tháo đường.
Về bệnh cảnh lâm sàng, có 21 (15,1%) bệnh
nhân chỉ có triệu chứng đau thượng vị và 7 (5%)
chỉ biểu hiện sốt và được phát hiện nhiễm trùng
đường mật khi tìm ổ nhiễm. Điều này cho thấy
cần lưu ý khi tiếp cận chẩn đoán nguyên nhân
gây sốt và đau thượng vị ở người cao tuổi.
Trong nghiên cứu cũng ghi nhận 1 trường hợp
vào viện vì viêm túi mật cấp do sỏi được chỉ
421
Ngoại Tổng Quát
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
thủng khi cắt cơ vòng kéo sỏi). Chúng tôi chỉ có
Nghiên cứu Y học
thuật.
1 trường hợp sỏi > 20mm và đường kính OMC
không đủ rộng để bung rọ tán bắt sỏi. Tương tự,
nghiên cứu của Trần Như Nguyên Phương cũng
cho thấy chỉ có 1,2% trường hợp không lấy sỏi
thành công liên quan đến kích thước sỏi: lấy sỏi
đơn thuần bằng rọ đạt 85,2%, phối hợp tán sỏi
giúp tăng tỉ lệ thành công lên thêm 13,6%. Theo
Về đặc điểm của sỏi OMC trong nghiên cứu,
so sánh về phân bố kích thước và số lượng sỏi
OMC, chúng tôi ghi nhận không có sự khác biệt
đáng kể vể đặc điểm của sỏi OMC ở nhóm bệnh
nhân cao tuổi trong nghiên cứu của chúng tôi so
với các nghiên cứu tính chung trên dân số làm
NSMTND lấy sỏi OMC theo y văn trong nước
(5)
(2,8)
Hồ Đăng Quý Dũng , có 18,8% (128/682) trường
trước đây . Trong nghiên cứu của chúng tôi,
hợp không lấy sỏi được, trong đó nguyên nhân
do kích thước sỏi > 20mm là nguyên nhân chính
không lấy được sỏi, chiếm tỉ lệ 71,8%. Con số
này khác biệt khá nhiều với nghiên cứu của
chúng tôi và Trần Như Nguyên Phương và La
kích thước sỏi được ghi nhận theo đường kính
nhỏ hơn theo trục dọc của OMC vì liên quan
đến chiến lược lấy sỏi: thông thường thì các sỏi
có đường kính ≤10 mm có thể lấy bằng rọ
Dormia hoặc bong bóng trong khi các sỏi có kích
thước ≥ 15 mm cấn xem xét khả năng có thể phải
thực hiện tán sỏi cơ học. Chiến lược lấy sỏi còn
tùy thuộc rất nhiều vào đường kính của OMC
đoạn dưới sỏi và giải phẫu của vùng nhú tá lớn
(quyết định độ rộng của đường ra sau khi cắt
(7,8)
Văn Phương . Với các rọ tán tiêu chuẩn hiện
tại thì các sỏi 20 – 35mm cũng có thể đưa vào rọ
được và không gặp khó khăn. Điểm khác biệt
giữa các nghiên cứu là phương pháp vô cảm sử
dụng trong nghiên cứu của Trần Như Nguyên
Phương và nghiên cứu của chúng tôi là mê nội
khí quản trong khi nhóm bệnh nhân trong
nghiên cứu của Hồ Đăng Quý Dũng chủ yếu là
được tiền mê. Mặc dù xu hướng nói chung của
thế giới là hướng đến phương pháp mê tĩnh
mạch bằng propofol, các trường hợp sỏi khó cần
sử dụng đến tán sỏi thì thời gian thủ thuật
thường kéo dài hơn do các công đoạn thao tác
tán sỏi, kéo mảnh sỏi, bơm rửa làm sạch đường
mật mà nhiều khi cần lặp lại nhiều lần nếu đồng
thời có nhiều sỏi to. Do đó, việc vô cảm tốt giúp
bệnh nhân nằm thoải mái yên tạo tâm lý thoải
mái để thủ thuật NSMTND được thực hiện
thành công. Đặc biệt ở đối tượng người cao tuổi,
chúng tôi cho rằng phương pháp vô cảm này lại
đặc biệt ưu thế do giúp chủ động kiểm soát
được tình trạng bệnh nhân trong các trường hợp
khó. Trong nhóm bệnh nhân của chúng tôi
không ghi nhận tai biến nặng liên quan đến gây
mê nội khí quản. Biến chứng thường gặp nhất
liên quan đến thủ thuật là viêm tụy cấp với tỉ lệ
tương tự với phần lớn các nghiên cứu trong
nước khác và đa số ở mức độ nhẹ (bảng 10). Mặc
dù tỉ lệ túi thừa tá tràng D2 trong nghiên cứu là
40,2%, tỉ lệ tai biến chảy máu trong nghiên cứu
của chúng tôi cũng ở mức thấp và không ghi
(8)
rộng tối đa cơ vòng mật) . Một điểm cần thận
trọng nữa là không ít trường hợp kết quả siêu
âm trước thủ thuật ghi nhận có sỏi OMC với
kich thước nhỏ nhưng khi chụp đường mật qua
NSMTND có thể ghi nhận sỏi cây với kích thước
rất lớn. Trong nghiên cứu của chúng tôi có 7,1%
(10/139) trường hợp có sỏi đường kính 11 – 20
mm cần tán sỏi, đặc biệt có 1 trường hợp sỏi
15mm nhưng đoạn dưới OMC hẹp tương đối bị
kẹt rọ phải tán cấp cứu. Tỉ lệ cần tán sỏi tính
chung chiếm ¼ số trường hợp lấy sỏi thành
công. Điều này cho thấy việc chuẩn bị dụng cụ
tán sỏi cơ học và cấp cứu sẽ quyết định khả năng
lấy sỏi thành công, do đó các dụng cụ này nên
được chuẩn bị sẵn khi thực hiện NSMTND lấy
sỏi ở bệnh nhân cao tuổi.
Về khả năng lấy sỏi thành công, kết quả
nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tỉ lệ đạt được
là 92,1%. Nguyên nhân chính của các trường
hợp không thể lấy sỏi liên quan đến giải phẫu
của tá tràng và nhú Vater không phù hợp để
thực hiện lấy sỏi qua NSMTND (sẹo hẹp tá
tràng, biến dạng tá tràng sau phẫu thuật, nhú
Vater nằm ở vị trí bất thường không tìm thấy
hoặc nằm trong túi thừa to dễ có biến chứng
422
Chuyên Đề Ngoại Khoa
Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 18 * Phụ bản của Số 1 * 2014
Nghiên cứu Y học
nhận trường hợp nào bị tai biến thủng. Một số
trung tâm trong nước ghi nhận tỉ lệ biến chứng
chảy máu và thủng cao hơn các trung tâm khác.
Vai trò của máy cắt đốt và chế độ điện sử dụng
có lẽ đóng góp một phần quan trọng trong việc
tạo ra sự khác biệt này, tuy nhiên điều này gần
như chưa từng được đề cập trong các nghiên
cứu trong nước trước đây. Một nghiên cứu đa
trung tâm ở trong nước về vấn đề này là rất cần
thiết nhằm nhận ra các yếu tố nguy cơ và làm
giảm hơn nữa tỉ lệ biến chứng của NSMTND.
Bảng 10: Tỉ lệ biến chứng của NSMTND trong các nghiên cứu trong nước
Viêm tụy cấp
Nhiễm trùng
Chảy máu
Biến chứng do vô cảm Thủng
Hồ Đăng Quý Dũng(5)
Trân Như Nguyên Phương(8)
La Văn Phương(7)
Đào Xuân Cường(2)
Hồ Văn Hân (6)
4,4%
3,4%
0
0,8%
2,3%
0
0,5%
2%
0
0,2%
0,4%
4%
0
6,9%
4%
0
-
1,5%
0%
0
0,8%
-
6%
4,3%
1,5%
0
1,5%
0
Chúng tôi
0,8%
0
(2009). Nghiên cứu chỉ định và đánh giá kết quả các phương
pháp điều trị sỏi ống mật chủ kèm sỏi túi mật. Y Học TP. Hồ
Chì Minh, tập 13, phụ bản của số 1 (chuyên đề Ngoại khoa):
51 – 58.
Hồ Đăng Quý Dũng, Phạm Hữu Tùng, Trần Đình Trí và cs
(2012). Đánh giá tình hình nội soi chụp mật tụy ngược dòng
tại Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2011. Y học Thực hành, 832 + 833:
34 – 40.
Hồ Văn Hân, Trần Duy Bình, Nguyễn Văn Hải (2010). Can
thiệp điều trị qua nội soi mật tụy ngược dòng. Y Học TP. Hồ
Chí Minh, tập 14, phụ bản của số 4 (Hội nghị Phẫu Thuật Nội
soi BV. Nhân Dân Gia Định): 67 – 73.
La Văn Phương và cộng sự (2012). Đánh giá kết quả nội soi
mật‐tụy ngược dòng trong điều trị sỏi ống mật chủ tại bệnh
viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Y học Thực hành, 832 +
833: 50 – 56.
KẾT LUẬN
NSMTND là một phương pháp an toàn và
hữu hiệu trong điều trị sỏi OMC ở bệnh nhân
cao tuổi. Việc thực hiện vô cảm bằng phương
pháp mê nội khí quản không làm tăng thêm
nguy cơ biến chứng do vô cảm, nhưng cho thấy
giúp làm tăng tỉ lệ lấy sỏi thành công, đặc biệt là
sỏi ≥ 2cm, so với phương pháp tiền mê được sử
dụng trong các nghiên cứu trong nước trước
đây. Cần có thêm các thử nghiệm lâm sàng ngẫu
nhiên có nhóm đối chứng để chứng minh.
5.
6.
7.
8.
9.
Ng E, Chung S (2005). Common bile duct stones and
cholangitis. In: Cotton P, Leung J (eds). Advanced digestive
Lời cám ơn: Chúng tôi xin cám ơn sự hỗ trợ của Bệnh Viện Đại
Học Y Dược để hoàn thành công trình nghiên cứu này.
st
endoscopy: ERCP. 1 edition, pp 88 – 119. Blackwell and
Wiley.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trần Như Nguyên Phương, Hồ Ngọc Sang, Lê Phước Anh,
Nguyễn Văn Duy (2012). Điều trị sỏi ống mật chủ bằng nội
soi mật tụy ngược dòng tại BVTW Huế từ 5/2005 đến 5/2012.
Y học Thực hành, 832 + 833: 41 – 49.
1.
2.
Cotton P, Lehman G, Vennes J et al (1991). Endoscopic
sphincterotomy complications and their management: an
attempt at consensus. Gastrointest endosc; 37: 383 – 393.
Đào Xuân Cường và cs (2012). Ứng dụng kỹ thuật soi mật –
tụy ngược dòng để điều trị sỏi ống mật chủ và ống gan chung
tại bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. Y học Thực hành, 832 +
833: 62 – 67.
Ngày nhận bài báo: 01/11/2013
Ngày phản biện nhận xét bài báo: 30/11/2013
Ngày bài báo được đăng: 05/01/2014
3.
4.
Đỗ Đình Công, Võ Duy Long (2005). Nhận xét về viêm tụy
cấp sau nội soi mật tụy ngược dòng. Y Học TP. Hồ Chí Minh,
tập 9, phụ bản của số 1: 33 – 37.
Đỗ Trọng Hải, Nguyễn Hoàng Bắc, Nguyễn Thúy Oanh và cs
423
Ngoại Tổng Quát
6 trang
14680
Free
Bạn đang xem tài liệu "Hiệu quả của nội soi mật tụy ngược dòng với gây mê nội khí quản trong điều trị sỏi ống mật chủ ở người cao tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- hieu_qua_cua_noi_soi_mat_tuy_nguoc_dong_voi_gay_me_noi_khi_q.pdf
