Tác động của đặc điểm ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp đến công bố trách nhiệm xã hội tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
TÁC ĐỘNG CỦA ĐẶC ĐIỂM BAN GIÁM ĐỐC VÀ ĐẶC ĐIỂM DOANH
NGHIỆP ĐẾN CÔNG BỐ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TẠI CÁC NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Nguyễn Vĩnh Khương1, Trần Tử Hồ2, Đinh Thị Ngọc Hà3, Nguyễn Thị Phương
Ngọc4, Nguyễn Phan Bảo Thi5, Cao Thị Tú Uyên6
1 2 3 4 5 6Trường Đại học Kinh tế - Luật ĐHQG TP.HCM
Ngày nhận bài: 13/04/2019, Ngày duyệt đăng: 07/09/2019
Tóm tắt
Nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm hiểu liệu mức độ tác động của đặc điểm ban
giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp đối với việc công bố trách nhiệm xã hội tại các ngân
hàng thương mại Việt Nam. Dựa vào dữ liệu của 30 ngân hàng thương mại Việt Nam
chưa niêm yết hoặc đã niêm yết trên các sàn HOSE, HNX, OTC trong giai đoạn 2008 –
2017, bằng phương pháp nghiên cứu định lượng sử dụng phân tích hồi quy GMM, chúng
tôi đã xác định được các nhân tố thuộc ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp có ảnh
hưởng đến công bố trách nhiệm xã hội tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả
nghiên cứu góp phần đưa ra cái nhìn tổng quan hơn cho các doanh nghiệp, đồng thời giúp
Nhà nước có định hướng phù hợp trong việc đưa ra các chính sách khuyến khích công bố
trách nhiệm xã hội.
Từ khóa: đặc điểm ban giám đốc, đặc điểm doanh nghiệp, ngân hàng thương mại.
Influence of board of management and firm characteristics to corporate social
responsibility disclosure in Vietnamese commercial banks
Abstract
The study investigated how much influence of board of management and firm
characteristics to corporate social responsibility disclosure in Vietnam commercial banks.
Based on the data from 30 unlisted and listed banks on the Vietnam stock exchange in the
period 2008-2017. Quantitative research method was used to demonstrate the relationship
between corporate social responsibility and board of management as well as firm
characteristics. General view has been figured out; therefore, Government could orient
felicitous regulations to encourage social responsibility disclosure.
Keywords: board of management, firm characteristics, commercial banks.
34
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
1. Giới thiệu
Trong khi các nghiên cứu trước đây
cung cấp một số bằng chứng về mối liên
quan giữa hiệu quả tài chính doanh
nghiệp và công bố trách nhiệm xã hội (Li
và cộng sự, 2013; Hồ Thị Vân Anh,
2013) và đặc điểm hội đồng quản trị và
công bố trách nhiệm xã hội (Janggu và
cộng sự, 2014). Đa số các nghiên cứu
trên đều nghiên cứu việc công bố trách
nhiệm xã hội ở các công ty phi tài chính
và rất ít nghiên cứu thực nghiệm đã xem
xét mối liên quan giữa đặc điểm ban
giám đốc, đặc điểm doanh nghiệp và
công bố trách nhiệm xã hội, cũng như rất
ít nghiên cứu về trách nhiệm xã hội ở
ngân hàng thương mại. Cuối cùng,
nghiên cứu này cung cấp một số hiểu biết
có giá trị về trách nhiệm xã hội trong bối
cảnh toàn cầu hóa, các doanh nghiệp Việt
Nam dần áp dụng những chuẩn mực đạo
đức kinh doanh toàn cầu, nên bài nghiên
cứu hữu ích cho các nhà hoạch định
chính sách, nhà đầu tư và nhà quản lý.
Hơn nữa, kiến thức về mối liên hệ giữa
công bố trách nhiệm xã hội và đặc điểm
ban giám đốc, đặc điểm doanh nghiệp sẽ
có giá trị liên quan đến các nhà đầu tư
trong việc đánh giá khả năng quản lý
hiệu quả để phát triển bền vững của
doanh nghiệp.
Thuật ngữ “Trách nhiệm xã hội” đã
xuất hiện trong lý thuyết quản trị và kế
toán trong khoảng 45 năm (Wood, 2010).
Trách nhiệm xã hội nghĩa là, các tổ chức
hay doanh nghiệp được coi là một thực
thể của xã hội, đã sử dụng một số nguồn
lực của xã hội như lao động, tài nguyên
thiên nhiên. Vì vậy, các tổ chức hay
doanh nghiệp có nghĩa vụ bù đắp và
đóng góp cho cộng đồng và đặc biệt
là các bên liên quan tới lợi ích của
doanh nghiệp.
Trong những năm gần đây, không chỉ
các tổ chức kinh tế mà cả xã hội ngày càng
tăng mối quan tâm của họ đối với trách
nhiệm xã hội (Adams và Frost, 2006;
Gulyas, 2009). Bên cạnh việc tập trung
chiến lược cho hoạt động kinh doanh và
lợi nhuận, gần đây, nhu cầu mở rộng các
hoạt động của tổ chức xã hội đã trở nên
cấp thiết và đóng vai trò quan trọng trong
tư duy chiến lược. Các học giả cho rằng
những hoạt động như vậy chính là các hoạt
động trách nhiệm xã hội (Margolis và
Walsh, 2001).
Nghiên cứu này đóng góp nhằm lấp
khoảng trống nghiên cứu về trách nhiệm
xã hội tại Việt Nam. Thứ nhất, kết quả
phân tích hồi quy của nghiên cứu cho thấy
mối liên hệ giữa đặc điểm Ban giám đốc,
đặc điểm doanh nghiệp và công bố trách
nhiệm xã hội. Đặc biệt, chưa có nhiều
nghiên cứu đề cập đến các tác động từ đặc
điểm ban giám đốc đến công bố trách
nhiệm xã hội tại Việt Nam. Thứ hai,
nghiên cứu này gia tăng bằng chứng cho
tổng quan các nghiên cứu trước đây bằng
cách kiểm tra mối liên hệ giữa đặc điểm
ban giám đốc, đặc điểm doanh nghiệp và
công bố trách nhiệm xã hội.
Nghiên cứu này thực hiện nhằm đánh
giá tác động của đặc điểm Ban giám đốc
và đặc điểm doanh nghiệp đến công bố
trách nhiệm xã hội tại các ngân hàng
thương mại niêm yết và chưa niêm yết trên
thị trường chứng khoán tại Việt Nam dựa
trên phương pháp nghiên cứu định lượng
phù hợp với dữ liệu bảng và dữ liệu của 30
ngân hàng thương mại niêm yết, công
bố báo cáo tài chính trong giai đoạn
2008 – 2017.
35
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
2. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình
nghiên cứu
xã hội hơn nhằm thu hút đầu tư, tăng lợi
ích. Mô hình hoạt động của CEO sẽ ngày
càng trở nên lỗi thời khi tuổi, cũng như
nhiệm kỳ của họ tăng lên và quá trình này
làm giảm hiệu suất trong tương lai, quy mô
hoạt động của các ngân hàng và mức độ
công bố trách nhiệm xã hội. Từ những lập
luận trên, tác giả đưa ra giả thuyết:
2.1. Giả thuyết nghiên cứu
Dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên
cứu trước đây, giả thuyết nghiên cứu được
xây dựng như sau:
Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy
rằng số lượng thành viên Ban giám đốc
được xác định bởi nhiều yếu tố như ngành
nghề, quy mô công ty và mức độ phức tạp
trong hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp (Pathan, 2009). Ban giám đốc là
những người trực tiếp điều hành doanh
nghiệp, nên khi quy mô doanh nghiệp
được mở rộng số lượng giám đốc có thể
tăng lên vì nảy sinh nhiều nhiệm vụ và
trách nhiệm, cần phát triển số lượng nguồn
nhân lực quản lý phù hợp để có thể điều
hành doanh nghiệp một cách hiệu quả. Bên
cạnh đó, các nghiên cứu cho thấy quy mô
doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến
mức độ và chất lượng công bố trách nhiệm
xã hội (Branco và Rodrigues, 2008).
Do đó, tác giả kỳ vọng rằng Ban giám
đốc lớn hơn sẽ có khả năng quản lý trực
tiếp tốt hơn để tham gia vào các hoạt động
CSR và truyền đạt hiệu quả xã hội của họ
tới các bên liên quan của ngân hàng. Điều
này dẫn đến giả thuyết đầu tiên:
H1: Quy mô ban giám đốc tác động
cùng chiều đến công bố trách nhiệm xã hội.
CEO lớn tuổi hơn sẽ kém thích ứng
hơn với các quyết định ủng hộ thực hiện
trách nhiệm xã hội vì rút ngắn thời gian
(Oh và cộng sự, 2014). Tác giả lập luận
rằng các CEO trẻ tuổi sẽ áp dụng các chính
sách an toàn để đảm bảo lợi ích của họ
trong các ngân hàng. Điều này ảnh hưởng
tới hiệu suất hoạt động, lợi nhuận và danh
tiếng công ty gây dựng. Vì vậy, CEO trẻ
tích cực công bố các thông tin trách nhiệm
H2: Tuổi của CEO có ảnh hưởng ngược
chiều đến công bố trách nhiệm xã hội.
Phụ nữ và nam giới có nhận thức khác
nhau và do đó, họ có niềm tin, chuẩn mực
và hành vi khác nhau (Pelled và cộng sự,
1999). Đối với phương diện trách nhiệm
xã hội, do có sự khác nhau nói trên, các
bên liên quan thường xem sự đa dạng giới
là một dấu hiệu của một tổ chức quan tâm
và hướng tới xã hội với khát vọng cao hơn.
Việc bổ nhiệm các nữ giám đốc trong ban
điều hành không chỉ biểu thị tầm quan
trọng về mặt đạo đức của ban điều hành đa
dạng mà còn đóng vai trò như một tín hiệu
cho các bên liên quan thấy các công ty có
trách nhiệm với xã hội (Bear và cộng sự,
2010). Điều này cho phép các công ty thực
hiện các sáng kiến thực hiện trách nhiệm
xã hội và tăng cường hành vi có trách
nhiệm xã hội (Webb và cộng sự, 2008). Do
đó, nếu CEO là nữ giới, họ sẽ có khả năng
thúc đẩy công bố trách nhiệm xã hội nhiều
hơn. Từ đó, tác giả đưa ra giả thuyết
nghiên cứu:
H3: Giới tính của CEO liên quan
ngược chiều với công bố trách nhiệm xã
hội, trong đó, CEO nam được mã hóa là 1,
CEO nữ được mã hóa là 0.
Lý thuyết tín hiệu cho thấy các đặc
điểm của công ty như quy mô và lợi nhuận
có thể liên quan đến mức độ tự nguyện
công bố (Watson và cộng sự, 2002; Kaur
và Lodhia, 2014; Ho và Taylor, 2013). Từ
36
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
quan điểm của lý thuyết tín hiệu, người ta
đồng ý rằng công ty càng lớn, sự bất cân
xứng thông tin với các nhà cung cấp quỹ
hiện tại và tương lai càng lớn (Prencipe,
2004). Do đó, các công ty lớn có thể tiết lộ
thêm thông tin trách nhiệm xã hội để báo
hiệu thông tin chất lượng cao cho các nhà
đầu tư của họ. Nghiên cứu điều tra các chỉ
số tài chính nêu bật mối quan hệ tích cực
giữa quy mô doanh nghiệp và công bố
thông tin tự nguyện (Watson và cộng sự,
2002). Bên cạnh đó, các doanh nghiệp lớn
có ảnh hưởng đến cộng đồng lớn hơn các
doanh nghiệp nhỏ (Barnea và Rubin,
2010). Vì thế, các doanh nghiệp lớn hơn
cũng chịu sự giám sát chặt chẽ hơn của các
nhóm khác nhau trong xã hội và do đó sẽ
chịu áp lực lớn hơn trong việc tiết lộ các
hoạt động liên quan đến trách nhiệm xã hội
liên quan đến hoạt động kinh doanh
(Cowen và cộng sự, 1987).
Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam,
sự cạnh tranh giữa các ngân hàng thương
mại ngày càng gay gắt do số lượng các
ngân hàng tăng lên một cách đáng kể từ
năm 2006. Hơn nữa, số lượng và quy mô
các công ty tài chính tăng lên đáng kể
trong thời gian gần đây cũng làm cho môi
trường cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn
(Võ Xuân Vinh và Trần Thị Phương Mai,
2015).
Sự cạnh tranh này đã dẫn đến việc
ngân hàng phải tăng cường đầu tư vào các
hoạt động mang lại lợi nhuận, cụ thể là đa
dạng hóa các hoạt động sinh lời. Điều này
đã đem lại mức độ tăng trưởng cao về tài
sản cũng như lợi nhuận cho các ngân hàng,
dẫn đến tỷ số sinh lời trên tổng tài sản
cũng tăng. Việc mở rộng mạng lưới “vật
lý” sẽ tốn kém khá nhiều chi phí, trong đó
có yếu tố hạ tầng cơ sở, nhân lực, tuy
nhiên, đây lại là cách phổ biến để các ngân
hàng thu hút nguồn vốn, cho vay,… nhằm
hướng tới mục tiêu chủ yếu là tiếp cận
nhiều hơn đến khách hàng, các thị trường
mới và tiềm năng. Do đó, các ngân hàng
thương mại Việt Nam không đủ nguồn lực
và động lực để thực hiện các hoạt động
trách nhiệm xã hội.
H4: Quy mô doanh nghiệp có tác động
tích cực đến công bố trách nhiệm xã hội
với quy mô doanh nghiệp là số logarit của
tổng tài sản.
Lợi nhuận ròng trên tổng tài sản
(Return on assets - ROA) được tính bằng
tỷ số lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản.
Trong nhiều bài nghiên cứu nước
ngoài trước đây, các số liệu cho thấy ROA,
với vai trò là biến kiểm soát, có tác động
tích cực đến công bố trách nhiệm xã hội
như Jizi (2013), Zheng (2014), Li (2013),
Liao (2016). Muttakin (2015) đưa ra giả
thuyết cho rằng lợi nhuận công ty có ảnh
hưởng tích cực đến mức độ công bố trách
nhiệm xã hội, và thông qua nghiên cứu các
công ty Bangladesh trong giai đoạn 2005 –
2009, đã đưa ra kết luận các công ty có lợi
nhuận ở Bangladesh cung cấp nhiều thông
tin trách nhiệm xã hội hơn.
Vì mục tiêu của các ngân hàng là tối
đa hóa lợi ích của chủ sở hữu nhằm cạnh
tranh tốt trên thị trường nên khi có lời
nhiều hơn, các ngân hàng thương mại ở
Việt Nam có xu hướng đầu tư tiếp vào các
hoạt động để kiếm lời, thay vì bỏ thêm tiền
để thực hiện các hoạt động liên quan đến
trách nhiệm xã hội. Từ đó, tác giả đưa ra
giả thuyết nghiên cứu như sau:
H5: Tỷ số lợi nhuận sau thuế trên tổng
tài sản tác động ngược chiều đến công bố
trách nhiệm xã hội.
Tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt động
37
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
kinh doanh (Cash from operations - CFO)
là trên tổng tài sản. Nghiên cứu của Chiang
(2015) đã chỉ ra rằng mặc dù CFO không
có ý nghĩa liên quan đến trách nhiệm xã
hội nhưng giá trị cực kỳ gần với mức ý
nghĩa 10%, ngoài ra Janssen (2017) sử
dụng CFO như một biến kiểm soát trong
việc đo lường cường độ của hiệu quả tài
chính để dẫn đến kết luận rằng hiệu quả tài
chính có mối quan hệ với CSR. Ở Việt
Nam cổ phiếu của các ngân hàng được
nhận định là nhóm có tầm ảnh hưởng lớn
đến thị trường chứng khoán và vì thế áp
lực lớn nhất đối với hệ thống ngân hàng
những năm gần đây chính là việc tăng vốn
để đáp ứng chuẩn mực Basel II. Do đó,
việc thu hút các nguồn vốn đến từ trong và
ngoài nước trên thị trường chứng khoán là
rất cần thiết. Ở đây, tác giả thấy rằng tỷ
suất dòng tiền thu được từ hoạt động kinh
doanh trên tài sản, khi so sánh tỷ số này
giữa 2 công ty với nhau, thì công ty nào có
tỷ suất CFO cao hơn thì công ty đó có
dòng tiền lớn hơn tức các ngân hàng đầu tư
vào các hoạt động cho kinh doanh, dịch
vụ, do đó sẽ ít có xu hướng tham gia vào
các hoạt động xã hội và báo cáo về CSR.
H6: Tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt
động kinh doanh trên tổng tài sản tác động
ngược chiều với hoạt động công bố trách
nhiệm xã hội.
động kinh doanh sinh lời.
Cochran và Wood (1984) cho rằng
tuổi của tài sản cố định càng cao thì mức
độ thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh
nghiệp càng thấp. Thực vậy, trong quá
trình sử dụng, mức chi phí khấu hao hằng
năm cũng như chi phí bảo hành, sửa chữa,
nâng cấp tài sản cố định là không nhỏ. Khi
ngân hàng ngày càng mở rộng mạng lưới
hoạt động cũng như gián tiếp đầu tư vào
bất động sản thông qua cho vay tín dụng,
các chi phí này đồng loạt tăng lên. Với
nguồn vốn doanh nghiệp hữu hạn, một khi
doanh nghiệp tập trung đầu tư vào tài sản
cố định hữu hình thì sẽ không còn ngân
sách cho các hoạt động thể hiện trách
nhiệm xã hội. Do đó, giá trị tài sản cố định
hữu hình của doanh nghiệp càng lớn thì
mức độ công bố trách nhiệm xã hội càng
thấp. Từ đó, tác giả đưa ra giả thuyết
nghiên cứu:
H7. Tài sản cố định hữu hình càng
tăng thì công bố trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp càng giảm.
Đòn bẩy tài chính (Leverage - LEV)
được tính bằng tỷ số tổng nợ ngắn hạn và
dài hạn trên tổng tài sản. Nghiên cứu của
Ullmann (1985) đã cho thấy vai trò quan
trọng của nguồn lực tài chính đối với hoạt
động của doanh nghiệp. Đối với một doanh
nghiệp có giá trị thị trường thấp, doanh
nghiệp đứng trước nguy cơ khó huy động
vốn từ nhà đầu tư, ngân hàng hay bất kỳ
một nguồn lực nào khác. Chính vì vậy,
việc thể hiện chất lượng hoạt động doanh
nghiệp đối với bên cho vay để chứng tỏ
khả năng hoàn trả là yếu tố quyết định kết
quả huy động vốn. Điều này đồng nghĩa
với việc doanh nghiệp luôn ưu tiên cho các
hoạt động cải thiện lợi nhuận hơn đầu tư
vào trách nhiệm xã hội. Lý thuyết các bên
Giá trị tài sản cố định hữu hình của
doanh nghiệp (Property, Plant and
Equipment - PPE). Trước năm 2011, thị
trường từng chứng kiến hoạt động mở rộng
mạng lưới ồ ạt của các ngân hàng thương
mại. Việc mở rộng chi nhánh đồng nghĩa
với việc ngân hàng mở rộng mua bất động
sản, quyền sử dụng đất, các thiết bị, máy
móc, phương tiện vận tải,… phục vụ cho
văn phòng chi nhánh cũng như các hoạt
38
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
liên quan giả định rằng, đòn bẩy tài chính
tác động ngược chiều đối với công bố
trách nhiệm xã hội (Chiu và Wang, 2014).
Dựa vào những lập luận trên, tác giả đưa ra
giả thuyết nghiên cứu:
H8. Đòn bẩy tài chính càng cao thì
mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã
hội càng giảm.
Bảng 1. Các giả thuyết nghiên cứu và mối quan hệ kỳ vọng
Giả
thuyết
Nội dung giả thuyết
Các nghiên cứu trước đây Kỳ vọng
Quy mô Ban giám đốc tác động
Pathan, 2009; Branco và
H1
cùng chiều với công bố trách nhiệm Rodrigues, 2008
xã hội.
+
-
Tuổi của CEO có ảnh hưởng tiêu
cực đến công bố trách nhiệm xã hội.
Oh và cộng sự, 2014
H2
H3
Giới tính của CEO liên quan ngược Pelled và cộng sự, 1999;
chiều với công bố trách nhiệm xã
hội, trong đó, CEO nam được mã
hóa là 1, CEO nữ được mã hóa là 0.
Bear và cộng sự 2010; Webb
và cộng sự 2008
-
Quy mô doanh nghiệp có tác động Cowen và cộng sự, 1987;
tích cực đến công bố trách nhiệm xã Watson và cộng sự, 2002;
hội với quy mô doanh nghiệp là số Prencipe, 2004; Barnea và
H4
+
logarit của tổng tài sản.
Rubin 2010; Ho và Taylor,
2013; Kaur và Lodhia, 2014
Tỷ số lợi nhuận trên tổng tài sản tác Jizi, 2013; Zheng, 2014; Li,
động ngược chiều với công bố trách 2013; Muttakin, 2015; Võ
H5
H6
nhiệm xã hội.
Xuân Vinh và Trần Thị
Phương Mai, 2015; Liao,
2016
-
-
Tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt động Chiang, 2015; Janssen, 2017
kinh doanh trên tổng tài sản tác
động ngược chiều với hoạt động
công bố trách nhiệm xã hội
Tài sản cố định hữu hình càng tăng Cochran và Wood, 1984
thì công bố trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp càng giảm.
H7
H8
-
-
Đòn bẩy tài chính càng cao thì mức Ullmann, 1985; Chiu và
độ công bố thông tin trách nhiệm xã Wang, 2014
hội càng giảm.
39
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
2.2. Phương pháp nghiên cứu
toán của các ngân hàng trong nghiên cứu.
Các ngân hàng chỉ được chọn khi có
đủ tất cả các chỉ số cần thiết để phục vụ
cho việc tính toán, đồng thời phải có đầy
đủ báo cáo tài chính đã được kiểm toán và
báo cáo thường niên được công bố trong
giai đoạn nghiên cứu, tạo ra tính cân bằng
mạnh (balanced panel) của mẫu dữ liệu.
Tuy nhiên, trong quá trình chọn mẫu, còn
tồn tại một vài nguyên nhân làm hạn chế
số lượng mẫu, như thời gian thành lập sau
năm 2008, mức độ phát triển của website
chính thức làm hạn chế số lượng báo cáo
tài chính hợp nhất đã kiểm toán cũng như
báo cáo thường niên được công bố.
Trong mô hình động, do biến trễ của
biến phụ thuộc đóng vai trò là biến độc lập
nên biến trễ có thể có tương quan với các
biến độc lập còn lại của mô hình nghiên
cứu nên kết quả ước lượng thu được có
khả năng không vững. Những phương
pháp hồi quy phù hợp với dữ liệu bảng như
Pooled OLS, FEM, REM, GLS không thể
khắc phục được vấn đề nội sinh như
phương pháp GMM hệ thống. Vì vậy, tác
giả vận dụng mô hình động GMM để phân
tích nghiên cứu về tác động của đặc điểm
ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp
đến việc công bố trách nhiệm xã hội ở các
ngân hàng thương mại ở Việt Nam.
2.4. Mô hình nghiên cứu
2.3. Dữ liệu
Tác giả kế thừa mô hình nghiên cứu
của Jizi (2013), Holder-Webb và cộng sự
(2009) để đo lường tác động của đặc điểm
Ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp
đến công bố trách nhiệm xã hội. Mô hình
nghiên cứu được đề xuất như sau:
Mẫu nghiên cứu là tất cả 30 ngân hàng
thương mại chưa niêm yết và đã niêm yết
trên thị trường chứng khoán Việt Nam
trong khoảng thời gian 2008 – 2017.
Nguồn dữ liệu lấy từ báo cáo thường niên,
báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm
Trong đó: i = 1; 2;...; 30 (với i thể hiện
cho 30 ngân hàng thương mại Việt Nam); t
= 1; 2;..; 10 (với t là khoảng thời gian 10
năm từ 2008-2017); Biến CSR i,t - Biến
phụ thuộc, đại diện đo lường cho công bố
trách nhiệm xã hội của ngân hàng i tại thời
điểm t. Được đo lường như sau:
Theo các nghiên cứu trước (Jizi, 2013;
Haniffa và Cooke, 2005; Holder-Webb và
cộng sự, 2009), trách nhiệm xã hội của
doanh nghiệp được đo lường thông qua
điểm số của bốn nhóm tiêu chí (xã hội,
môi trường, nhân viên, chất lượng dịch vụ
và sản phẩm xã hội). Thông qua cách đo
lường trên, mỗi ngân hàng có thể đạt được
tối đa 31 điểm trách nhiệm xã hội. Nhằm
nâng cao độ chính xác và tính khách quan,
nhóm tác giả đánh giá các tiêu chí thông
qua báo cáo thường niên của 30 ngân hàng
thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2007
– 2018. Khi ngân hàng thực hiện các hoạt
động tương đương với một tiêu chí, điểm
trách nhiệm xã hội sẽ tăng lên 01 điểm.
Điểm số được trình bày dưới dạng tỷ số
điểm đạt được trên tổng số tiêu chí, sau đó
được quy đổi thành số thập phân để tiến
40
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
hành chạy dữ liệu.
(2015) với (ROA = Lợi nhuận sau thuế/
Tổng tài sản); Biến CFO – Biến độc lập,
thể hiện tỷ số dòng tiền thuần từ hoạt động
sản xuất kinh doanh trên tổng tài sản của
ngân hàng i tại thời điểm t. Biến được đo
lường dựa trên nghiên cứu của Jansen
(2017) với (CFO = Dòng tiền thuần từ hoạt
động sản xuất kinh doanh/ Tổng tài sản);
Biến PPE – Biến độc lập, thể hiện giá trị
của tài sản cố định hữu hình của ngân hàng
i tại thời điểm t, được đo lường tương tự
như cách thức đo lường tuổi của tài sản cố
định trong nghiên cứu của Cochran và
Wood (1984); Biến LEV – Biến độc lập,
thể hiện tỷ số nợ ngắn và dài hạn trên tổng
tài sản của ngân hàng i tại thời điểm t,
được đo lường dựa trên nghiên cứu của
Chiu (2014) với (LEV = Tổng nợ phải trả/
Tổng tài sản); – hệ số tự do; 1, 2, … 9- hệ số
hồi quy đo lường mức thay đổi của trách
nhiệm xã hội doanh nghiệp trên một đơn vị
thay đổi của biến độc lập khi mà giá trị của
các biến độc lập khác là không đổi; – là sai
số ngẫu nhiên.
Biến BOARDsize – Biến độc lập, thể
hiện số lượng thành viên của Ban giám đốc
của ngân hàng i tại thời điểm t, được đo
lường tương tự cách thức đo lường số
lượng thành viên hội đồng quản trị của
Chang (2015); Biến CEOage – Biến độc
lập, thể hiện tuổi của CEO ngân hàng i tại
thời điểm t, được đo lường theo tuổi trung
bình của CEO trong nghiên cứu của Chang
(2015); Biến CEOgender – Biến độc lập,
thể hiện giới tính CEO của ngân hàng i tại
thời điểm t, nếu CEO có giới tính nam sẽ
được mã hóa là 1, nữ là 0. Biến được đo
lường tương tự dựa trên nghiên cứu của
Bear và cộng sự (2010) về số lượng nữ
giới trong Ban giám đốc; Biến size –Biến
độc lập, thể hiện số logarit của tổng tài sản
ngân hàng i tại thời điểm t; được đo lường
dựa trên nghiên cứu của Cowen và cộng sự
(1987); Biến ROA – Biến độc lập, thể hiện
lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản của
ngân hàng i tại thời điểm t. Biến được đo
lường dựa trên nghiên cứu của Muttakin
3. Kết quả và thảo luận
3.1. Thống kê mô tả
Bảng 2. Thống kê mô tả các biến nghiên cứu
BOARD CEO
CEO
Biến
CSR
size ROA CFO PPE LEV
size
age
gender
Giá trị trung bình 0,293 8,869 46,488 0,882 31,851 0,008 0,023 0,007 0,892
Độ lệch chuẩn
Giá trị nhỏ nhất
0,177 3,535 7,523
0,323
0
1,212 0,007 0,088 0,007 0,074
28,515 -0,055 -0,47 0,001 0,075
34,721 0,048 0,368 0,039 0,973
0
2
28
65
Giá trị lớn nhất 0,839
Số quan sát 281
26
1
270
246
271
283
282
283 283 283
41
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
Theo số liệu thống kê mô tả của tất cả
các biến trong bảng thống kê mô tả, CSR
của các ngân hàng niêm yết dao động từ 0
đến 0,839 với mức trung bình là 0,293
trong giai đoạn từ 2008-2017, nhỏ hơn giá
trị trung bình của CSR là 0,564 trong bài
nghiên cứu (Hồ Thị Vân Anh, 2013). Điều
này chứng tỏ các ngân hàng ít quan tâm
đến CSR hơn các doanh nghiệp thuộc các
lĩnh vực khác.
dao động từ -0,055 đến 0,048 với mức
trung bình là 0,007 trong giai đoạn từ 2008
– 2017. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh
doanh trên tổng tài sản dao động trong
khoảng từ -0,47 đến 0,368, với giá trị trung
bình là 0,023. Giá trị tài sản cố định hữu
hình của doanh nghiệp thuộc khoảng 0,001
đến 0,039 với giá trị trung bình là 0,007.
Đòn bẩy tài chính dao động từ 0,075 đến
0,97 với mức trung bình là 0,892 trong giai
đoạn từ 2008 – 2017.
Quy mô ban giám đốc dao động từ 2
đến 26 với mức trung bình là 3,535 trong
giai đoạn từ 2008 – 2017, nghĩa là có sự
khác biệt lớn về quy mô ban giám đốc giữa
các ngân hàng niêm yết. Độ tuổi trung bình
của CEO dao động từ 28 đến 65 với mức
trung bình là 7,523 trong giai đoạn từ 2008
– 2017 cho thấy khả năng lãnh đạo hiệu
quả của tài năng trẻ tuổi, tuy nhiên, độ tuổi
trung bình đã chứng minh sự cân bằng
trong thời gian hoạt động và kinh nghiệm
của CEO. Trung bình về giới tính của CEO
là 0,882 (với quy ước nam là 1, nữ là 0),
chứng minh hiện nay tại các ngân hàng
thương mại ở Việt Nam, CEO chủ yếu là
nam giới. Quy mô doanh nghiệp dao động
từ 28,515 đến 34,721 với mức trung bình
là 31,851 trong giai đoạn từ 2008 – 2017.
Tỷ số lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản
3.2. Phân tích tương quan
Bảng 3 cho thấy quy mô ban giám
đốc, giới tính của CEO, quy mô doanh
nghiệp và đòn bẩy tài chính có tương
quan thuận với trách nhiệm xã hội, trong
khi biến còn lại bao gồm tuổi của CEO, tỷ
số lợi nhuận trên tổng tài sản, dòng tiền
thuần từ hoạt động kinh doanh trên tổng
tài sản và tài sản cố định hữu hình có
tương quan nghịch. Tương quan về dấu
của các biến phụ thuộc và biến độc lập
đều phù hợp với lý thuyết, ngoài trừ
những biến tuổi và giới tính CEO và đòn
bẩy tài chính.
Hệ số tương quan giữa các biến độc
lập với nhau đều bé hơn 0,8. Điều này thể
hiện không có hiện tượng đa cộng tuyến
trong mối tương quan giữa các biến.
Bảng 3. Ma trận hệ số tương quan giữa các biến trong mô hình
CSR BOARD CEO
age
CEO
gender
size
ROA CFO PPE- LEV
LAG
size
CSR
1,000
BOARDsize
CEOage
CEOgender
SIZE
ROA
CFO
0,224*
-0,073
0,034*
0,465*
-0,016*
-0,088*
-0,062*
0,225*
1,000
0,005 1,000
0,142 -0,135
0.463 -0,007
0,063 0,187
0,026 0,053
-0,152 0,191
0,201 -0,080
1,000
0,221 1,000
0,017 -0,111 1,000
0,032 -0,010 0,130 1,000
-0,367 -0,374 0,210 -0,086 1,000
0,061 0,591 -0,213 0,030 -0,387 1,000
PPELAG
LEV
42
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
3.3. Kết quả phân tích hồi quy
Bảng 4. Kết quả phân tích hồi quy GMM của mô hình
Ước lượng
Hệ số hồi Sai số
Kiểm
định t
Mức ý
nghĩa
quy
chuẩn
khoảng tin cậy
Lag.CSR
BOARDsize
CEOage
CEOgender
SIZE
0,458*
0,007***
0,0004***
-0,052**
0,017***
-3,839
0,063
7,27
0,000
0,329 0,587
0,001 0,013
-0,003 0,004
-0,106 0,003
0,014 0,021
-5,985 -1,692
-0,226 -0,034
0,003
0,002
0,027
0,002
1,049
0,047
3,644
0,045
2,37
0,32
0,024
0,753
0,062
0,000
0,001
0,010
-1,94
9,91
ROA
-3,66
-2,76
-2,65
-7,98
CFO
-0,130**
-9,638
PPELAG
LEV
0,013 -17,090 -2,186
0,000 -0,448 -0,266
-0,357**
Kiểm định Arellano-
Bond
0,002
P-value (AR1)
Kiểm định Arellano-
Bond
0,461
P-value (AR2)
*, **, *** tương ứng với mức ý nghĩa 10%, 5%, 1%
Bảng 4 cho thấy kết quả hồi quy liên
quan đến mối liên hệ giữa các đặc điểm
Ban giám đốc, đặc điểm doanh nghiệp và
công bố trách nhiệm xã hội trong giai đoạn
2008 – 2017 của các ngân hàng thương
mại niêm yết và chưa niêm yết trên thị
trường chứng khoán tại Việt Nam.
Kiểm định AR(2) cho kết quả giá trị p
lớn hơn 0,1, nghĩa là giả thuyết ban đầu về
việc không tồn tại mối tương quan chuỗi 2
bậc bị loại bỏ. Do đó, tất cả các kết quả
trong GMM đều có ý nghĩa. Như vậy, kết
quả ước lượng mô hình theo phương pháp
GMM động phù hợp với dữ liệu nghiên cứu.
Kết quả cho thấy rằng tất cả các biến
độc lập trừ biến Tuổi của CEO (CEOage)
đều có ý nghĩa thống kê ở mức 10%. Kết
quả nghiên cứu cho thấy quy mô Ban giám
đốc (BOARDsize) tác động thuận chiều
đến công bố trách nhiệm xã hội. Các
nghiên cứu trước đây đa số đều nghiên cứu
về quy mô của hội đồng quản trị (Jizi,
2013; Liao, 2016), chưa đề cập đến số
lượng thành viên Ban giám đốc có tác
động như thế nào đến công bố trách nhiệm
xã hội. Kết quả chỉ ra trong bối cảnh ở
Việt Nam, quy mô Ban giám đốc tác động
tích cực đến việc công bố trách nhiệm xã
hội tại các ngân hàng thương mại. Giới
tính của CEO (CEOgender) có tác động
43
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
ngược chiều đến công bố trách nhiệm xã
hội. Điều này phù hợp với quan điểm cho
rằng phụ nữ có khả năng thực hiện các
hoạt động từ thiện nhiều hơn nam giới, do
đó sự có mặt của họ trong Ban điều hành
sẽ thúc đẩy công bố CSR nhiều hơn (Bear
và cộng sự, 2010).Quy mô doanh nghiệp
(size) có ảnh hưởng tích cực đến công bố
CSR. Điều này phù hợp với kết quả nghiên
cứu trước đây (Muttakin, 2015; Chang và
cộng sự, 2015). Hệ số hồi quy của biến lợi
nhuận thuần trên tổng tài sản (ROA) thể
hiện mối quan hệ ngược chiều với công bố
trách nhiệm xã hội, phù hợp với giả thuyết
của tác giả. Khi lợi nhuận cao, các ngân
hàng thương mại Việt Nam có xu hướng
đầu tư tiếp vào các hoạt động sinh lời hơn
là các hoạt động liên quan trách nhiệm xã
hội nhằm tăng năng lực cạnh tranh của họ
trong điều kiện ngày càng có nhiều ngân
hàng thành lập ở Việt Nam. Điều này trái
ngược với các nghiên cứu về trách nhiệm
xã hội ở các quốc gia khác (Jizi, 2013;
Zheng, 2014; Li, 2013; Liao, 2016;
Muttakin, 2015) với kết quả ROA thúc đẩy
công bố trách nhiệm xã hội. Ngành ngân
hàng ở Việt Nam đang dần tiếp cận với
những chính sách thể hiện xu hướng quốc
tế: quan tâm đến môi trường xã hội, nhưng
mức độ thực hiện chưa cao, do đó các ngân
hàng chú trọng vào các hoạt động sinh lời
hơn là trách nhiệm xã hội.Dòng tiền thuần
từ hoạt động kinh doanh trên tổng tài sản
(CFO) có tác động ngược chiều đến công
bố trách nhiệm xã hội. Kết quả này trái
ngược với nghiên cứu của Chiang (2015)
và cho thấy mức độ tác động của CFO rõ
rệt hơn so với Janssen (2017). Tương tự
ROA, khi ngân hàng có tỷ số CFO cao, tức
là ngân hàng đang có hiệu quả kinh doanh
tốt, nên sẽ có xu hướng đầu tư vào hoạt
động kinh doanh thay vì hoạt động trách
nhiệm xã hội.
Giá trị tài sản cố định hữu hình (PPE)
thể hiện tác động ngược chiều với công bố
trách nhiệm xã hội, tương đồng với nghiên
cứu của Cochran và Wood (1984). Ngân
hàng càng sở hữu nhiều tài sản cố định hữu
hình, càng thiếu nguồn lực đầu tư vào các
hoạt động khác, cụ thể là hoạt động trách
nhiệm xã hội, phù hợp với giả thuyết
nghiên cứu. Hệ số hồi quy của dòn bẩy tài
chính (LEV) thể hiện tác động nghịch
chiều đối với công bố trách nhiệm xã hội
và có ý nghĩa thống kê, nhất quán với
nghiên cứu trước đây (Chiu, 2014; Li và
Zhang, 2010; Zheng, 2014).
4. Kết luận và kiến nghị
Kết quả nghiên cứu cho thấy, ngoại
trừ tuổi của CEO không cho thấy mức ý
nghĩa về mặt thống kê, các đặc điểm Ban
giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp đều
tác động đến công bố trách nhiệm xã hội
tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.
Tác giả cũng đề cập một vài hạn chế
nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong
tương lai. Thứ nhất, vấn đề công bố thông
tin của nhóm ngân hàng trong mẫu dữ liệu
không đầy đủ nên không thể thu thập tất cả
dữ liệu để được kết quả chính xác nhất.
Thứ hai, do thời gian và kiến thức còn hạn
hẹp nên tác giả chỉ chọn một mô hình để
đo lường trách nhiệm xã hội. Thứ ba, bài
viết loại bỏ các doanh nghiệp tài chính
cũng như dữ liệu trước năm khủng hoảng
tài chính 2008 nên không sử dụng cho các
ngành đặc thù như đã đề cập. Thứ tư, các
nghiên cứu nước ngoài chủ yếu nghiên cứu
về tác động của hội đồng quản trị cũng như
sử dụng các biến độc lập trong nghiên cứu
của tác giả làm biến kiểm soát nên bài viết
còn hạn chế về nghiên cứu và lý thuyết
44
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
nền. Nghiên cứu tương lai có thể xem xét
để lựa chọn đối tượng nghiên cứu, quy mô
mẫu và phương pháp nghiên cứu đa dạng
hơn nhằm tăng độ tin cậy cho kết quả.
Đối với các quy định, chính sách của
Nhà nước
đóng góp vào sự phát triển bền vững của
xã hội. Các ngân hàng cần chú trọng hơn
đến việc thực hiện trách nhiệm xã hội
thông qua áp dụng Chiến lược phát triển
bền vững do Chính phủ phê duyệt, giai
đoạn từ 2011 – 2020 cũng như tăng cường
công bố thông tin trên Báo cáo thường
niên, Báo cáo phát triển bền vững,… Hiện
nay, khi việc phát triển một doanh nghiệp
không chỉ đơn thuần là phát triển về qui
mô, doanh thu, lợi nhuận,… mà còn là
phát triển về thương hiệu, niềm tin của
người tiêu dùng, người lao động cũng như
chủ sở hữu đối với doanh nghiệp, công bố
trách nhiệm xã hội cần được nghiêm túc
nhìn nhận và thực hiện rộng rãi.
Đối với cơ quan quản lý Nhà nước,
bài nghiên cứu sẽ cung cấp một cái nhìn
đầy đủ về việc công bố trách nhiệm xã hội
đặc biệt là đo lường tác động của đặc điểm
ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp
đến công bố trách nhiệm xã hội, từ đó có
những chính sách khuyến khích thực hiện
trách nhiệm xã hội cũng như công bố
những thông tin này một cách hiệu quả
hơn. Hiện nay, trong thông tư 155/2015-
BTC về công bố thông tin trên thị trường
chứng khoán do Bộ Tài chính ban hành,
chưa đề cập đến công bố thông tin về trách
nhiệm xã hội, trong khi vấn đề này đang
ngày càng được nhiều doanh nghiệp nhận
thức và thực hiện. Các hoạt động trách
nhiệm xã hội tuy là tự nguyện, nhưng các
cơ quan nhà nước cũng cần đưa ra những
chính sách, khung pháp lý cụ thể để các
doanh nghiệp nhận thức được tầm quan
trọng của trách nhiệm xã hội, từ đó đẩy
mạnh thực hiện nghiêm túc và hiệu quả
các hoạt động này hơn.
Tài liệu tham khảo
Adam, C. and Frost, G. R. R. (2006).
Accessibility and functionlity of the
corporate web site: Implication for
sustainability reporting. Business Strategy
and the Environment, 15 (4), pp. 275-287.
Hồ Thị Vân Anh (2013). Trách nhiệm xã hội và
hiệu quả tài chính: bằng chứng từ các công
ty niêm yết Việt Nam. Luận án Tiến sĩ,
Trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh.
Barnea, A. and Rubin, A. (2010). Corporate
social responsibility as a conflict between
shareholders. Journal of Business Ethics, 97
(1), pp. 71-86.
Bear, S., Rahman, N. and Post, C. (2010).
The impact of board diversity and
gender composition on corporate social
responsibility and firm reputation. Journal
of Business Ethics, 97 (2), pp. 207-221
Branco, M. C. and Rodrigues, L. L. (2008).
Factors influencing social responsibility
disclosure by Portuguese companies. Journal
of Business Ethics, 83 (4), pp. 685-701.
Đối với ngân hàng
Đối với các ngân hàng niêm yết và
chưa niêm yết, bài nghiên cứu sẽ giúp
ngân hàng nhìn nhận về trách nhiệm xã hội
cũng như vận dụng mối quan hệ giữa đặc
điểm Ban giám đốc, đặc điểm doanh
nghiệp và công bố trách nhiệm xã hội phù
hợp để phát triển ngân hàng một cách bền
vững và hoàn toàn tự nguyện công bố các
hoạt động trách nhiệm xã hội. Sự phát triển
bền vững của doanh nghiệp nói chung và
các ngân hàng thương mại nói riêng sẽ
Chiang, J. J. Taylor, S. E and Bower, J. E.
(2015). Early adverity, neural development
and information. Rewiev Article, 75 (8),
45
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TẬP 6 SỐ 5
pp. 887-907.
sector. Journal of Business Ethics, 125
(4), pp. 601-615.
Chiu, S. I. (2014). The Relation between
Life Stress and Smartphone Addiction
on Taiwanese University Students:
Kaur, A. and K. Lodhia, S. (2014). The state of
disclosures on stakeholder engagement in
sustainability reporting in Australian local
councils. Pacific Accounting Review, 26
(1/2), pp. 54-74.
A
Mediation Model of Learning
Self-Efficacy and Social Self-Efficacy.
Computer in Human Behavior.
Cochran, P. L. and Wood, R. A. (1984).
Corporate social responsibility and
financial performance. Academy of
Management Journal, 27 (1), pp. 42-56.
Cowen, S. S., Ferreri, L. B. and Parker, L. D.
(1987). The impact of corporate
characteristics on social responsibility
disclosure: A typology and frequency-
based analysis. Accounting, Organizations
and Society, 12 (2), pp. 111-122.
Nguyễn Vĩnh Khương (2018). Quản trị công ty
và công bố thông tin trách nhiệm xã hội
tại các Ngân hàng Thương mại Việt Nam.
Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 254 (8),
tr. 81-89.
Li, Q., Luo, W., Wang, Y. and Wu, L. (2013).
Firm performance, corporate ownership,
and corporate social responsibility
disclosure in China. Business Ethics: A
European Review, 22 (2), pp. 159-173.
Liao, L., Lin, T. P. and Zhang, Y. (2018).
Corporate board and corporate social
responsibility assurance: Evidence from
China. Journal of Business Ethics, 150
(1), pp. 211-225.
Gulyás, A. (2009). Coporate social responsibility
in the British media industries preliminary
findings. Ter és Tarsadalom Journal,
23 (2), pp. 155-169.
Haniffa, R. M. and Cooke, T. E. (2005). The
impact of culture and governance on
corporate social reporting. Journal of
Accounting and Public Policy, 24 (5),
pp. 391-430.
Ho, P. L. and Taylor, G. (2013). Corporate
governance and different types of
voluntary disclosure: Evidence from
Malaysian listed firms. Pacific Accounting
Review, 25 (1), pp. 4-29.
Holder-Webb, L., Cohen, J., Nath, L. and
Wood, D. (2009). The supply of corporate
social responsibility disclosures among
U.S. firms. Journal of Business Ethics, 84
(4), pp. 497-527.
Muttakin, M. B., Khan, A. and Subramaniam,
N. (2015). Firm characteristics, board
diversity and corporate social responsibility:
evidence
from
Bangladesh. Pacific
Accounting Review, 27 (3), pp. 353-372.
Oh, W. Y., Chang, Y. K. and Cheng, Z.
(2014). When CEOcareer horizon
problems matter for corporate social
responsibility: The moderating roles of
industry-level discretion and blockholder
ownership. Journal of Business Ethics.
doi:10.1007/s10551-014-2397-z.
Pathan, S. (2009). Strong boards, CEO power
and bank risk-taking. Journal of Banking
and Finance, 33 (7), pp. 1340-1350.
Janssen, D. (2017). Corporate Social Responsibility.
Culture and Earnings Management.
Master thesis, Raboud University
Nijmegen, Netherlands.
Jizi, M. I., Salama, A., Dixon, R. and Stratling,
R. (2013). Corporate governance and
corporate social responsibility disclosure:
Evidence from the US banking
Pelled, L. H., Eisenhardt, K. and Xin, K. R.
(1999). Exploring the black box: An
analysis of work group diversity, conflict
and performance. Administrative Science
Quarterly, 44 (1), pp. 1-28.
Ullmann, A. (1985). Data in search of a
theory: A critical examination of the
relationships among social performance,
46
VAN HIEN UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE
VOLUME 6 NUMBER 5
social disclosure, and economic performance
of US firms. Academy of Management
Review, 10 (3), pp. 540-557.
Wood, D. J. (2010). Measuring corporate
social performance: A review. International
Journal of Management Reviews, 12, pp.
50-84.
Zheng, L., Balsara, N. and Huang, H. (2014).
Regulatory pressure, blockholders and
corporate social responsibility (CSR)
disclosures in China. Social Responsibility
Journal, 10 (2), pp. 226-245.
Võ Xuân Vinh và Trần Thị Phương Mai
(2015). Lợi nhuận và rủi ro từ đa dạng
hóa thu nhập của ngân hàng thương mại
Việt Nam. Tạp chí Phát triển kinh tế, 26
(8), tr. 54-70
Watson, A., Shrives, P. and Marston, C. (2002).
Voluntary disclosure of accounting ratios in
the UK. The British Accounting Review, 34
(4), pp. 289-313.
47
14 trang
8840
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tác động của đặc điểm ban giám đốc và đặc điểm doanh nghiệp đến công bố trách nhiệm xã hội tại các ngân hàng thương mại Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tac_dong_cua_dac_diem_ban_giam_doc_va_dac_diem_doanh_nghiep.pdf
