Bài giảng Quản trị ngân hàng thương mại 2 - Chương 1: Quản trị hoạt động cho thuê và đầu tư tài chính của ngân hàng thương mại

HỌC PHẦN: QUẢN TRỊ

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2

Bộ môn: Ngân hàng Chứng khoán

Khoa: Tài chính Ngân hàng

TÀI LIỆU BẮT BUỘC

[1] PGS.TS Nguyễn Thị Phương Liên (2011), “Giáo trình Quản trị tác

nghiệp ngân hàng thương mại”, NXB Thống kê, Hà Nội.

[2] PGS. TS. Phan Thị Thu Hà (2009), “Quản trị Ngân hàng thương

mại”, NXB Giao thông vận tải, Hà Nội.

[3] Perter . S. Rose(2004), “Quản trị ngân hàng thương mại”, NXB

Tài chính.

[4] TS Nguyễn Minh Kiều (2006), “Nghiệp vụ Ngân hàng thương

mại”, NXB Thống kê.

[5] PGS. TS Nguyễn Văn Tiến (2010), “Thị trường ngoại hối các

nghiệp vụ phái sinh”, NXB Thống kê.

[6] PGS. TS Nguyễn Văn Tiến (2010), “Quản trị rủi ro kinh doanh

ngân hàng”, NXB Thống kê.

TÀI LIỆU KHUYẾN KHÍCH

[1] Peter S.Rose, “Commercial Bank

Management”, Texas A&M University. Copyright

@ 1998 by Richard D.Irwin, a Times Mirror Higher

Education Group, Inc.Company. All rights

reserved.

[2] Joseph F. and Sinkley Jr, “Commercial Bank

Financial Management”, Prentice Hall, US, 2002.

[3] Trang web của một số TCTD.

[4] Tạp chí Ngân hàng.

Nội dung môn học

•Chương 1: Quản trị hoạt động cho thuê và đầu tư

tài chính của NHTM

•Chương 2: Quản trị kinh doanh ngoại hối, bảo

lãnh và các dịch vụ khác của NHTM

•Chương 3: Quản trị rủi ro trong hoạt động NHTM

•Chương 4: Định giá các dịch vụ của NHTM

•Chương 5: Phân tích đánh giá hoạt động kinh

doanh của NHTM

Chương 1: Quản trị HĐ cho thuê và đầu tư tài chính của NHTM

1.1 Quản trị hoạt động cho thuê tài chính

+ Một số vấn đề cơ bản về cho thuê và cho thuê tài

chính

+ Các hình thức cho thuê tài chính

+ Quản trị cho thuê tài chính

1.2 Quản trị hoạt động đầu tư tài chính

+ Mục đích đầu tư và các loại chứng khoán đầu tư

+ Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư

chứng khoán của NHTM

+ Tổ chức hoạt động đầu tư và quy trình quản trị đầu

tư chứng khoán của NHTM

1.1 QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH

1.1.1 Cho thuê và đặc trưng của cho thuê

1.1.2 Vai trò của cho thuê

1.1.3 Khái niệm và đặc trưng của CTTC

1.1.4 Các chủ thể liên quan đến cho thuê tài chính

1.1.5 Các hình thức cho thuê tài chính

1.1.6 Giá cả dịch vụ cho thuê tài chính

1.1.7 Các kênh phân phối dịch vụ cho thuê tài chính

1.1.8 Phân tích và quyết định thuê hay mua

1.1.1 Cho thuê và đặc trưng của cho thuê

- Khái niệm: Là hình thức tài trợ tín dụng

thể hiện dưới hình thức tài sản thực: máy

móc, thiết bị,…

1.1.1 Cho thuê và đặc trưng của cho thuê

- Đặc trưng của cho thuê

+ Đối tượng tài trợ là các tài sản.

+ Bên đi thuê không phải thế chấp tài sản.

+ Bên cho thuê có quyền sở hữu tài sản còn

bên thuê có quyền sử dụng tài sản.

+ Bên đi thuê có nghĩa vụ phải thanh toán tiền

thuê cho bên cho thuê theo mức đã thỏa thuận.

+ Kết thúc thời hạn thuê: (1) Trả TS; (2) theo

thỏa thuận hợp đồng; (3) theo ý chí.

1.1.2 Vai trò của cho thuê

- Đối với người cho thuê: là hình thức tài trợ có

độ an toàn cao vì:

+ Vốn được sử dụng đúng mục đích

+ Có điều kiện giám sát việc sử dụng tài sản

- Đối với người thuê

+ Hạn hẹp ngân quỹ có được TS để sử dụng

+ Tránh được rủi ro về tính lạc hậu của TS

+ Mục đích sử dụng vốn được bảo đảm.

1.1.3 Khái niệm và đặc trưng của CTTC

- Khái niệm

+ Theo Uỷ ban tiêu chuẩn kế toán quốc tế (IAS)

“CTTC là một giao dịch trong đó một bên (người

cho thuê) chuyển giao quyền sử dụng tài sản

thuộc sở hữu của mình cho bên kia (người đi

thuê) trong một thời gian nhất định, mà trong thời

gian đó người cho thuê dự định thu vốn tài trợ

cùng các chi phí liên quan; quyền sở hữu tài sản

có được chuyển giao hay không tuỳ thuộc vào sự

thoả thuận giữa hai bên”.

1.1.3 Khái niệm và đặc trưng của CTTC

- Khái niệm

+ Theo NĐ 16/2001/NĐ-CP ngày 2/5/2001

“CTTC là hoạt động tín dụng trung dài hạn thông qua

việc cho thuê máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển

và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê

giữa bên cho thuê với bên thuê.

 Bên cho thuê cam kết mua máy móc thiết bị theo yêu

cầu của bên thuê và nắm quyền sở hữu đối với TS

cho thuê.

 Bên thuê sử dụng TS thuê trong suốt thời hạn thuê đã

được hai bên thỏa thuận. Khi kết thúc thời hạn thuê,

TS thuê thuộc quyền SH của bên thuê, hoặc bên thuê

được quyền mua lại tài sản thuê, hoặc tiếp tục thuê

theo các điều kiện đã thỏa thuận trong HĐ cho thuê

tài chính”

1.1.3 Khái niệm và đặc trưng của CTTC

- Khái niệm

+ Theo Chuẩn mực 06 “Thuê tài sản” trong Hệ

thống chuẩn mực Việt Nam (VAS)

“CTTC là thuê tài sản mà bên cho thuê có sự

chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với

quyền sở hữu tài sản cho bên thuê. Quyền sở

hữu tài sản có thể chuyển giao vào cuối thời hạn

thuê”

1.1.3 Khái niệm và đặc trưng của CTTC

- Đặc trưng

+ Là tín dụng trung dài hạn, đối tượng tài trợ là tài

sản.

+ Người vay không phải thế chấp tài sản.

+ Các chi phí (bảo trì, vận hành, phí BH) thường do

người thuê chịu.

+ Giá trị hiện tại của các khoản thanh toán tiền thuê

tối thiểu chiếm phần lớn giá trị hợp lý của tài sản

thuê.

+ TS cho thuê thuộc quyền SH của bên cho thuê =>

tăng khả năng kiểm soát.

+ Lãi suất cho thuê thường cao hơn lãi suất TD.

+ Hết thời hạn thuê, tài sản thuê: (1) SH của bên đi

thuê, (2) bên đi thuê được tiếp tục thuê TS; (3) hoặc

bên đi thuê được mua lại TS đó với giá rẻ

So sánh sự khác biệt giữa thuê VH và thuê TC

Cho thuê vận hành

Cho thuê tài chính

Có thể được hủy ngang HĐ Không được hủy ngang HĐ

Bên đi thuê không chịu rủi Bên đi thuê phải gánh chịu

ro thiệt hại

rủi ro và thiệt hại

Tài sản thuộc quyền sở

hữu của bên cho thuê

Tài sản cho thuê trước khi

ký HĐ có thể không thuộc

sở hữu của người cho thuê

So sánh sự khác biệt giữa thuê VH và thuê TC

Cho thuê vận hành

Cho thuê tài chính

Không có dự định chuyển

quyền sở hữu tài sản

Có dự định chuyển quyền sở

hữu tài sản

Thời hạn cho thuê thường

chiếm một phần nhỏ so với

thời gian hữu ích của TS

Thời hạn cho thuê thường

chiếm phần lớn thời gian hữu

ích của TS

Số tiền cho thuê nhỏ hơn

nhiều so với giá trị ban đầu

của TS thuê.

Số tiền cho thuê tối thiểu

chiếm phần lớn giá trị TS.

Sự khác biệt giữa cho CTTC và TDNH

Tiêu thức

Cho thuê tài

chính

Tín dụng ngân

hàng

Bằng tiền

Hình thức tài trợ Bằng tài sản

Quyền sở hữu Thuộc bên cho

Thuộc bên đi vay

TS trong thời

gian thực hiện

HĐ

thuê

Giá trị hợp đồng Thường lớn hơn Thường thấp hơn

so với giá trị TS hoặc tương đương giá trị hợp lý của TS

giá trị hợp lý của

TS

1.1.4 Các chủ thể liên quan đến cho thuê tài chính

- Chủ thể cung cấp dịch vụ CTTC (người cho thuê -

Lessor)

Là nhà tài trợ vốn cho người đi thuê; người thanh

toán toàn bộ giá trị mua tài sản theo thoả thuận giữa

người đi thuê với nhà cung cấp; là chủ sở hữu tài

sản về mặt pháp lý đối với tài sản thuê.

1.1.4 Các chủ thể liên quan đến cho thuê tài chính

- Chủ thể cầu vốn qua dịch vụ CTTC (người đi

thuê – Lessee)

Là người nhận tài trợ TD của người cho thuê, có

quyền sử dụng, hưởng những lợi ích do tài sản

đem lại và có trách nhiệm trả tiền thuê theo thoả

thuận.

1.1.5 Các hình thức cho thuê tài chính

- Theo số chủ thể liên quan đến CTTC

Phương thức CTTC có sự tham gia của ba bên (còn

gọi là thuê mua thuần - Net Lease)

1. Người đi thuê

2. Người cho thuê

3. Người ccấp TB

1.1.5 Các hình thức cho thuê tài chính

- Theo số chủ thể liên quan đến CTTC

Phương thức CTTC có sự tham gia của hai bên

(còn gọi là hợp đồng CTTC tài trợ trực tiếp - Direct

leases)

+ Thường do các công ty con của các hãng sản xuất.

+ Tài sản cho thuê có giá trị không quá lớn, là

MMTB.

+ Chỉ có 2 bên tham gia trực tiếp.

+ Vốn tài trợ do người cho thuê đảm nhiệm.

+ Người cho thuê có thể mua lại MMTB