Đồ án Khảo sát một số đặc điểm sinh học của cá chạch lấu (Mastacembelus armatus) giai đoạn bột lên giống

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

CỦA CÁ CHẠCH LẤU (Mastacembelus armatus)

GIAI ĐOẠN BỘT LÊN GIỐNG

Ngành:

CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Chuyên ngành:

Giảng viên hƣớng dẫn: TS. NGUYỄN NHỨT

Sinh viên thực hiện:

NGUYỄN LÊ BÍCH TUYỀN

Lớp: 13DSH03

MSSV: 1311100848

TP. Hồ Chí Minh, 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

CỦA CÁ CHẠCH LẤU (Mastacembelus armatus)

GIAI ĐOẠN BỘT LÊN GIỐNG

Ngành:

CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Chuyên ngành:

Giảng viên hƣớng dẫn : TS. NGUYỄN NHỨT

Sinh viên thực hiện : NGUYỄN LÊ BÍCH TUYỀN

MSSV: 1311100848 Lớp: 13DSH03

TP. Hồ Chí Minh, 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan kết quả này là một phần trong kết quả nghiên cứu của học viên

cao học Nguyễn Hồng Nhựt (Mã số học viên: 1541880007 – Lớp: 15SSH21) , do tôi

và học viên Nguyễn Hồng Nhựt cùng thực hiện. Các nội dung nghiên cứu và kết quả

trong đề tài này là trung thực, chƣa đƣợc công bố dƣới bất kì hình thức nào. Những số

liệu phục vụ cho phân tích, nhận xét, đánh giá do chính ngƣời thực hiện thu thập từ

nhiều nguồn khác nhau và đƣợc ghi cụ thể trong phần tài liệu tham khảo.

Nếu phát hiện có bất kì gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội

dung nghiên cứu của mình.

TP. Hồ Chí Minh, ngày

tháng

năm

Sinh viên

Nguyễn Lê Bích Tuyền

i

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Nhứt, ngƣời thầy đã hƣớng dẫn tận tình

cho tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài.

Trân trọng cảm ơn đến các thầy cô giáo và các anh chị tại Trung tâm quốc gia

Giống hải sản Nam Bộ đã tạo những điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành đồ án tốt

nghiệp.

Ngoài ra cũng xin gửi lời cảm ơn các thầy cô Khoa Công Nghệ Sinh Học – Thực

Phẩm – Môi Trƣờng đã tận tình giảng dạy truyền đạt kiến thức làm nền tảng cho tôi

thực hiện đề tài.

Do kiến thức và thời gian có hạn, không thể tránh khỏi những sai sót về nội dung

và trình bày. Kính mong sự thông cảm và góp ý từ quý thầy cô để tôi có thể củng cố lại

kiến thức và rút kinh nghiệm cho bản thân.

Tôi xin chân thành cảm ơn.

Sinh viên

Nguyễn Lê Bích Tuyền

ii

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN..........................................................................................................i

LỜI CẢM ƠN ..............................................................................................................ii

MỤC LỤC ................................................................................................................. iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .............................................................................vi

DANH MỤC CÁC BẢNG .........................................................................................vii

DANH MỤC CÁC HÌNH .........................................................................................viii

MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1

1. ĐẶT VẤN ĐỀ.......................................................................................................1

2. MỤC TIÊU............................................................................................................2

3. NỘI DUNG THỰC HIỆN .....................................................................................2

CHƢƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................................3

1.1. Một số đặc điểm của cá chạch Lấu (Mastacembelus armatus).........................3

1.1.1. Hệ thống phân loại ...................................................................................3

1.1.2. Đặc điểm phân bố.....................................................................................3

1.1.3. Đặc điểm môi trường sống........................................................................4

1.1.4. Đặc điểm hình thái....................................................................................5

1.1.5. Đặc điểm sinh sản.....................................................................................5

1.1.6. Đặc điểm sinh trưởng ...............................................................................6

1.1.7. Đặc điểm dinh dưỡng................................................................................9

1.2. Chất lƣợng nƣớc ảnh hƣởng đến động vật thủy sản .......................................10

1.2.1. Nhiệt độ nước .........................................................................................10

1.2.2. Độ đục....................................................................................................11

1.2.3. pH...........................................................................................................11

1.2.4. Độ mặn...................................................................................................12

1.2.5. Oxy hòa tan ............................................................................................13

1.2.6. Nitrogen..................................................................................................14

iii

1.3. Nồng độ gây chết 50% cá thể ........................................................................15

CHƢƠNG II. VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...........................17

2.1. Thời gian và địa điểm thực hiện ....................................................................17

2.1.2. Địa điểm nghiên cứu:..............................................................................17

2.2. Đối tƣợng nghiên cứu:...................................................................................17

2.3. Nguyên vật liệu .............................................................................................17

2.4. Phƣơng pháp nghiên cứu ...............................................................................18

2.4.10. Nội dung 1: Khảo sát khả năng tiêu thụ artemia của cá chạch Lấu sau khi

hết noãn hoàn 1 ngày...........................................................................................22

2.4.11. Nội dung 2: Xác định một số chỉ tiêu tăng trưởng của cá chạch Lấu sau

khi hết noãn hoàn (giai đoạn 11 – 75 ngày tuổi) ..................................................25

2.4.12. Nội dung 3: Ảnh hưởng của độ mặn, ammonia tổng, nitrite lên tỷ lệ chết

của cá chạch Lấu.................................................................................................26

2.4.13. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu...................................................28

CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM.....................................................................31

3.1. Nội dung 1: Khảo sát khả năng tiêu thụ Artemia của cá chạch Lấu sau khi hết

noãn hoàn 1 ngày. ...................................................................................................31

3.1.1. Thí nghiệm 1: Xác định loại thức ăn thích hợp cho cá chạch Lấu sau khi

hết noãn hoàn 1 ngày...........................................................................................31

3.1.2. Thí nghiệm 2: So sánh khả năng tiêu thụ Artemia sống và Artemia chết

của cá chạch Lấu giai đoạn 14 ngày tuổi.............................................................32

3.1.3. Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến khả năng bắt mồi

của cá chạch Lấu 14 ngày tuổi.............................................................................34

3.1.4. Thí nghiệm 4: Số lượng Artemia tiêu thụ sau 2 giờ và 24 giờ của cá chạch

lấu

34

Bảng 3. 2. Số lượng Artemia tiêu thụ sau 2 giờ và 24 giờ của cá chạch lấu .........35

3.1.5. Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến hoạt động phân bố của cá chạch

lấu 14 ngày tuổi và 57 ngày tuổi. .........................................................................36

3.2. Nội dung 2: Kết quả của sự phát triển một số đặc điểm hình thái cá chạch lấu

(giai đoạn 14 đến 68 ngày tuổi) ...............................................................................37

iv

3.2.1. Biến động chiều dài, khối lượng và độ rộng miệng cá chạch lấu.............37

3.3. Nội dung 3: Ảnh hƣởng của độ mặn, ammonia tổng, nitrite lên tỷ lệ chết của

cá chạch lấu.............................................................................................................40

CHƢƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...............................................................42

4.1. Kết luận.........................................................................................................42

4.2. Kiến nghị..........................................................................................................43

TÀI LIỆU THAM KHẢO ..........................................................................................44

PHỤ LỤC...................................................................................................................50

v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CO₂

Ctv

D.O

h

Carbondioxide

Cộng tác viên

Dissolved Oxygen (Oxy hòa tan)

Giờ

ITIS

Integrated Taxonomic Information System (Hệ thống

Thông tin phân loại tích hợp)

50% Lethal Concentration (Nồng độ gây chết 50%)

Khí Nitơ

LC₅₀

N₂

NaCl

NaNO₂

NH₃

Natri chlorua (Sodium Chloride)

Natri nitrite

Ammoniac

+

NH₄

Cation ammonium

NH₄Cl

Ammonium Chloride (Ammoni Chlorua)

Nitrito

-

NO₂

-

NO₃

Nitrato

TB

Giá trị trung bình

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

B ả ng 1. 1 Các qu ố c gia châu Á có s ự phân b ố c ủ a cá ch ạ ch L ấ u trong t ự nhiên

(Fishbase, 2014).....................................................................................................4

B ả ng 2. 1. Chuy ển đổ i t ỷ l ệ ph ần trăm sang Probit .....................................................29

B ả ng 3. 1. Kh ả năng nuố t và tiêu hóa tr ứ ng Artemia t ẩ y v ỏ , bùng dù và artemia m ớ i n ở

sau 6h. .................................................................................................................31

B ả ng 3. 2. S ố lƣợ ng Artemia tiêu th ụ sau 2 gi ờ và 24 gi ờ c ủ a cá ch ạ ch l ấ u.................35

+

-

B ả ng 3.3. N ồng độ NH₄, NO₂và NaCl ảnh hƣở ng lên LC₁₀, LC₅₀và LC₉₀củ a cá

ch ạ ch l ấu giai đoạ n cá 10 ngày tu ổ i. Mean: giá tr ị trung bình; S.D: độ l ệ ch chu ẩ n.

............................................................................................................................40

vii

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 1.1. Hình thái cá ch ạ ch L ấu trƣở ng thành (Nguy ễn Văn Triề u, 2010)...................5

Hình 1.2. L ỗ sinh d ụ c cá ch ạ ch L ấ u cái (A) và cá ch ạ ch L ấu đự c (B). Hình ch ụ p trong

quá trình nghiên c ứu đề tà i .....................................................................................6

Hình 1.3. Các giai đoạ n phát tri ể n c ủ a phôi cá ch ạ ch L ấu (Phan Phƣơng Loan, 2010):

(A) bu ồ n tr ứ ng; (B) hai phôi bào; (C) b ố n phôi bào; (D) tám phôi bào; (E) nhi ề u

phôi bào; (F) phôi nang cao; (G) phôi nang th ấ p; (H) phôi mu ộ n; (I) phôi v ị ; (J)

hình thàn h cơ quan; (K) phôi hoàn chỉ nh; (L) cá m ớ i n ở ........................................9

Hình 1.4. T ỷ l ệ thành ph ầ n th ức ăn tự nhiên trong d ạ dày cá ch ạ ch L ấ u (Nguy ễn Văn

Tri ề u, 2010 ).........................................................................................................10

Hình 2. 1 Phƣơng pháp đo độ r ộ ng mi ệ ng cá theo Shirota (1970) ...............................21

Hình 2. 2 Phƣơng pháp đo chiề u dài t ổ ng c ủ a cá ........................................................21

Hình 2.3. B ố trí thí nghi ệ m v ới cƣờng độ ánh sáng khác nhau: (a) b ố trí cƣờng độ ánh

sáng cho cá ch ạ ch l ấ u 14 ngày tu ổ i; (b) b ố trí cƣờng độ ánh sáng cho thí nghi ệ m

ánh sáng cá ch ạ ch l ấ u 57 ngày tu ổ i. .....................................................................24

Hình 2. 4. Chu ẩ n b ị thau thí nghi ệ m ảnh hƣở ng c ủa cƣờng độ ánh sáng đế n ho ạt độ ng

phân b ố cá ch ạ ch l ấ u 14 ngày tu ổ i và 65 ngày tu ổ i...............................................24

Hình 2.5. Thí nghi ệ m ảnh hƣở ng c ủ a n ồng độ mu ốn đế n t ỷ l ệ ch ế t c ủ a cá ch ạ ch L ấ u 10

ngày tu ổ i ..............................................................................................................27

Hình 3.1. Kh ả năng tiêu thụ Artemia s ố ng và Artemia ch ế t c ủ a cá ch ạ ch l ấu giai đoạ n

14 ngày tu ổ i. ........................................................................................................33

Hình 3.2. Ảnh hƣở ng c ủa cƣờng độ ánh sáng đế n kh ả năng bắ t m ồ i c ủ a cá ch ạ ch L ấ u

giai đoạ n 14 ngày tu ổ i..........................................................................................34

Hình 3.3. Ảnh hƣở ng c ủa cƣờng độ ánh sáng đế n ho ạt độ ng phân b ố c ủ a cá ch ạ ch l ấ u:

(A) 14 ngày tu ổ i (vùng 1: 581,7 Lux, vùng 2: 761,4 Lux, vùng 3: 792,7 Lux, vùng

4: 721,8 Lux, vùng 5: 27,8 Lux, vùng 6: 41,2 Lux). (B) 57 ngày tu ổ i (vùng 1:

816,8 Lux, vùng 2: 748,3 Lux, vùng 3: 32,4 Lux, vùng 4: 48,5 Lux, vùng 5: 78,3

Lux, vùng 6: 694,7 Lux). .....................................................................................36

Hình 3.4. T ỷ l ệ phân b ố c ủ a cá ch ạ ch l ấu theo cƣờng độ ánh sáng (A) 14 ngày tu ổ i, (B)

57 ngày tu ổ i .........................................................................................................37

viii

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

MỞ ĐẦU

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Thủy sản là một trong những ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam đang dần

tạo đƣợc uy tín và vị trí trên thị trƣờng quốc tế (Giáng Hƣơng, 2016). Ƣớc tính trong

năm 2016 sản lƣợng thủy sản khai thác khoảng 3,121 triệu tấn, sản lƣợng nuôi trồng

3,603 triệu tấn, giá trị xuất khẩu khoảng 6,99 tỷ USD (Ngô Thế Hiên, 2016). Các mặt

hàng thủy sản của Việt Nam đƣợc xuất sang các thị trƣờng lớn nhƣ Mỹ, EU, Nhật Bản,

Hàn Quốc, Canada và các nƣớc ASEAN (Lê Hằng, 2017).

Cá chạch Lấu (Mastacembelus armatus) là loài thủy sản có nhiều tiềm năng phát

triển. Giá bán cá chạch Lấu trên thị trƣờng khoảng 450 – 500.000 đồng/kg (Lê Huy

Hải, 2013). Cá chạch Lấu có hàm lƣợng protein cao (Ali và ctv, 2013). Nguồn cung

cấp cá chủ yếu ngoài tự nhiên không đủ đáp ứng nhu cầu của ngƣời tiêu dùng (Nguyễn

Văn Triều, 2010). Ở Ấn Độ, cá chạch Lấu đã đƣợc xuất khẩu sang nhiều nƣớc trên thế

giới (Gupta và ctv, 2015).

Các nghiên cứu về cá chạch Lấu trên thế giới còn hạn chế và nhiều thiếu sót

(Gupta và Banerjee, 2016). Đặc điểm hình thái của cá chạch Lấu trƣởng thành đƣợc

nghiên cứu cùng lúc các tác giả: Shashi Kant Nagar và Wali Mohd. Khan (1957), Day

F (1878), Talwar PK và Jhingran AG (1991). Về đặc điểm sinh sản có các nghiên cứu

của Narejo và ctv(2002), Sushant Kumar Verma và Abdul Alim (2014), Uthayakumar

và ctv (2013). Ở Việt Nam có các nghiên cứu của Nguyễn Văn Triều (2010) về sự phát

triển tuyến sinh dục, Phan Phƣơng Loan (2010) xây dựng quy trình sản xuất giống

nhân tạo cá chạch Lấu, Nguyễn Thành Trung và ctv nghiên cứu thử nghiệm sản xuất

giống cá chạch Lấu. Tuy nhiên, chƣa nghiên cứu chi tiết về khả năng tiêu thụ thức ăn

tự nhiên và chất lƣợng nƣớc ảnh hƣởng đến tỷ lệ sống của cá bột để làm cơ sở ƣơng

nuôi.

1

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Thực hiện đề tài “Khảo sát một số đặc điểm sinh học của cá chạch Lấu

(Mastacembelus armatus) giai đoạn bột lên giống” làm cơ sở để xây dựng các hệ thống

ƣơng nuôi cá chạch Lấu đạt hiệu quả cao. Phạm vi đề tài bao gồm xác định một số giới

hạn chỉ tiêu chất lƣợng nƣớc nuôi, loại thức ăn thích hợp cho cá chạch Lấu trong giai

đoạn bột lên giống.

2. MỤC TIÊU

Mục tiêu tổng quát: Xác định một số đặc điểm sinh học của cá chạch Lấu giai

đoạn bột lên giống.

Mục tiêu cụ thể: (1) Xác định một số đặc điểm hình thái của cá chạch Lấu sau khi

hết noãn hoàn (10 – 75 ngày tuổi); (2) Xác định loại thức ăn thích hợp cho cá chạch

Lấu giai đoạn vừa hết noãn hoàn (10 ngày tuổi); (3) Xác định ngƣỡng giới hạn nồng độ

+

-

của độ mặn, NH₄và NO₂trong môi trƣờng ƣơng cá lên tỷ lệ chết (LC₁₀và LC₅₀) của

cá bột chạch Lấu.

3. NỘI DUNG THỰC HIỆN

Nội dung 1: Khảo sát khả năng tiêu thụ Artemia của cá chạch Lấu sau khi hết

noãn hoàn 1 ngày.

Nội dung 2: Xác định một số chỉ tiêu tăng trƣởng của cá chạch Lấu sau khi hết

noãn hoàn (10 – 75 ngày tuổi).

Nội dung 3: Ảnh hƣởng của độ mặn, ammonia tổng, nitrite lên tỷ lệ chết của cá

chạch Lấu.

2

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

CHƢƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1. Một số đặc điểm của cá chạch Lấu (Mastacembelus armatus)

1.1.1. Hệ thống phân loại

1.1.1.1. Hệ thống phân loại cá chạch Lấu theo ITIS (Integrated Taxonomic

Information System):

Giới (Kingdom):

Animalia

Chordata

Ngành (Phylum):

Liên lớp (Superclass): Osteichthyes

Lớp (Class):

Actinopterygii

Liên bộ (Superorder): Acanthopterygii

Bộ (Order):

Họ (Family):

Chi (Genus):

Synbranchiformes

Mastacembelidae

MastacembelusScopoli 1777

Mastacembelus armatus (Lacepède, 1800)

Loài (Species):

1.1.1.2. Tên gọi

Tên gọi theo tiếng Việt: cá chạch Lấu

Tên gọi theo tiếng Anh: zigzag eel, tiretrack eel, spiny eel.

1.1.2. Đặc điểm phân bố

Cá chạch Lấu phân bố ở một số nƣớc châu Á đƣợc ghi nhận và thể hiện ở B ả ng 1. 1. Ở

Việt Nam, cá chạch Lấu phân bố ở Lai Châu, Vũ Quang (Hà Tĩnh), ở lƣu vực sông

Mekông, sông Đăkrông và sông Đà (Fishbase, 2014).

3

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Bảng 1. 1 Các quốc gia châu Á có sự phân bố của cá chạch Lấu trong tự nhiên

(Fishbase, 2014).

Quốc gia

Xuất hiện

môi trƣờng nƣớc ngọt hoặc nƣớc lợ

môi trƣờng nƣớc ngọt

Bangladesh

Ấn độ

Malaysia

Sri Lanka

Bhutan

môi trƣờng nƣớc ngọt

Nepal

môi trƣờng nƣớc ngọt

Trung Quốc

Thái Lan

Campuchia

Indonesia

Lào

môi trƣờng nƣớc ngọt hoặc nƣớc lợ

môi trƣờng nƣớc ngọt

môi trƣờng nƣớc ngọt hoặc nƣớc lợ

môi trƣờng nƣớc ngọt

Việt Nam

Pakistan

Myanma

môi trƣờng nƣớc ngọt

môi trƣờng nƣớc ngọt hoặc nƣớc lợ

1.1.3. Đặc điểm môi trường sống

Cá chạch Lấu sống trong môi trƣờng nƣớc ngọt, ở những đầm lầy, ao, hồ, sông,

suối, nơi nƣớc tĩnh, nền đáy sỏi đá (Roberts, 1993). Nhiệt độ thích hợp trong khoảng

22 – 28^oC (tốt nhất ở 27^oC), pH từ 6,5 – 7,5 (tốt nhất pH = 7) (Fishbase, 2007; Klaus

Riede, 2004).

4

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

1.1.4. Đặc điểm hình thái

Hình 1.1. Hình thái cá chạch Lấu trƣởng thành (Nguyễn Văn Triều, 2010)

Kích thƣớc của cá chạch Lấu trƣởng thành tƣơng đối lớn, tổng chiều dài thân có

thể đạt 90cm, nặng 500g (Anders F. Poulsen và John Valbo-Jørgensen, 2000; Fishbase,

2007). Theo Mai Đình Yên và ctv (1992), cá chạch Lấu có phần đầu nhỏ và nhọn. Dọc

theo đỉnh đầu là vân màu nâu xám. Mắt cá có kích thƣớc nhỏ, nằm ở hai bên vân.

Miệng của cá chạch Lấu nhỏ, trƣớc miệng có nếp da hoạt động đƣợc. Nếp da gồm ba

thùy, mũi trƣớc của cá nằm ở hai thùy bên, có dạng hình ống. Mũi sau nằm ở góc

miệng. Màng mang và eo mang tách rời. Phần thân cá chạch Lấu thon dài, có các vân

màu nâu đậm bao quanh các đốm màu nâu nhạt tạo thành mạng lƣới. Vây ngực tròn,

ngắn. Phần vây lƣng, vây hậu môn và vây đuôi của cá chạch Lấu nối liền nhau.

1.1.5. Đặc điểm sinh sản

Mùa sinh sản của cá chạch Lấu kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8, chủ yếu ở tháng

6 và tháng 7 (Nguyễn Văn Triều, 2010), số trứng dao động từ 580 – 10.980 trứng/cá

cái (Narejo và ctv, 2002). Ở Thái Lan, cá chạch Lấu đẻ trứng ở khu vực có xoáy nƣớc,

trứng cá bám lên các sợi rong và thủy sinh vật (Anders F. Poulsen và John Valbo-

5

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Jørgensen, 2000). Sau khi đẻ trứng, cá đực làm nhiệm vụ bảo vệ trứng, cá cái bơi ra

những khu vực gần ổ trứng (Bhargava, 1958).

Theo Nguyễn Văn Triều (2010) cá chạch Lấu đực và cái phân biệt rõ nhất khi vào

giai đoạn thành thục và trong thời gian sinh sản. Cá chạch Lấu cái có phần thân to và

ngắn hơn, màu nâu nhạt, lỗ sinh dục hơi hồng, tròn và lồi (Hình 1.2A). Ngƣợc lại, cá

chạch Lấu đực có phần thân thon và dài, màu nâu sậm, lỗ sinh dục tròn, lõm và sẫm

màu (Hình 1.2B).

Hình 1.2. Lỗ sinh dục cá chạch Lấu cái (A) và cá chạch Lấu đực (B). Hình chụp

trong quá trình nghiên cứu đề tài

1.1.6. Đặc điểm sinh trưởng

Cá chạch Lấu thành thục lần đầu khi chiều dài cơ thể đạt 29  8,42 cm (Nguyễn

Văn Triều, 2010). Trứng cá chạch Lấu có đƣờng kính trung bình khoảng 0,9 – 2,47

mm (Uthayakumar và ctv, 2013), trứng nở sau khi thụ tinh 24 – 36 giờ, kích thƣớc phôi

khoảng 5 mm (Bhargava, 1958). Từ khi thụ tinh đến khi nở, phôi cá chạch Lấu phát

triển qua các giai đoạn đƣợc thể hiện trong Hình 1.3.

6

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

7

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

8

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

(L)

Hình 1.3. Các giai đoạn phát triển của phôi cá chạch Lấu (Phan Phƣơng Loan,

2010): (A) buồn trứng; (B) hai phôi bào; (C) bốn phôi bào; (D) tám phôi bào; (E)

nhiều phôi bào; (F) phôi nang cao; (G) phôi nang thấp; (H) phôi muộn; (I) phôi

vị; (J) hình thành cơ quan; (K) phôi hoàn chỉnh; (L) cá mới nở

Mùa khô, cá chạch Lấu có thể sống ở các khe nứt hoặc hóc đá trong lòng sông

chứa nƣớc và sau đó chúng di chuyển tìm đến các kênh rạch, ao, hồ, vùng ngập trũng.

Nhƣng ở mừa lũ cá chạch Lấu thƣờng thấy ở kênh rạch, sông, suối và đồng nƣớc

(Anders F. Poulsen và John Valbo-Jørgensen, 2000).

1.1.7. Đặc điểm dinh dưỡng

Theo Nguyễn Văn Triều (2010), cá chạch Lấu có tính chủ động bắt mồi thức ăn

trong tự nhiên là các loài động vật nhỏ. Thức ăn chủ yếu khi giải phẫu dạ dày của cá

chạch Lấu sống ngoài tự nhiên bao gồm các loài cá nhỏ (27,5%), côn trùng (26,2%),

mùn bã hữu cơ (14,2%), giáp xác (13,7%) và các thành phần khác (Hình 1.4).

9