Đề tài Hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh

LỜI CẢM ƠN  
Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến ThS Trần  
Thị Mỹ Hồng, người đã tận tình hướng dẫn, định hướng cho em trong suốt quá  
trình thực hiện đề tài.  
Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các thầy, cô giáo trong Khoa  
SP Tiểu học – Mầm non, Khoa Khoa học Xã hội, Trường Đại học Quảng Bình đã  
tận tình giảng dạy, động viên, khích lệ, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập tại  
trường. Cảm ơn tất cả bạn bè đã lo lắng, động viên, giúp đỡ ủng hộ em trong thời  
gian học tập và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.  
Do điều kiện về thời gian cũng như năng lực nghiên cứu của bản thân còn  
hạn chế, đề tài sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng  
góp của quý thầy cô và các bạn sinh viên để đề tài được hoàn chỉnh hơn.  
Cuối cùng em kính chúc quý thầy cô giáo, chúc các bạn sức khỏe và thành  
công.  
Em xin chân thành cảm ơn!  
Đồng Hới, ngày 19 tháng 05 năm 2018  
Sinh viên thực hiện đề tài  
Mai Thị Mỹ Duyên  
LỜI CAM ĐOAN  
Tôi cam đoan đề tài “Hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi của  
Nguyễn Nhật Ánh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên  
cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chưa công bố nội  
dung này ở bất kỳ đâu. Các số liệu trong đề tài được sử dụng trung thực, nguồn  
trích dẫn có chú thích rõ ràng, minh bạch, có tính kế thừa, phát triển từ các tài  
liệu, tạp chí, các công trình nghiên cứu đã được công bố, các website.  
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi.  
Đồng Hới, ngày 19 tháng 05 năm 2018  
Sinh viên thực hiện đề tài  
Mai Thị Mỹ Duyên  
MỤC LỤC  
A - PHẦN MỞ ĐẦU  
1. Lí do chọn đề tài  
Văn học thiếu nhi là một bộ phận không thể thiếu trong dòng chảy văn học  
Việt Nam với ý nghĩa giáo dục, bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách trẻ em ở mọi lứa  
tuổi khác nhau. Văn học thiếu nhi Việt Nam đến nay đã đạt được những thành tựu  
rất đáng ghi nhận, với đội ngũ nhà văn đông đảo, đa dạng về độ tuổi và phong  
cách, năng động về sức tìm tòi, khám phá, đổi mới tư duy và cách tiếp cận cuộc  
sống với những cây bút khá nổi như Tô Hoài, Phạm Hổ, Trần Hoài Dương, Trần  
Đăng Khoa, Nguyễn Nhật Ánh, Phan Hồn Nhiên, Hoàng Dạ Thi, Nguyễn Ngọc  
Tư, Nguyễn Ngọc Thuần... Viết cho thiếu nhi, những nhà văn luôn cần mẫn sáng  
tạo, mở rộng đề tài và tìm tòi hướng khai thác mới mẻ, đáp ứng nhu cầu thưởng  
thức của độc giả. Họ đã thành công với nhiều mảng đề tài gắn với những suy  
nghĩ, cảm xúc hồn nhiên của trẻ thơ cùng những bài học giáo dục có ý nghĩa nhân  
văn sâu sắc.  
Trong số các tác giả viết cho thiếu nhi nổi bật nhất là Nguyễn Nhật Ánh.  
Xuất hiện trên văn đàn như một hiện tượng văn học, Nguyễn Nhật Ánh là một cây  
bút tài năng với nỗ lực cách tân không ngừng về mặt tư duy cũng như nghệ thuật.  
Mỗi tác phẩm của ông ra đời đều mang tới một ấn tượng mới mẻ cho người đọc.  
Với giọng văn hài hước nhẹ nhàng cùng nghệ thuật phân tích tâm lý sâu sắc  
những trang văn của ông thực sự hấp dẫn các độc giả không chỉ là trẻ em mà cả  
với những ai “từng là trẻ em”. Nguyễn Nhật Ánh đã có một số đầu sách kỉ lục về  
lượng phát hành, có sức chinh phục mạnh mẽ độc giả nhỏ tuổi, đạt nhiều giải  
thưởng cả trong nước và quốc tế. Ông thuộc số những cây bút hiếm hoi được các  
em luôn ngóng đến, tin tưởng, yêu quý. Sáng tác của ông cũng thực sự góp phần  
vào sự đổi mới diện mạo văn học thiếu nhi nước ta vài chục năm nay.  
Từ sau năm 1975, các nhà văn Việt Nam đã thành công trong việc chọn hồi  
ức làm chất liệu sáng tác, đặc biệt là hồi ức tuổi thơ chất chứa nhiều rung cảm.  
Với mỗi con người, tuổi thơ là quãng thời gian đầu đời có ý nghĩa quan trọng để  
định hình nên nhân cách. Tuổi thơ đong đầy kỷ niệm, vụng dại, thơ ngây càng lùi  
xa càng không ngừng quay trở về trong hiện tại. Với văn chương, hồi ức không  
1
   
chỉ là chất liệu mà còn là nhu cầu chiêm nghiệm, nhận thức lại các vấn đề của quá  
khứ, là cách thức bộc lộ cái tôi sâu kín. Sáng tác của Nguyễn Nhật Ánh cũng  
không nằm ngoài mạch chảy này.  
Trong truyện Nguyễn Nhật Ánh, hồi ức có vai trò quan trọng, đặc biệt là hồi  
ức tuổi thơ vốn đã xa xôi. Tìm về quá khứ qua màn sương hoài niệm cũng là tìm  
lại sự vô tư, tìm lại con người thơ dại. Đó không chỉ là đích đến mà còn là cuộc  
hành trình tìm lại bản thể, là sự chiêm nghiệm, nghĩ suy về thời quá vãng bằng cái  
nhìn từng trải và sâu sắc hơn. Phải chăng đây là một trong những lí do khiến tác  
phẩm neo lại bền lâu trong trái tim nhiều thế hệ độc giả?  
Chúng tôi thực sự ấn tượng với truyện viết cho tuổi thơ của Nguyễn Nhật  
Ánh bởi những trang văn hóm hỉnh, giàu ý nghĩa nhân sinh. Nhận thức được ảnh  
hưởng của tác giả đối với văn học thiếu nhi nên chúng tôi quyết định chọn đề tài:  
"Hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh" với mong  
muốn chiếm lĩnh giá trị nhân văn – thẩm mĩ của ngòi bút Nguyễn Nhật Ánh, cũng  
như lí giải sức sống mãnh liệt của tác phẩm trong lòng bạn đọc.  
2. Lịch sử vấn đề  
Xuất hiện trên văn đàn hơn hai mươi năm nay, với tư cách là nhà văn viết  
cho tuổi nhỏ, Nguyễn Nhật Ánh đã góp phần làm khởi sắc văn học thiếu nhi nước  
nhà. Từ thập niên 90 của thế kỉ XX, ông nổi lên như một “hiện tượng tác giả” thu  
hút sự quan tâm, chú ý của giới nghiên cứu, phê bình. Đã có nhiều bài viết đăng  
tải trên báo, tạp chí, internet, các giáo trình, luận văn, luận án nhìn nhận, đánh giá  
tác phẩm của ông ở nhiều phương diện khác nhau.  
Công trình nghiên cứu Truyện viết cho thiếu nhi sau năm 1975 của Lã Thị  
Bắc Lý đề cập đến truyện Nguyễn Nhật Ánh, đặc biệt là bộ Kính vạn hoa như  
những minh chứng cho sự đổi mới của truyện viết cho thiếu nhi Việt Nam sau  
1975 ở các phương diện: đề tài, quan niệm về con người và nghệ thuật. Sau này,  
trong bài viết Cảm nhận về văn học thiếu nhi Việt Nam đầu thế kỉ XXI, tác giả tiếp  
tục nhắc tới Nguyễn Nhật Ánh với tư cách là một trong những “nhà văn giao thời  
của hai thế kỉ”, “là tác giả tiêu biểu nhất của văn học thiếu nhi Việt Nam những  
năm cuối thế kỉ XX” [13].  
2
 
Năm 2013, cuốn Nguyễn Nhật Ánh – hoàng tử bé trong thế giới tuổi thơ (Lê  
Minh Quốc biên soạn) ra đời giúp người đọc có cái nhìn khá đầy đủ về tiểu sử,  
hành trình văn chương Nguyễn Nhật Ánh. Với tình cảm nồng hậu dành cho bạn  
văn đồng hương xứ Quảng, tác giả tập sách nhận định: “Với dòng văn học dành  
cho thiếu nhi và tuổi mới lớn, hiện nay anh (Nguyễn Nhật Ánh) đang giữ một vị  
trí đặc biệt” [20;51].  
Bên cạnh đó trong những năm gần đây có không ít tiểu luận, luận văn của  
sinh viên đại học, cao học chọn truyện Nguyễn Nhật Ánh làm đề tài nghiên cứu.  
Thế giới trẻ thơ qua cách nhìn của Nguyễn Nhật Ánh trong bộ truyện Kính  
vạn hoa (2005) của Phạm Thị Bền là công trình chuyên biệt đầu tiên nghiên cứu  
về văn xuôi Nguyễn Nhật Ánh, đặc biệt về Kính vạn hoa. Lấy trẻ thơ làm hệ quy  
chiếu, nhà văn thể hiện nhận thức về thế giới xung quanh (tự nhiên, xã hội và nội  
tâm con người) qua điểm nhìn của nhân vật trẻ em với các phương thức tiếp cận  
đặc thù (tiếp cận trẻ từ sân chơi, cuộc chơi, từ các vùng miền, hoàn cảnh khác  
nhau). Luận văn còn tìm hiểu nghệ thuật thể hiện thế giới trẻ thơ trong bộ Kính  
vạn hoa trên các phương diện: ngôn ngữ trẻ thơ, nghệ thuật khắc họa chân dung  
nhân vật và âm sắc trẻ thơ trong giọng điệu trần thuật.  
Luận văn Thạc sĩ nghiên cứu về truyện Nguyễn Nhật Ánh còn có Thế giới  
nghệ thuật truyện Nguyễn Nhật Ánh (2009) của Vũ Thị Hương, Yếu tố huyền  
thoại trong truyện Nguyễn Nhật Ánh (2011) của Lê Thị Diệu Phương, Đặc điểm  
truyện Nguyễn Nhật Ánh (2011) của Bùi Thị Thu Thủy... Các luận văn có nhiều  
điểm gặp gỡ nhau nhưng không có đề tài nào đề cập đến vấn đề mà chúng tôi  
khảo sát.  
Mỗi tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh được xuất bản đều được quan tâm thể  
hiện thông qua bài giới thiệu đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng.  
Bài viết mang tính nghiên cứu tổng quát truyện Nguyễn Nhật Ánh phải kể  
đến Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ – Đọc văn xuôi Nguyễn Nhật Ánh của Nguyễn  
Thị Thanh Xuân đăng trên báo Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh, số 237 (ra ngày  
26/12/1996). Theo tác giả bài viết, giá trị độc đáo của truyện Nguyễn Nhật Ánh  
trước hết là thái độ vào cuộc của nhà văn, “nghĩa là Nguyễn Nhật Ánh nắm rõ luật  
3
chơi, tuân thủ nghiêm chỉnh các quy ước tự nhiên giữa những người trẻ tuổi”,  
“nói các ngôn ngữ họ nói, nghĩ những điều họ nghĩ và thấy những gì họ nhìn  
thấy” [24;21].  
Vũ Ân Thy trong Nguyễn Nhật Ánh – người bạn thân mến của độc giả trẻ  
đăng trên báo Sài Gòn giải phóng (1997) đề cao tác phẩm của nhà văn xứ Quảng  
“có sức hấp dẫn lạ và mới. Nó lôi cuốn thiếu nhi và có sức thuyết phục người lớn  
có trách nhiệm với thế hệ trẻ”. Truyện Nguyễn Nhật Ánh “luôn gần gũi như  
truyện dân gian cổ tích, như ước mơ của tuổi thơ mà lại mang tính hấp dẫn hiện  
đại” [23;17].  
Cũng tiếp cận từ phương diện nội dung, Vân Thanh trong Nguyễn Nhật Ánh  
nhà văn thân quý của tuổi thơ đăng trên Tạp chí Văn học số 6- 1998 nhận định:  
“Nguyễn Nhật Ánh thông qua sự sống dung dị và trẻ trung, giúp ta tiếp nhận được  
nhiều vấn đề: lí tưởng sống, tình bạn, tình yêu nam nữ, tình thầy trò, tình yêu quê  
hương” [22;78].  
Ngoài ra có thể kể đến: Chú bé rắc rối của Vân Thanh đăng trên báo Thiếu  
niên tiền phong (1991), Bong bóng lên trời của Ngọc Cúc trên báo Người lao  
động (1991), Quà xuân của các em – Bộ sách Kính vạn hoa của Nguyễn Nhật  
Ánh được tái bản của Lê Hữu Bắc Sơn trên tạp chí Giáo dục (2003) hay Nguyễn  
Nhật Ánh, vẫn thế, với “Lá nằm trong lá” của Thụy Anh trên báo điện tử  
tuoitre.vn (2011), Nước mắt hồi sinh thế giới của Lưu Khánh Thơ trên  
thanhnien.com (2013)... Các bài viết khẳng định sức lôi cuốn của ngòi bút  
Nguyễn Nhật Ánh, cung cấp những thông tin khái quát, những cảm nhận về tác  
phẩm cụ thể của nhà văn.  
Không chỉ chinh phục độc giả trong nước, truyện của Nguyễn Nhật Ánh còn  
được dịch ra một số ngôn ngữ khác, là cầu nối đưa tác giả và văn học thiếu nhi  
Việt Nam đến với bạn bè thế giới. Năm 2004, truyện Mắt biếc được dịch sang  
tiếng Nhật (do Nhà xuất bản Terrainc ấn hành). Dịch giả Kato Sakae tự tin cho  
rằng tác phẩm tái hiện không gian làng quê Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc nên  
không chỉ lớp trẻ mà cả độc giả trung niên Nhật cũng sẽ yêu thích tác phẩm này.  
Năm 2008, tác phẩm Cô gái đến từ hôm qua được Tiến sĩ Maxim Synnerberg –  
4
người biên soạn Từ điển Nga – Việt đề nghị đưa vào giáo trình giảng dạy tiếng  
Việt của Đại học Moscow, Nga.  
Việc Nguyễn Nhật Ánh tham dự Hội thảo quốc tế về văn học thiếu nhi tại  
Stockhom năm 2009 và giải thưởng Văn học ASEAN năm 2010 đã tạo cơ hội  
thuận lợi để tác phẩm của anh đến với độc giả nhiều nước trên thế giới.  
Như vậy, tác phẩm Nguyễn Nhật Ánh viết cho thiếu nhi không chỉ chạm tới  
trái tim của bạn đọc trong nước mà đã vượt qua khoảng cách địa lý, tạo được sự  
đồng cảm với độc giả nước ngoài. Văn chương là con đường đẹp đẽ để dân tộc  
này đến với dân tộc khác. Với ý nghĩa đó, truyện Nguyễn Nhật Ánh là nhịp cầu  
hòa bình nối kết tâm hồn độc giả, nối kết văn học Việt Nam với thế giới.  
Số lượng ý kiến phong phú chứng tỏ sự quan tâm đông đảo của các nhà  
nghiên cứu, phê bình, các nhà văn và độc giả đối với “hiện tượng” Nguyễn Nhật  
Ánh. Tác phẩm của ông được tiếp cận, soi chiếu từ nhiều góc độ: tính giáo dục,  
thế giới trẻ thơ đa dạng, nghệ thuật kể chuyện...  
Các sáng tác viết cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh đã được rất nhiều nhà  
nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm, song nghiên cứu về hồi ức trong truyện  
thiếu nhi của ông còn ít, mới chỉ dừng lại ở nhận xét ngắn gọn trong các bài viết.  
Theo Lê Minh Quốc, “quê nhà là sự ám ảnh lâu dài trong tâm trí nhà văn”  
[20;55], “khi viết về kỉ niệm, trang viết của ông được dịp phiêu lãng nhẹ nhàng và  
giàu cảm xúc như thơ” [20;57]. Thái Phan Vàng Anh khi nghiên cứu người kể  
chuyện trong văn Nguyễn Nhật Ánh nhận xét: “nhà văn thường chọn cách kể từ  
ngôi thứ nhất- người kể chuyện “tôi”, khiến cho truyện Nguyễn Nhật Ánh có tính  
chất hồi ức”[1;61]. Còn Nguyễn Thị Thanh Xuân chỉ ra khi viết về những bâng  
khuâng rung cảm đầu đời, Nguyễn Nhật Ánh “tựa quá nhiều vào quá khứ. Quan  
màn sương hoài niệm, những mối tình mới chớm đề buồn, dở dang và gắn liền  
với một nhân dáng” [24;25].  
Có thể thấy truyện Nguyễn Nhật Ánh dùng hồi ức làm chất liệu không nằm  
ngoài dòng chảy văn học thiếu nhi Việt Nam sau 1975. Tuy nhiên, các ý kiến  
nhận định về vấn đề này còn rất ít ỏi, chưa khái quát. Cho đến nay, chưa có bài  
viết, công trình nào nghiên cứu hồi ức tuổi thơ trong sáng tác Nguyễn Nhật Ánh  
5
như một đối tượng khoa học thực sự. Do vậy, thực hiện đề tài này, chúng tôi  
mong muốn góp thêm một cách tiếp cận văn chương Nguyễn Nhật Ánh và có  
thêm những tri thức quý báu cho công việc học tập và giảng dạy sau này.  
3. Đối tưꢀng và phꢁm vi nghiên cꢂu  
3.1. Đꢀi tưꢁng nghiên cứu  
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hồi ức tuổi thơ trong sáng tác viết cho  
thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh.  
3.2. Phꢂm vi nghiên cứu  
Chúng tôi khảo sát một số sáng tác viết cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh.  
4. Phương phꢃp nghiên cꢂu  
Chúng tôi chủ yếu sử dụng các phương pháp cơ bản sau:  
- Phương pháp phân tích – tổng hợp: được dùng trong việc phân tích các  
luận chứng, từ đó có những đánh giá và kết luận khách quan, khoa học.  
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: nhằm chỉ ra những nét chung và nét độc  
đáo riêng của các tác phẩm viết cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh.  
- Phương pháp hệ thống: nhằm liệt kê các tác phẩm viết cho thiếu nhi có sử  
dụng chất liệu hồi ức của Nguyễn Nhật Ánh, đồng thời hệ thống các luận chứng  
để nhìn nhận rõ hơn những đặc điểm xuyên suốt, nhất quán trong sáng tác của  
Nguyễn Nhật Ánh.  
-
Ngoài ra, đề tài còn sử dụng các phương pháp khác như phương pháp liên  
ngành, phương pháp loại hình,....  
5. Đꢄng gꢄp mꢅi cꢆa đề tài  
- Về lý luận: Đề tài nghiên cứu hồi ức tuổi thơ trong sáng tác viết cho thiếu  
nhi của Nguyễn Nhật Ánh, qua đó góp phần khẳng định phong cách Nguyễn Nhật  
Ánh trong văn học thiếu nhi Việt Nam đương đại.  
- Về thực tiễn: Đề tài góp phần vào việc tiếp nhận, tìm hiểu, nghiên cứu về  
hồi ức tuổi thơ trong sáng tác viết cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh, từ đó là tài  
liệu cho giáo viên, sinh viên, quý bậc phụ huynh quan tâm và tham khảo.  
6
         
6. Cấu trúc đề tài  
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảonội dung đề tài được triển  
khai trong 3 chương:  
Chương 1: Nguyễn Nhật Ánh- nhà văn thân quý của tuổi thơ.  
Chương 2: Những hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi của Nguyễn  
Nhật Ánh.  
Chương 3: Nghệ thuật thể hiện hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi  
của Nguyễn Nhật Ánh.  
7
 
B- PHẦN NỘI DUNG  
Chương 1: NGUYỄN NHẬT ÁNH - NHÀ VĂN THÂN QUÝ  
CỦA TUỔI THƠ  
1.1. Cuộc đời  
Nguyễn Nhật Ánh sinh ngày 7.5.1955 tại xã Bình Quế, huyện Thăng Bình,  
tỉnh Quảng Nam. Ông có nhiều bút danh khác nhau như: Anh Bồ Câu, Chu Đình  
Ngạn, Đông Phương Sóc, Sóc Phương Đông…tuổi thơ của ông gắn liền với vùng  
quê Quảng Nam, một vùng quê nghèo nhưng phong cảnh nên thơ hữu tình, và  
chính gia đình, quê hương là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn của Nguyễn  
Nhật Ánh để mỗi khi hồi tưởng lại, nó như một thước phim quay chậm không có  
điểm dừng. Và ông đã dồn tất cả tình yêu ấy vào những trang văn, trang thơ của  
mình: “Tôi viết về Bình Quế trong Mắt Biếc, Bình Tú trong Đi qua hoa cúc, Bình  
Trung trong Hạ Đỏ và Tam Kỳ trong Hoa hồng xứ khác” [2;25]. Những kỉ niệm  
có ở quê hương của một cậu học trò tinh ý, giàu tình cảm đã trở thành nguồn cảm  
hứng, là chất xúc tác bất tận tạo nên cái “tạng” hợp trẻ con và một cây bút gắn bó  
với trẻ con ở Nguyễn Nhật Ánh. Ông từng chia sẻ: khi đi vào con đường văn  
chương, ông viết đủ thứ nhưng chủ yếu là viết cho thiếu nhi, ông nhận thấy đây là  
mảng đề tài hợp với tạng chất của mình. Ông luôn bị “ám ảnh bởi kí ức tuổi thơ”  
và nó trở thành mãnh lực lôi cuốn nhà văn trong sự nghiệp sáng tác củamình.  
Năm 13 tuổi, Nguyễn Nhật Ánh đã có bài thơ đăng báo đầu tiên Thành phố  
tháng tư, trong thời gian học trung học ông đã có các tác phẩm thơ truyện in trên  
các báo Tuổi Ngọc, Phổ Thông, Hoa tình thương và tạp chí Văn nghệ(Sài  
Gòn)…Ngay từ nhỏ, Nguyễn Nhật Ánh đã đam mê đọc sách và tập tành viết lách:  
“Thuở bé, tôi rất mê đọc sách. Tôi bị quyến rũ bởi các tác phẩm của Thạch Lam,  
Khái Hưng, Tô Hoài, Thế Lữ, đắm chìm trong những trang sách của Edmond de  
Amicis (Tâm hồn cao thượng), Victor Hugo (Những người khốn khổ), Hector  
Malot (Không gia đình), và tôi mơ ước saunày mình sẽ trở thành nhà văn. Lớn  
lên, qua nhiều khúc quanh của cuộc đời, cuối cùng tôi cũng trở thành nhà văn và  
sống được bằng chính cái nghề mình yêu thích từ thuở ấu thơ, đó là hạnh phúc  
lớn lao đối với tôi. Nếu bây giờ tôi kiếm được rất nhiều tiền mà không phải bằng  
8
     
nghề mình yêu thích, có lẽ tôi không cảm thấy hạnh phúc thực sự” [2;14].  
Niềm đam mê văn chương cùng với vốn sống phong phú đã tạo nên phong  
cách và giá trị trong những tác phẩm của ông. Những năm tháng tình nguyện  
tham gia phong trào Thanh niên xung phong, trải qua những vất vả thiếu thốn về  
vật chất nhưng lại đầy ắp tình người, tình đồng đội đã giúp ông viết nên những  
vần thơ cháy bỏng, đầy khát vọng và niềm tin vào cuộc sống: “Môi trường Thanh  
niên xung phong đã rèn luyện tôi thành một con người biết vượt khó, có nghị lực,  
luôn yêu đời. Nó giúp cho con người sáng tác của tôi có một niềm tin và cái nhìn  
trong trẻo với cuộc sống. Nếu không có thời gian đi Thanh niên xung phong thì  
không hẳn tôi đã có những trang viết tươi tắn như bây giờ” [19;18]. Năm 1973,  
ông vào Sài Gòn theo học ngành sư phạm, những năm tháng dạy học, sống lại  
trong môi trường trong sáng và thánh thiện của tuổi học trò những trang viết của  
ông đậm chất thơ trong trẻo, nhẹ nhàng, mang tính hướng thiện và giáo dục cao.  
Không những thế, Nguyễn Nhật Ánh cũng từng hăng hái tham gia các hoạt động  
Đoàn tổ chức các hoạt động cho thiếu nhi. Công việc viết báo phụ trách trang  
thiếu nhi giúp nhà văn nắm bắt những vấn đề nhạy cảm trong cuộc sống hiện tại  
của thanh thiếu niên và đi vào những trang viết của ông như một yếu tố kích thích  
trí tò mò và lôi cuốn người đọc.  
Khi cầm bút, nhà văn ý thức về trách nhiệm của mình. Để có vốn hiểu biết  
phong phú về thế giới học trò, ông đã sưu tầm các loại SGK từ lớp 1 đến lớp 12  
về đọc để nắm sát chương trình học phổ thông hiện nay, đăng ký lớp học tiếng  
Anh buổi tối để có cơ hội quan sát, nắm bắt những “sự kiện” tronglớp học hay  
tâm tình, trò chuyện với chính con gái cũng như các bạn của con gái mình.  
Nhận xét về Nguyễn Nhật Ánh, tác giả Vân Thanh viết: “Nếu trong thời kì  
chống Mỹ ở miền Bắc hiện tượng Trần Đăng Khoa đã gây nên sự phấn chấn cho  
nhiều giới người đọc, cả người lớn lẫn trẻ con, cả trong nước lẫn cả thế giới, thì  
trong công cuộc Đổi mới hôm nay Nguyễn Nhật Ánh là một nhà văn được lớp trẻ  
vô cùng gần gũi và yêu mến” [22;57].  
Như vậy, với tính cách, tâm hồn, trải nghiệm nghề nghiệp và tấm lòng, tâm  
huyết của một nhà văn chân chính, chuyên tâm viết cho thiếu nhi, Nguyễn Nhật  
9
Ánh xứng đáng là một tên tuổi để lại dấu ấn đậm nét trong lòng độc giả văn học  
thiếu nhi đương đại.  
1.2. Sự nghiệp sꢃng tꢃc  
Với niềm say mê văn chương, Nguyễn Nhật Ánh đến với nghiệp cầm bút  
như một điều tất yếu. Xuất phát điểm từ thơ ca, ông là tác giả của 5 tập thơ:  
Thành phố tháng Tư (in chung với Lê Thị Kim, 1984), Đầu xuân ra sông giặt áo  
(1986), Thơ tình Nguyễn Nhật Ánh (1988), Lễ hội của đêm đen (1994) và Tứ tuyệt  
cho nàng (1994), trong đó, nhiều bài thơ được phổ nhạc: Thành phố, tình yêu và  
nỗi nhớ, Đầu xuân ra sông giặt áo, Như là cổ tích...  
Đến với văn xuôi từ những năm 80 của thế kỉ XX, cho đến nay, Nguyễn  
Nhật Ánh vẫn luôn trung thành với những sáng tác cho tuổi thơ và tuổi mới lớn.  
Tác giả viết cho thế hệ trẻ với niềm yêu mến, sự đồng cảm và lòng nhiệt tình  
không thay đổi theo thời gian. Có thể nói, cho đến thời điểm này, Nguyễn Nhật  
Ánh là nhà văn viết cho thiếu nhi có nhiều đầu sách nhất Việt Nam, đến nay ông  
đã có gần 100 tác phẩm được xuất bản. Không chỉ nhiều về số lượng, tác phẩm  
của Nguyễn Nhật Ánh còn nhận được nhiều giải thưởng cao quý và đặc biệt là sự  
đón đọc của đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước.  
Nguyễn Nhật Ánh đã đóng góp cho nền VHTN Việt Nam một khối lượng  
tác phẩm đồ sộ ở nhiều thể loại, trong khoảng 15 năm, ông đã có trên 40 tập  
truyện ngắn viết cho thiếu nhi. Trong đó có 2 bộ truyện nhiều tập: Kính vạn hoa,  
dài 45 tập do Nhà xuất bản Kim Đồng in từ năm 1995 đến 2002; Chuyện xứ Lang  
Biang, dài 4 tập do Nhà xuất bản Kim Đồng in từ năm 2004 đến năm 2005. Đặc  
biệt, bộ Kính vạn hoa được Trung ương Đoàn Thanh Niên Cộng sản Hồ Chí Minh  
trao huy chương “Vì thế hệ trẻ” và được Hội nhà văn Việt Nam trao tặng thưởng.  
Đến với các tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh, người đọc luôn thấy được sự  
dí dỏm, nhẹ nhàng của nhà văn như trong: Buổi chiều Window, Trại hoa vàng, Cô  
gái đến từ hôm qua, Phòng trọ ba người, Bồ câu không đưa thư…những nhân vật  
của Nguyễn Nhật Ánh đều nghịch ngợm nhưng hồn nhiên, vô tư với tình bạn  
trong sáng và cả những rung cảm rất chân thật theo kiểu “tình học trò” những  
nhân vật ấy không hề xa lạ hay đến từ một xứ sở nào khác mà đích thực là họ  
10  
 
bước ra từ cuộc sống của mỗi chúng ta.  
Bằng những thấu hiểu về những chuyển biến tâm lý của lứa tuổi mới lớn với  
những rung động bất thường đến khó hiểu, nhà văn viết về tình yêu của thanh  
thiếu niên một cách chân thực nhưng không kém hấp dẫn như trong Thằng quỷ  
nhỏ, Cô gái đến từ hôm qua, Mắt biếc…Nguyễn Nhật Ánh cũng đi sâu vào khai  
thác những chủ đề về chuyện trường lớp, bài vở, mối quan hệ với thầy cô, gia  
đình và đặc biệt là tình bạn như trong 45 tập Kính vạn hoa, Cho tôi xin một vé đi  
tuổi thơ…  
Trong các tác phẩm của mình, nhân vật chính thường xưng “tôi”, nó trở  
thành một lối kể chuyện quen thuộc nhưng không gây cảm giác nhàm chán cho  
người đọc. Ngược lại, nó tạo cho người đọc những trải nghiệm thú vị “trở về tuổi  
thơ qua từng trang sách” bởi nhà văn viết văn không phải dành cho trẻ em mà  
“viết cho những ai đã từng là trẻ em”. Nhà văn bằng ngòi bút của mình đã đưa  
độc giả trở về sân ga tuổi thơ của mình.  
Bên cạnh đó, độc giả còn biết đến nhà văn xứ Quảng với bút danh Anh Bồ  
Câu phụ trách chuyên mục gỡ rối tơ lòng cho tuổi hoa, bút danh Chu Đình Ngạn  
bình luận thể thao hấp dẫn.  
1.3. Quan niệm sꢃng tꢃc cho thiếu nhi  
Viết cho tuổi thơ, nhà văn kể cho các em câu chuyện giản dị, gần gũi của  
chính các em xoay quanh chuyện học, chuyện chơi hay những những bâng  
khuâng, rung động trước người khác giới bằng văn phong dí dỏm nhưng không  
kém phần tinh tế. Sự thống nhất trong đề tài và bút pháp thể hiện được xuất phát  
từ quan niệm sáng tác cho thiếu nhi của nhà văn.  
Nguyễn Nhật Ánh bắt đầu cầm bút khi nền văn học nước nhà đang trên đà  
đổi mới cả về tư duy sáng tác cũng như phương thức thể hiện. Văn học từ cảm  
hứng sử thi dần chuyển sang cảm hứng thế sự - đời tư. Văn học thiếu nhi cũng  
không nằm ngoài quỹ đạo ấy. Trước yêu cầu của thời đại, Nguyễn Nhật Ánh cũng  
như các nhà văn viết cho thiếu nhi khác đều trăn trở đi tìm cho mình một quan  
niệm văn chương phù hợp. Quan niệm ấy sẽ chi phối mạnh mẽ tới toàn bộ hành vi  
sáng tạo, làm nên một Nguyễn Nhật Ánh – “hoàng tử bé trong thế giới tuổi thơ”  
11  
 
(Lê Minh Quốc).  
Là một cây bút chuyên nghiệp, Nguyễn Nhật Ánh quan niệm nhà văn khi  
viết cho thiếu nhi “là trụ đỡ tinh thần cho các em”. Những năm 80 của thế kỉ XX,  
sách khiêu dâm chép tay như nạn dịch lây lan đe dọa những tâm hồn trong trẻo và  
cho đến nay, nguy hại của “văn hóa đen” vẫn đang rình rập lứa tuổi học đường.  
Trong bối cảnh đó, truyện Nguyễn Nhật Ánh đã kéo người đọc đến với sự lành  
mạnh, trong sáng đúng với lứa tuổi hồn nhiên. Nhà văn “trở thành lá chắn cho tâm  
hồn học trò” (Đỗ Trung Quân), đưa đến tiếng cười dí dỏm, nghịch ngợm để các  
em yên tâm mà vui sống.  
Nguyễn Nhật Ánh cho rằng: “Là một nhà văn chuyên tâm viết cho thanh  
thiếu niên, tôi nghĩ công việc của tôi là giúp cho các bạn đọc trẻ giàu có cảm xúc  
hơn, qua đó sống tốt hơn” [dẫn theo Hiện tượng NNA]. Tác giả đưa trẻ thơ vào thế  
giới kì diệu của chữ nghĩa và sự tưởng tượng, bồi đắp tâm hồn thơ ngây, thuần phác  
của các em để khi lớn lên, giã từ sân ga tuổi nhỏ, các em sẽ có cái nhìn điềm tĩnh hơn  
vào cuộc sống, nuôi dưỡng những tình cảm thiêng liêng, cao quý của con người.  
Tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh luôn hướng tới hai yếu tố: “Trẻ em khen  
hay và phụ huynh khen tốt”, nghĩa là vừa đảm bảo được tính thẩm mĩ hợp với gu  
mĩ cảm của trẻ em nhưng vừa phải có ý nghĩa giáo dục. Tuy nhiên, Nguyễn Nhật  
Ánh không trói văn học vào cái khung “văn dĩ tải đạo” mà mở rộng đường biên  
của chức năng văn học. “Nhà văn viết cho thiếu nhi bao giờ cũng đồng thời là một  
nhà giáo dục” nhưng làm thế nào để thực hiện vai trò giáo dục ấy thì không đơn  
giản. Để thành công, “nhà văn viết cho thiếu nhi phải là nhà giáo dục bẩm sinh.  
Tính giáo dục trong tác phẩm nếu được thấm nhuần bởi trái tim thì sẽ tránh được  
sự gượng gạo so với khi nó bị áp đặt bởi lí trí” [6;10]. Trong suốt hành trình sáng  
tác cho thiếu nhi, Nguyễn Nhật Ánh “viết hồn nhiên như cậu học trò ngồi viết  
truyện đời mình”. Không định trở thành người hướng dẫn, dạy dỗ tuổi nhỏ bằng  
những lời giáo huấn nặng nề, ông làm người bạn tâm tình của trẻ thơ, kể cho các  
em nghe những câu chuyện của tâm hồn.  
Nguyễn Nhật Ánh đã trở thành một nhà văn, một người bạn, một nhà tâm lí,  
một nhà giáo dục đối với thanh thiếu niên và những bậc phụ huynh với văn phong  
12  
giản dị nhưng không cẩu thả, lối viết quen thuộc nhưng không sáo mòn. Những  
áng văn của Nguyễn Nhật Ánh trở nên sâu lắng, cấu tứ và cách nhìn cũng đầy  
mới lạ, hấp dẫn.  
1.4. Vai trò cꢆa hồi ꢂc trong sꢃng tꢃc viết cho thiếu nhi cꢆa Nguyễn  
Nhật Ánh  
1.4.1. Khái niệm “hồi ức”  
Trong tiếng Hán, “về, đi rồi trở lại nghĩa là hồi” [3;124], “ức” có nghĩa: 1.  
Nhớ tương ức: cùng nhớ nhau [3;257]; 2. Ghi nhớ, nhớ chôn vào tim óc gọi là kí  
ức . “Hồi ức” hiểu một cách đơn giản là nhớ lại những điều đã qua.  
Từ điển tiếng Việt định nghĩa “hồi ức” là “nhớ lại điều bản thân đã trải qua  
hoặc một cách có chủ định”[17;594].  
Con người - chủ thể của hồi ức làm sống lại những hình ảnh, sự việc trong  
quá khứ từ trí nhớ của mình. Do đó, hồi ức thuộc về kinh nghiệm cá nhân, in đậm  
dấu ấn chủ thể. Cùng một sự vật nhưng do sự quan tâm khác nhau, những mối  
liên hệ khác nhau mà hồi ức về nó trong mỗi cá nhân không giống nhau.  
Hồi ức có vai trò rất quan trọng trong sáng tạo văn học. Hồi ức thường là  
những ấn tượng, những kỉ niệm sâu sắc trong quá khứ nhưng có sức ám ảnh lâu  
bền đối với con người. Nó có thể là những bước ngoặt làm thay đổi số phận hoặc  
thay đổi tư tưởng, nhận thức của con người trước đó thành con người hiện tại. Vì  
vậy, hồi ức góp phần thể hiện thế giới nội tâm của người kể. Mặt khác, tái hiện lại  
quá khứ cũng là cách tự nhận thức những điều đã qua. Hồi ức, do đó là hành vi  
tìm lại chính mình cũng như chiêm nghiệm, suy tư về cuộc đời.  
Hồi ức có thể được thể hiện thông qua những kỉ niệm, giấc mơ hay qua sự  
liên tưởng. Sự hoài nhớ có thể bắt đầu từ một số hình ảnh, sự kiện gợi nhắc đến  
quá khứ (hồi ức không chủ ý). Cũng có khi người kể nhớ lại những sự việc, kỉ  
niệm một cách có chủ định (hồi ức chủ ý).  
Hồi ức thuộc về quá khứ - một quá khứ đã xa nên sự việc, hình ảnh được  
tái hiện đôi khi không nguyên vẹn, không trùng khít với những gì đã diễn ra  
trong thực tế. Mức độ của sự trùng hợp còn phụ thuộc vào tâm trạng của người  
13  
   
kể, vào độ dài của thời gian lâu hay mới diễn ra của sự kiện được nhớ lại và cả ý  
nghĩa của nó với người kể.  
Nói hồi ức là một chất liệu cũng bao hàm nó là một phương thức biểu đạt  
vì thực tế nhà văn chọn chất liệu nào là đã chọn một cách ứng xử với nghệ thuật,  
với bạn đọc. Bởi vậy, chất liệu của nghệ thuật không bao giờ đơn giản chỉ là  
“vật liệu” khách quan. Nó thấm đẫm tính chủ quan của sự lựa chọn. Với nhân  
vật là người lớn, khái niệm “hồi ức” thường chỉ một quá khứ đã lùi xa, nhưng  
với nhân vật trẻ em thì “hồi ức” có thể là một quá khứ rất gần như một vài năm  
trước đó. Với tuổi nhỏ, mỗi khoảng thời gian đều được cảm nhận khác người  
trưởng thành.  
1.4.2.Vai trò của hồi ức trong sáng tác viết cho thiếu nhi của Nguyễn  
Nhật Ánh  
Hồi ức là một loại chất liệu nghệ thuật được Nguyễn Nhật Ánh rất ưa  
chuộng. Truyện của ông luôn là “những phản quang của kỉ niệm”. Theo tác giả,  
tác phẩm “được hình thành từ ba nguồn: kí ức, sự quan sát và óc tưởng tượng.  
Tuy nhiên, với một nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi, sự huy động kí ức được  
xem là chủ yếu” [22;8]. Chất liệu sáng tác của Nguyễn Nhật Ánh bắt nguồn từ  
hiện thực cuộc sống nhưng là hiện thực đã đi vào kí ức, trở thành những trải  
nghiệm khó quên trong cuộc đời tác giả: “Tôi biến hóa những kỉ niệm vào trang  
viết. Mỗi người trong cuộc đời đều có những vui buồn sướng khổ. Sống tận cùng  
đến tất cả những cảm xúc của mình là chất liệu cho nhà văn”(Báo mới online).  
Ông viết về thiếu nhi như lật giở kí ức của chính mình. Với ý nghĩa đó, hồi ức  
tuổi thơ có vai trò như cánh cửa mở ra thế giới truyện Nguyễn Nhật Ánh.  
Chất liệu hồi ức trong tác phẩm Nguyễn Nhật Ánh là những hình ảnh, sự  
việc có cơ sở từ cuộc đời tác giả nhưng được bao phủ bởi sự hư cấu, được chắt lọc  
qua lăng kính cá nhân để phù hợp với ý đồ sáng tạo nghệ thuật. Nhà văn sử dụng  
hồi ức ở các mức độ khác nhau. Có khi hồi ức được “pha loãng”, mờ nhòe với trí  
tưởng tượng, chỉ còn là những tiểu tiết nhỏ trong tác phẩm; có khi hồi ức lại dày  
đặc thể hiện qua không gian, nhân vật...  
Ở mức độ thứ nhất, nhiều sáng tác của nhà văn đất Quảng có cốt truyện hoàn  
14  
 
toàn hư cấu, nhân vật đa phần là sản phẩm của tưởng tượng như: Thằng quỷ nhỏ,  
Nữ sinh, Bồ câu không đưa thư, Buổi chiều Windows, Phòng trọ ba người, Chú  
bé rắc rối, Bàn có năm chỗ ngồi, Thiên thần nhỏ của tôi, Bong bóng lên trời...Dù  
mang tính hư cấu nhưng chúng không phải không chứa đựng kỉ niệm của tác giả.  
Quỳnh trong Thằng quỷ nhỏ phảng phất bóng hình nhà văn trong những ngày  
tháng vất vả phải đi đẩy xe để kiếm sống. Khu vườn với chiếc giếng phủ rêu trong  
Thiên thần nhỏ của tôi như bước ra từ tuổi thơ người viết. Rồi Buổi chiều  
Windows chứa đựng kỉ niệm của nhà văn về ngày đầu làm quen với máy tính...  
“Ở đây, không thiếu những tình tiết, những mẩu đối thọai được "bóc ra" từ cuộc  
đời thực. Nếu không có những điểm xuyết quan trọng này, sức tưởng tượng của  
người viết dù có phong phú đến đâu, những trang sách cũng dễ dàng rơi vào chỗ  
gượng ép, giả tạo và những độc giả hồn nhiên sẽ nhanh chóng phát hiện ra ngay”  
[25;179-180].  
Sử dụng chất liệu hồi ức ở mức độ cao hơn, nhiều tác phẩm như Mắt biếc,  
Hoa hồng xứ khác, Còn chút gì để nhớ, Hạ đỏ, Đi qua hoa cúc... là những ngọn  
nến được thắp lên từ hồi ức xưa cũ, tái hiện một đoạn đời tác giả. Mắt biếc chứa  
đựng những kỉ niệm của Nguyễn Nhật Ánh về làng Đo Đo. Còn chút gì để nhớ  
viết về thời kỳ nhà văn khăn gói vào Sài Gòn thi đại học... “Bao giờ đọc lại những  
tác phẩm này, lòng tôi (Nguyễn Nhật Ánh) cũng bùi ngùi vô hạn. Nỗi bâng khuân  
này cũng giống hệt như một sớm mai nào nắng mới, mẹ ta sọan hòm quần áo cũ  
đem phơi, ta chợt bắt gặp chiếc áo mặc cách đây năm, bảy năm về trước. Chiếc áo  
bây giờ không mặc được nữa, vải đã cũ sờn mà sao chỉ vừa nghe thoang thoảng  
mùi long não, lòng ta đã vội rưng rưng!” [25;180]. Lấy hồi ức làm điểm tựa,  
xuyên suốt nhiều thiên truyện là hình ảnh nhân vật “tôi” - “chú bé đa cảm, mơ  
mộng, thiên về sách vở hơn hoạt động thực tiễn, rất nghịch ngợm giữa bạn bè  
cùng giới mà lại nhút nhát trước bạn gái và thường cam chịu những thiệt thòi.  
Chú bé ấy yêu thiên nhiên, gắn bó với quê hương, quá khứ và thiếu tự tin khi hội  
nhập vào thế giới thị thành...”. Nhân vật này phảng phất nét tính cách quen thuộc  
của tác giả, có thể xem như biến thể của nhà văn, “được Nguyễn Nhật Ánh huy  
động cả kí ức, tình yêu quê hương và cả sức ám ảnh của kỉ niệm để thể hiện”.  
Hình ảnh làng quê trong các tác phẩm phần lớn được nhà văn tái hiện từ nỗi  
15  
hoài nhớ cố hương: “Tôi nhớ ngôi chợ đêm lấp lánh ánh đèn, nhớ những đoàn  
xiếc lưu diễn thỉnh thoảng vẫn đến làng tôi và làm bọn trẻ con chúng tôi kiếp vía  
với những con trăn lớn quấn quanh cổ bọn người bán dạo. Tôi nhớ những cái  
giếng trên con đường cuối chợ ba tôi vẫn dẫn tôi đi tắm vào những đêm trăng  
sáng trên đường làng” [25;22-23]. Những kỉ niệm, những vùng đất, những gương  
mặt bạn bè ấu thơ thi nhau hiện lên trong hết cuốn sách này đến cuốn sách khác.  
Nguyễn Nhật Ánh “viết về Bình Quế trong Mắt biếc, Bình Tú trong Đi qua hoa  
cúc, Bình Trung trong Hạ đỏ và... Tam Kỳ trong Hoa hồng xứ khác” [25;180].  
Nhân vật trong truyện Nguyễn Nhật Ánh như bước ra từ kỉ niệm của nhà văn  
nhưng được tái hiện qua lăng kính của người nghệ sĩ nên không hoàn toàn trùng  
khít với ngoài đời. Nhân vật Ngữ, Nghị, Hòa lé, "giáo sư" Bá và Khoa trong Hoa  
hồng xứ khác mang dáng dấp của bạn bè Nguyễn Nhật Ánh cùng học 11C Trần  
Cao Vân niên khóa 1971-1972: Tôn Thất Cẩm, Nguyễn Thanh Hải, Nguyễn Văn  
Dũng, Lâm Hòa và dĩ nhiên cả chính nhà văn. Tuy nhiên, khi bước vào tác phẩm,  
những nhân vật đó đã được “định dạng” lại để phù hợp với ý đồ sáng tạo của nhà  
văn. Lâm Hòa không biết hát, cũng không lé. Nhưng nhân vật Hòa lé trong truyện  
lại hát rất hay. Nguyễn Thanh Hải khi biến thành "giáo sư" Bá đã bị buộc mang  
thêm một đôi kiếng cận mà thực ra hắn không có. Nguyễn Văn Dũng hồi đó đã  
làm thơ hay, khi bị bắt lính ký bút hiệu Ngữ Luân đăng thơ ở Văn và Tuổi Ngọc  
nhưng chưa bao giờ vứt bài của Nguyễn Nhật Ánh như tay chủ bút Ngữ hắc ám ...  
Sử dụng hồi ức là chất liệu khiến tác phẩm trở nên gần gũi với bạn đọc. Câu  
chuyện tuổi thơ cho người đọc cảm giác nhà văn không phải người đứng ngoài xa  
lạ mà trở thành người “nhập cuộc”, hòa trong thế giới kì diệu của trẻ thơ. Nhưng  
bên cạnh đó, viết cho tuổi mới lớn, trong khi “trạng thái tinh thần ở lứa tuổi thiếu  
niên đòi hỏi được thể hiện ở nhiều cung bậc, sắc thái, mà Nguyễn Nhật Ánh thì  
còn tựa quá nhiều vào quá khứ. Qua màn sương hoài niệm, những mối tình mới  
chớm đều buồn, dở dang và gắn liền với một nhân dáng” [5;28].  
*
*
*
Nguyễn Nhật Ánh là cây bút tiêu biểu của văn học thiếu nhi Việt Nam. Hồi  
ức – sự trở về với quá khứ trong tâm tưởng rõ ràng là một lựa chon ưu tiên của  
16  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 70 trang yennguyen 22800 Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Đề tài Hồi ức tuổi thơ trong sáng tác cho thiếu nhi của Nguyễn Nhật Ánh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfde_tai_hoi_uc_tuoi_tho_trong_sang_tac_cho_thieu_nhi_cua_nguy.pdf