Báo cáo tóm tắt Đề tài Rèn luyện một số kỹ năng dạy học cho sinh viên ngành Sư phạm sinh học qua việc sử dụng dạy học vi mô
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TÓM TẮT
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ
RÈN LUYỆN MỘT SỐ KỸ NĂNG DẠY HỌC CHO SINH
VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM SINH HỌC QUA VIỆC SỬ DỤNG
DẠY HỌC VI MÔ
Mã số: B2016-DNA-01-TT
Chủ nhiệm đề tài: TS. Trương Thị Thanh Mai
ĐÀ NẴNG - 2019
DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI
TT
Họ và tên
Đơn vị công tác
1
PGS.TS.Phan Đức Khoa Sinh - KTNN, ĐHSP, ĐH Huế
Duy
2
ThS. Lê Thị Mai
Khoa Sinh – Môi trường, ĐHSP,
ĐHĐN
MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU...........................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.......................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu..................................................................1
3. Giả thuyết khoa học...................................................................2
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu...........................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................2
6. Giới hạn nghiên cứu của đề tài..................................................2
7. Phương pháp nghiên cứu...........................................................3
8. Những đóng góp mới của đề tài ................................................3
9. Cấu trúc của đề tài.....................................................................3
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ
TÀI.....................................................................................................4
1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG
DẠY HỌC VI MÔ ĐỂ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC .........4
1.1.1. Trên thế giới ........................................................................4
1.1.2. Ở Việt Nam .........................................................................4
1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN.......................................................................4
1.2.1. Dạy học vi mô .....................................................................4
1.2.2. K n ng, ỹ n ng ạ học....................................................5
1.3. CƠ SỞ THỰC TIỄN ...................................................................6
CHƯƠNG 2. RÈN LUYỆN KNDH CHO SINH VIÊN ĐẠI
HỌC NGÀNH SPSH BẰNG DHVM..............................................7
2.1. THAO TÁC HÓA CÁC KNDH..................................................7
2.1.1. Hệ thống KNDH được rèn luyện bằng DHVM...................7
2.1.2. Thiết kế bộ công cụ hỗ trợ việc vận dụng DHVM trong
rèn luyện KNDH cho Sinh viên ngành SPSH ....................................9
2.1.3. Quy trình vận dụng DHVM trong rèn luyện KNDH cho
SV ngành SPSH..................................................................................9
2.2. XÂY DỰNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ĐẠT
ĐƯỢC VỀ KNDH............................................................................11
2.1.1. Nguyên tắc.........................................................................11
2.1.2. Quy trình xây dựng bộ tiêu chí đánh giá KNDH...............12
2.1.3. Kết quả xây dựng rubric đánh giá mức độ đạt được về
KNDH ..............................................................................................14
2.3. XÂY DỰNG CÁC BÀI HỌC VI MÔ (BHVM) LÀM TÀI
LIỆU HƯỚNG DẪN RÈN LUYỆN KNDH BẰNG DHVM ..........16
CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM .................................20
3.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM ..................................................20
3.2. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM ..................................................20
3.3. CHỌN LỚP ĐỐI CHỨNG VÀ THỰC NGHIỆM....................20
3.4. K T U THỰC NGHIỆM.....................................................20
3.4.1. Ph n tích định ượng ết quả thực nghiệm........................20
3.4.2. Ph n tích định tính kết quả thực nghiệm...........................22
KẾT ẬN VÀ ĐỀ NGH ............................................................23
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Đơn vị: Đại học Đà Nẵng
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
- Tên đề tài: Rèn luyện một số kỹ năng dạy học cho sinh
viên ngành Sư phạm Sinh học qua việc sử dụng Dạy học vi mô”
- Mã số: B2016-DNA-01-TT
- Chủ nhiệm: TS.Trương Thị Thanh Mai
- Cơ quan chủ trì: Đại học Đà Nẵng
- Thời gian thực hiện: 12/2016-11/2018
2. Mục tiêu:
- Xác định được các đặc trưng của dạy học vi mô và tác động
tích cực của nó đến việc rèn luyện một số kỹ n ng ạy học được
chọn lọc đối với dạy học Sinh học.
- Đề xuất một số giải pháp rèn luyện các kỹ n ng ạy học
được chọn lọc đối với bộ môn Sinh học.
- Thiết kế bộ tiêu chí đánh giá và rubric hướng dẫn đánh giá
mức độ đạt được về kỹ n ng ạy học nhằm đảm bảo sự chính xác
trong việc đánh giá, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng trong quá
trình rèn luyện kỹ n ng ạy học của sinh viên.
3. Tính mới và sáng tạo:
- Mô tả cụ thể logic thực hiện và các yêu cầu sư phạm của 4
kỹn ng ạy học cơ bản cần rèn luyện cho sinh viên: Kỹ n ng sử
dụng câu hỏi – phản hồi; kỹ n ng tổ chức hoạt động thảo luận nhóm;
kỹ n ng sử dụng phương tienj trực quan; kỹ n ng sử dugnj thí
nghiệm trong dạy học kiến thức mới.
- Thiết kế các công cụ hỗ trợ cho quá trình rèn luyện như
Phiếu hoạt động; Kế hoạch bài học vi mô; Phiếu quan sát.
- Quy trình rèn luyện kỹ n ng ạy học cho sinh viên đại học
ngành sư phạm sinh học bằng dạy học vi mô được xác định gồm 2
giai đoạn cơ bản: Giai đoạn 1 - Rèn luyện kỹ n ng ạy học riêng lẻ;
Giai đoạn 2 - Rèn luyện phối hợp một số kỹ n ng ạy học.
- Thang phân loại gồm 5 mức độ đạt được về kỹ n ng ạy học
môn Sinh học, từ đó thiết kế được 4 rubric đánh giá.
4. Kết quả nghiên cứu:
4.1. Đề tài đã xác định cần hình thành cho sinh viên các kỹ
n ng tổ chức bài lên lớp, trong đó các ỹ n ng Sử dụng phương tiện
trực quan; Sử dụng thí nghiệm sinh học trong nghiên cứu bài học
mới; Sử dụng câu hỏi – phản hồi và Tổ chức hoạt động thảo luận
nhóm có ý ngh a quan trọng.
4.2. Đề tài đã mô tả cụ thể logic thực hiện và các yêu cầu sư
phạm của kỹn ng ạy học được rèn luyện trong phạm vi nghiên cứu.
Ngoài ra, đề tài đã thiết kế các công cụ hỗ trợ cho quá trình rèn luyện
như Phiếu hoạt động; Kế hoạch bài học vi mô; Phiếu quan sát.
4.3. Quy trình rèn luyện kỹ n ng ạy học cho sinh viên đại học
ngành sư phạm sinh học bằng dạy học vi mô được xác định gồm 2
giai đoạn cơ bản: Giai đoạn 1 - Rèn luyện kỹ n ng ạy học riêng lẻ;
Giai đoạn 2 - Rèn luyện phối hợp một số kỹ n ng ạy học.
4.4. Đề tài đã x ựng thang phân loại gồm 5 mức độ đạt
được về kỹ n ng ạy học môn Sinh học, từ đó thiết kế được 4 rubric
đánh giá.
4.5. Đề tài đã thiết kế được 5 bài học vi mô làm tài liệu hướng
dẫn cho việc vận dụng dạy học vi mô trong rèn luyện kỹ n ng ạy
học cho sinh viên ngành Sư phạm Sinh học.
4.6. Việc ph n tích định ượng và phân tích định tính kết quả
thực nghiệm sư phạm đã hẳng định tính khả thi và tính hiệu quả của
đề tài, đó à, việc vận dụng các bài học vi mô trong quá trình rèn
luyện đã phát triển tốt kỹ n ng ạy học cho sinh viên ngành Sư phạm
Sinh học.
5. Sản phẩm:
- Sản phẩm khoa học:
2 bài báo khoa học đ ng trên tạp chí khoa học giáo dục trong
nước:
+ Phan Đức Du , Trương Thị Thanh Mai. Quy trình vận dụng
dạy học vi mô trong rèn luyện n ng ạy học cho sinh viên ngành
Sư phạm sinh học. Tạp chí Giáo dục, số 441 (kì 1-11/2018), tr 58-62.
+ Trương Thị Thanh Mai, Lê Thị Mai, Trần Thị Thu Nga. Xây
dựng bộ tiêu chí đánh giá n ng ạy học môn sinh học cho sịnh
viên các trường Sư phạm.Tạp chí Khoa học trường Đại học Sư phạm
– Đại học Đà Nẵng, số 30(04), tr 89 -94.
- Báo cáo về đặc trưng của dạy học vi mô
- Sản phẩm đào tạo: (1) Luận án Tiến s đã bảo vệ thành công;
(2) Luận v n thạc s đã bảo vệ thành công.
- Sản phẩm ứng dụng:
+ Bộ tiêu chí và rubric hướng dẫn đánh giá mức độ đạt được
về kỹ n ng ạy học.
+ Bản đề xuất các giải pháp rèn luyện kỹ n ng a h học vi mô
đạt hiệu quả kèm các kết quả thực nghiệm góp phần chứng minh sự
hợp lý, khả thi của các giải pháp.
6. Hiệu quả, phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu
và khả năng áp dụng:
6.1. Hiệu quả giáo dục và đào tạo
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là nguồn tài liệu tham khảo
cho Giảng viên bộ môn phương pháp giảng dạy và giáo dục học; là
nguồn tài liệu học tập cho sinh viên ngành Sư phạm.
INFORMATION ON RESEARCH RESULTS
1. General information:
Project title: Training Teaching Skills In Biology For Students
At Pedagogical Universities By using Microteaching
Code number: B2016 – DNA – 01 - TT
Coordinator: PhD Truong Thi Thanh Mai
Implementing institution: Danang university
Duration: from 12/2016 to 11/2018
2. Objective(s):
- Identify the characteristics of microteaching and its positive
impact on the teaching of selected teaching skills for teaching
biology.
- Suggested solutions for training selected teaching skills for
Biology.
- Design of rubrics and guide to use these rubrics for
accessement the achievement of teaching skills in order to ensure the
accuracy of self-assessment, self-assessment and peer evaluation in
the teaching skills of students.
3. Creativeness and innovativeness:
- Identified the logical sequence of actions and teaching
requirements must be prioritized.
-
Building a toolkit to support the application of
microteaching techniques including hand-outs, worksheets,
microteaching plans, observation sheets have been designed.
- The process of applying microteaching to training teaching
skills for Biology students in Pedagogical Universities
- Constructed the assessment criteria with 5 achieved levels in
teaching skills. On that basis, we have constructed 5 rubrics to assess
the competency of students .
4. Research results:
- It is extremely critical to focus on improving the classroom
organizational skills such as how to use visual tools effectively, how
to apply biological experiments to acquire new knowledge,
questioning and feedback techniques and team building skills, etc.
- The thesis have been identified the logical sequence of
actions and teaching requirements must be prioritized. In addition, a
toolkit to support the application of microteaching techniques
including hand-outs, worksheets, microteaching plans, observation
sheets have been designed.
- The process of applying microteaching to training teaching
skills for Biology students in Pedagogical Universities have been
divided into two stages: Stage 1- Practice individual teaching skill;
Stage 2- Practice integrated teaching skills.
- The thesis has constructed the assessment criteria with 5
achieved levels in teaching skills. On that basis, we have constructed
4 rubrics to assess the competency of students .
- The thesis have been designed 5 microlessons used as a
handbook for students during teaching practice in biology lessons in
Universities of Pedagogy.
- The quantitative and qualitative analyses of experimental
results have confirmed the feasibility and effectiveness of the thesis.
It can’t be enie that the app ication of microteaching in training
process have been really efficient in Biology for Students At
Pedagogical Universities .
5. Products:
- Scientific products: 2 articles published in the scientific
journal of science in the country.
+ Phan Duc Duy, Truong Thi Thanh Mai, Process of applying
micro teaching in training teaching skills for students of Biological
Education, Journal of Education, No. 441 (term 1-11 / 2018), p 58-
62.
+ Truong Thi Thanh Mai, Le Thi Mai, Tran Thi Thu Nga.
Developing criteria for evaluating the teaching skills in Biology
subjects for students of Pedagogical schools. Journal of science the
University of Da Nang - University of science Danang, No. 30 (04),
pp 89 -94.
+ Report on the characteristics of micro teaching
- Training products: (1) PhD thesis successfully defended; (2)
Master thesis successfully defended.
- Application:
+ Set of criteria and rubric to assess the achieved level of
teaching skills.
+ Proposal for effective solutions to train micro-teaching
skills, and experimental results that contribute to proving the
rationality and feasibility of the solutions.
6. Effects, transfer alternatives of reserach results and
applicability:
6.1. Effective education and training
- The research results of the thesis is a reference source for
lecturers in teaching methodology and education; is a learning
resource for students in the education sector.
- It is a useful tool to unify the evaluation methodology as well
as the results of the assessment of teaching ability (including
teaching skills) of students between teachers of Teachers College and
instructors Attendance for students in high schools.
6.2. Socio-economic efficiency
In terms of social aspects, the research results of the project if
applied will receive the applause of the lecturers, teachers and
students because this approach will contribute to improve the
efficiency. To train the teaching skills, thus enhancing the teaching
capacity, meeting the standards of vocational teachers. The training
process and the toolkit (as the product of the project) will contribute
to improve the quality of training and self-training of students and
teachers.
6.3. Method of transfer of research results and applicability
The results of the theoretical research can be transferred to
other specializations in the education sector. In addition, this result
can be transferred to the teaching staff to guide students to practice
pedagogy to be able to unify how to assess the teaching skills of
students.
1
PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Để đáp ứng mục tiêu giáo dục và đào tạo theo tiếp cận n ng
lực, sinh viên (SV) đại học ngành Sư phạm Sinh học (SPSH) cần
phải được rèn luyện các kỹ n ng ạy học (KNDH) nhằm thực hiện
có hiệu quả các phương pháp ạy học (PPDH) tích cực. Tuy nhiên,
mô hình đào tạo theo quy chế tín chỉ với thời ượng dành cho giờ lên
lớp ít đã ảnh hưởng hông ít đến việc rèn luyện KNDH cho SV. Điều
nà đòi hỏi các trường và hoa Sư phạm phải đổi mới chương trình,
cách thức rèn luyện KNDH một cách c n bản, toàn diện nhằm hình
thành n ng ực tự bồi ưỡng, tự phát triển cho SV. Dạy học vi mô
(DHVM) là một trong những cách thức rèn luyện KNDH có hiệu quả
cao vì chỉ tập trung rèn luyện từng kỹ n ng trong một khoảng thời
gian ngắn với mô hình lớp học thu nhỏ. DHVM giúp SV trải nghiệm
KNDH trong quá trình dạy học môn Sinh học thông qua các phương
tiện dạy học, qua quá trình phản hồi và đánh giá.
Với những lý do trên chúng tôi thực hiện đề tài: “Rèn luyện
một số kỹ năng dạy học cho sinh viên ngành Sư phạm Sinh học
qua việc sử dụng Dạy học vi mô” với mong muốn góp phần đổi mới
phương pháp, bổ sung nguồn tài liệu, cung cấp bộ công cụ rèn luyện
KNDH nhằm nâng cao hiệu quả của việc rèn luyện KNDH cho SV.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định được các đặc trưng của dạy học vi mô và tác động
tích cực của nó đến việc rèn luyện một số kỹ n ng ạy học được
chọn lọc đối với dạy học Sinh học.
- Đề xuất một số giải pháp rèn luyện các kỹ n ng ạy học
được chọn lọc đối với bộ môn Sinh học.
- Thiết kế bộ tiêu chí đánh giá và rubric hướng dẫn đánh giá
mức độ đạt được về kỹ n ng ạy học nhằm đảm bảo sự chính xác
2
trong việc đánh giá, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng trong quá
trình rèn luyện kỹ n ng ạy học của sinh viên.
3. Giả thuyết khoa học
Nếu vận dụng DHVM để rèn luyện một số KN tổ chức bài
lên lớp thì sẽ nâng cao chất ượng việc hình thành và phát triển
KNDH cho SV Đại học ngành SPSH.
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
* Đối tượng: KNDH, rèn luyện KNDH bằng DHVM
*Khách thể: Quá trình rèn luyện KNDH cho SV đại học
ngành SPSH bằng DHVM.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu tổng quan cơ sở lý luận về kỹ n ng ạy học và
dạy học vi mô.
- Nghiên cứu cơ sở thực tiễn về các vấn đề có liên quan trực
tiếp đến đề tài.
- Xây dựng quy trình vận dụng Dạy học vi mô trong việc rèn
luyện và nâng cao kỹ n ng ạy học Sinh học.
- Xác định thao tác và yêu cầu sư phạm của các KNDH cần
rèn luyện cho SV ngành sư phạm Sinh học bằng DHVM
- Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá (thang đo) mức độ đạt được
của kỹ n ng được rèn luyện.
- Thiết kế phiếu hoạt động rèn luyện n ng và phiếu đánh
giá mức độ đạt được của n ng ạy học
- Thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá hiệu quả của việc sử
dụng Dạy học vi mô trong việc rèn luyện và nâng cao kỹ n ng ạy
học Sinh học cho sinh viên trường Đại học Sư phạm.
6. Giới hạn nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung vào việc vận dụng DHVM để rèn luyện một
số KN thuộc nhóm KN tổ chức bài lên lớp môn Sinh học cho SV đại
3
học ngành SPSH.
7. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp được sử dụng: Phương pháp nghiên cứu lí
thuyết; Phương pháp điều tra; Phương pháp chu ên gia; Phương
pháp thực nghiệm sư phạm; Xử lý số liệu bằng phần mềm Excel.
8. Những đóng góp mới của đề tài
- Mô tả cụ thể logic thực hiện và các yêu cầu sư phạm của 4
kỹn ng dạy học cơ bản cần rèn luyện cho sinh viên: Kỹ n ng sử
dụng câu hỏi – phản hồi; kỹ n ng tổ chức hoạt động thảo luận nhóm;
kỹ n ng sử dụng phương tienj trực quan; kỹ n ng sử dugnj thí
nghiệm trong dạy học kiến thức mới.
- Thiết kế các công cụ hỗ trợ cho quá trình rèn luyện như
Phiếu hoạt động; Kế hoạch bài học vi mô; Phiếu quan sát.
- Quy trình rèn luyện kỹ n ng ạy học cho sinh viên đại học
ngành sư phạm sinh học bằng dạy học vi mô được xác định gồm 2
giai đoạn cơ bản: Giai đoạn 1 - Rèn luyện kỹ n ng dạy học riêng lẻ;
Giai đoạn 2 - Rèn luyện phối hợp một số kỹ n ng ạy học.
- Thang phân loại gồm 5 mức độ đạt được về kỹ n ng ạy
học môn Sinh học, từ đó thiết kế được 4 rubric đánh giá.
9. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, kiến nghị, tài liệu tham
khảo và phụ lục; nội dung chính của báo cáo gồm 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề tài
Chương 2. Rèn u ện KNDH cho SV đại học ngành SPSH
bằng DHVM.
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm
4
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG
DẠY HỌC VI MÔ ĐỂ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC
1.1.1. Trên thế giới
DHVM lần đầu tiên được nghiên cứu và khởi xướng bởi
Giáo sư A en và cộng sự. Sau đó có rất nhiều nghiên cứu về chủ đề
nà đã được tiến hành như công trình nghiên cứu của Cooper, Bush,
Davis, Smoot, Goldwaite (1968)….Những kết quả nghiên cứu nói
trên cho thấy việc vận dụng DHVM trong đào tạo GV có thể được
tha đổi một cách uyển chuyển, inh động cho phù hợp với tình hình
thực tiễn của từng quốc gia, từng loại hình đào tạo, từng đặc điểm
của môn dạ đặc thù…
1.1.2. Ở Việt Nam
Ở Việt Nam, DHVM là một vấn đề còn khá mới mẻ nhưng
đã ần dần thu hút được sự quan tâm của giới chuyên môn. Điển
hình như nghiên cứu của Phùng Như Thụy (2006), Đặng V n Đức,
Trần Thi Thanh Thủy (2012), Hoàng Thanh Thúy, Thiều Huy Thuật,
PGS. TS Trần Trung Ninh và ThS Nguyễn Đức Mậu …Các nghiên
cứu nà đã hẳng định tính phù hợp và hiệu quả cao của DHVM đối
với quá trình hình thành và phát triển rèn luyện KNDH tại Việt Nam.
1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.2.1. Dạy học vi mô
1.2.1.1. Khái niệm
Từ việc phân tích nguồn tài liệu liên quan, trong phạm vi đề
tài của mình, chúng tôi định ngh a hái niệm DHVM như sau:
DHVM là một cách tiếp cận dạy học chương trình hóa, trong đó quá
trình rèn luyện KNDH được chia nhỏ để thực hiện và trải nghiệm
5
thông qua phương tiện nghe nhìn, kết hợp với sự phản hồi tích cực
của các thành viên tham gia nhằm hình thành và phát triển kỹ năng
nghề nghiệp cho SV hoặc GV.
1.2.1.2. Bản chất của DHVM
- DHVM là cách thức rèn luyện KNDH với sự đơn giản hóa về
thành phần, số ượng người tham gia và giảm thiểu về thời gian và số
ượng KNDH được rèn luyện.
- Nội dung học tập được chia thành từng phần, hoạt động thực
hiện KN được chia thành từng bước theo một quy trình nhất định, từ
việc cung cấp kiến thức về KNDH đến thị phạm hoạt động kỹ n ng
mẫu và luyện tập.
- Luôn tồn tại hai yếu tố: (1) Xem lại phương tiện nghe nhìn
và (2) Sự phản hồi tích cực của các thành viên tham gia.
1.2.2.3. Vai trò của DHVM trong rèn luyện KNDH
DHVM góp phần rất lớn vào việc đạt được mục tiêu của quá
trình đào tạo, giúp SV rèn luyện KNDH một cách hiệu quả, từ đó
hình thành và phát triển n ng ực nghề nghiệp. Kết quả của nó còn là
nguồn thông tin phản hồi giúp các nhà nghiên cứu có được những cơ
sở dữ liệu cần thiết cho việc đánh giá và hoạch định kết quả đào tạo.
1.2.2.4. Ưu, nhược điểm của DHVM
Việc vận dụng DHVM vào quá trình đào tạo có những ưu
điểm như: cung cấp những phản hồi tích cực, t ng cường sự luyện
tập KNDH, giúp quá trình rèn luyện KNDH được thực hiện theo
cách tiếp cận chương trình hóa…. Tu nhiên, có một vài hạn chế
nhất định như: giảm đi sự sáng tạo của SV/GV, tốn thời gian…
1.2.2. K năng, ỹ năng dạ học
1.2.2.1. KNDH
* Khái niệm KNDH
Trong phạm vi luận án, chúng tôi sử dụng (có bổ sung) khái
6
niệm kỹ n ng ạy học từ định ngh a của Xavier Roegiers và Trần Bá
Hoành: KNDH là khả năng thực hiện có kết quả một số thao tác hay
một loạt thao tác của một hành động giảng dạy bằng cách lựa chọn,
vận dụng những cách thức và qui trình hợp lý theo mục đích, tiêu chí
đã xác định.
* Hệ thống KNDH
Hệ thống KNDH được chia thành 3 nhóm chính: Nhóm kỹ
n ng chuẩn bị; Nhóm kỹ n ng tổ chức bài lên lớp; Nhóm kỹ n ng
đánh giá cải tiến.
* Cấu trúc kĩ năng dạy học
KNDH được cấu trúc từ 2 thành phần cơ bản sau: (1) Hệ
thống thao tác, ỹ thuật hành vi; (2) Logic thực hiện các thao tác.
1.2.2.2. Ý nghĩa của việc rèn luyện KNDH đối với sự hình thành và
phát triển năng lực dạy học
Giữa kỹ n ng và n ng ực có mối quan hệ qua lại mật thiết.
Để hình thành và phát triển được n ng ực nghề nghiệp của SV, nhất
thiết phải chú trọng đến việc hình thành và rèn luyện KNDH.
1.3. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Kết quả nghiên cứu thực tiễn cho thấy các kỹ n ng thuộc
nhóm tổ chức bài lên lớp và dạy học thí nghiệm thực hành tu đã
được rèn luyện nhưng vẫn chưa đáp ứng cao nhu cầu rèn luyện của
SV. Việc rèn luyện từng kỹ n ng riêng ẻ, sau đó tiến hành rèn luyện
tổng hợp nhiều kỹ n ng theo mô hình của DHVM thu hút được sự
quan tâm của đa số SV.
7
CHƯƠNG 2
RÈN LUYỆN KNDH CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
NGÀNH SPSH BẰNG DHVM
2.1. THAO TÁC HÓA CÁC KNDH
2.1.1. Hệ thống KNDH được rèn luyện bằng DHVM
Qua những phân tích chúng tôi nhận thấy: Trong quy trình
vận dụng DHVM, toàn bộ quá trình hiện thực hóa tri thức về KN sẽ
được ghi âm hoặc ghi hình nên chỉ phù hợp với những KNDH có sự
thực hiện thao tác quan sát được. Bên cạnh đó, ết quả điều tra thực
trạng cho thấ , đa số ý kiến của GV và SV đều cho rằng cần phải ưu
tiên rèn luyện các KN tổ chức bài lên lớp vì nó có ý ngh a quan
trọng, liên quan chặt chẽ đến sự thành công trong dạy học Sinh học,
đồng thời có thể tích hợp được một số KNDH khác cần rèn luyện cho
SV ngành Sư phạm. Hệ thống thao tác thực hiện các KNDH trong
phạm vi nghiên cứu của đề tài được mô tả cụ thể trong bảng 1.
Bảng 2.1. Bảng mô tả hệ thống thao tác thực hiện một số KNDH
thuộc nhóm kỹ năng tổ chức bài lên lớp
STT KNDH
Sử
Logic thực hiện các thao tác
1. Trưng bà và Giới thiệu PTTQ
2. Định hướng, nêu nhiệm vụ học tập
3. Hướng dẫn HS quan sát, sử dụng, khai thác kiến
thức từ PTTQ.
dụng
phương
tiện
1
4. Tổ chức cho HS chủ động khai thác kiến thức
Sinh học từ PTTQ
trực
quan
5. GV tổng hợp và chốt kiến thức Sinh học
6. Cất/xóa/tắt PTTQ ngay sau khi dùng xong.
1. Đặt vấn đề
(PTTQ)
Sử
2
2. Đề xuất giả thuyết
dụng
Tải về để xem bản đầy đủ
37 trang
13260
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo tóm tắt Đề tài Rèn luyện một số kỹ năng dạy học cho sinh viên ngành Sư phạm sinh học qua việc sử dụng dạy học vi mô", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_cao_tom_tat_de_tai_ren_luyen_mot_so_ky_nang_day_hoc_cho.pdf
