Bài giảng Tin học đại cương - Chương 3: Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Bài giảng Tin học đại cương

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

NỘI DUNG

3.1. Phần mềm máy tính

3.2. Hệ điều hành

Chương 3

PHẦN MỀM MÁY TÍNH

VÀ HỆ ĐIỀU HÀNH

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

2

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.1. KHÁI NIỆM PHẦN MỀM

3.1. PHẦN MỀM MÁY TÍNH

• Phần mềm (chương trình): là một tập hợp những câu

lệnh hoặc chỉ thị (Instruction) được viết bằng một

hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác

định, kết hợp với các dữ liệu hay tài liệu liên quan

nhằm tự động thực hiện một số nhiệm vụ, chức năng

hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó

• Phần mềm thực hiện các chức năng bằng cách gửi các

chỉ thị trực tiếp đến phần cứng hoặc cung cấp dữ liệu

để phục vụ cho các chương trình hay phần mềm khác

• Môi trường tương tác giữa người sử dụng với phần

mềm: giao diện (thường là giao diện đồ họa với các

đoạn văn bản, hình ảnh, biểu tượng, …)

3.1.1. Khái niệm phần mềm

3.1.2. Phân loại phần mềm

3.1.3. Quy trình phát triển phần mềm

3.1.4. Phần mềm mã nguồn đóng và mã nguồn mở

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

3

08/02/2017

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

4

1

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

Ví dụ về giao diện đồ họa phần mềm

3.1.2. PHÂN LOẠI PHẦN MỀM

• Phần mềm hệ thống

• Phần mềm ứng dụng

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

5

08/02/2017

6

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

PHẦN MỀM HỆ THỐNG

• 2 kiểu phần mềm hệ thống:

• Là các chương trình điều khiển hoặc duy trì các hoạt

- Hệ điều hành: là tập các chương trình phối hợp tất

cả các hoạt động của các thiết bị phần cứng, là

phương tiện để người sử dụng giao tiếp với máy

tính và các phần mềm khác (Microsoft Windows,

Mac OS, hệ điều hành của Apple, …)

động của máy tính và các thiết bị liên quan

• Hỗ trợ giao tiếp giữa người dùng, phần mềm ứng

dụng và phần cứng máy tính

- Chương trình tiện ích: cho phép người dùng thực

hiện các công việc liên quan tới việc bảo trì máy

tính, các thiết bị và các chương trình được cài đặt

trong máy (quản lý ổ đĩa, máy in và các thiết bị

khác, …)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

7

08/02/2017

8

2

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

PHẦN MỀM ỨNG DỤNG

• 2 kiểu phần mềm ứng dụng:

• Là các chương trình được thiết kế nhằm hỗ trợ người

dùng thực hiện các công việc chuyên môn một cách

hiệu quả hơn và (hoặc) hỗ trợ các công việc cá nhân

- Phần mềm đặt hàng (được thiết kế riêng theo yêu cầu của

người dùng): phần mềm thiết kế một thí nghiệm, phần

mềm điều khiển một dây chuyền sản xuất, phần mềm quản

lý sinh viên cho một trường đại học, phần mềm quản lý

nhân sự cho một công ty, ...

- Phần mềm đóng gói (được thiết kế dựa trên những yêu cầu

chung của nhiều người, không theo yêu cầu đặt hàng của

riêng ai): phần mềm quản lý thông tin cá nhân, nhắc việc,

quản lý dự án, các phần mềm kế toán, quản lý hồ sơ tài

liệu, trợ giúp thiết kế, chỉnh sửa ảnh, …

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

9

08/02/2017

10

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.3. QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM

MỘT SỐ PHẦN MỀM KHÁC

4 hoạt động cơ bản trong quy trình phát triển phần

mềm:

• Đặc tả phần mềm: là tiến trình để hiểu và xác định

những dịch vụ nào cần có trong hệ thống, những ràng

buộc đối với việc phát triển và chức năng của hệ thống.

Tiến trình này sẽ sinh ra các tài liệu yêu cầu (bản đặc tả

hệ thống)

• Phần mềm phát triển ứng dụng:

- Là các phần mềm để tạo ra các phần mềm khác

- Dành cho các chuyên gia tin học, lập trình viên, … để

phát triển phần mềm

• Phần mềm nhúng:

- Được ghi vào trong ROM

- Dùng trong các hệ vi xử lý gắn liền với các thiết bị

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

11

08/02/2017

12

3

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.3. QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM

• Kiểm thử phần mềm: Là quá trình vận hành chương trình

để tìm ra lỗi

Lưu ý:

- Ngoài hoạt động kiểm thử, trong suốt tiến trình phát triển

phần mềm cần tiến hành các hoạt động xác minh và thẩm

định phần mềm:

• Thiết kế và thực thi phần mềm: liên quan tới việc

chuyển những yêu cầu phần mềm thành hệ thống có thể

thực thi được

- Thiết kế phần mềm: là việc mô tả cấu trúc phần mềm,

dữ liệu của hệ thống, giao diện giao tiếp giữa các

thành phần, thuật toán được sử dụng, …

- Thực thi phần mềm: các lập trình viên dùng các ngôn

ngữ lập trình để viết lệnh (mã nguồn) thực sự để tạo

ra hệ thống dựa trên các bản đặc tả thiết kế chi tiết,

đồng thời tiến hành các thử nghiệm (kiểm thử đơn vị

hay kiểm thử hộp trắng) với dữ liệu giả định

+ Xác minh: kiểm tra xem sản phẩm có đúng với đặc tả

hay không (chú trọng vào việc phát hiện lỗi của phần

mềm qua từng giai đoạn phát triển)

+ Thẩm định: kiểm tra xem sản phẩm có đáp ứng được

yêu cầu người dùng hay không (chú trọng vào việc phát

hiện sự khác biệt của sản phẩm làm ra với những gì mà

người dùng mong đợi)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

13

08/02/2017

14

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.3. QUY TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM

• Cài đặt và bảo trì phần mềm:

• Kiểm thử phần mềm (tiếp):

- Cài đặt và triển khai hệ thống vừa phát triển để người

dùng có thể sử dụng được

- Xác minh và thẩm định tĩnh: kiểm tra phần mềm mà

không thực hiện chương trình (xét duyệt yêu cầu, xét

duyệt thiết kế, thanh tra mã nguồn, sử dụng các biến

đổi hình thức để kiểm tra tính đúng của chương trình)

- Bảo trì phần mềm: điều chỉnh các lỗi chưa được phát

hiện trong các giai đoạn trước, nâng cấp tính năng sử

dụng và an toàn vận hành của phần mềm  đảm bảo

cho phần mềm được cập nhật khi môi trường và yêu

cầu của người sử dụng thay đổi. Bảo trì có thể chiếm

65%75% công sức trong quy trình phát triển phần

mềm

- Xác minh và thẩm định động: kiểm tra thông qua việc

thực hiện chương trình, được tiến hành sau khi đã xây

dựng được chương trình (mã nguồn)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

15

08/02/2017

16

4

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.4. PHẦN MỀM MÃ NGUỒN ĐÓNG VÀ MÃ NGUỒN

MỞ

3.1.4. PHẦN MỀM MÃ NGUỒN ĐÓNG VÀ MÃ NGUỒN

MỞ

• Phần mềm mã nguồn đóng:

• Phần mềm mã nguồn đóng (tiếp):

- Ưu điểm:

- Mã nguồn không được công bố. Muốn sử dụng, người

dùng cần được sự cho phép của người giữ bản quyền

phần mềm (những cá nhân hoặc tổ chức phát triển phần

mềm đó)

+ Cho phép che giấu và giữ độc quyền công nghệ,

tăng cường bảo mật

+ Thu lợi nhuận  đầu tư cho công nghệ  hoàn

thiện phần mềm

- Người sử dụng thường phải trả phí (trừ một số phiên bản

giản lược)

Ví dụ: Hệ điều hành Microsoft Windows, Ứng dụng văn

phòng Microsoft Office, Phần mềm gõ tiếng Việt

Vietkey, Hệ quản trị CSDL Microsoft SQL Server, Môi

trường phát triển phần mềm Microsoft Visual Studio, …

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

17

08/02/2017

18

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.1.4. PHẦN MỀM MÃ NGUỒN ĐÓNG VÀ MÃ NGUỒN

MỞ

3.1.4. PHẦN MỀM MÃ NGUỒN ĐÓNG VÀ MÃ NGUỒN

MỞ

• Phần mềm mã nguồn mở (tiếp):

• Phần mềm mã nguồn mở (open - source software):

- Mã nguồn được công bố rộng rãi, công khai, cho phép

mọi người tiếp tục phát triển phần mềm

- Mã nguồn mở không có nghĩa là được sao chép, sửa chữa,

sử dụng vào mục đích nào cũng được. Thường các phần

mềm nguồn mở được công bố đi kèm điều kiện sử dụng

- Điều kiện GPL

- GNU General Public License

- Một số phần mềm mã nguồn mở điển hình: Hệ điều

hành LINUX, Trình duyệt web Mozilla FireFox, Ứng

dụng văn phòng Open Office, Phần mềm gõ tiếng Việt

Unikey, Phần mềm máy chủ web Apache, Hệ quản trị

CSDL MySQL, Ngôn ngữ lập trình Perl, …

(http://www.fsf.org/licenses/gpl.html)

+ Tác giả gốc giữ bản quyền phần mềm nhưng cho phép

người dùng có một số quyền: tìm hiểu, phát triển, công bố,

khai thác thương mại sản phẩm, …

+ Tác giả sử dụng luật bản quyền để đảm bảo các quyền

trên không bao giờ bị vi phạm đối với tất cả mọi người,

trên mọi phần mềm có sử dụng mã nguồn của mình

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

19

08/02/2017

20

5

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.2.1. KHÁI NIỆM HỆ ĐIỀU HÀNH

3.2. HỆ ĐIỀU HÀNH

• Hệ điều hành (Operating System): là hệ thống các

chương trình máy tính điều khiển, quản lý, phân phối

việc sử dụng tài nguyên của máy tính và giao tiếp với

người sử dụng

3.2.1. Khái niệm hệ điều hành

3.2.2. Lịch sử phát triển và phân loại hệ điều hành

3.2.3. Một số hệ điều hành điển hình

Hệ điều hành là hệ thống nằm giữa con người và máy

tính, giúp con người thực hiện công việc xử lý (thông

qua chương trình ứng dụng) một cách hiệu quả

Hoạt động của máy tính không thể tách rời khỏi hệ

điều hành

3.2.4. Quản lý dữ liệu trên bộ nhớ ngoài

Hệ điều hành phải được khởi động trước và luôn

thường trực cho tới khi máy tính ngừng hoạt động

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

21

08/02/2017

22

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.2.1. KHÁI NIỆM HỆ ĐIỀU HÀNH

Thao tác in một văn bản dưới sự điều khiển của hệ điều hành

• Chức năng của Hệ điều hành:

- Quản lý và điều phối các thiết bị của máy tính để

phục vụ cho công việc xử lý

- Quản lý thông tin bộ nhớ ngoài

- Quản lý các tiến trình

- Cung cấp môi trường giao tiếp với người sử dụng

và cung cấp các tiện ích cơ bản

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

23

08/02/2017

24

6

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.2.2. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU

HÀNH

3.2.2. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU

HÀNH

• Thế hệ 2 (1955 – 1965)

• Thế hệ 1 (1945 – 1955)

- Giữa thập niên 1950, ra đời thiết bị bán dẫn. Lần đầu tiên

có sự phân chia rõ ràng giữa người thiết kế, người xây

dựng, người vận hành, người lập trình, và người bảo trì

- Lập trình viên viết chương trình trên giấy, sau đó đục lỗ

trên phiếu và đưa phiếu vào máy, kết quả xuất ra máy in

- Hệ thống xử lý theo lô ra đời, hoạt động dưới sự điều

khiển của một chương trình đặc biệt là tiền thân của

hệ điều hành sau này, cho phép lưu các yêu cầu cần thực

hiện lên băng từ  hệ thống đọc và thi hành lần lượt rồi

ghi kết quả lên băng từ xuất  người dùng đem đi in

- Giữa thập niên 1940, Howard Aiken ở Havard và

John von Neumann ở Princeton đã thành công

trong việc xây dựng máy tính dùng ống chân

không (lập trình bằng ngôn ngữ máy, thường là

bằng cách dùng bảng điều khiển để thực hiện các

chức năng cơ bản), chưa có hệ điều hành

- Đầu thập niên 1950, phiếu đục lỗ ra đời và có thể

viết chương trình trên phiếu thay cho dùng

bảng điều khiển, chưa có sự phân biệt giữa chương

trình của người sử dụng và chương trình điều

khiển

- Ngôn ngữ lập trình: chủ yếu là FORTRAN và hợp ngữ

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

25

08/02/2017

26

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.2.2. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU

HÀNH

3.2.2. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN LOẠI HỆ ĐIỀU

HÀNH

• Thế hệ 3 (1965 – 1980)

• Thế hệ 4 (1980 - nay)

- Ra đời máy tính đầu tiên sử dụng mạch tích hợp (IC)

- Máy IBM 360. Nhiều thiết bị ngoại vi ra đời, thao

tác điều khiển phức tạp

- Nhằm điều phối, kiểm soát hoạt động và giải quyết

các yêu cầu tranh chấp thiết bị  Xuất hiện hệ điều

hành (dài cả triệu dòng hợp ngữ và do hàng ngàn lập

trình viên xây dựng)

- Xuất hiện các hệ điều hành đa chương trình, hệ điều

hành đa nhiệm, đa người dùng và cho phép vận hành

bộ nhớ ảo

- Ra đời các máy tính cá nhân và các máy tính lớn

cùng với các hệ điều hành phù hợp: hệ điều hành

MS-DOS và Windows cho các dòng máy tính cá

nhân PC (Personal Computer), UNIX và các hệ

điều hành tựa Unix cho dòng máy tính lớn

- Từ đầu thập niên 90 cũng đánh dấu sự phát triển

mạnh mẽ của một số hệ điều hành khác: hệ điều

hành song song, hệ điều hành mạng và hệ điều

hành phân tán

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

27

08/02/2017

28

7

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

3.2.3. MỘT SỐ HỆ ĐIỀU HÀNH ĐIỂN HÌNH

HỆ ĐIỀU HÀNH CHO MÁY TÍNH

• Hệ điều hành cho máy tính

• Hệ điều hành MS-DOS

• Hệ điều hành cho thiết bị di động

• Hệ điều hành Microsoft Windows

• Hệ điều hành MAC OS

• Hệ điều hành UNIX và LINUX

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

29

08/02/2017

30

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH MS-DOS

• Giao diện làm việc của hệ điều hành MS-DOS

• MS-DOS - Microsoft Disk Operating System:

- Là hệ điều hành của hãng phần mềm Microsoft, có

giao diện dòng lệnh (command-line interface) được

thiết kế cho các máy tính họ PC

- Là hệ điều hành đơn nhiệm, chỉ cho phép chạy một

ứng dụng duy nhất tại mỗi thời điểm. Một số ứng

dụng chạy thường trú được thiết kế sau cho MS-DOS

cho phép thực hiện nhiều thao tác cùng lúc (như

chương trình hỗ trợ gõ tiếng Việt VietRes)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

31

08/02/2017

32

8

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH MS-DOS

- Các phiên bản khác nhau của MS-DOS

+ PC DOS 1.0 (08/1981): là phiên bản DOS đầu tiên

+ MS-DOS 1.25 (05/1982): được biết đến với tên gọi

MS-DOS

- Năm 1995, HĐH Windows 95 ra đời, các phiên bản

MS-DOS tiếp theo được phát hành đi kèm với

Windows. Ví dụ: MS-DOS 7.0 (08/1995): Là nền để

cho Windows 95 khởi động, MS-DOS 8.0 đi kèm

với Windows ME

+ MS-DOS 5.0 (06/1991): phiên bản xuất hiệu nhiều

tính năng mới như quản lý bộ nhớ

(MEMMAKER.EXE), trình soạn thảo văn bản (MS-

DOS Editor), ngôn ngữ lập trình QBASIC

+ MS-DOS 6.22 (06/1994): phiên bản DOS cuối

cùng chạy như một HĐH độc lập

- Hiện tại, MS-DOS tồn tại trong các phiên bản

Windows dưới dạng một ứng dụng cho phép người

dùng kích hoạt chế độ dòng lệnh, dùng để thực hiện

những tác vụ liên quan mật thiết đến hệ thống mà giao

diện đồ họa của Windows không làm được

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

33

08/02/2017

34

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH MICROSOFT WINDOWS

• Microsoft Windows chiếm ưu thế trong thị trường

máy tính cá nhân và được cài đặt trên khoảng 80% số

lượng máy tính trên thế giới

• Microsoft Windows là tên của các dòng phần mềm hệ

điều hành độc quyền của hãng Microsoft

• HĐH Microsoft Windows đầu tiên (11/1985) với

những tính năng thêm vào Hệ điều hành MS-DOS giao

diện đồ họa (GUI - Graphical User Interfaces)

• Là hệ điều hành đa nhiệm

• Windows khởi đầu được phát triển cho những máy

tính tương thích với IBM (dựa vào kiến

trúc x86 của Intel), hầu hết phiên bản hiện nay đều

được tạo ra cho kiến trúc này (ngoại trừ Windows NT)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

35

08/02/2017

36

9

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH MAC OS

• Mac OS (Macintosh Operating System): là hệ điều

hành được thiết kế riêng cho dòng máy tính

Macintosh của hãng Apple Computer, có khả năng xử

lý đa nhiệm và cung cấp các dịch vụ mạng cơ bản,

được phát triển trước HĐH Windows

• Ưu điểm: độc lập về độ phân giải, có phần mềm nghe

nhìn Quick Time, hệ thống sao lưu dữ liệu Time

Machine, tiện ích tìm kiếm dữ liệu trong máy tính

cùng hơn 200 tiện ích mới và đặc biệt có tính bảo

mật cao nhất từ trước đến nay

• Nhược điểm: đòi hỏi sự tương đồng cả về phần cứng

và các phần mềm ứng dụng

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

37

08/02/2017

38

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH UNIX VÀ LINUX

• Năm 1994: phiên bản Linux 1.0 ra đời

• Hệ điều hành UNIX được phát triển trong năm 1969

tại AT&T Bell Labs

• Linux thường được sử dụng như một hệ điều hành

cho các máy chủ

• Ưu điểm:

• Ưu điểm: Có độ tin cậy cao trong môi trường đa

người dùng

- Khả năng đa nhiệm và đa người dùng

- An toàn và đáng tin cậy

• Nhiều phiên bản của UNIX được cài đặt trên các hệ

thống máy tính lớn (mainframes) và máy vi tính

(microcomputers)

• Ví dụ: Hệ điều hành Android, Symbian, và

Chromium cho các thiết bị cầm tay được xây

dựng dựa trên nền Linux

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

39

08/02/2017

40

10

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

HỆ ĐIỀU HÀNH UNIX VÀ LINUX

HỆ ĐIỀU HÀNH CHO THIẾT BỊ DI ĐỘNG

• Nhược điểm:

- Giao diện không thân thiện

• IOS

- Các hệ thống phần mềm chạy trên nền Linux còn

hạn chế, chủ yếu hướng tới đối tượng là các doanh

nghiệp hoặc kỹ thuật viên

• Symbian

• BlackBerry OS

• Android OS

• Windows Phone 7

• HP WebOS

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

41

08/02/2017

42

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

IOS

SYMBIAN

• Là hệ điều hành trên các thiết bị

di động của Apple; ban đầu chỉ

chạy trên iPhone, sau đó được

mở rộng để chạy trên các thiết

bị khác của Apple như iPod

touch, iPad, Apple TV

• Là hệ điều hành được viết và

sử dụng cho một số điện thoại

di động đặc biệt là các điện

thoại cao cấp của Nokia

• Thiết bị cuối cùng chạy

Symbian là Nokia 808

pureview

• Quý 4 năm 2010: 26% điện

thoại thông minh chạy iOS

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

43

08/02/2017

44

11

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

BLACKBERRY OS

ANDROID

• Là nền tảng phần mềm tư hữu do Research In

Motion phát triển cho dòng sản phẩm cầm

tay BlackBerry, cung cấp khả năng đa nhiệm, và được

thiết kế cho các thiết bị sử dụng phương pháp nhập đặc

biệt, thường là trackball hoặc màn hình cảm ứng

• Android: Phát triển dựa trên nền

tảng Linux, được thiết kế dành

cho các thiết bị di động có màn

hình cảm ứng (điện thoại thông

minh, máy tính bảng) tuy nhiên

hiện Android đã xuất hiện trên TV,

máy chơi game và các thiết bị điện

tử khác

• Phiên bản OS 4 hiện tại hỗ trợ MIDP 2.0, có khả năng

kích hoạt không dây hoàn toàn và đồng bộ thư điện tử,

lịch, công việc, ghi chú và danh bạ với Exchange, và

khả năng hỗ trợ Novell GroupWise, Lotus Notes khi

kết hợp với BlackBerry Enterprise Server

• Mã nguồn mở

• Là một trong những HĐH phổ

biến nhất

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

45

08/02/2017

46

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

WINDOWS PHONE 7

HP WEB OS

• HP WebOS:

• Windows Phone 7: Được phát triển

dựa trên phần lõi là Windows CE 7

giống Zune HD và là thế hệ kế tiếp

của dòng điện thoại chạy hệ điều

hành Microsoft Windows Mobile

- Dựa trên hạt nhân Linux, và được xem

là một hệ điều hành ảo chạy trong trình

duyệt Web

- Được phát triển bởi Palm, sau này được

mua lại bởi Hewlett-Packard

- Là HĐH ảo chạy trong trình duyệt web

- Quản lý các ứng dụng đang chạy dưới

dạng các cửa sổ

• Giao diện sử dụng dạng lật mở, chú

trọng tính năng nhập liệu bằng ngón

tay, kết hợp và mở rộng đầy đủ với

các thành phần của Zune và Xbox,

hỗ trợ cả Outlook lẫn Office

- Được đánh giá tốt hơn so với các hệ

điều hành khác (như iOS hay Windows

Phone)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

47

08/02/2017

48

12

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

KHÁI NIỆM TỆP VÀ THƯ MỤC

3.2.4. QUẢN LÝ DỮ LIỆU TRÊN BỘ NHỚ NGOÀI

• Tệp (tệp tin – file):

• Khái niệm tệp và thư mục

- Là tập hợp thông tin có liên quan với nhau do người

dùng tạo ra trong máy tính hoặc các thiết bị số hóa

khác (ảnh, video, …) và được lưu trữ trong máy tính

Các thông tin: các giá trị số, ký tự, …

• Quản lý tệp và thư mục bằng Windows Explorer

- Mỗi tệp có một tên và là duy nhất trong một thư mục.

Tên tệp gồm 2 phần:

+ Phần tên chính (thường do người dùng đặt)

+ Phần mở rộng (thường được quy định bởi phần mềm

tạo tệp)

Ví dụ: Baitap.docx; Danhsach.xlsx, …

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

49

08/02/2017

50

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

KHÁI NIỆM TỆP VÀ THƯ MỤC

• Tệp (tiếp):

• Thư mục (folder):

- Có công dụng như một ngăn chứa được dùng để quản

lý và sắp xếp các tệp tin

- Tệp luôn kết thúc bằng EOF

- Tệp rỗng: không chứa thông tin, chỉ có dấu kết thúc

- Kích thước tệp phụ thuộc vào khả năng của máy tính,

khả năng của hệ điều hành và phần mềm ứng dụng

- Đơn vị đo kích thước nhỏ nhất là byte

- Thư mục có thể chứa các tệp và các thư mục con khác,

tạo thành cây thư mục

- Thư mục gốc: thư mục do định dạng đĩa tạo ra, không

xóa được

- Tên thư mục không có phần mở rộng

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

51

08/02/2017

52

13

03/02/2018

Khoa Công nghệ thông tin – Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Bài giảng Tin học đại cương

QUẢN LÝ TỆP VÀ THƯ MỤC BẰNG WINDOWS

EXPLORER

• Windows Explorer

• Các nút lệnh

• Các thao tác cơ bản với tệp và thư mục (tạo mới/sao

chép/dịch chuyển/xóa/đổi tên)

Chương 3. Phần mềm máy tính và Hệ điều hành

08/02/2017

53

14