Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP
CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁ NHÂN SẢN XUẤT KINH
DOANH TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THỐT NỐT, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
DETERMINANTS OF ACCESS TO FORMAL CREDIT BY INDIVIDUAL PRODUCTION
AND BUSINESSES IN THOT NOT DISTRICT, CAN THO CITY, VIETNAM
Ngày nhận bài: 08/12/2020
Ngày chấp nhận đăng: 29/12/2020
Vương Quốc Duy
TÓM TẮT
Hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành nghề sản xuất đa dạng đã đóng góp một phần
không nhỏ vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam nói chung và đồng bằng Sông Cửu Long nói
riêng. Chính vì vậy các cá nhân sản xuất kinh doanh cũng có vai trò hết sức quan trọng trong nền
kinh tế nước ta và cụ thể cũng đã đóng góp vào sự phát triển của quận Thốt Nốt, Thành phố Cần
Thơ. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của cá nhân sản xuất kinh doanh trên địa
bàn quận Thốt Nốt vẫn gặp nhiều khó khăn. Trên cơ sở dữ liệu được thu thập từ 119 cá nhân sản
xuất kinh doanh được phân tích bằng mô hình hồi quy nhị phân logit nhằm nghiên cứu các yếu tố
ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các nhân sản xuất kinh doanh tại quận
Thốt Nốt, Thành phố Cần Thơ. Bài viết đã chỉ ra được sáu yếu tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp
cận tín dụng chính thức của các cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận Thốt Nốt sắp xếp theo mức
độ ảnh hưởng từ lớn nhất đến thấp nhất gồm có: (1) Tài sản thế chấp; (2) Giới tính; (3) Thủ tục
vay vốn; (4) Thu nhập; (5) Học vấn; (6) Tuổi. Nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách đối với cá
nhân sản xuất kinh doanh có nhu cầu vay vốn, đối với chính quyền địa phương, đối với ngân
hàng.
Từ khóa: Cá nhân sản xuất kinh doanh, tín dụng chính thức, Thốt Nốt.
ABSTRACT
Currently, with the strong development of diversified industries that has contributed a significant
part to the economic development of not only Vietnam but the Mekong Delta. Therefore, business
households also play a very important role in our economy and in particular having contributed to
the development of Thot Not district, Can Tho city. However, accessing to bank credit of business
households in Thot Not district still faces many difficulties. Based on the data collected from 119
business households, analyzed by the logit binary regression model, analyzing the factors affecting
the ability to access official credit of business people in Thot Not district, Can Tho city. The article
has pointed out six factors that affect the ability of individuals to access official credit in Thot Not
district, ranked from largest to lowest, including: ( 1) Collateral; (2) Gender; (3) Loan procedure; (4)
Income; (5) Education; (6 )Age. The topic proposes policies for business households having
demand for loan capital, for local governments, for banks.
Keywords: Production and business individuals, Credit capital, Thot Not.
việc kinh doanh, buôn bán. Tuy nhiên, việc
1. Giới thiệu
tiếp cận vốn và đáp ứng nhu cầu vốn vay vẫn
còn nhiều hạn chế. Nhiều cá nhân sản xuất
nay, ngoài đối tượng khách hàng truyền
Sự phát triển của hệ thống ngân hàng hiện
thống là doanh nghiệp, các ngân hàng còn
quan tâm đến việc tiệp cận vốn của cá nhân
sản xuất kinh doanh.”Các cá nhân sản xuất
kinh doanh bao giờ cũng cần vốn để mở rộng
Cần Thơ
Vương Quốc Duy, Khoa Kinh tế, Trường Đại học
15
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
kinh doanh phải tiếp cận các nguồn vốn
không chính thức, với các lãi suất cao, ảnh
hưởng đến thu nhập của hộ kinh doanh.”
2. Phương pháp nghiên cứu
2.1. Cơ sở lý luận
2.1.1. Tín dụng chính thức
Quận Thốt Nốt nằm ở trung tâm của
thành phố Cần Thơ. Trong những năm qua,
hoạt động sản xuất kinh doanh của các cá
nhân sản xuất kinh doanh tại Quận Thốt Nốt
có sự phát triển mạnh mẽ và đóng góp ngày
càng quan trọng vào trong phát triển kinh tế
của địa phương.”Tính đến cuối năm 2019,
tổng số hộ kinh doanh, cá nhân sản xuất kinh
doanh có đăng ký kinh doanh trên địa bàn
quận Thốt Nốt là 6.240, đóng góp khoảng
19,5% giá trị sản xuất trên địa bàn quận Thốt
Nốt (UBND quận Thốt Nốt, 2019).”
Tín dụng chính thức là hình thức cho vay
vốn thông qua các tổ chức tài chính tín dụng
chính thức có đăng kí và hoạt động công khai
theo luật, hoặc chịu sự quản lý giám sát của
chính quyền Nhà nước các cấp (Phạm Đình
Khôi, 2012).
2.1.2. Khả năng tiếp cận tín dụng
Trong đề tài này, khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh
doanh được hiểu là việc cá nhân sản xuất
kinh doanh có được ngân hàng cho vay hay
không. Được tiếp cận tín dụng chính thức
nghĩa là được ngân hàng cho vay toàn bộ
hoặc giảm số tiền cho vay (cho vay một
phần). Không được tiếp cận tín dụng chính
thức có nghĩa là ngân hàng hoàn toàn bác bỏ
yêu cầu xin vay.
Các ngân hàng thương mại”trên địa bàn
quận Thốt Nốt với khả năng cung ứng vốn
tín dụng ổn định, lãi suất phù hợp luôn là nơi
mà các cá nhân sản xuất kinh doanh tìm đến
đầu tiên khi có nhu cầu vay vốn. Tính đến
cuối năm 2018, dư nợ cho vay của các ngân
hàng đối với cá nhân sản xuất kinh doanh
chiếm 6,52% tổng dư nợ trên địa bàn quận
Thốt Nốt (NHNN Việt Nam Chi nhánh thành
phố Cần Thơ, 2019). Tuy nhiên, việc cung
ứng vốn tín dụng ngân hàng đến cá nhân sản
xuất kinh doanh chưa kịp thời, việc tiếp cận
vốn tín dụng ngân hàng của cá nhân sản xuất
kinh doanh vẫn gặp nhiều khó khăn. Thực tế,
không phải cá nhân kinh doanh nào đến nộp
hồ sơ vay cũng được ngân hàng cho vay để
đáp ứng nhu cầu kinh doanh của mình. Theo
ước tính của Hiệp hội Ngân hàng thành phố
Cần Thơ chỉ có khoảng 40% cá nhân, hộ sản
xuất kinh doanh tại quận Thốt Nốt được tiếp
cận tín dụng ngân hàng. Do đó, nhu cầu vốn
tín dụng của các cá nhân sản xuất kinh doanh
tại địa bàn Quận Thốt Nốt, TP.Cần Thơ đang
trở thành vấn đề quan tâm hiện nay.”Chính vì
những lý do như trên, đề tài “Nghiên cứu các
yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh
doanh tại quận Thốt Nốt, Thành phố Cần
Thơ” được chọn nghiên cứu.
2.2. Cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng
đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
2.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
Zhu & De’Armond (2005) đã tiến hành
nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố nhân
khẩu học, kinh tế đến khả năng tiếp cận cho
vay tiêu dùng tại Hoa Kỳ. Nghiên cứu sử
dụng thông tin từ khảo sát chi tiêu tiêu dùng
của 7.579 hộ gia đình ở Hoa Kỳ năm
2001.”Tác giả kết luận rằng các yếu tố chủng
tộc, tình trạng hôn nhân, tình trạng việc làm
và trình độ học vấn của chủ hộ, thu nhập đều
có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng.
Trong đó, các yếu tố tác động cùng chiều đến
khả năng tiếp cận tín dụng chính thức gồm
có: chủng tộc là người da trắng sẽ có khả
năng tiếp cận tín dụng cao hơn so với người
da vàng (hệ số hồi quy là 0,432); Trình độ
học vấn làm tăng khả năng tiếp cận tín dụng
(hệ số hồi quy là 0,290); Thu nhập có ảnh
hưởng tích cực đến khả năng tiếp cận tín
16
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
dụng (hệ số hồi quy là 0,007). Các yếu tố có
tương quan thuận với tuổi (hệ số hồi quy là ,
trình độ học vấn của chủ hộ, số thành viên và
tổng tài sản của hộ. Ngược lại, khả năng tiếp
cận tín dụng của nông hộ có tương quan
nghịch với diện tích đất và thu nhập của hộ.”
ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức gồm có: Chủ hộ độc thân,
thất nghiệp. Trong nghiên cứu này, tác giả sử
dụng mô hình logit để xử lý dữ liệu.”Mô
hình logit được sử dụng nhiều trong các
nghiên cứu về khả năng tiếp cận tín dụng
chính thức do biến phụ thuộc là biến nhị
phân (nhận một trong 2 giá trị 0 hoặc 1) nên
không thể áp dụng mô hình hồi quy OLS.
Theo nghiên cứu của Lê Khương Ninh và
Văn Hùng (2011) về các yếu tố quyết
định”vốn vay tín dụng chính thức của nông
hộ ở Hậu Giang đã sử dụng mô hình Tobit và
đưa ra kết luận lượng vốn vay tín dụng chính
thức của các nông hộ chịu ảnh hưởng bởi các
yếu tố như trình độ học vấn, nghề nghiệp của
chủ hộ, thu nhập của hộ, khoảng cách đến chợ
huyện hay thị tứ,”tài sản thế chấp, số lần vay.
Ekadjaja và cộng sự (2018) sử dụng mô
hình logit để nghiên cứu về khả năng doanh
nghiệp nhỏ, siêu nhỏ nhận được khoản vay từ
ngân hàng tại Jakarta, Indonesia.”Tác giả đã
xác định được các yếu tố doanh thu, tài sản,
trình độ học vấn của chủ sở hữu, tài sản thế
chấp có tác động tích cực và đáng kể đến
việc phê duyệt khoản vay của ngân
hàng.”Trong khi đó, thời hạn tín dụng và mối
quan hệ tốt với ngân hàng không ảnh hưởng
đáng kể đến kết quả phê duyệt khoản vay của
ngân hàng.
2.3. Phương pháp nghiên cứu
2.3.1. Phương pháp nghiên cứu
“Phương pháp tổng hợp, khái quát được
sử dụng để tổng hợp lý thuyết về tiếp cận tín
dụng và các kết quả nghiên cứu trước có liên
quan đến đề tài. Từ đó, đề xuất mô hình kinh
tế lượng nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng
đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
của cá nhân sản xuất kinh doanh.
Như vậy, nghiên cứu của Zhu &
De’Armond (2005), nghiên cứu về tiếp cận
tín dụng của cá nhân ở các mục đích vay
khác nhau (tiêu dùng hay là sản xuất kinh
doanh). Nghiên cứu của Ekadjaja và cộng sự
(2018) thực hiện trên đối tượng là doanh
nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Các nghiên cứu này
đều thống nhất rằng trình độ học vấn và thu
nhập có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức.
Phương pháp thống kê mô tả, phương
pháp so sánh được sử dụng để phân tích đặc
điểm mẫu nghiên cứu, thực trạng tiếp cận tín
dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh
doanh trên địa bàn quận Thốt Nốt, thành phố
Cần Thơ.
Nghiên cứu định lượng với kỹ thuật phân
tích hồi quy nhị phân logit được sử dụng để
nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả
năng tiếp cận tín dụng chính thức của cá
nhân sản xuất kinh doanh trên địa bàn”quận
Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Mẫu được
chọn bằng phương pháp thuận tiện, kích
thước mẫu là 119.
2.2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
Ở Việt Nam, có khá nhiều nghiên cứu về
tiếp cận tín dụng chính thức của cá nhân hoặc
hộ gia đình, có thể kể tên một số nghiên cứu
tiêu biểu sau đây:
Trương Đông Lộc và Trần Bá Duy
(2010)”sử dụng mô hình Probit để nghiên
cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp
cận tín dụng chính thức của hộ nông dân trên
địa bàn tỉnh Kiên Giang. Kết quả cho thấy
khả năng tiếp cận tín dụng của nông hộ có
2.3.2. Mô hình nghiên cứu
Mục tiêu đặt ra của đề tài là phân tích các
yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh
doanh tại quận Thốt Nốt, Thành phố Cần
17
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Thơ. Đầu ra của mô hình (biến phụ thuộc)
nhận giá trị 0 nếu người đi vay cảm thấy đơn
chỉ có một biến số, đó là khả năng tiếp cận
tín dụng chính thức không thể đo lường theo
tính liên tục, mà chỉ nhận một trong hai giá
trị: được vay vốn hoặc không được vay vốn.
giản, bình thường.
Lãi suất cho vay (X10): Biến giả, đo lường
cảm nhận của người đi vay đối với lãi suất
cho vay. Nhận giá trị 1 nếu người đi vay cho
rằng lãi suất vay chính thức cao, nhận giá trị
0 nếu người đi vay cho rằng lãi suất cho vay
không cao.
Mô hình hồi quy Logit có dạng tổng quát:
P(Y) = β0 + βiXi + ɛ .
Biến phụ thuộc: là khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức (Y) của cá nhân sản xuất
kinh doanh, nhận giá trị 1 nếu được vay vốn
từ ngân hàng, nhận giá trị 0 nếu không được
vay vốn ngân hàng.
“Tài sản bảo đảm (X11): Là biến giả, nhận
giá trị bằng 1 nếu có tài sản thế chấp khi vay
vốn và 0 nếu không có tài sản thế chấp.
Phương trình các yếu tố ảnh hưởng đến
tiếp cận tín dụng chính thức được viết lại như
sau: Xác suất tiếp cận tín dụng chính thức =
P(Y) = β0 + β1X1 + β2X1 + β3X3 + β4X4 + β5X5
+ β6X6 + β7 X7 + β8X8 + β9X9 + β10X10
β11X11 + ɛ.
Các biến độc lập gồm:
Tuổi (X1) được đo lường bằng số năm,
tính từ lúc sinh đến năm 2019.
+
“Giới tính (X2): Biến giả, nhận giá trị 1
nếu là nam giới và 0 nếu là nữ giới.
2.3.3. Dữ liệu nghiên cứu
Hôn nhân (X3): Biến giả, nếu đang kết
hôn nhận giá trị 1; nếu độc thân, ly hôn nhận
giá trị 0.
Để đạt được các mục tiêu, đề tài sử dụng
cả dữ liệu thứ cấp và sơ cấp như sau:
Học vấn (X4): Biến giả, nhận giá trị 1 nếu
tốt nghiệp cao đẳng, đại học trở lên; nếu trình
độ dưới cao đẳng, đại học thì nhận giá trị 0.
Dữ liệu thứ cấp
Dữ liệu thứ cấp bao gồm:
(1) Số liệu về tín dụng chính thức giai
đoạn 2014 - 2018 trên địa bàn quận Thốt Nốt
được thu thập từ các báo cáo của NHNN Chi
nhánh thành phố Cần Thơ;
Dân tộc (X5): Biến giả, nhận giá trị 1 nếu
là dân tộc Kinh hoặc Hoa; nhận giá trị 0 nếu
là dân tộc khác.
Số năm kinh doanh (X6): Được đo lường
bằng số năm hoạt động kinh doanh của người
đi vay.
(2) Số liệu về kinh tế xã hội giai đoạn
2014 - 2018 và định hướng phát triển kinh tế
của quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ đến
năm 2025 được thu thập từ Cục Thống kê
thành phố Cần Thơ và từ các báo cáo của
UBND quận Thốt Nốt.
“Thu nhập (X7): Theo Tổng Cục thống kê
(2016) thì “Thu nhập được tính bằng tổng thu
nhập trong 1 năm, là toàn bộ số tiền và giá trị
hiện vật quy thành tiền sau khi đã trừ chi phí
sản xuất mà một cá nhân hoặc hộ gia đình
nhận được trong một thời gian nhất định”.
Dữ liệu sơ cấp
a) Chọn điểm điều tra
Quận Thốt Nốt có tất cả 9 phường trực
thuộc. Do hạn chế về thời gian và chi phí, đề
tài chỉ chọn 3 phường thuộc quận Thốt Nốt
để thu thập thông tin sơ cấp. Tác giả chọn
các phường được chọn là Tân Lộc, Tân
Hưng, Thốt Nốt do đây là những phường có
số lượng lớn cá nhân sản xuất kinh doanh
(Phòng Kinh tế quận Thốt Nốt, 2019).
Số lượng người trong gia đình (X8): Thể
hiện số lượng thành viên trong hộ gia đình của
người đi vay, không kể những người ở nhờ.
Thủ tục vay vốn (X9): Biến giả, đo lường
cảm nhận của người đi vay đối với thủ tục
cho vay. Nhận giá trị 1 nếu người đi vay cho
rằng thủ tục phức tạp, rườm rà. Ngược lại
18
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
3.1.2. Đánh giá chung về hệ thống tín dụng
b) Phương pháp thu dữ liệu sơ cấp
chính thức trên địa bàn quận Thốt Nốt,
thành phố Cần Thơ
Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua
phỏng vấn trực tiếp cá nhân sản xuất kinh
doanh bằng bảng câu hỏi in sẵn. Điều tra
viên đến nhà và phỏng vấn trực tiếp cá nhân
sản xuất kinh doanh theo phương pháp chọn
mẫu thuận tiện. Phân bổ số lượng quan sát
theo địa bàn: Tân Lộc phỏng vấn 50 cá nhân
sản xuất kinh doanh; Tân Hưng phỏng vấn 50
cá nhân sản xuất kinh doanh; Thốt Nốt phỏng
vấn 50 cá nhân sản xuất kinh doanh. Sau khi
thu thập và làm sạch dữ liệu, số quan sát còn
lại đáp ứng các yêu cầu nghiên cứu là 119.
Nhìn chung, hệ thống tín dụng chính
thức tại quận Thốt Nốt có sự tham gia có
nhiều
ngân
hàng
BIDV,
lớn
(Agribank,
Vietcombank,
VietinBank,
Sacombank, ACB, …), cơ sở vật chất của
các ngân hàng khang trang, lịch sự. Tuy
nhiên, có đến 88% các ngân hàng đặt điểm
chi nhánh, phòng giao dịch tại các phường
trung tâm của quận Thốt Nốt (phường Thốt
Nốt và phương Trung Kiên), tại các phường
xa trung tâm chỉ chiếm 12% còn lại.
3. Kết quả nghiên cứu
Dư nợ cho vay cá nhân sản xuất kinh
doanh có sự tăng trưởng ổn định mặc dù
chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ của
các ngân hàng (đến cuối năm 2019 chỉ
chiếm 6,52%). Trong khi đó, nguồn vốn tín
dụng tại địa bàn tập trung chủ yếu vào các
doanh nghiệp chế biến lương thực, thủy
sản, sản xuất đồ gỗ. Do quy mô nhỏ, lẻ nên
cá nhân sản xuất kinh doanh cũng gặp hạn
chế trong tiếp cận vay vốn (UBND quận
Thốt Nốt, 2019).
3.1. Tổng quan về hệ thống tín dụng
chính thức trên địa bàn quận Thốt Nốt,
thành phố Cần Thơ
3.1.1. Mạng lưới và quy mô tín dụng chính thức
Theo NHNN Chi nhánh thành phố Cần
Thơ (2019), trên địa bàn quận Thốt Nốt hiện
có 27 tổ chức tín dụng đang hoạt động, gồm
2 chi nhánh ngân hàng và 25 phòng giao dịch
trực thuộc các ngân hàng thương mại.
Bảng 1: Số lượng chi nhánh, phòng giao dịch
Một trong những trở ngại lớn cho việc
phát triển tín dụng cho đối tượng cá nhân
sản xuất kinh doanh là do các cá nhân chưa
thuyết phục được ngân hàng về tính khả thi
của phương án vay vốn, hồ sơ vay vốn
thiếu các chứng từ chứng minh thực tế kinh
doanh (chứng từ mua hàng, xuất nhập hàng
hóa, chuyển tiền qua ngân hàng) do cá
nhân kinh doanh chưa có thói quen ghi
chép sổ sách, lưu trữ và tập quán thanh
toán bằng tiền mặt là chủ yếu (UBND quận
Thốt Nốt, 2019).
ngân hàng tại quận Thốt Nốt
STT
Phường
Số lượng chi
nhánh, phòng
giao dịch
Tỷ lệ
(%)
1
2
Trung
(Thốt
tâm
Nốt,
22
88
Trung Kiên)
Các phường
còn lại
12
3
Tổng
25
100
Nguồn: UBND quận Thốt Nốt (2019)
19
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Bảng 2: Tình hình kinh doanh của một số chi nhánh, phòng giao dịch Ngân hàng tại quận Thốt
Nốt năm 2019
Đơn vị tính: tỷ đồng
Chỉ tiêu
1. Doanh số huy động
- KH cá nhân
VCB
122
Vietinbank
145
BIDV
120
Agribank
98
Sacombank
ACB
80
86
33
53
63
25
38
55
67
87
40
47
62
83
66
54
79
45
34
41
57
67
30
37
37
43
66
30
36
- KH tổ chức
2. Doanh số cho vay
- KH cá nhân
112
47
- KH tổ chức
65
Nguồn: Kết quả thu thập của tác giả (2019)
3.2. Thống kê mô tả mẫu phỏng vấn
3.2.1. Cơ cấu mẫu điều tra
IV Tình trạng hôn nhân
119 100,00
1
Chưa kết hôn/Đã ly
25
94
21,01
78,99
hôn
Cơ cấu mẫu khảo sát được trình bày tại
Bảng 3 Về giới tính: có 44 người kinh doanh
là nữ (chiếm 36,97%) và 75 người kinh
doanh là nam (chiếm 63,03%).
2
Đang kết hôn
V
Ngành nghề kinh
119 100,00
doanh
1
2
Phi nông nghiệp
Nông nghiệp
60
59
50,42
49,58
Về trình độ học vấn: có 41 người trình độ
dưới cao đẳng, đại học (chiếm 34,45%) và có
78 người trình độ cao đẳng, đại học trở lên
(chiếm 65,55%).
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
Về dân tộc: có 88 người thuộc dân tộc
Kinh/Hoa (chiếm 73,95%) và 31 người thuộc
dân tộc khác (chiếm 26,05%).
Bảng 3: Cơ cấu mẫu khảo sát
Stt
Khoản mục
Số lượng Tỷ lệ
quan sát (%)
Về tình trạng hôn nhân: có 94 người đang
kết hôn (chiếm 78,99%) và 25 người chưa
kết hôn hoặc đã ly hôn (chiếm 21,01%).
I
1
2
Giới tính
119 100,00
Nữ
44
75
36,97
63,03
Về ngành nghề kinh doanh: có 60 người
sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực phi nông
nghiệp (chiếm 50,42%) và có 59 người sản
xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp
(chiếm 49,58%).
Nam
II Trình độ học vấn
119 100,00
1
Dưới cao đẳng, đại
học
41
78
34,45
65,55
2
Cao đẳng, đại học trở
lên
3.2.2. Đặc điểm của cá nhân sản xuất kinh doanh
Đặc điểm cá nhân của những người sản
xuất kinh doanh tại quận Thốt Nốt được
thống kê tại Bảng 4”Về độ tuổi: độ tuổi trung
bình của người sản xuất kinh doanh tham gia
khảo sát là 37,77 tuổi, độ lệch chuẩn là 9,60
tuổi, người nhỏ tuổi nhất là 23 tuổi và người
lớn tuổi nhất là 55 tuổi.
III Dân tộc
Khác
Stt Khoản mục
119 100,00
1
31
26,05
Số lượng
Tỷ lệ
quan sát
(%)
2
Kinh/Hoa
88
73,95
20
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
Về số năm kinh doanh: số năm kinh
năm ít nhất là 60 triệu đồng và người có thu
nhập năm cao nhất là 640 triệu đồng.
doanh trung bình của các cá nhân là 9,65
năm, độ lệch chuẩn là 5,05 năm, người kinh
doanh ít nhất là 5 năm và người kinh doanh
lâu nhất là 20 năm.”
Về số người trong gia đình: trung bình
mỗi gia đình có 4,62 người, độ lệch chuẩn là
1,21 người, gia đình ít người nhất là 3 người
và gia đình đông người nhất là 6 người.
Về thu nhập trong năm: tổng thu nhập
trung bình trong năm của các cá nhân sản
xuất kinh doanh là 305 triệu đồng, độ lệch
chuẩn là 157 triệu đồng, người có thu nhập
Bảng 4: Đặc điểm cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận Thốt Nốt
Độ lệch
STT
Chỉ tiêu
Độ tuổi
Đơn vị tính Trung bình
Nhỏ nhất Lớn nhất
chuẩn
9,60
1
2
3
4
Tuổi
Năm
37,77
9,65
3,05
4,62
23,00
5,00
0,60
3,00
55,00
20,00
6,40
Số năm kinh doanh
Thu nhập trong năm
Số người trong gia đình
5,05
1,57
1,21
Trăm triệu đồng
Người
6,00
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
Nốt như sau: Về nguồn cung cấp thông tin về
tín dụng: Hình 1 cho thấy các kênh thông tin
mà cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận
Thốt Nốt có thể tiếp cận để có thông tin về
tín dụng chính thức. Trong đó, nguồn thông
tin do các cá nhân tự biết là 52,94%, nguồn
thông tin từ chính quyền địa phương là
51,26%, nguồn thông tin từ cán bộ tín dụng
tư vấn là 50,42%, nguồn thông tin từ những
nguồn khác là 48,74% và nguồn thông tin từ
người quen là 47,90%.
3.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến
khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của
cá nhân sản xuất kinh doanh trên địa bàn
quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ
3.3.1. Thực trạng về khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh
doanh
Dựa trên số lượng khảo sát, thực trạng về
khả năng tiếp cận tín dụng của các cá nhân
sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận Thốt
Hình 1: Nguồn cung cấp thông tin về tín dụng
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
21
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Về điều kiện vay vốn:“Ý kiến của người
đi vay về các điều kiện vay vốn được thể
hiện tại Bảng 5 Về thủ tục vay vốn: có 103
người cho là thủ tục bình thường (chiếm
86,55%) và 16 người cho là thủ tục phức tạp
(chiếm 13,45%); Về lãi suất cho vay: có 86
người cho là lãi suất cho vay bình thường
(chiếm 72,27%) và 33 người cho là lãi suất
vay cao (chiếm 27,73%); Về tài sản bảo đảm:
thì có 38 người không có tài sản bảo đảm
(chiếm 31,93%) và 81 người có tài sản thế
chấp (68,07%).”
1
Lãi suất cho vay
bình thường
86
33
72,27
27,73
2
Lãi suất cho vay cao
II Tài sản thế chấp
119 100,00
1
Không có tài sản
bảo đảm
38
31,93
2
Có tài sản bảo đảm
81
68,07
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
Như vậy, đa số người đi vay cho rằng thủ
tục vay vốn là bình thường, lãi suất cho vay ở
mức bình thường và đa số đều có tài sản thế
chấp khi vay vốn.
Bảng 5: Ý kiến của người đi vay đối với các
điều kiện vay vốn
Về thông tin khoản vay: Đối với những cá
nhân sản xuất kinh doanh được tiếp cận được
vốn tín dụng chính thức (được vay vốn ngân
hàng), trung bình mỗi cá nhân có nhu cầu
vay 529,30 triệu đồng (độ lệch chuẩn 259,42
triệu đồng), người có nhu cầu vay ít nhất là
20 triệu đồng và người có nhu cầu vay nhiều
nhất là 1.180 triệu đồng (Bảng 6).
Số lượng
quan sát
Tỷ lệ
(%)
STT
Khoản mục
I
1
2
Thủ tục vay vốn
Thủ tục bình thường
Thủ tục phức tạp
119 100,00
103
16
86,55
13,45
II Lãi suất cho vay
119 100,00
Bảng 6: Thông tin về khoản vay
Trung
bình
529,30
Độ lệch
chuẩn
Stt
Khoản mục
Đơn vị tính
Nhỏ nhất
Lớn nhất
1
2
3
4
Nhu cầu vay
Triệu đồng
Triệu đồng
%
259,42
20
20
7
1.180
900
Số tiền được vay
Lãi suất vay
374,79
8,85
179,77
1,68
12
Tài sản bảo đảm
Triệu đồng
669,44
346,43
30
1.580
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
Số tiền trung bình mà mỗi cá nhân được
vay là 374,79 triệu đồng, (độ lệch chuẩn là
179,77 triệu đồng), số tiền được vay ít nhất là
20 triệu đồng và nhiều nhất là 900 triệu đồng.
Lãi suất vay trung bình là 8,85%/năm, (độ
lệch chuẩn là 1,68%/năm), lãi suất vay thấp
nhất là 7%/năm và lãi suất vay cao nhất là
12%/năm. Tài sản thế chấp trung bình của
mỗi cá nhân là 669,44 triệu đồng (độ lệch
chuẩn là 346,43 triệu đồng), cá nhân có tài
sản thế chấp nhỏ nhất là 30 triệu đồng và cá
nhân có tài sản thế chấp lớn nhất là 1.580
triệu đồng.
Như vậy, số tiền được vay/Nhu cầu vốn
vay = 374,79/ 529,30 = 70,81% là phù hợp
với thực tế tình hình duyệt vay vốn tại các
Ngân hàng hiện nay. Tỷ lệ số tiền được
vay/Tài sản thế chấp = 374,79/ 669,44 =
55,99%.”Thông thường, số tiền được vay
bằng khoảng 60 - 70% giá trị tài sản thế chấp
(Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam,
2018). Như vậy, tỷ lệ cho vay trên tài sản thế
chấp từ kết quả khảo sát thấp hơn mức thông
thường, nên chưa đáp ứng được nhu cầu vốn
cho cá nhân sản xuất, kinh doanh.”
22
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
Về mức độ hài lòng khi vay vốn ngân
thường. Tỷ lệ không hài lòng (từ 1 - 2 điểm)
khá cao, lên đến 46,48% (Bảng 7). Cho thấy
việc tiếp cận tín dụng vẫn còn nhiều khó
khăn.
hàng: Nhìn chung, mức độ hài lòng khi vay
vốn ngân hàng, theo thang đo Likert 5 điểm,
chỉ đạt 2,87 điểm, tương đương với mức bình
Bảng 7: Mức độ hài lòng khi vay vốn ngân hàng
Mức độ hài lòng
Rất không hài lòng
Thang điểm
Số quan sát
Tỷ lệ (%)
22,54
1
2
3
4
5
16
17
13
10
15
Không hài lòng
Bình thường
Hài lòng
23,94
18,31
14,08
21,13
Rất hài lòng
Điểm số hài lòng trung bình = 2,87 điểm
Tỷ lệ từ bình thường đến hài lòng (từ 3 - 5 điểm) = 53,52%
Tỷ lệ không hài lòng (từ 1 - 2 điểm) = 46,48%
Nguồn: Tổng hợp số liệu khảo sát (2019)
Về lý do cản trở tiếp cận tín dụng chính
thức: Đối với những cá nhân sản xuất kinh
doanh không được tiếp cận tín dụng chính
thức, lý do chủ yếu được sắp xếp theo thứ tự
từ cao đến thấp gồm: Số tiền vay ít không
đáp ứng nhu cầu nên không vay, với 58,33%
ý kiến đồng ý; Không có tài sản thế chấp, với
47,92% ý kiến đồng ý; Không đủ vốn tự có,
với 47,92% ý kiến đồng ý; Thủ tục vay vốn
phức tạp, với 37,5% ý kiến đồng ý; Tốn phí
lót tay, với 37,50% ý kiến đồng ý (Hình
2).”Kết quả này cho thấy, xuất hiện trường
hợp một cá nhân đồng thời vướng nhiều lý
do không được vay vốn.
Hình 2: Những lý do cản trở tiếp cận tín dụng chính thức
Nguồn: Tổng hợp kết quả khảo sát (2019)
trên địa bàn quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ thì
3.3.2. Phân tích hồi quy các yếu tố ảnh
hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính
thức của cá nhân sản xuất kinh doanh
nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy nhị
phân logit để phân tích số liệu. Biến phụ
thuộc là tiếp cận tín dụng chính thức. Có hai
trường hợp xảy ra nếu biến nhận giá trị là 1
nghĩa là cá nhân được vay vốn ngân hàng và
Với mục tiêu nghiên cứu các yếu tố có
ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tín
dụng của các cá nhân sản xuất kinh doanh
23
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
nhận giá trị 0 nếu cá nhân không được vay
vốn ngân hàng.
được 80,36% sự biến thiên của biến phụ
thuộc “Tiếp cận tín dụng chính thức”.
Bảng 8 cho thấy, mô hình hồi quy tổng
thể các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp
cận tín dụng chính thức có ý nghĩa về mặt
thống kê ở mức ý nghĩa 5%.
Độ phóng đại phương sai (VIF) của các
biến độc lập trong mô hình đều có giá trị < 3
nên hiện tượng đa cộng tuyến giữa các biến
là không nghiêm trọng, chấp nhận được.
Giá trị Pseudo R2 = 0,8036 = 80,36% có
Tỷ lệ dự báo đúng của mô hình là rất cao
nghĩa là biến độc lập trong mô hình giải thích
là 93,28%.
Bảng 8: Kết quả hồi quy yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng chính thức
Hệ số hồi
Độ lệch
chuẩn
Stt
Biến độc lập
Ký hiệu
Sig.
VIF
2,02
quy
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Tuổi
X1
X2
X3
X4
X5
X6
X7
X8
X9
X10
0,273
0,079
0,855
0,001
0,015
Giới tính
2,080
0,458
1,06
1,09
1,13
1,12
1,15
2,93
1,19
1,38
1,12
2,49
Hôn nhân
1,111 0,680
Học vấn
0,724
1,697
0,017
Dân tộc
-0,276
-0,083
1,472
1,181 0,815
0,101 0,412
0,477 0,002
0,588 0,309
Số năm kinh doanh
Thu nhập
Số người trong gia đình
Thủ tục vay vốn
-0,598
-2,052
-1,634
3,505
1,590
0,047
10 Lãi suất cho vay
1,395 0,242
1,772 0,048
3,311 0,000
11 Tài sản bảo đảm
12 Hằng số
X11
Const
-13,963
Số lượng quan sát N = 119
Wald - chi2 (11) = 77,94
Sig. chi2 = 0,000
Pseudo R2 = 0,8036
Mức độ dự báo đúng (Correctly classified) = 93,28%
Tóm lại, mô hình nghiên cứu các yếu tố
ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng chính thức
của các cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận
Thốt Nốt là phù hợp với dữ liệu khảo sát.
đảm (X11). Các yếu tố ảnh hưởng không có
ý nghĩa thống kê đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức, do giá trị Sig. > 5% bao
gồm: Hôn nhân (X3); Dân tộc (X5); Số năm
kinh doanh (X6); Số người trong gia đình
(X8); Lãi suất cho vay (X10).
Bảng 8 cho thấy có 6 biến độc lập có ảnh
hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính
thức của các cá nhân sản xuất kinh doanh tại
quận Thốt Nốt, do có do giá trị Sig. < 5% và
cùng dấu với kỳ vọng bao gồm: Tuổi (X1);
Giới tính (X2); Học vấn (X4); Thu nhập
(X7); Thủ tục vay vốn (X9) và Tài sản bảo
Bảng 9 cho thấy, các yếu tố có tỷ số Odd
lớn hơn 1 và ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê
ở mức ý nghĩa 5% đến tiếp cận tín dụng
chính thức của cá nhân sản xuất kinh doanh
gồm có:
24
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
Bảng 9: Tỷ số Odd của yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng chính thức
Stt
1
Biến độc lập
Ký hiệu
X1
Tỷ số Odd
1,314
Độ lệch chuẩn
0,103
Sig.
0,001
Tuổi
2
Giới tính
X2
8,002
1,582
2,062
0,759
0,921
4,356
0,550
0,129
0,195
33,271
0,000
6,843
1,757
3,498
0,896
0,093
2,080
0,323
0,204
0,272
58,960
0,000
0,015
0,680
0,017
0,815
0,412
0,002
0,309
0,047
0,242
0,048
0,001
3
Hôn nhân
X3
4
Học vấn
X4
5
Dân tộc
X5
6
Số năm kinh doanh
Thu nhập
X6
7
X7
8
Số người trong gia đình
Thủ tục vay vốn
X8
9
X9
10 Lãi suất cho vay
11 Tài sản bảo đảm
12 Hằng số
X10
X11
Const
Nguồn: Tổng hợp số liệu khảo sát (2019)
Như vậy, từ Bảng 8 và Bảng 9 cho thấy 6
yếu tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận
tín dụng chính thức của các cá nhân sản xuất
kinh doanh tại quận Thốt Nốt, sắp xếp theo
mức đọ ảnh hưởng từ lớn nhất đến thấp nhất
gồm có:
Giới tính (X2) là yếu tố có mức độ ảnh
hưởng lớn thứ hai đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức ở mức ý nghĩa thống kê 5%
với hệ số hồi quy là +2,080 và tỷ số odd là
8,002.”Kết quả này phù hợp với kết quả
nghiên cứu của Sử Ngọc Anh (2012) và
Ajagbe (2012). Khi người đi vay vốn là nam
giới thì khả năng tiếp cận tín dụng sẽ cao hơn
8,002 lần. Điều này phù hợp với thực tế vì theo
quan điểm của các tổ chức tín dụng thì người
đi vay là nam giới sẽ có mối quan hệ xã hội,
giao tiếp tốt hơn hơn so với người đi vay là nữ,
khả năng trả nợ tốt hơn so với người nữ.”
Tài sản bảo đảm (X11): có hệ số hồi quy là
+3,505 phù hợp với kỳ vọng về dấu và có ý
nghĩa thống kê ở mức ý nghĩa 5%. Tỷ số Odd
là 33,271 có ý nghĩa là khi người đi vay có tài
sản thế chấp thì khả năng được vay cao hơn bị
từ chối cho vay là 33,271 lần. Kết quả này phù
hợp với các nghiên cứu của Barslund & Tarp
(2008), Ajagbe (2012).”Đây là yếu tố ảnh
hưởng lớn nhất đến khả năng tiếp cận tín dụng
chính thức của cá nhân sản xuất kinh doanh
trên địa bàn quận Thốt Nốt. Trong thực tế,
những người đi vay có nhiều tài sản thế chấp
luôn được ngân hàng đánh giá cao hơn so với
người đi vay không có tài sản thế chấp.”Tài
sản thế chấp được xem như một cách thức
phòng ngừa rủi ro cho ngân hàng trong trường
hợp người đi vay không thể trả nợ đầy đủ,
đúng hạn thì ngân hàng thanh lý tài sản thế
chấp để thu nợ.
Thủ tục vay vốn (X9) là yếu tố có mức độ
ảnh hưởng lớn thứ ba đến khả năng tiếp cận
tín dụng ở mức ý nghĩa 5% với hệ số hồi quy
là -2,052 và tỷ số Odd là 0,129. Khi thủ tục
vay vốn là phức tạp thì khả năng được tiếp
cận tín dụng chính thức giảm chỉ còn 0,129
lần. Kết quả này phù hợp với kết quả nghiên
cứu của Trần Hữu cường và cộng sự (2009).
Thực tế cho thấy, các thủ tục cấp tín dụng rất
chặt chẽ theo quy định của ngành ngân hàng
để đảm bảo hạn chế rủi ro. Người đi vay đa
số đều ít hiểu biết về cách thức cho vay của
25
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
ngân hàng cần phải có phương án kinh doanh
Các yếu tố còn lại ảnh hưởng không có ý
nghĩa thống kê đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của các cá nhân sản xuất
kinh doanh trên địa bàn quận Thốt Nốt gồm
có: Hôn nhân (X3), Dân tộc (X5), Số năm
kinh doanh (X6), Số người trong gia đình
(X8), Lãi suất cho vay (X10).
khả thi và các chứng từ chứng minh mục
đích sử dụng vốn vay.”Khi thủ tục vay vốn
càng phức tạp thì người đi vay càng e ngại về
mặt tâm lý nên không muốn vay, từ đó làm
giảm khả năng tiếp cận tín dụng chính thức.
Thu nhập (X7) là yếu tố có ảnh hưởng lớn
thứ tư đến khả năng tiếp cận tín dụng ở mức
ý nghĩa 5% với hệ số hồi quy là +1,472 và tỷ
số Odd là 4,356 có nghĩa là khi thu nhập của
cá nhân vay vốn tăng thêm 100 triệu đồng thì
khả năng được vay tăng lên 4,356 lần. Kết
quả này phù hợp với kết quả nghiên cứu của
Marge Sults (2003); Mwangi (2012).
Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu
được tổng hợp ở Bảng 10 Các giả thuyết bị
bác bỏ ở mức ý nghĩa thống kê 5% gồm: H3:
Người đi vay đang kết hôn, sẽ có khả năng
tiếp cận tín dụng chính thức cao hơn người đi
vay độc thân hoặc đã ly hôn; H5: Người đi
vay thuộc dân tộc Kinh hoặc Hoa, sẽ có khả
năng tiếp cận tín dụng chính thức cao hơn
người đi vay thuộc dân tộc khác; H6: Người
đi vay có nhiều năm kinh doanh thì khả năng
tiếp cận tín dụng chính thức càng lớn; H8:
Người đi vay có nhiều thành viên trong gia
đình thì khả năng tiếp cận tín dụng chính
thức càng lớn; H10: Khi người đi vay cảm
nhận lãi suất cho vay là cao, thì khả năng tiếp
cận tín dụng chính thức sẽ giảm.
Học vấn (X4) và Tuổi (X1) có mức độ
ảnh hưởng lớn thứ năm và thứ sau đến khả
năng tiếp cận tín dụng. Khi người đi vay có
học vấn cao đẳng, đại học thì khả năng được
vay vốn cao gấp 2,062 lần so với trường hợp
học vấn thấp hơn. Kết quả này phù hợp với
kết quả nghiên cứu của Onstenk (2003) và
Ajagbe (2012). Khi tuổi của người đi vay
tăng thêm 1 tuổi thì khả năng được vay tăng
lên 1,314 lần.
Bảng 10: Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu
Kỳ vọng Dấu của hệ Kết luận ở mức
Giả thuyết
dấu
số hồi quy
ý nghĩa 5%
H1: Tuổi của người đi vay có thể làm tăng hoặc làm
giảm khả năng tiếp cận tín dụng chính thức
+
Chấp nhận
+/-
H2: Người đi vay là nam giới, sẽ có khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức cao hơn người đi vay là nữ giới
+
+
Chấp nhận
Chấp nhận
+
+
H4: Người đi vay có học vấn là cao đẳng hoặc đại học, sẽ
có khả năng tiếp cận tín dụng chính thức cao hơn người
đi vay có học vấn dưới cao đẳng, đại học
H7: Người đi vay có thu nhập càng cao thì khả năng tiếp
cận tín dụng chính thức càng lớn
+
-
+
-
Chấp nhận
Chấp nhận
H9: Khi người đi vay cảm nhận thủ tục cho vay phức tạp,
rườm rà thì khả năng tiếp cận tín dụng chính thức sẽ giảm
H11: Người đi vay có tài sản bảo đảm cho khoản vay, sẽ
có khả năng tiếp cận tín dụng chính thức cao hơn người
đi vay không có tài sản thế chấp
+
+
Chấp nhận
26
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
các cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận
4. Kết luận và kiến nghị
4.1. Kết luận
Thốt Nốt có ảnh hưởng rất lớn đến khả
năng tiếp cận vốn tín dụng chính thức. Khi
nắm bắt được những thông tin này thì
những cá nhân có nhu cầu vay vốn sẽ có lợi
ích rất lớn, dễ dàng tiếp cận với các tổ chức
tín dụng hơn nếu đáp ứng đủ các điều kiện
trên. Cụ thể như:
Mô hình hồi quy nhị phân logit nghiên
cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng
tiếp cận tín dụng chính thức của các cá
nhân sản xuất kinh doanh tại quận Thốt
Nốt, thành phố Cần Thơ được đề xuất ban
đầu gồm 11 yếu tố. Với số quan sát hợp lệ
trong mẫu khảo sát là 119 cá nhân sản xuất
kinh doanh, kết quả cho thấy:
Những hộ kinh doanh có người nam là
chủ cơ sở thì sẽ có nhiều lợi thế hơn vì theo
đánh giá của các tổ chức tín dụng thì người
nam sẽ có mối quan hệ xã hội rộng, làm ăn
nhanh nhẹn, dứt khoát hơn nên cơ hội
thành công trong kinh doanh cũng nhiều
hơn so với nữ. Do đó, các tổ chức tín dụng
cũng sẽ ưu tiên cho các cá nhân nam vay
vốn nhiều hơn. Tận dụng được lợi thế này
thì các cá nhân nam là chủ cơ sở sản xuất
kinh doanh nên chủ động tìm kiếm thông
tin và tiếp cận các tổ chức tín dụng để được
hỗ trợ vốn, mở rộng đầu tư máy móc thiết
bị, nhà xưởng cho cơ sở của mình.
“Một là, mô hình hồi quy tổng thể các
yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức có ý nghĩa về mặt thống
kê ở mức ý nghĩa 5%. Các biến độc lập
trong mô hình giải thích được 80,36% sự
biến thiên của biến phụ thuộc “Tiếp cận tín
dụng chính thức”. Tỷ lệ dự báo đúng của
mô hình là rất cao là 93,28%.”
Hai là, sáu yếu tố có ảnh hưởng đến khả
năng tiếp cận tín dụng chính thức của các
cá nhân sản xuất kinh doanh tại quận Thốt
Nốt, sắp xếp theo mức đọ ảnh hưởng từ lớn
nhất đến thấp nhất gồm có: (1) Tài sản thế
chấp (X11) với hệ số hồi quy là 3,505; (2)
Giới tính (X2) với hệ số hồi quy là 2,080;
(3) Thủ tục vay vốn (X9) với hệ số hồi quy
là -2,052; (4) Thu nhập (X7) với hệ số hồi
quy là 1,472; (5) Học vấn (X4) với hệ số
hồi quy là 0,724; (6) Tuổi (X1) với hệ số
hồi quy là 0,273.
Theo xếp hạng tín dụng nội bộ của các
Ngân hàng dành cho khách hàng vay vốn
thì những khách hàng nằm trong độ tuổi
lao động thì khả năng được xét duyệt cho
vay sẽ cao hơn. Trong nghiên cứu này cũng
cho thấy khi tuổi của cá nhân đi vay tăng
thêm 1 tuổi thì khả năng tiếp cận tín dụng
sẽ tăng gấp 1,314 lần. Các cá nhân trong độ
tuổi lao động, có cơ sở sản xuất kinh doanh
hoặc có nhu cầu vay vốn để bắt đầu kinh
doanh thì nên nắm bắt cơ hội này. Những
cá nhân trong độ tuổi lao động thì có nhiều
sức khỏe và các mối quan hệ xã hội nên
việc làm ăn cũng sẽ thuận lợi hơn, khả
năng trả được nợ vay cũng cao hơn.
Ba là, Các yếu tố ảnh hưởng không có
ý nghĩa thống kê đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức là: Hôn nhân (X3); Dân
tộc (X5); Số năm kinh doanh (X6); Số
người trong gia đình (X8); Lãi suất cho
vay (X10).
Kết quả nghiên cứu còn cho thấy những
cá nhân có trình độ học vấn càng cao thì
càng có nhiều lợi thế hơn việc tiếp cận vốn
tín dụng. Bởi theo đánh giá của các tổ chức
tín dụng thì người đi vay có trình độ học
vấn cao thì sẽ có sự hiểu biết về pháp luật,
4.2. Kiến nghị
4.2.1. Đối với cá nhân sản xuất kinh doanh
có nhu cầu vay vốn
Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố
về tuổi, giới tính, học vấn và thu nhập của
27
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
về các thủ tục vay và trả nợ nên khả năng
năng tiếp cận vốn tín dụng chính thức cho
người dân thì cần thực hiện các chính sách
như sau:
trả nợ của các đối tượng này sẽ cao. Không
những vậy, những người có trình độ kiến
thức cao thì sẽ biết cách làm ăn, bố trí sắp
xếp hoạt động kinh doanh của mình sao
cho hiệu quả. Do đó, Ngân hàng hay các tổ
chức tín dụng cũng thường ưu tiên cho vay
đối với những người có trình độ học vấn
tốt. Những cá nhân có trình độ kiến thức
tốt, có ý định đầu tư sản xuất kinh doanh
thì nên mạnh dạn tiếp cận với các tổ chức
tín dụng, tận dụng thế mạnh của mình để
đề xuất các kế hoạch kinh doanh hiệu quả.
Không những vậy, người dân địa phương
nên có tầm nhìn xa hơn, nâng cao trình độ
dân trí cho bản thân thông qua các trường
lớp tại địa phương hoặc cho con em của
mình được học hành lên cao. Tương lai sau
này, các lớp thanh niên trẻ có trình độ kiến
thức cao cũng sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn
vốn vay.”
Mở thêm nhiều điểm giao dịch tại các
phường, khu vực,… để người dân dễ dàng
tiếp cận. Ban đầu có thể người dân chỉ có
nhu cầu sử dụng các sản phẩm đơn giản
như thẻ, chuyển khoản nhưng nếu được sự
tư vấn, giới thiệu sản phẩm từ các nhân
viên Ngân hàng thì chắc chắn sẽ khai thác
được lượng khách hàng tiềm năng rát lớn.
Tâm lý chung của người dân trước giờ
là vẫn ngại về các thủ tục vay phức tạp
nên mặc dù có nhu cầu vay vốn để mở
rộng kinh doanh nhưng vẫn không dám
tiếp cận các tổ chức tín dụng. Nắm bắt
được vấn đề này, các tổ chức tín dụng cần
nhánh chóng hệ thống lại quy trình, thủ
tục cho vay sao cho đơn giản, tinh gọn mà
vẫn đảm bảo tính chặt chẽ để dễ đang
hướng dẫn cho người dân. Khi tư vấn các
sản phẩm cho vay của Ngân hàng thì nhân
viên tín dụng nên kèm theo tờ rơi giới
thiệu chi tiết về sản phẩm vay để người
dân tham khảo, có thể kèm theo số điện
thoại của nhân viên để người có nhu cầu
vay vốn có thể liên lạc.
Không những vậy, những cá nhân đã
sản xuất kinh doanh có thu nhập tổng kết
năm sau tăng hơn năm trước thì nên mạnh
dạn vay vốn để mở rộng kinh doanh.
Ngân hàng luôn sẵn sàng hỗ trợ vốn cho
những cá nhân có hoạt động kinh doanh
hiệu quả liên tục qua nhiều năm. Vì việc
hỗ trợ vốn cho các cá nhân này trước hết
giúp Ngân hàng có được nguồn thu lãi
lớn, tiếp đến là giúp cho các cá nhân có
cơ hội mở rộng đầu tư đem lại nhiều lợi
ích lớn cho địa phương.
Bản thân các tổ chức tín dụng khi
muốn tiếp cận địa bàn nào thì nên nghiên
cứu kỹ các sản phẩm chiến lược nào phù
hợp với từng địa bàn để ưu tiên giới thiệu
cho người dân. Cụ thể như ở quận Thốt
Nốt hiện nay người dân vẫn sống chủ yếu
bằng nghề nông, trồng trọt, chăn nuôi nên
ưu tiên giới thiệu các gói cho vay nông
nghiệp. Ngoài ra, các tổ chức tín dụng
cũng có thể cho vay các cá nhân có cơ sở
sản xuất, kinh doanh tạp hóa, ăn uống,
dịch vụ lưu trú, … Việc khai thác khách
hàng theo đặc trưng của địa phương sẽ
4.2.2. Đối với các tổ chức tín dụng
Khu vực quận Thốt Nốt hiện nay vẫn
còn là một vùng ngoại ô, cách xa trung tâm
nên cách sinh sống và làm ăn của người
dân còn mang đậm chất nông thôn. Các tổ
chức tín dụng vẫn chưa thực sự quan tâm
mở rộng các điểm giao dịch nên địa bàn
quận nên người dân vẫn chưa có cơ hội tiếp
cận được nguồn vốn mặc dù tiềm năng rất
lớn. Các tổ chức tín dụng muốn tăng khả
28
TẠP CHÍ KHOA HỌC KINH TẾ - SỐ 8(04) - 2020
giúp các tổ chức tín dụng dễ dang tiếp cận
trung tâm để người dân có thể dễ dàng
đến giao dịch.
được khách hàng hơn.
Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để tạo
điều kiện thuận lợi cho các cá nhân có thể
mở rộng sản xuất kinh doanh, cụ thể như:
hệ thống điện tại các khu vực vùng ven
của quận, hệ thống nước và xử lý nước
thải, các tuyến cầu đường giao thông nông
thôn, … Hỗ trợ các cá nhân trong việc xin
cấp phép sản xuất kinh doanh hoặc tư vấn
pháp lý.
Rào cản lớn nhất của các tổ chức tín
dụng hiện nay là còn căn cứ vào tài sản
thế chấp để quyết định cho vay hay không.
Điều này tuy đúng đắn, đảm bảo được lợi
ích của các tổ chức tín dụng nhưng lại gây
cản trở rất lớn đối với các cá nhân có nhu
cầu vay. Các tổ chức tín dụng nên thông
thoáng hơn, dựa trên nhiều tiêu chí để
đánh giá chứ không nên cứng nhắc chỉ căn
cứ vào tài sản thế chấp. Ví dụ cho vay tín
chấp dựa vào uy tín của cá nhân tại địa
phương hoặc sao kê ngân hàng của cá
nhân, cá nhân có tham gia trong tổ chức
đoàn thể, gia đình cá nhân đó đã sinh sống
lâu năm tại địa phương thì nên ưu tiên cho
vay. Ngoài ra, tín chấp có thể dựa vào uy
tín của các tổ chức đoàn thể như Hội
thanh niên, Hội phụ nữ, Hội nông dân, các
Hợp tác xã để duyệt cấp tín dụng cho các
tổ chức đoàn thể đó. Sau đó, các đoàn thể
sẽ phân bổ vốn lại cho các thành viên có
nhu cầu sử dụng vốn.”Việc làm này vừa
giúp cho các cá nhân có thể tiếp cận
nguồn vốn vừa giúp các tổ chức tín dụng
đẩy mạnh được doanh số cho vay nhưng
đảm bảo an toàn, ít rủi ro khi quản lý đối
tượng vay thông qua các đoàn thể.
Các tổ chức đoàn thể nên phát huy thế
mạnh của mình trong việc hướng dẫn hội
viên của mình thực hiện các giải pháp sản
xuất kinh doanh hiệu quả. Cụ thể như: Hội
nông dân nên có những buổi tập huấn kỹ
thuật canh tác cho người dân để tiếp cận
các kỹ thuật sản xuất mới; Hội phụ nữ nên
hướng dẫn cho các chị em buôn bán nhỏ
như bán tạp hóa, làm nghề thủ công, mở
các dịch vụ ăn uống, làm đẹp,…; Hội
thanh niên nên đào tạo nghề cho các bạn
trẻ như cơ khí, đồ gỗ, vận tải,… Từ đó,
các cá nhân tại địa phương sẽ có thêm
nhiều hiểu biết, kinh nghiệm và kiến thức
mới đủ tự tin đầu tư vốn vào sản xuất kinh
doanh và khi có định hướng kinh doanh
tốt thì mới dễ dàng tiếp cận được nguồn
vốn tín dụng chính thức.
Bên cạnh đó, các đoàn thể tại địa
phương cũng cần làm cầu nối để hỗ trợ
cho các tổ chức tín dụng và người dân địa
phương tiếp cận với nhau để khai thác các
nhu cầu, tiềm năng vay vốn. Các đoàn thể
dựa vào uy tín của mình có thể giúp cá
nhân trong khu vực mình quản lý để vay
vốn từ các tổ chức tín dụng. Công tác này
nếu được phối hợp chặt chẽ chắc chắn sẽ
đem lại lợi ích rất lớn cho cả ba bên bao
gồm địa phương, các cá nhân vay vốn và
các tổ chức tín dụng.
4.2.3. Đối với chính quyền địa phương
Việc hỗ trợ các cá nhân sản xuất kinh
doanh tại địa phương tiếp cận vốn tín
dụng chính thức là việc làm mà địa
phương nên đặc biệt quan tâm. Bởi khi
các cá nhân được tiếp cận được nguồn
vốn lớn thì sẽ mở rộng đầu tư, góp phần
phát triển kinh tế cho địa phương. Trước
tiên, địa phương cần kêu gọi và hỗ trợ
các tổ chức tín dụng mở rộng thêm nhiều
điểm giao dịch trên địa bàn quận, ưu tiên
mở các điểm giao dịch ở các khu vực xa
29
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Ajagbe F. A., Oyelere B. A., Ajetomobi J. O. (2012), Determinants of small-scale enterprise
credit demand: evidence from Oyo state, Nigeria, American Journal of Social and
Management scicences, 3(1): 45-48.
Barslund, M., & Tarp, F. (2008), Formal an informal rural credit in four provinces of VietNam.
Journal of Development Studies, 44, 485 - 503.
Cục Thống kê thành phố Cần Thơ (2019), Niên giám thống kê năm 2018. NXB Thống kê.
Ekadjaja M., Siswanto H. P., Arifin A. Z., (2018), Factor determining bank loan approval as
source of financing for micro, small and medium enterprises (MSME) in Jakarta, Journal
of the Economics of Economics and Business, Vol. 2, No. 1 , April 2018, pp. 226 - 233.
Lê Khương Ninh & Phạm Văn Hùng, 2011, “Các yếu tố quyết định lượng vốn vay chính thức
của nông hộ ở Hậu Giang”, Tạp chí Ngân hàng 9 (tháng 5-2011), trang 42-48.
Mwangi I., W. & Ouma S. A., (2012), Social capital and access to credit in Kenya. American
Journal of Social and Management scicences, 3(1): 8-16.
NHNN Chi nhánh thành phố Cần Thơ (2019), Báo cáo tình hình hoạt động năm 2018, Kế
hoạch năm 2019.
Nguyễn Đình Thọ (2011), Phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh, Nhà xuất bản
Tài chính, Thành phố Hồ Chí Minh.
Phạm Đình Khôi (2012), Tín dụng chính thức và không chính thức ở Đồng bằng sông Cửu
Long: Hiệu ứng tương tác và khả năng tiếp cận. Kỷ yếu khoa học 2012. Trường đại học
Cần Thơ. tr. 144-165
Sử Ngọc Anh (2012), Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của
tiểu thương tại chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn quận 5. Luận văn Thạc sĩ kinh tế,
Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh.
Trương Đông Lộc và Trần Bá Duy (2010), “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín
dụng chính thức của nông hộ trên địa bàn tỉnh Kiên Giang”, Tạp chí Ngân hàng số 4, trang
29-32.
UBND quận Thốt Nốt (2019), Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2018, Kế hoạch phát triển
kinh tế - xã hội năm 2019.
Zhu & De’Armond (2005), An assessment of financial literacy communication vehicles among
college students.
30
16 trang
10380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của cá nhân sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_cac_yeu_to_anh_huong_den_kha_nang_tiep_can_tin_du.pdf
