Sự hiện hiện của các bệnh đốm trắng, hoại tử gan tụy cấp và vi bào tử trùng trên tôm giống và tôm nuôi nước lợ ở đồng bằng sông Cửu Long năm 2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

SỰ HIꢀN HIꢀN CꢁA CꢂC BꢀNH ĐꢃM TRẮNG, HOꢄI Tꢅ GAN TỤY

CẤP VÀ VI BÀO Tꢅ TRÙNG TRÊN TÔM GIꢃNG VÀ TÔM NUÔI

NƯỚC LỢ ꢆ ĐBSCL NĂM 2018

Nguyễn Hꢀng Lꢁc¹, Lê Hꢀng Phưꢂc^1*

TÓM TẮT

Nghiên cꢃu đưꢄc thꢅc hiꢆn trên 800 mẫu tôm giꢇng thu tꢈi cꢉc tꢊnh Ninh Thuꢋn, Bình Thuꢋn, Vũng

Tꢌu vꢌ ĐBSCL vꢌ 151 mẫu tôm nuôi nuꢂc lꢄ đưꢄc thu tꢈi cꢉc tꢊnh Bꢈc Liêu, Bꢍn Tre, Sꢎc Trăng,

Trꢌ Vinh. Mẫu tôm đưꢄc thu tꢏ thꢉng 1 đꢍn thꢉng 10 năm 2018, vꢌ đưꢄc kiꢐm tra mꢁt sꢇ mꢑm bꢆnh

nguy hiꢐm như WSSV, Vibrio parahaemolyticus vꢌ EHP bꢒng phương phꢉp PCR. Trong mꢓa khô,

tỷ lꢆ phꢑn trăm cꢉc mẫu tôm giꢇng dương tꢔnh vꢂi WSSV, Vibrio parahaemolyticus vꢌ EHP lꢑn lưꢄt

lꢌ 0,99%, 6,17% vꢌ 6,42%; đꢇi vꢂi mẫu tôm nuôi thì tỷ lꢆ nhiễm WSSV, Vibrio parahaemolyticus vꢌ

EHP lꢑn lưꢄt lꢌ 0%, 3,57% vꢌ 17,56%. Trong mꢓa mưa, cꢉc mẫu tôm giꢇng cꢎ tỷ lꢆ nhiễm WSSV,

Vibrio parahaemolyticus vꢌ EHP lꢑn lưꢄt lꢌ 1,27%, 1,77% vꢌ 7,09%; đꢇi vꢂi mẫu tôm nuôi thì tỷ lꢆ

nhiễm WSSV, Vibrio parahaemolyticus vꢌ EHP lꢑn lưꢄt lꢌ 3,97%, 4,21% and 21,05%.. So vꢂi năm

2015, 2016 vꢌ 2017 thì tỷ lꢆ nhiễm V. parahaemolyticus vꢌ WSSV trên tôm giꢇng trong năm 2018

lꢌ 3,63%, cao hơn năm 2017 (2,39%), năm 2016 (2,42%) vꢌ 2015 (0,2%). Tỷ lꢆ nhiễm WSSV trong

năm 2018 lꢌ 1,13%, cao hơn năm 2017 (0,91%), thꢕp hơn năm 2016 (1,7%) vꢌ năm 2015(3,4%).

Đꢇi vꢂi EHP ghi nhꢋn tỷ lꢆ nhiễm trong năm 2018 lꢌ 6,75% cao hơn năm 2017 (2,73%) nhưng vẫn

thꢕp hơn so vꢂi năm 2016 (13,37%) vꢌ năm 2015 (12,21%).

Tꢏ khꢎa: WSSV, AHPND, Vibrio parahaemolyticus, EHP, PCR

I. ĐẶT VꢀN Đꢁ

nuôi ꢜ nưꢂc ta. Mꢡc dꢓ đꢛ cꢎ rꢕt nhiꢚu nghiên

cꢃu tìm giꢙi phꢉp phꢠng bꢆnh đꢇm trꢖng nhưng

hiꢆn nay vẫn chưa cꢎ mꢁt giꢙi phꢉp cꢞ thꢐ cho

bꢆnh nꢌy ngoꢌi cꢉc biꢆn phꢉp tꢝng hꢄp như an

toꢌn sinh hꢢc, tăng sꢃc đꢚ khꢉng cho tôm nuôi.

Song song đꢎ, kꢐ tꢏ năm 2010 đꢍn nay bꢆnh

hoꢈi tử gan tꢞy cꢕp tꢔnh liên tꢞc xuꢕt hiꢆn vꢌ gây

thiꢆt hꢈi lꢂn cho cꢉc mô hình nuôi thâm canh

vꢌ bꢉn thâm canh. Cꢙ tôm sꢣ vꢌ tôm thꢤ chân

trꢖng đꢚu mꢖc phꢙi bꢆnh nꢌy vꢂi tỷ lꢆ chꢍt cao.

Trung Quꢇc, Viꢆt Nam, Thꢉi Lan, Malaysia lꢌ

nhꢥng nưꢂc phꢙi đꢇi phꢎ vꢂi bꢆnh nguy hiꢐm

nꢌy. Tôm nuôi thưꢗng chꢍt sꢂm trong khoꢙng

tꢏ 10-45 ngꢌy sau khi thꢙ nuôi (Flegel., 2012;

Lightner, 2012; Prachumwat vꢌ ctv., 2012). Tỷ

lꢆ tôm chꢍt cꢎ thꢐ lên đꢍn 100% trong vꢌi ngꢌy

hoꢡc kꢦo dꢌi hơn. Ngoꢌi nhꢥng tꢉc nhân gây

Nghꢚ nuôi tôm nưꢂc lꢄ đꢛ gꢎp phꢑn rꢕt

lꢂn trong phꢉt triꢐn kinh tꢍ ꢜ Viꢆt Nam. Theo

sꢇ liꢆu cꢘa Tꢝng cꢞc thꢘy sꢙn đꢑu năm 2018,

năm 2017 sꢙn lưꢄng tôm ưꢂc đꢈt gꢑn 690 ngꢌn

tꢕn, tăng 4,8% so vꢂi năm 2016; diꢆn tꢔch nuôi

tôm nưꢂc lꢄ cꢙ nưꢂc lꢌ trên 722 ngꢌn ha, trong

đꢎ ĐBSCL lꢌ vꢓng tꢋp trung nuôi tôm lꢂn nhꢕt

cꢙ nưꢂc, chiꢍm 83%. Tuy nhiên năng suꢕt nuôi

chưa thꢋt sꢅ ꢝn đꢟnh, ngoꢌi sꢅ biꢍn đꢝi khꢔ hꢋu,

công nghꢆ ꢉp dꢞng cꢠn hꢈn chꢍ thì sꢅ bꢓng

phꢉt dꢟch bꢆnh xꢙy ra hꢒng năm đꢛ lꢌm giꢙm

sꢙn lưꢄng vꢌ quy mô nuôi. Trong đꢎ, bꢆnh

đꢇm trꢖng do WSSV (White Spot Syndrome

Virus) vꢌ bꢆnh hoꢈi tử gan tꢞy cꢕp tꢔnh (Acute

Hepatopancreatic Necrosis Disease: AHPND)

do Vibrio parahaemolyticus gây ra lꢌ phꢝ biꢍn

nhꢕt. Bꢆnh đꢇm trꢖng đưꢄc phꢉt hiꢆn vꢌ gây bꢆnh trên tôm như vi rꢣt, vi khuẩn, mꢁt trong

thiꢆt lꢈi lꢂn trên tôm nuôi ꢜ Trung Quꢇc năm

1992 sau đꢎ lây lan sang cꢉc nưꢂc Nam Mỹ vꢌ

Châu Á. Tꢏ năm 1995 đꢍn nay hꢑu như năm

nꢌo bꢆnh đꢇm trꢖng cũng cꢎ xuꢕt hiꢆn trên tôm

nhꢥng loꢌi kꢔ sinh trꢓng lꢌ vi bꢌo tử trꢓng cũng

đꢛ đưꢄc ghi nhꢋn ꢜ Thꢉi Lan trong nhꢥng năm

gꢑn đây. Chayaburakul vꢌ ctv., 2004 đꢛ phꢉt

hiꢆn bꢆnh chꢋm lꢂn ꢜ tôm sꢣ nuôi vꢂi tꢉc nhân lꢌ

¹Trung tâm Quan trꢖc Môi trưꢗng & Bꢆnh Thꢘy sꢙn Nam Bꢁ, Viꢆn Nghiên cꢃu Nuôi trꢀng Thꢘy sꢙn II.

* Email: [email protected]

44

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

mꢁt chꢘng vi bꢌo tử kꢧ sinh ꢜ gan tꢞy. Bꢆnh đꢛ thꢅc hiꢆn nghiên cꢃu “Sꢅ hiꢆn diꢆn cꢘa cꢉc tꢉc

nhân gây bꢆnh WSSV, Vibrio parahaemolyticus

vꢌ vi bꢌo tử trꢓng EHP trên tôm giꢇng vꢌ tôm

nuôi nưꢂc lꢄ ĐBSCL”

gây thiꢆt hꢈi gꢑn 300 triꢆu USD cho nghꢚ nuôi

tôm ꢜ Thꢉi Lan năm 2002. Năm 2009, trên tôm

sꢣ nuôi ꢜ Thꢉi Lan phꢉt hiꢆn mꢁt vi bꢌo tử trꢓng

mꢂi cꢎ tên lꢌ Enterocytozoon hepatopenaei

(EHP) nhưng chưa đưꢄc ngưꢗi nuôi chꢣ ꢧ vꢌ

đꢍn năm 2011 bꢆnh trꢜ nên trꢑm trꢢng hơn ꢜ

nhꢥng trang trꢈi nuôi trên 5 năm vꢌ gꢑn biꢐn

(Panakorn, 2012). ꢨ Viꢆt Nam, EHP cũng đꢛ

bꢖt đꢑu đưꢄc ghi nhꢋn xuꢕt hiꢆn trên cꢙ tôm sꢣ

vꢌ tôm thꢤ nuôi. Hiꢆn tꢈi ngưꢗi nuôi ꢉp dꢞng

nhiꢚu giꢙi phꢉp khꢉc nhau như diꢆt khuẩn, sử

dꢞng khꢉng sinh, chꢍ phẩm vi sinh, chꢕt khꢉng

khuẩn nhưng hiꢆu quꢙ mang lꢈi chưa ꢝn đꢟnh.

II. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP

2.1. Vật liꢂu

800 mẫu tôm sꢣ vꢌ tôm thꢤ chân trꢖng

giꢇng thu tꢈi cꢉc tꢊnh Ninh Thuꢋn, Bình Thuꢋn,

Vũng Tꢌu vꢌ ĐBSCL. Chi tiꢍt mẫu thu ꢜ cꢉc

tꢊnh đưꢄc thꢐ hiꢆn trong Bꢙng 1.

151 mẫu tôm sꢣ vꢌ tôm thꢤ chân trꢖng nuôi

đưꢄc thu tꢈi cꢉc tꢊnh Bꢈc Liêu, Bꢍn Tre, Trꢌ

Vinh vꢌ Sꢎc Trăng. Chi tiꢍt mẫu thu ꢜ cꢉc tꢊnh

đưꢄc thꢐ hiꢆn trong Bꢙng 2.

Trưꢂc thꢅc trꢈng trên, viꢆc duy trì kiꢐm

tra vꢌ đꢉnh giꢉ tình trꢈng nhiễm cꢉc mꢑm bꢆnh

quan trꢢng đưꢄc nêu trên qua cꢉc năm lꢌ rꢕt cꢑn

thiꢍt vꢌ ꢧ nghĩa cho viꢆc thꢇng kê, cꢙnh bꢉo

cũng như đꢚ xuꢕt cꢉc giꢙi phꢉp phꢠng vꢌ quꢙn

lꢧ cꢉc dꢟch bꢆnh nꢌy. Do đꢎ, chꢣng tôi tiꢍp tꢞc

Cꢉc hꢎa chꢕt chꢔnh: NaOH 0,25N, SDS

0,125%, 10 mM Tris-HCl (pH = 8,3), 1,5 mM

MgCl₂, DNA polymerase 0,125 u (Promega,

Mỹ), cꢉc mꢀi đꢛ đưꢄc thiꢍt kꢍ vꢌ công bꢇ trên

cꢉc tꢈp chꢔ trên thꢍ giꢂi (Bꢙng 3).

Bảng 1. Sꢇ mẫu tôm giꢇng thu ꢜ cꢉc tꢊnh

Tôm sú giꢄng

Tꢃnh

Tôm thẻ giꢄng

Mùa khô

Mùa mưa

Mùa khô

Mùa mưa

Bình Thuꢋn

Ninh Thuꢋn

Vũng Tꢌu

ĐBSCL

8

33

49

55

100

237

39

180

39

70

328

17

51

48

42

158

23

16

30

77

Tꢅng

Ghi chꢣ: Mꢓa mưa tꢏ thꢉng 6-11; mꢓa khô tꢏ thꢉng 1-5

Bảng 2. Sꢇ mẫu tôm nuôi nưꢂc lꢄ thu ꢜ cꢉc tꢊnh

Tôm sú nuôi Tôm thẻ nuôi

Tꢃnh

Mùa khô

Mùa mưa

Mùa khô

Mùa mưa

Bꢈc Liêu

2

7

12

7

10

4

6

23

14

11

62

Bꢍn Tre

Sꢎc Trăng

Trꢌ Vinh

Tꢅng

11

10

37

5

19

33

Ghi chꢣ: Mꢓa mưa tꢏ thꢉng 6-11; mꢓa khô tꢏ thꢉng 1-5

2.2. Phương pháp nghiên cꢆu

Thꢌnh phꢑn phꢙn ꢃng bao gꢀm: 200 mM dNTP,

1,5 mM MgCl₂, 0,1 mM mꢀi F1, 0,2 mM mꢀi

2.2.1. Phương phꢀp semi-nested PCR phꢀt

hiꢁn WSSV trên tôm (Kiatpathomchai và ctv., R1, 0,3 mM mꢀi R2, 0,5 mM mꢀi R3, 1,25 unit

2001)

Sử dꢞng 4 mꢀi F/ R1/ R2/R3 (Bꢙng 3). chu trình nhiꢆt: 93⁰/ 5 phꢣt; 5 chu kỳ: 93^oC/ 20

Taq polymerase trong tꢝng thꢐ tꢔch 50 µl. Vꢂi

45

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

giây, 70^oC/ 20 giây, 72^oC/ 20 giây; 20 chu kỳ: giây. Sꢙn phẩm PCR sau đꢎ đưꢄc điꢆn di trên

93^oC/ 20 giây, 55^oC/ 20 giây, 72^oC/ 20 giây, 25 gel agarose 2%, sꢙn phẩm dꢅ kiꢍn cꢎ kꢔch thưꢂc

chu kỳ: 93^oC/ 20 giây, 70^oC/ 20 giây, 72^oC/ 20 250bp.

Bảng 3. Trình tꢅ mꢀi sử dꢞng trong nghiên cꢃu.

Tác

nhân

Kꢈch thưꢉc

sản phꢊm

Tên mồi Trình tự (5’-3’)

Tác giả

F1

R1

R2

R3

AGAGCCCGAATAGTGTTTCCTCAGC

1100 bp

CAGGCAATATAGCCCGTTTGGG

ATTGCCAATGTGACTAAGCGG

AACACAGCTAACCTTTATGAG

Kiatpathomchai

vꢌ ctv., 2001

WSSV

526 bp

250 bp

VpPirB-

392F

VpPirB-

392R

TGATGAAGTGATGGGTGCTC3

TGTAAGCGCCGTTTAACTCA

VP

392 bp

Han vꢌ ctv., 2015

EHP

510F

GCCTGAGAGATGGCTCCCACGT

GCGTACTATCCCCAGAGCCCGA

Tang vꢌ ctv.,

2015

EHP

510 bp

EHP

510R

2.2.2. Phương phꢀp PCR xꢀc định V.

parahaemolyticus gây AHPND (Han và ctv.,

2015)

2.2.4. Phương phꢀp xử lý sꢂ liꢁu

Sꢇ liꢆu đưꢄc lưu trꢥ trên Microsoft Excel

nhꢒm xử lꢧ vꢌ đꢉnh giꢉ tỷ lꢆ nhiễm cꢉc mꢑm

bꢆnh theo dꢪi..

Sử dꢞng cꢡp mꢀi VpPirB-392/ VpPirB-

392R (Bꢙng 3). Thꢌnh phꢑn phꢙn ꢃng bao

gꢀm: 0,2 mM dNTP, 1,5 mM MgCl₂, 25

pmol mꢩi mꢀi vꢌ 0,625 unit Taq polymerase

trong tꢝng thꢐ tꢔch 50 µl. Chu trình nhiꢆt: 35

chu kỳ: 93^oC/ 3 phꢣt; 94°C/ 30 giây, 60°C/

30 giây, 72°C/ 30 giây; kꢍt thꢣc: 72°C/ 7

phꢣt. Sꢙn phẩm PCR sau đꢎ đưꢄc điꢆn di

trên gel agarose 2%, kꢔch thưꢂc dꢅ kiꢍn lꢌ

284 bp.

III. KẾT QUẢ

3.1. Phát hiꢂn các mầm bꢂnh WSSV, V.

parahaemolyticus gây AHPND vꢇ EHP trên

tôm giꢄng cung cấp cho các tꢃnh ĐBSCL

3.1.1. Kết quꢃ kiểm tra virus gây bꢁnh đꢂm

trắng WSSV trên tôm giꢂng

Trong mꢓa khô 2018, cꢎ 77 mẫu tôm sꢣ giꢇng

vꢌ 328 mẫu tôm thꢤ giꢇng đưꢄc kiꢐm tra. Ghi nhꢋn

cꢎ 2 mẫu tôm sꢣ vꢌ 2 mẫu tôm thꢤ nhiễm WSSV

(tỷ lꢆ 2,60% vꢌ 0,61%) đꢚu cꢎ nguꢀn gꢇc ꢜ Ninh

Thuꢋn vꢌ Vũng Tꢌu. Trong mꢓa mưa 2018, trong

tꢝng sꢇ 237 mẫu tôm sꢣ giꢇng vꢌ 158 mẫu tôm

2.2.3. Phương phꢀp PCR phꢀt hiꢁn EHP

trên tôm (Tang và ctv., 2015)

Sử dꢞng cꢡp mꢀi EHP 510 F/ EHP 510R

(Bꢙng 3) trên mẫu tôm đꢛ đưꢄc xꢉc đinh nhiễm

EHP. Thꢌnh phꢑn phꢙn ꢃng bao gꢀm: 200 mM thꢤ giꢇng đưꢄc kiꢐm tra, cꢎ 4 mẫu tôm sꢣ giꢇng

dNTP, 1,5 mM MgCl₂, 0,1 mM mꢀi vꢌ 0,625 nhiễm WSSV (1,69%), trong đꢎ cꢎ 1 mẫu ꢜ Ninh

unit Taq polymerase trong tꢝng thꢐ tꢔch 50

µl. Chu trình nhiꢆt: 94°C/3 phꢣt; 40 chu kỳ:

94°C/30 giây, 60°C/30 giây, 72°C/30 giây; kꢍt

thꢣc 72^oC/ 5 phꢣt. Sꢙn phẩm PCR sau đꢎ đưꢄc

điꢆn di trên gel agarose 2%, kꢔch thưꢂc dꢅ kiꢍn

lꢌ 510 bp.

Thuꢋn, 2 mẫu ꢜ Vũng Tꢌu vꢌ 1 mẫu ꢜ ĐBSCL;

cꢎ 1 mẫu tôm thꢤ giꢇng nhiễm WSSV (0,63%),

mẫu nꢌy cꢎ nguꢀn gꢇc tꢏ ĐBSCL. Kꢍt quꢙ chi tiꢍt

đưꢄc thꢐ hiꢆn trong Bꢙng 4.

3.1.2. Kết quꢃ kiểm vi khuẩn V. parahae-

molyticus gây AHPND (VP) trên tôm giꢂng

46

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

3.1.3. Kết quꢃ kiểm tra vi bào tử trùng

Trong mꢓa khô 2018, cꢎ 77 mẫu tôm sꢣ

EHP trên tôm giꢂng

giꢇng vꢌ 328 mẫu tôm thꢤ giꢇng đưꢄc kiꢐm

tra. Ghi nhꢋn cꢎ 2 mẫu tôm sꢣ giꢇng (2,60%)

vꢌ 20 mẫu tôm thꢤ giꢇng mẫu (6,10%) nhiễm

vi khuẩn V. Parahaemolyticus gây AHPND,

trong đꢎ cꢎ 1 mẫu tôm sꢣ, 5 mẫu tôm thꢤ ꢜ

Bình Thuꢋn, 1 mẫu tôm sꢣ vꢌ 2 mẫu tôm thꢤ

ꢜ Ninh Thuꢋn, 1 mẫu tôm thꢤ ꢜ ĐBSCL vꢌ

12 mẫu tôm thꢤ ꢜ Vũng Tꢌu. Trong mꢓa mưa

2018, trong tꢝng sꢇ 237 mẫu tôm sꢣ giꢇng vꢌ

158 mẫu tôm thꢤ giꢇng đưꢄc kiꢐm tra, cꢎ 5

mẫu (2,11%) tôm sꢣ giꢇng nhiễm vi khuẩn V.

Parahaemolyticus gây AHPND (2 mẫu ꢜ Bình

Thuꢋn, 1 mẫu ꢜ Ninh Thuꢋn vꢌ 2 mẫu ꢜ Vũng

Tꢌu); cꢎ 2 mẫu tôm thꢤ giꢇng (1,27%) nhiễm

vi khuẩn V. Parahaemolyticus gây AHPND cꢎ

nguꢀn gꢇc ꢜ Bình Thuꢋn. Kꢍt quꢙ chi tiꢍt đưꢄc

thꢐ hiꢆn trong Bꢙng 4.

Trong mꢓa khô 2018, cꢎ 77 mẫu tôm sꢣ giꢇng

vꢌ 328 mẫu tôm thꢤ giꢇng đưꢄc kiꢐm tra. Ghi nhꢋn

cꢎ 14 mẫu tôm sꢣ giꢇng (18,18%) vꢌ 12 mẫu tôm

thꢤ giꢇng nhiễm EHP; trong đꢎ Bình Thuꢋn cꢎ 8

mẫu tôm sꢣ vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ, Ninh Thuꢋn cꢎ 4

mẫu tôm sꢣ vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ, Vũng Tꢌu cꢎ 1 mẫu

tôm sꢣ vꢌ 2 mẫu tôm thꢤ, ĐBSCL cꢎ 1 mẫu tôm

sꢣ vꢌ 8 mẫu tôm thꢤ. Trong mꢓa mưa 2018, trong

tꢝng sꢇ 237 mẫu tôm sꢣ giꢇng vꢌ 158 mẫu tôm thꢤ

giꢇng đưꢄc kiꢐm tra, cꢎ 21 mẫu tôm sꢣ (8,86%) vꢌ

7 mẫu tôm thꢤ (4,43%) nhiễm EHP; trong đꢎ Bình

Thuꢋn cꢎ 1 mẫu tôm sꢣ vꢌ 2 mẫu tôm thꢤ, Ninh

Thuꢋn cꢎ 6 mẫu tôm sꢣ vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ, Vũng

Tꢌu cꢎ 11 mẫu tôm sꢣ vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ, ĐBSCL

cꢎ 3 mẫu tôm sꢣ vꢌ 3 mẫu tôm thꢤ. Kꢍt quꢙ chi

tiꢍt đưꢄc thꢐ hiꢆn trong Bꢙng 4.

Bảng 4. Kꢍt quꢙ kiꢐm tra WSSV, V. Parahaemolyticus vꢌ EHP trên tôm giꢇng

% WSSV (+)

Khô

% VP (+)

Khô

% EHP(+)

Khô

Loꢋi

tôm

Tꢃnh

Mưa

0,00

2,04

3,64

1,00

1,69

0,00

2,38

0,63

0,99

Mưa

6,06

2,04

3,64

0,00

2,11

11,76

0,00

1,27

6,17

Mưa

3,03

12,24

20,00

3,00

8,86

11,76

1,96

2,08

7,14

4,43

6,42

Bình Thuꢋn

Ninh Thuꢋn

Vũng Tꢌu

ĐBSCL

0,00

4,35

6,25

0,00

2,60

0,00

0,56

2,56

0,00

0,61

0,99

12,50

4,35

0,00

2,60

12,82

1,11

30,77

1,43

6,10

1,27

100,00

17,39

6,25

PL sꢣ

3,33

Tꢅng

18,18

2,56

Bình Thuꢋn

Ninh Thuꢋn

Vũng Tꢌu

ĐBSCL

PL thꢤ

0,56

5,13

11,43

3,66

Tꢅng

TỔNG CỘNG

1,77

3.1.4. So sꢀnh tỷ lꢁ nhiễm cꢀc mầm bꢁnh

WSSV, V. parahaemolyticus, EHP trên tôm

giꢂng thu măm 2015, 2016, 2017 và 2018

hơn năm 2017 (0.91%) nhưng lꢈi thꢕp hơn năm

2015 năm 2016 (1,70%) vꢌ (3,21%) (Bꢉo cꢉo

tꢝng kꢍt NVTX 2015, 2016, 2017). Đꢇi vꢂi

EHP, tỷ lꢆ nhiễm năm 2018 lꢌ 6,75% cao hơn

năm 2017 (2,73%) nhưng vẫn thꢕp hơn năm

2015 2016 (13,37%) vꢌ (12,21%) (Bꢉo cꢉo tꢝng

kꢍt NVTX 2015, 2016, 2017) (Hình 1)

Tỷ lꢆ nhiễm V. parahaemolyticus trong năm

2018 (3,63%) cao hơn năm 2017 (2,39%), năm

2016 (2,42%) vꢌ 2015 (0,12%). Tuy nhiên tỷ

lꢆ nhiễm WSSV trong năm 2018 (1,13%) cao

47

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

Hình 1. Tỷ lꢆ nhiễm WSSV, V. parahaemolyticus gây AHPND vꢌ EHP trên tôm giꢇng

3.2. Xác định sự hiꢂn diꢂn của các mầm

bꢂnh nguy hiểm WSSV, V. parahaemolyticus

gây AHPND vꢇ EHP trên tôm nuôi thương

phꢊm

Trong mꢓa mưa 2018, cꢎ 33 mẫu tôm

sꢣ vꢌ 62 mẫu tôm thꢤ nuôi đưꢄc kiꢐm tra

đꢀng thꢗi 3 mꢑm bꢆnh nguy hiꢐm WSSV, V.

parahaemolyticus gây AHPND vꢌ EHP. Cꢎ 6

mẫu (3,97%) nhiễm WSSV, trong đꢎ, cꢎ 1 mẫu

tôm sꢣ vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ ꢜ Bꢈc Liêu, 1 mẫu tôm

sꢣ ꢜ Trꢌ Vinh, 1 mẫu tôm sꢣ vꢌ 2 mẫu tôm thꢤ ꢜ

SꢎcTrăng. Cꢎ 4 mẫu nhiễm V. parahaemolyticus

gây AHPND (4,21%), trong đꢎ cꢎ 2 mẫu tôm sꢣ

vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ ꢜ Bꢈc Liêu vꢌ 1 mẫu tôm thꢤ

ꢜ Sꢎc Trăng. Cꢎ 20 mẫu (21,05%) nhiễm EHP,

trong đꢎ Bꢈc Liêu cꢎ 2 mẫu tôm sꢣ vꢌ 4 mẫu

tôm thꢤ, Bꢍn Tre cꢎ 1 mẫu tôm sꢣ vꢌ 3 mẫu tôm

thꢤ, Sꢎc Trăng vꢌ Trꢌ Vinh mꢩi tꢊnh cꢎ 1 mẫu

tôm sꢣ vꢌ 4 mẫu tôm thꢤ (Bꢙng 5).

Trong mꢓa khô 2018, cꢎ 19 mẫu tôm

sꢣ vꢌ 37 mẫu tôm thꢤ nuôi đưꢄc kiꢐm tra

đꢀng thꢗi 3 mꢑm bꢆnh nguy hiꢐm WSSV, V.

parahaemolyticus gây AHPND vꢌ EHP. Cꢎ 2

mẫu nhiễm WSSV (3,57%), cꢎ 2 mẫu nhiễm V.

parahaemolyticus gây AHPND (3,57%) ꢜ Bꢈc

Liêu. Cꢎ 10 mẫu nhiễm EHP (17,56%); trong

đꢎ Bꢍn Tre cꢎ 3 mẫu tôm sꢣ, Bꢈc Liêu cꢎ 3 mẫu

tôm thꢤ, Sꢎc Trăng cꢎ 1 mẫu tôm sꢣ vꢌ 3 mẫu

tôm thꢤ (Bꢙng 5)

Bảng 5. Kꢍt quꢙ kiꢐm tra WSSV, V. Parahaemolyticus vꢌ EHP trên tôm nuôi

% WSSV (+)

Khô

% VP (+)

Khô

% EHP(+)

Khô

0,00

42,86

20,00

0,00

21,05

50,00

0,00

30,00

10,00

16,22

4,21

Loꢋi

tôm

Tꢃnh

Mưa

8,33

0,00

10,00

25,00

9,09

4,35

0,00

14,29

0,00

4,55

3,57

Mưa

16,67

0,00

10,53

4,35

0,00

7,14

0,00

3,23

3,57

Mưa

16,67

14,29

10,00

25,00

15,15

17,39

21,43

28,57

36,36

24,19

17,86

Bꢈc Liêu

Bꢍn Tre

Sꢎc Trăng

Trꢌ Vinh

Tꢅng

Bꢈc Liêu

Bꢍn Tre

Sꢎc Trăng

Trꢌ Vinh

Tꢅng

0,00

5,02

0,00

2,70

0,00

3,57

0,00

33,33

0,00

5,41

3,97

Sꢣ nuôi

Thꢤ

nuôi

Tꢅng cộng

IV. THẢO LUẬN

loꢈt tôm nuôi ꢜ Phꢣ Yên, Khꢉnh Hꢠa (1994),

Bꢌ Rꢟa-Vũng Tꢌu (1993) vꢌ cꢉc tꢊnh ĐBSCL

(1993-1994) (Đꢩ Thꢟ Hꢠa, 2002; Nguyễn Văn

Hꢙo vꢌ ctv., 2004). Năm 1997-1998 bꢆnh xꢙy ra

khꢖp cꢉc vꢓng nuôi tôm tꢏ Hꢙi Phꢠng đꢍn cꢉc

ꢨ Viꢆt Nam, WSSV lꢌ mꢁt trong nhꢥng

nguyên nhân chꢔnh gây bꢆnh trên tôm nuôi vꢌ

ꢙnh hưꢜng trꢑm trꢢng đꢍn sꢙn lưꢄng. Ngay tꢏ

nhꢥng năm 1993-1995 WSSV gây chꢍt hꢌng

48

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

tꢊnh Miꢚn Trung (Bꢓi Quang tꢚ, 1998). Sau đꢎ,

bꢆnh xuꢕt hiꢆn hꢌng năm ꢜ mꢃc đꢁ khꢉc nhau khô tỷ lꢆ lꢌ 3,66% vꢌ mꢓa mưa lꢌ 4,43%.

trên tôm thꢤ lꢈi biꢍn đꢁng không cao, mꢓa

Đꢀng thꢗi, khi so sꢉnh tỷ lꢆ nhiễm cꢘa cꢙ hai

loꢈi tôm sꢣ vꢌ tôm thꢤ giꢇng giꢥa mꢓa khô vꢌ

mꢓa mưa cũng không thꢕy sꢅ khꢉc biꢆt lꢂn; tỷ

lꢆ nhiêm EHP vꢌo mꢓa khô lꢌ 6,42% vꢌ mꢓa

mưa lꢌ 7,09%. Tuy vꢋy, tỷ lꢆ nhiễm EHP trên

tôm nuôi đưꢄc ghi nhꢋn khꢉ cao 17,86% trong

mꢓa khô vꢌ 21,05% trong mꢓa mưa. Bꢆnh do

vi bꢌo tử trꢓng EHP đưꢄc tìm thꢕy đꢑu tiên

ꢜ Thꢉi Lan vꢌo năm 2009 (Tourtip vꢌ ctv.,

2009). Theo Tourtip vꢌ ctv., (2009), bꢆnh do

vi bꢌo tử trꢓng ngꢌy cꢌng tăng cao ꢜ cꢉc nưꢂc

Đông Nam Á. Hiꢆn nay, EHP ghi nhꢋn lꢌ đꢛ

xuꢕt hiꢆn ꢜ Trung Quꢇc, Indonesia, Malaysia,

Viꢆt Nam, Thꢉi Lan, Ấn Đꢁ vꢌ mꢁt sꢇ nưꢂc ꢜ

vꢓng Nam Á. Theo Aranguren vꢌ ctv., 2017,

EHP đưꢄc xꢉc đꢟnh lꢌ yꢍu tꢇ lꢌm tăng sꢅ mẫn

cꢙm cꢘa tôm thꢤ chân trꢖng đꢇi vꢂi bꢆnh gan

tꢞy cꢕp AHPND vꢌ triꢆu trꢃng SHPN (Septic

Hepatopancreatic Necrosis) bao gꢀm hꢁi

chꢃng phân trꢖng vꢌ dꢟ hình gây ra bꢜi cꢉc

loꢌi vi khuẩn Vibrio. Do đꢎ, viꢆc kiꢐm soꢉt vꢌ

phꢠng trꢉnh loꢌi vi bꢌo tử trꢓng nꢌy trong quꢉ

trình nuôi lꢌ rꢕt quan trꢢng.

ꢜ hꢑu hꢍt cꢉc tꢊnh nuôi tôm ꢜ Viꢆt Nam. Kꢐ tꢏ

năm 2006 đꢍn nay năm nꢌo bꢆnh đꢇm trꢖng

cũng đưꢄc tìm thꢕy trên tôm nuôi tuy nhiên tỷ

lꢆ bꢆnh biꢍn đꢁng theo tꢏng năm vꢌ phꢞ thuꢁc

rꢕt nhiꢚu vꢌo thꢗi tiꢍt. Bꢆnh đꢇm trꢖng thưꢗng

xuꢕt hiꢆn nhiꢚu vꢌo cꢉc thꢉng mꢓa mưa vꢌ nhiꢆt

đꢁ thꢕp. Chênh lꢆch nhiꢆt đꢁ giꢥa ngꢌy vꢌ đêm

cao, biꢍn đꢁng vꢚ cꢉc chꢊ tiêu chꢕt lưꢄng nưꢂc

lꢌ mꢁt trong nhꢥng nguyên nhân gây sꢇc tôm

nuôi vꢌ tꢈo điꢚu kiꢆn cho bꢆnh đꢇm trꢖng bꢓng

phꢉt. Ghi nhꢋn kꢍt quꢙ kiꢐm tra trên tôm giꢇng

trong năm 2018 cho thꢕy tꢊ lꢆ nhiễm vi rꢣt nꢌy lꢌ

khꢉ thꢕp 0,99% trong mꢓa khô vꢌ 1,27 % trong

mꢓa mưa. Trong khi đꢎ tỷ lꢆ nhiễm trên tôm

nuôi lꢌ 3,97% trong mꢓa mưa vꢌ 3.57% trong

mꢓa khô, tỷ lꢆ nhiễm WSSV trên tôm sꢣ cao

hơn trên tôm thꢤ chân trꢖng.

Kꢍt quꢙ kiꢐm tra tỷ lꢆ nhiễm V.

Parahaemolyticus gây AHPND trên tôm

giꢇng giao đꢁng khꢉ lꢂn giꢥa mꢓa khô vꢌ

mꢓa mưa (tỷ lꢆ lꢌ 6,17% vꢌ 1,77%). Tuy tỷ

lꢆ nhiễm không cao nhưng khi thꢙ xuꢇng ao

nuôi ghi nhꢋn tỷ lꢆ chꢍt do AHPND khꢉ cao.

Cꢞ thꢐ lꢌ theo sꢇ liꢆu thꢇng kê cꢘa Cꢞc Thꢣ

Y (2017) kꢐ tꢏ năm 2012 bꢆnh hoꢈi tử gan

tꢞy xuꢕt hiꢆn hꢌng năm trên tôm nuôi. Tꢔnh

đꢍn cuꢇi năm 2017, tꢝng diꢆn tꢔch bꢟ bꢆnh

hoꢈi tử gan tꢞy cꢕp tꢔnh lꢌ 6745 ha. Trong

đꢎ, 2.700 ha diꢆn tꢔch nuôi tôm thꢤ bꢟ bꢆnh

(chiꢍm 39,9%) so vꢂi tꢝng cꢁng 4.075 ha diꢆn

tꢔch nuôi tôm sꢣ bꢟ bꢆnh (chiꢍm 60,1%). So

vꢂi năm 2016, tꢝng diꢆn tꢔch nuôi tôm bꢟ bꢆnh

AHPND tăng 11%. Vꢂi tỷ lꢆ nhiễm trên tôm

giꢇng không cao nhưng trên tôm nuôi thương

phẩm tꢏ 13-35%. Điꢚu nꢌy cho thꢕy cꢑn cꢎ sꢅ

lưu ꢧ trong bưꢂc cꢙi tꢈo ao trꢉnh sꢅ lưu cꢥu

cꢘa mꢑm bꢆnh tꢏ vꢞ nuôi trưꢂc. Đꢀng thꢗi

chꢢn giꢇng tꢇt vꢌ an toꢌn sinh hꢢc trong qꢣa

trình nuôi cũng rꢕt cꢑn thiꢍt đꢐ hꢈn chꢍ dꢟch

bꢆnh hoꢈi tử gan tꢞy cꢕp tꢔnh.

V. KẾT LUẬN & Đꢁ NGHỊ

5.1. Kꢌt luận

- Đꢇi vꢂi mẫu tôm giꢇng:

• Tỷ lꢆ nhiễm Vibrio parahaemolyticus

trong mꢓa khô lꢌ 6,17% vꢌ trong mꢓa

mưa lꢌ 1,77%.

• Tỷ lꢆ nhiễm WSSV trong mꢓa khô lꢌ

0,99% vꢌ trong mꢓa mưa lꢌ 1,27%.

• Tỷ lꢆ nhiễm vi bꢌo tử trꢓng EHP trong

mꢓa khô lꢌ 6,42% vꢌ trong mꢓa mưa lꢌ

7,09%.

- Đꢇi vꢂi mẫu tôm nuôi thương phẩm:

• Tỷ lꢆ nhiễm mꢑm bꢆnh WSSV trong mꢓa

mưa lꢌ 3,97% vꢌ mꢓa khô lꢌ 3,57%

• Tỷ lꢆ nhiễm V. parahaemolyticus gây

AHPND trong mꢓa khô lꢌ 3,57% vꢌ mꢓa

mưa lꢌ 4,21%.

Tỷ lꢆ nhiễm EHP trên tôm sꢣ giꢇng dao

đꢁng khꢉ cao giꢥa mꢓa khô (18,18%) vꢌ mꢓa

mưa (8,86%). Tuy nhiên, tỷ lꢆ nhiễm EHP

• Tỷ lꢆ nhiễm EHP trong mꢓa khô lꢌ

17,86% vꢌ mꢓa mưa lꢌ 21,05%.

49

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

Han, J.E., Mohney, L.L., Tang, K.F.J., Pantoja,

- So vꢂi năm 2015, 2016 vꢌ 2017 thì tỷ lꢆ

nhiễm V. parahaemolyticus vꢌ WSSV trên tôm

giꢇng trong năm 2018. Đꢇi vꢂi EHP ghi nhꢋn tỷ

lꢆ nhiễm trong năm 2018 lꢌ 6,75% cao hơn năm

2017 (2,73%) nhưng vẫn thꢕp hơn so vꢂi năm

2015 (12,21%) vꢌ 2016 (13,37%).

C.R., Lightner, D.V., 2015. Plasmid mediated

tetracyclineresistanceofVibrioparahaemolyticus

associated with acute hepatopancreatic necrosis

disease (AHPND) in shrimps. Aquaculture

Reports (2): 17–21.

Huang, C., Zhang, L., Zhang, J., Xiao, L., Wu,

Q., Chen, D., Li, J.K., 2001. Puriﬁcation and

characterization of White Spot syndrome virus

(WSSV) produced in an alternate host: crayﬁsh,

Cambarus clarkii. Virus Res.76(2):115-25.

5.2. Đề nghị

Tiꢍp tꢞc khꢙo sꢉt tình trꢈng nhiễm WSSV,

EHP vꢌ V. parahaemolyticus trên tôm giꢇng vꢌ

tôm thương phẩm ꢜ cꢉc tꢊnh thuꢁc ĐBSCL đꢐ

cꢎ thông tin cꢙnh bꢉo kꢟp thꢗi đꢀng thꢗi cũng

lꢌm cơ sꢜ dꢥ liꢆu cho so sꢉnh tỷ lꢆ nhiễm bꢆnh

hꢌng năm.

Kiatpathomchai W., Boonsaeng V., Tassanakajon

A., Wongteerasupaya C., Jitrapakdee S., Panyim

S., 2001. A non-stop, single-tube, semi-

nested PCR technique for grading the severity

of white spot syndrome virus infections in

Penaeus monodon. Dis Aquat Organ. 2001 Dec

5;47(3):235-9

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tꢇi liꢂu tiꢌng Viꢂt

Bꢓi Quang Tꢚ, 2003 Bꢆnh cꢘa tôm nuôi

vꢌ biꢆn phꢉp phꢠng trꢟ. Nhꢌ xuꢕt

Bꢙn Nông Nghiꢆp Hꢌ Nꢁi. Trang: 184

Lightner, D.V., Redman, R.M., Pantoja, C.R., Noble,

B.L., Loc Tran, 2012. Early Mortality Syndrome.

Global aquaculture advocate 2/2012, p40

Cꢞc Thꢣ Y, 2016. Bꢉo cꢉo tham luꢋn tꢈi hꢁi nghꢟ bꢌn

giꢙi phꢉp phꢉt triꢐn nuôi trꢀng thꢘy sꢙn, trꢢng

tâm lꢌ nuôi tôm nưꢂc lꢄ vꢓng ĐBSCL thꢔch ꢃng

vꢂi xâm nhꢋp mꢡn, Bꢈc Liêu 03/2016.

Aranguren L. F., Jee Eun Han, Kathy F.J., Tang,

2017. Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) is a

risk factor for acute hepatopancreatic necrosis

disease (AHPND) and septic hepatopancreatic

necrosis (SHPN) in the Paciﬁc white shrimp

Penaeus vannamei. Aquaculture,Volume 471,

Pages 37-42.

Nguyễn Văn Hꢙo, 2004. Bꢉo cꢉo khoa hꢢc đꢚ tꢌi:

“Nghiên cꢃu mꢁt sꢇ bꢆnh do virus trên tôm nuôi

thương phẩm ꢜ Đꢀng bꢒng sông Cửu Long.

Panakorn, S., 2012. Opinion article: more on early

mortality syndrome in shrimp. Aqua Culture

Asia Paciﬁc, 8 (1): 8-10.

Đꢩ Thꢟ Hꢠa, 2002. Bꢉo cꢉo khoa hꢢc đꢚ tꢌi: “Nghiên

cꢃu bꢆnh virus đꢇm trꢖng trên tôm sꢣ vꢌ đꢚ xuꢕt

biꢆn phꢉp trꢟ bꢆnh tꢈi Khꢉnh Hꢠa”

Phuoc, L.H., Corteel, M., Nauwynck, H.J.,

Pensaert, M.B., Alday-Sanz, V., Van den

Broeck, W., Sorgeloos, P., Bossier, P, 2008.

Increased susceptibility of white spot syndrome

virusinfectedLitopenaeus vannamei to Vibrio

campbellii. J. Environ. Microbiol. 10 (10), 2718–

2727.

Lê Hꢀng Phưꢂc. Bꢉo cꢉo tꢝng kꢍt NVTX theo chꢃc

năng năm 2015, 2016 & 2017.

Tꢇi liꢂu tiꢌng Anh

Chayaburakul

K.,

Gary

Nash,

Phusit

Pratanpipat, Siriporn Sriurairatana, Boonsirm

Withyachumnarnkul, 2004. Multiple pathogens

found in growth-retarded black tiger shrimp

Penaeus monodon cultivated in Thailand 60:

89–96.

Phuoc, L.H., Corteel, M., Thanh, NC., Nauwynck,

H.J., Pensaert, M.B., Alday-Sanz, V., Van den

Broeck, W., Sorgeloos, P., Bossier, P, 2009.

Effect of dose and challenge routes of Vibrio spp.

on co-infection with white spotsyndrome virus in

Penaeus vannamei. Aquaculture 290: 61–68

Flegel, T.W., 2012. Historic emergence, impact

and current status of shrimp pathogens in Asia.

Journal of Invertebr Pathol 110: 166-173.

Gao, H., Kong, J., Li, Z., Xiao, G., Meng, X., 2011.

Quantitativeanalysis of temperature, salinity and

pH on WSSV pro -liferation in Chinese shrimp

Fenneropenaeus chinensisby real-time PCR.

Aquaculture312: 26-31.

Prachumwat, A.A., Thitamadee, S., Sriurairatana,

S., Chuchird, N., Limsuwan, C., Jantratit,

W., Chaiyapechara, S., Flegel, T.W., 2012.

Shotgun sequencing of bacteria from AHPNS,

a new shrimp disease threat for Thailand.

50

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

Poster, National Institute for Aquaculture

Tang, K.F.J., Pantoja, C.R., Redman, R.M., Han, J.E.,

Tran, L.H., Lightner, D.V., 2015. Development

of in situ hybridization and PCR assays for

the detection of Enterocytozoon hepatopenaei

(EHP), a microsporidian parasite infecting

penaeid shrimp. J Invertebr Pathol.130: 37–41.

Biotechnology, Mahidol University, Bangkok,

Thailand (Poster available for free download at

www.enaca.org)

Rahman,M.M.,Corteel,M.,Dantas-Lima,J.J.,Wille,

M., Alday-Sanz, V., Pensaert, M.B.,Sorgeloos,

P., Nauwynck, H.J., 2007a. Impact of daily

ﬂuctuations of optimum(27 °C) and high water

temperature (33 °C) on Penaeus vannamei

juveniles infectedwith white spot syndrome virus

(WSSV). Aquaculture 269: 107–113.

Tendencia, E.A., Verreth, J.A.J., 2011. Temperature

ﬂuctuation,low salinity, watermicroﬂora: risk

factors for WSSV outbreaksin Penaeus monodon.

Isr J Aquacult-Bamid 63: 1−7

Thitamadee, S., Prachumwat, A., Srisala, J.,

Jaroenlak, P., Salachan, P.V., Sritunyalucksana,

K., Flegel, T.W., Itsathitphaisarn, O., 2016.

Review of current disease threats for cultivated

penaeid shrimp in Asia. Aquaculture 452, 69-87.

Rahman,M.M., Corteel, M., Wille, M., Alday-Sanz,

V.,Pensaert,M.B.,Sorgeloos,P.,Nauwynck,H.J,

2007b. The effect of raising water temperature

to 33 °C in Penaeus vannameijuveniles at

different stages of infection with white spot

syndrome virus (WSSV). Aquaculture 272:

240–245

Tourtip, S., Wongtripop, S., Stentiford, G.D.,

Bateman, K.S., Sriurairatana, S., Chavadej,

J., Sritunyalucksana, K., Withyachumnarnkul,

B., 2009. Enterocytozoon hepatopenaei sp.

Rajendran, K.V., Vijayan, K.K., Santiago, T.C.,

1999.

Experimental

host

range

and

nov.

(Microsporida:

Enterocytozoonidae),

histopathology of white spot syndrome virus

(WSSV) in shrimps, prawns, crabs and lobsters

from India with a note on the carrier/reservoir

hosts. J. Fish Dis22: 183-191.

a parasite of the black tiger shrimp Penaeus

monodon (Decapoda: Penaeidae): Fine structure

and phylogenetic relationships. Journal of

invertebrate pathology 102(1): 21-29.

51

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018

VIỆN NGHIÊN CỨU NUÔI TRỒNG THỦY SẢN II

THE PRESENCE OF WHITE SPOT DISEASES, ACUTE

HEPATOPANCREATIC NECROSIS DISEASES AND

MICROSPORIDIAN IN POSTLARVAE AND GROW-OUT MARINE

SHRIMP IN THE MEKONG RIVER IN 2018

Nguyen Hong Loc¹, Le Hong Phuoc¹*

ABSTRACT

This study was conducted with 800 shrimp postlarvae samples collected at Ninh Thuan, Bình

Thuan, Vung Tau provinces and the Mekong River Delta areas, and 151 farmed shrimp samples

collected at Bac Lieu, Soc Trang, Ben Tre and Tra Vinh provinces. The samples were collected from

Janary to October of 2018 and tested for some dangerous pathogenic agents including WSSV, Vibrio

parahaemolyticus and EHP via PCR method. In dry season, the percentage of postlarvae samples

positive withWSSV, Vibrio parahaemolyticus and EHPwere 0.99%, 6.17% and 6.42%, respectively;

the percentage of farmed shrimp samples positive with WSSV, Vibrio parahaemolyticus and EHP

were 0%, 3.57% and 17.56%, respectively. In rainy season, the percentage of postlarvae samples

positive withWSSV, Vibrio parahaemolyticus and EHPwere 1.27%, 1.77% and 7.09%, respectively;

the percentage of farmed shrimp samples positive with WSSV, Vibrio parahaemolyticus and EHP

were 3.97%, 4.21% and 21.05%, respectively. In comparison with the percentage of postlarve

samples positive with those three pathogenic agents in 2015, 2016 and 2017, the percentage of

postlarve samples positive with V. parahaemolyticus in 2018 was 3.63% that is higher than that of

2017 (2.39%), 2016 (2.42%) and 2015 (0.2%). The postlarvae samples positive with WSSV in 2018

was 1.13% that is also higer than that of 2017 (0.91%)., and lower than that of 2016 (1.7%) and

2015 (3.4%). EHP infection in postlarvae was 6.57% in 2018 and higher than that of 2017 (2.73%),

but is lower than that of 2016 (13.37%) and 2015 (12.21%).

Keywords: WSSV, AHPND, Vibrio parahaemolyticus, EHP, PCR

Ngưꢗi phꢙn biꢆn: TS. Lꢧ Thꢟ Thanh Loan

Ngꢌy nhꢋn bꢌi: 14/12/2018

Ngꢌy thông qua phꢙn biꢆn: 28/12/2018

Ngꢌy duyꢆt đăng: 31/12/2018

¹Southern Monitoring Center for Aquaculture Environment and Epidemics, Research Institute for Aquaculture No.2.

* Email: [email protected]

52

TẠP CHÍ NGHỀ CÁ SÔNG CỬU LONG - SỐ 12 - THÁNG 12/2018