Khóa luận Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (ô tô) thu tiền khách hàng tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KẾ TOÁN - TÀI CHÍNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE
CƠ GIỚI (OTOTHU TIỀN KHÁCH HÀNG TẠI CÔNG
TY BẢO HIỂM PVI HUẾ
NGUYỄN THỊ BẢO NGÂN
NIÊN KHÓA: 2016- 2020
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KẾ TOÁN - TÀI CHÍNH
------
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE
CƠ GIỚI (OTO) THU TIỀN KHÁCH HÀNG TẠI
CÔNG TY BẢO HIỂM PVI HUẾ
Sinh viên thực hiện:
Giáo viên hướng dẫn:
PGS.TS Trịnh Văn Sơn
NGUYỄN THỊ BẢO NGÂN
Lớp: K50A Kế toán
Mã sinh viên: 16K4051097
Niên khóa: 2016 – 2020
Huế 04/2020
Lời Cảm Ơn!
Thực tập cuối khóa là khoảng thời gian hữu ích và rất cần thiết cho mỗi sinh viên
trang bị cho mình những kiến thức thực tế, kỹ năng nghề nghiệp để khi ra trường có
thể tự tin và thích nghi với công việc tốt hơn.
Lời đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu nhà trường
cùng toàn thể quý thầy cô giáo Trường Đại học Kinh tế Huế, những người đã dạy dỗ,
và truyền giảng những kiến thức bổ ích, quý báu cho em trong suốt những năm tháng
học tập tại trường. Em xin cảm ơn quý thầy cô giáo Khoa Kế toán – Kiểm toán, đặc
biệt là Thầy PGS.TS Trịnh Văn Sơn là người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em
trong suốt quá trình thực tập nghề nghiệp.
Đồng thời, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các anh chị, cô chú cán bộ công
nhân viên tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế đã tạo nhiều điều kiện giúp đỡ, hướng dẫn
em trong suốt thời gian thực tập, cũng như đóng góp ý kiến bổ ích cho em hoàn thành
đợt thực tập của mình với kết quả như mong đợi.
Trong bài báo cáo thực tập cuối knày mặc dù bản thân em đã cố gắng nỗ lực
hết mình để giải quyết các yêu cầu và mục đích đặt ra, xong do kiến thức và kinh
nghiệm thực tế còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Em rất mong nhận đc sự chỉ bảo, bổ sung ý kiến đóng góp của quý thầy cô
giáo, để bài báo cáo thc tập của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !!!
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Bảo Ngân
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
HTKSNB
KSNB
DN
Hệ thống kiểm soát nội bộ
Kiểm soát nội bộ
Doanh nghiệp
HĐQT
BCTC
MTKS
ĐGRR
NQL
Hội đồng quản trị
Báo cáo tài chính
Môi trường kiểm soát
Đánh giá rủi ro
Nhà quản lý
HĐKS
BH
Hoạt động kiểm soát
Bảo hiểm
HĐLĐ
KH
Hợp đồng lao động
Khách hàng
TTTT
CBKD
HĐ
Thông tin truyền thông
Cán bộ kinh doanh
Hợp đồng
COSO
Committee of Sponsoring Organizations of the
Treadway Commission
Quản lý nghiệp vụ và bồi thường
Kiểm soát tuân thủ
Quan hệ khách hàng
Cán bộ tín dụng
QLNV & BT
KSTT
QHKH
CBTD
GCN
Giấy chứng nhận
Xe cơ giới
XCG
TS
Tài sản
NV
Nguồn vốn
TSNH
TSDH
NPT
Tài sản ngắn hạn
Tài sản dài hạn
Nợ phải trả
VCSH
PTKH
Vốn chủ sở hữu
Phải thu khách hàng
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
ii
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Tình hình lao động của Công ty Bảo hiểm PVI Huế....................................30
Bảng 2.2: Cơ cấu và biến động tài sản của Công ty bảo hiểm PVI Huế giai đoạn 2017 -
2019 ...............................................................................................................................32
Bảng 2.3: Cơ cấu và biến động nguồn vốn của Công ty Bảo hiểm PVI Huế giai đoạn
2017 – 2019 ...................................................................................................................35
Bảng 2.4: Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty Bảo hiểm PVI Huế giađoạn ......38
2017 – 2019 ...................................................................................................................38
Bảng 2.5: Chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới tại công ty BH PVI Huế. ......................44
Bảng 2.6: Các thủ tục KSNB trước khi cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền khách
hàng tại công ty Bảo hiểm PVI Huế..............................................................................52
Bảng 2.7: Các thủ tục KSNB trong quá khi cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền
KH tại công ty Bảo hiểm PVI Huế................................................................................64
Bảng 2.8: Các thủ tục KSNB sau quá trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền KH
tại công ty Bảo hiểm PVI Huế..................................................................................76
Biểu đồ 2.1: Biến động của doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm và lợi
nhuận trước thuế TNDN tại công ty Bảo Hiểm PVI Huế giai đoạn 2017 – 2019. .......39
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
iii
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Sơ đồ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại các
Công ty Bảo hiểm..........................................................................................................20
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý công ty.........................................................29
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty ..................................................40
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ ghi sổ kế toán trên máy vi tính tại công ty ........................................42
Sơ đồ 2.4: Chu trình kiểm soát trước khi cấp BH xe cơ giới (OTO) thu tiền KH. .......48
Sơ đồ 2.5: Chu trình kiểm soát trong quá trình cấp BH xe cơ giới (OTO) thu tiền KH.......60
Sơ đồ 2.6: Chu trình kiểm soát sau quá trình cấp BH xe cơ giới (OTO) thu tiền KH..........74
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
iv
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................................i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.....................................................................................ii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ......................................................................................... iii
DANH MỤC SƠ ĐỒ ....................................................................................................iv
MỤC LỤC ......................................................................................................................v
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .........................................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu....................................................................................................2
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu...................................................................................3
4. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................................3
5. Kết cấu đề tài...............................................................................................................4
6. Tính mới của đề tài......................................................................................................5
PHẦN II NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..............................................6
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP
BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI TRONG CÁC DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM ............6
1.1 Những vấn đề cơ bản về Hệ thống kiểm soát nội bộ.................................................6
1.1.1 Khái niệm về Kiểm soát ni bộ..............................................................................6
1.1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ ủa Kiểm soát nội bộ..........................................................7
1.1.3 Các bộ phận cấu hành hệ thống Kiểm soát nội bộ ................................................7
1.1.4 Những rủi ro tiềm tàng của hệ thống Kiểm soát nội bộ .......................................13
1.2 Khái quát về doanh nghiệp bảo hiểm và bảo hiểm xe cơ giới.................................13
1.2.1 Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp bảo hiểm................................................14
1.2.2 Khái niệm về xe cơ giới và bảo hiểm xe cơ giới..................................................16
1.3. Các vấn đề liên quan đến kiểm soát chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới tại các
doanh nghiệp bảo hiểm..................................................................................................18
1.3.1. Khái niệm và đặc trưng của chu trình cấp bảo hiểm...........................................18
1.3.2. Các loại hình bảo hiểm xe cơ giới.......................................................................18
1.3.3 Nguyên tắc tham gia bảo hiểm.............................................................................18
1.3.4. Chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền tại công ty Bảo hiểm.......................20
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
v
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
1.4 Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới tại các doanh nghiệp bảo hiểm21
1.4.1 Khái niệm, mục tiêu và vai trò Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ
giới thu tiền khách hàng ................................................................................................21
1.4.2 Những rủi ro trong chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền khách hàng .............22
1.4.3 Các thủ tục kiểm soát chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền khách hàng..............23
1.4.4 Yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu
tiền KH ..........................................................................................................................25
CHƯƠNG 2: KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI
THU TIỀN KHÁCH HÀNG TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM PVI HUẾ ......................27
2.1 Khái quát về Công ty Bảo hiểm PVI Huế ...............................................................27
2.1.1 Lịch sử hình thành, tầm nhìn và sứ mệnh của Công ty Bảo Hiểm PVI Huế..............27
2.1.2 Bộ máy quản lý tại công ty...................................................................................28
2.1.3 Tình hình nguồn lao động của công ty.................................................................29
2.1.4 Tình hình tài sản nguồn vốn của công ty trong giai đoạn 2017 – 2019. ..............32
2.1.5 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ...............................................................38
2.1.6 Tổ chức công tác kế toán tại công ...................................................................40
2.2. Thực trạng công tác kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu
tiền khách hàng tại công ty bảo iểm PVI Huế.............................................................43
2.2.1 Chu trình cấp bảo hiểxe cơ giới tại công ty BH PVI Huế................................43
2.2.2 Kiểm soát trước hi cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền khách hàng tại công ty Bảo
hiểm PVI Huế................................................................................................................48
2.2.3. Kiểm soát trong quá trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền khách hàng tại công
ty Bảo hiểm PVI Huế ....................................................................................................60
2.2.4 Kiểm soát sau quá trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền KH tại công ty
Bảo hiểm PVI Huế.........................................................................................................74
2.3. Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát nội bộ chu trình cấp bẩo
hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại công ty Bảo hiểm PVI Huế ................89
2.3.1 Điều kiện kinh tế ..................................................................................................89
2.3.2 Môi trường pháp lý...............................................................................................90
2.3.3 Điều kiện tự nhiên ................................................................................................90
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
vi
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
2.3.4 Điều kiện công nghệ.............................................................................................90
2.3.5 Các chính sách, chiến lược của lãnh đạo công ty.................................................90
2.3.6 Năng lực và phẩm chất của cán bộ, nhân viên trong công ty...............................91
2.3.7 Cơ cấu tổ chức công ty.........................................................................................91
2.3.8 Sự cạnh tranh từ các tổ chức công ty bảo hiểm, tổ chức kinh tế khác .................91
2.3.9 Khách hàng...........................................................................................................91
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..............................................................................................92
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI (OTO) THU TIỀN
KHÁCH HÀNG TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM PVI..................................................93
3.1. Nhận xét chung về công tác Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới
(OTO) thu tiền tại PVI Huế...........................................................................................93
3.1.1. Ưu điểm...............................................................................................................93
3.1.2. Nhược điểm .........................................................................................................97
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu
tiền KH tại công ty bảo hiểm PVI Huế.....................................................................98
3.2.1 Thẩm định bảo hiểm tốt trước khi cấp bảo hiểm..................................................98
3.2.2 Việc kiểm soát cần được tực hiện trong suốt chu trình cấp bảo hiểm................99
3.2.3 Phát triển công nghệ ản lý rủi ro ......................................................................99
3.2.4 Đào tạo nguồn nân lực......................................................................................100
3.2.5 Đối với công tác kế toán tại công ty...................................................................100
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3............................................................................................101
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...............................................................102
1. Kết luận....................................................................................................................102
2. Kiến nghị .................................................................................................................103
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................104
PHỤ LỤC
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
vii
Khóa luận tốt nghiệp
1. Lý do chọn đề tài
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong bối cảnh nền kinh tế đang có những bước chuyển mình quan trọng, thị
trường bảo hiểm đang phát triển sôi nổi và mức cạnh tranh càng trở nên gây gắt, trong
đó Bảo hiểm phi nhân thọ đón nhận được những tín hiệu tích cực. Bộ Tài chính đang soạn
thảo theo nghị định với kỳ vọng sẽ nới lỏng các điều kiện kinh doanh bảo hiểm và khuyến
khích các công ty bảo hiểm trong và nước ngoài tham gia nhiều hơn vào ngành Bảo hiểm
Việt Nam.
Sự phát triển chung của nền kinh tế Việt Nam đang từng bước góp phần nâng cao
chất lượng cuộc sống. Đi cùng với sự phát triển đó là sự gia tăng nhanh chóng về tài
sản như nhà ở, phương tiện đi lại,... và nhu cầu đi lại đã từ lâu là một nhu cầu thiết yếu
của con người. Nhu cầu này càng có xu hướng tăng lên cùng với sự phát triển của nền
kinh tế xã hội, của tiến bộ khoa học kỹ thuật và sự phát triển mạnh mẽ về số lượng,
cũng như chủng loại các phương tiện vận tải cơ giới đã đem lại cho con người một
phương thức vận chuyển nhanh gọn và tiết kiệm. Tuy nhiên sự phát triển một cách
nhanh chóng đã dẫn đến tình trạng giao hông đường bộ ngày càng trở nên phức tạp,
với sự bất hợp lý giữa mức độ tăng nhanh của các phương tiện cơ giới và tốc độ phát
triển của cơ sở hạ tầng giao thng cùng với việc thiếu ý thức của những con người
tham gia giao thông đã làm ho tai nạn giao thông xảy ra ngày càng nhiều, đã gây thiệt
hại về tài sản, tính mg cho cá nhân, cũng như toàn xã hội. Do đó, để dự phòng cho
những rủi ro có thể xảy ra đối với tài sản cá nhân, tính mạng con người các tổ chức
dịch vụ bảo hiểm là một phần quan trọng trong công tác quản lý rủi ro.
Hiện nay, trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, các doanh nghiệp bảo hiểm tỏ ra
rất năng động trong việc tiếp cận, cung cấp các sản phẩm bảo hiểm đến khách hàng,
Thừa Thiên Huế được đánh giá là một trong những thị trường có tiềm năng khai thác
lớn về bảo hiểm phi nhân thọ như bảo hiểm Bảo Việt, PJICO, BIC, VBI,... Là một
công ty bảo hiểm thành lập 6 năm tại thị trường bảo hiểm Thừa Thiên Huế việc cạnh
tranh với các công ty bảo hiểm lớn là việc không thể tránh khỏi tạo nên không ít sức
ép, khó khăn lên công ty bảo hiểm PVI Huế. Cùng với những rủi ro tiềm ần, việc xây
dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ (HTKSNB) là việc làm hết sức quan trọng trong
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
1
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
việc quản trị rủi ro, góp phần làm cho quy trình cấp các sản phẩm bảo hiểm được chặt
chẽ và hiệu quả hơn. Bởi lẽ điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và hiệu quả
kinh doanh của công ty.
Đặc biệt, trong quá trình thực tập tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế, tôi đã có cơ
hội tiếp xúc với nhiều nghiệp vụ liên quan đến bảo hiểm phi nhân thọ tại công ty. Điều
đáng nói ở đây, doanh thu bảo hiểm xe cơ giới luôn chiếm tỷ trọng cao trong các báo
cáo doanh thu hằng tháng, quý, năm, chiếm trên 45% trong tổng doanh thu các nghiệp
vụ, tác động mạnh mẽ đến doanh thu của công ty. Bên cạnh doanh thu bảhiểm xe cơ
giới luôn chiếm tỷ trọng cao thì việc rủi ro tổn thất do nghiệp vụ này mang lại luôn có
thể xảy ra ở những mức độ khác nhau, rủi ro do chủ quan con người hay những rủi ro
từ nguyên nhân khách quan đều ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của công ty. Để
hạn chế, kiểm soát tốt các rủi ro có thể xảy ra đe dọa đến việc đạt được mục tiêu kinh
doanh hiệu quả trong chu trình này đòi hỏi công ty phải có một hệ thống kiểm soát nội bộ
hoạt động hiệu quả, đảm bảo mọi nguồn lực phân bổ hợp lý và đúng chiến lược đề ra.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, kết hợp với kiến thức đã được học
tại Trường Đại học Kinh Tế Huế và đkiện thực tập cho phép tại đơn vị, tôi lựa
chọn đề tài “KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI
(OTO) THU TIỀN KHÁCH HÀNG TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM PVI HUẾ” làm
đề tài nghiên cứu khóa luậa mình.
2. Mục tiêu nghn cứu
2.1 Mục tiêu chung
Dựa trên cơ sở lý luận về HTKSNB và chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO)
thu tiền khách hàng tại các doanh nghiệp Bảo hiểm, đề tài tìm hiểu thực trạng công tác
KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại Công ty Bảo
hiểm PVI Huế, đánh giá những ưu nhược điểm và đưa ra những giải pháp nhằm góp
phần hoàn thiện công tác KSNB chu trình đó.
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận HTKSNB và cơ sở lý luận chu trình cấp bảo hiểm xe
cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng là cá nhân hoặc tổ chức trong các đơn vị bảo hiểm.
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
2
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
- Tìm hiểu thực trạng công tác Kiểm soát nội bộ (KSNB) chu trình cấp bảo hiểm
xe cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế.
- Thông qua quá trình tìm hiểu thực tế, so sánh giữa thực tế và cơ sở lý luận để đưa
ra các giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe
cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu về công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO)
thu tiền KH tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế.
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Về thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu tình hình công ty dựa trên thông tin, tài
liệu, số liệu của công ty Bảo hiểm PVI Huế trong giai đoạn 2017 – 2019, nghiên cứu
cụ thể công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng
tại công ty từ tháng 1 – 4 năm 2020.
Về không gian: Đề tài được thực hiện trong phạm vi Công ty Bảo hiểm PVI Huế.
Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu cụ thể về công tác KSNB chu trình cấp bảo
hiểm xe cơ giới (OTO) thu tiền KH tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế trong tháng 1-4 năm
2020.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thu thập số liệu
Phưng pháp quan sát, phỏng vấn
Đây là một phương pháp quan trọng vì qua phương pháp này có thể thu thập thêm
nhiều thông tin bổ ích, tiếp thu các kỹ năng xử lý các nghiệp vụ, các trường hợp khi
phát sinh, học hỏi được quy trình thực tế, là phương pháp sát với thực tế. Quan sát,
phỏng vấn cán bộ các phòng kinh doanh, phòng quản lý nghiệp vụ và bồi thường
(phòng QLNV & BT), phòng kế toán tổng hợp để thu thập thông tin và hiểu rõ công
việc của họ.
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Là phương pháp dựa trên các tài liệu như các chuẩn mực, thông tư hướng dẫn của
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
3
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
bộ tài chính, các luật và nghị định, giáo trình về kiểm soát nội bộ; Các tài liệu thu thập
tại công ty và một số văn bản pháp luật về doanh nghiệp; Các tài liệu, thông tin trêm
trang wed điện tử; Các khóa luận có liên quan tại thư viện trường và Internet để thu
thập thông tin đáng tin cậy, hệ thống hóa cơ sở lý luận và làm phương tiện vận
dụng vào quá trình tìm hiểu công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới
(OTO) thu tiền khách hàng tại Công ty bảo hiểm PVI Huế.
Phương pháp phân loại và tổng hợp tài liệu
Phương pháp này được sử dụng để phân loại các sổ sách, chứng từ, tài liệu liên
quan và các thông tin liên quan theo mục đích sử dụng cho vấn đề nghiên cứu. Từ đó,
thu thập, tổng hợp các thông tin từ nhiều nguồn của phòng Kế toán và các phòng ban
khác tại công ty liên quan đến Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới thu tiền
khách hàng theo các cách đã phân loại.
4.2Phương pháp tổng hợp và phân tích
Phương pháp so sánh, phân tích số liệu
Phương pháp chung nhằm phân tích khái quát tình hình tài chính công ty, cụ thể
trong bài phân tích này, đã sử dụng chủ yếu ba phương pháp chính: phương pháp phân
tích theo chiều ngang, phân tích xu hướng và còn dùng thêm phương pháp phân tích
theo chiều dọc để phân tích cơ ấu và biến động của tài sản, nguồn vốn, báo cáo kết
quả kinh doanh và mối quhệ giữa doanh thu thuần hoạt động kinh doanh với lợi
nhuận kế toán trước thuế TNDN của công ty giai đoạn 2017 – 2019 từ đó tổng hợp các
kết quả so sánh và phân tích trên để đưa ra nhận xét chung.
5. Kết cấu đề tài
Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Phần II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chương 1: Cơ sở lý luận về KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu
tiền khách hàng trong hệ thống doanh nghiệp bảo hiểm
Chương 2: Thực trạng công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO)
thu tiền khách hàng tại Công ty bảo hiểm PVI Huế.
Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSNB chu trình cấp bảo hiểm xe
cơ giới (OTO) thu tiền khách hàng tại Công ty bảo hiểm PVI Huế.
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
4
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
Phần III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
6. Tính mới của đề tài
Trong quá trình thực hiện đề tài khóa luận, tôi có tham khảo một số đề tài như:
đề tài “Thực trạng công tác kiểm soát nội bộ hoạt động tiêu thụ tại Công ty Cổ phần
dược Trung ương Medipharco – Tenamyd” của tác giả Trần Thị Thúy Diễm, đề tài
“Hoàn thiện kiểm soát nội bộ chu trình bán hàng và thu tiền tại Công ty TNHH
Thương mại và Dịch vụ Minh Toàn” của tác giả Hồ Đăng Bảo Tuấn, tại đây những sản
phảm ở trong các chu trình bán hàng, hoạt động tiêu thụ của những công ty ở các đề tài
trên đều là những sản phẩm hữu hình, khách hàng khi mua sản phẩm có thể chọn
chủng loại, màu sắc, hình dáng, phẩm chất của hàng hóa. Riêng các sản phẩm bảo
hiểm nói chung và bảo hiểm xe cơ giới (OTO) nói riêng đều là sản phẩm vô hình,
được biểu hiện trên một tờ giấy chứng nhận, nó mang những đặc điểm chung của các
sản phẩm dịch vụ, ngoài ra sản phẩm bảo hiểm cũng có những đặc điểm riêng biệt.
Chính vì những đặc điểm chung và đặc điểm riêng này nên sản phẩm bảo hiểm được
xếp vào loại sản phẩm “đặc biệt”, nó là sự đảm bảo về mặt tài chính trước rủi ro cho
người được bảo hiểm kèm theo là dịch ụ có liên quan. Từ việc nhận thức được sự
khác biệt trong sản phẩm cũng như chu trình cấp bảo hiểm (chu trình bán hàng), nên
tôi đã chọn đề tài “Kiểm soát ội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (OTO) thu
tiền khách hàng tại Công Bảo hiểm PVI” để nghiên cứu trong thời gian thực tập
tại đây.
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
5
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
PHẦN II NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ
CHU TRÌNH CẤP BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI TRONG CÁC
DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM
1.1 Những vấn đề cơ bản về Hệ thống kiểm soát nội bộ
1.1.1 Khái niệm về Kiểm soát nội bộ
Trong mọi hoạt động của doanh nghiệp, kiểm soát nội bộ (KSNB) là công cụ chủ
yếu nhằm kiểm soát việc tuân thủ các chính sách, quy trình, nhiệm vụ, hành vi và các
khía cạnh khác của tổ chức, giúp cho tổ chức đó hoạt động hiệu quả, đảm bảo tính hợp
lý, trung thực của các báo cáo phục vụ cho nội bộ và bên ngoài tổ chức. Nhận thức
được tầm quan trọng, nhiều tổ chức và cá nhân đã nghiên cứu về hệ thống này. Quá
trình nhận thức và nghiên cứu về KSNB đã dẫn đến sự hình thành các khái niệm khác
nhau. Có thể kể đến các khái niệm sau:
Luật Kế toán 2015 cho rằng, “KSNB là việc thiết lập và tổ chức thực hiện trong
nội bộ đơn vị kế toán các cơ chế, chính sách, quy trình, quy định nội bộ phù hợp với
quy định của pháp luật nhằm bảo đảm òng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời rủi ro và
đạt được yêu cầu đề ra”.
Theo đó, KSNB là nói đếcác chính sách, thủ tục, các bước kiểm soát do ban
lãnh đạo, quản lý của đơn ây dựng có tính chất bao trùm tất cả mọi hoạt động trong
đơn vị trên cơ sở xác nh rủi ro và tìm các biện pháp để kiểm soát các rủi ro đó.
Theo báo cáo COSO hiện hành năm 2013 (Committee of Sponsoring
Organizations- một Uỷ ban thuộc Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ về việc chống gian lận về
báo cáo tài chính): “KSNB là một quá trình bị chi phối bởi HĐQT, người quản lý và
các nhân viên của đơn vị, nó được thiết lập để cung cấp một sự đảm bảo hợp lý nhằm
đạt được các mục tiêu về hoạt động, báo cáo và tuân thủ”.
Theo điều 36 Nghị định 73/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật kinh doanh bảo hiểm và
Luật kinh doanh bảo hiểm sửa đổi quy định về kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ.
Từ những khái niệm nêu trên, ta thấy rằng HTKSNB là một quy trình kiểm soát
bao gồm nhiều thủ tục, cơ chế, hoạt động, chính sách, biện pháp được thiết kế và vận
hành bởi tất cả con người trong đơn vị bao gồm cả HĐQT, người quản lý và nhân viên
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
6
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
nhằm giúp đơn vị đạt được các mục tiêu hoạt động hữu hiệu và hiệu quả, báo cáo tài
chính trung thực và hợp lý, tuân thủ các chính sách và luật lệ hiện hành. KSNB không
đảm bảo tuyệt đối những yếu kém sẽ không xảy ra nhưng sẽ góp phần hạn chế tối đa
các rủi ro, đặc biệt là các sai phạm trọng yếu.
1.1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ của Kiểm soát nội bộ
1.1.2.1 Mục tiêu của Kiểm soát nội bộ
Theo Giáo trình KSNB, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, có thể
chia các mục tiêu kiểm soát đơn vị cần thiết lập thành ba nhóm:
Nhóm mục tiêu về hoạt động: nhấn mạnh đến sự hữu hiệu và hiệu quả của việc
sử dụng các nguồn lực, việc bảo vệ tài sản và thông tin của đơn vị và việc hoàn thành
công việc đúng kế hoạch, đúng với chỉ tiêu đã đề ra.
Nhóm mục tiêu về báo cáo: nhấn mạnh đến tính trung thực và đáng tin cậy của
BCTC và phi tài chính mà đơn vị cung cấp cho cả bên trong và bên ngoài. BCTC phải
lập đúng theo quy định mà Bộ tài chính đưa ra, thông tin trên báo cáo phải trung thực
và đáng tin cậy.
Nhóm mục tiêu về tuân thủ: nhấn ạnh đến việc tuân thủ pháp luật và các quy
định (bao gồm cả quy định nhà nước, các thủ tục và chính sách của đơn vị).
Một HTKSNB hữu hiệu được mong đợi cung cấp sự đảm bảo hợp lý đạt được
các mục tiêu nêu trên.
1.1.2.2 Nhiệm vụ của Kiểm soát nội bộ
Theo Giáo trình KSNB, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, nhiệm
vụ của kiểm soát nội bộ bao gồm:
Ngăn ngừa sai phạm trong quy trình xử lý nghiệp vụ.
Phát hiện và sửa chữa kịp thời những sai phạm trong xử lý nghiệp vụ giúp cho
DN tránh khỏi thất thoát tài sản.
Giúp DN thực hiện các chính sách kinh doanh.
Đảm bảo an toàn cho tài sản của DN.
1.1.3 Các bộ phận cấu thành hệ thống Kiểm soát nội bộ
Mặc dù đối với mỗi đơn vị thì cách thiết kế HTKSNB sẽ khác nhau do quy mô,
tính chất, mục tiêu, cách thức quản lý,… nhưng nhìn chung HTKSNB nào cũng sẽ có
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
7
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
năm bộ phận cơ bản: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát,
thông tin và truyền thông, giám sát.
1.1.3.1. Môi trường kiểm soát
Theo Giáo trình KSNB, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh:
Môi trường kiểm soát (MTKS) là tập hợp các tiêu chuẩn, quy trình và cấu trúc
làm nền tảng cho việc thiết kế và vận hành KSNB trong một đơn vị.
Một môi trường kiểm soát hữu hiệu cần đáp ứng 5 nguyên tắc sau:
- Nguyên tắc 1: Đơn vị thể hiện sự cam kết về tính trung thực và các giá trị đạo đức.
Để thể hiện sự cam kết về tính trung thực và các giá trị đạo đức, đơn vị cần lưu ý
các điểm quan trọng sau: Quan điểm của người lãnh đạo cấp cao nhất trong đơn vị, các
tiêu chuẩn ứng xử, đánh giá sự tuân thủ các tiêu chuẩn ứng xử.
- Nguyên tắc 2: HĐQT thể hiện sự độc lập với người quản lý và đảm nhiệm chức
năng giám sát việc thiết kế và vận hành HTKSNB.
Để đảm bảo sự độc lập và nâng cao vai trò giám sát của HĐQT cần lưu ý các
điểm quan trọng sau: Quyền hạn và trách nhiệm của HĐQT, độc lập và có chuyên môn
phù hợp, giám sát của HĐQT.
- Nguyên tắc 3: Dưới sự giám sát của HĐQT, NQL xây dựng cơ cấu tổ chức, xác
định các cấp bậc báo cáo, cũng như phân định trách nhiệm và quyền hạn phù hợp mục
tiêu đã xác lập.
Để thực hiện nguyên tnày, đơn vị cần lưu ý các điểm quan trọng sau: Xác định cơ
cấu tổ chức và cấp bậbáo cáo, phân định trách nhiệm và quyền hạn, giới hạn việc ủy
quyền.
- Nguyên tắc 4: Đơn vị thể hiện cam kết sử dụng nguồn nhân lực có chất lượng
thông qua thu hút, phát triển và giữ chân các cá nhân có năng lực phù hợp với mục tiêu
của đơn vị.
Để thực hiện các cam kết này, đơn vị cần lưu ý các điểm quan trọng sau: Chính
sách nguồn nhân lực và việc áp dụng trong thực tế, thu hút, phát triển và giữ chân các
cá nhân có năng lực, lên kế hoạch và chuẩn bị cho việc kế nhiệm.
- Nguyên tắc 5: Đơn vị chỉ rõ trách nhiệm giải trình của từng cá nhân liên quan
đến trách nhiệm kiểm soát của họ nhằm đạt được mục tiêu của đơn vị.
Để đảm bảo trách nhiệm giải trình của từng cá nhân, đơn vị cần lưu ý các điểm
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
8
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
quan trọng sau: Xác lập trách nhiệm giải trình thông qua cơ cấu, quyền hạn và trách
nhiệm; xác lập tiêu thức đo lường kết quả hoạt động, trong đó bao gồm cả biện pháp
khuyến khích và khen thưởng; xem xét các áp lực quá mức; đánh giá hiệu quả làm việc,
khen thưởng và kỷ luật.
1.1.3.2 Đánh giá rủi ro
Theo Giáo trình KSNB, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh:
Rủi ro được định nghĩa là khả năng một sự kiện sẽ xảy ra có thể tác động tiêu
cực đến việc đạt được mục tiêu. ĐGRR là quá trình nhận dạng và phân tích những rủi
ro ảnh hưởng đến việc đạt được mục tiêu, từ đó có thể quản trị được rủi ro. Khi đánh
giá rủi ro đe dọa mục tiêu của DN cần xem xét trong mối liên hệ với các ngưỡng chịu
đựng rủi ro đã thiết lập. Điều kiện tiên quyết để ĐGRR là thiết lập mục tiêu. Mục
tiêu phải được thiết lập ở các mức độ khác nhau và phải nhất quán. NQL cũng cần xem
xét sự phù hợp của các mục tiêu đối với đơn vị. Do điều kiện kinh tế, đặc điểm và hoạt
động kinh doanh, những quy định pháp lý luôn thay đổi, nên cơ chế nhận dạng và đối
phó rủi ro phải liên kết với sự thay đổi này.
ĐGRR cần tuân thủ 4 nguyên tắc s:
- Nguyên tắc 6: Đơn vị xác định mục tiêu một cách cụ thể, tạo điều kiện cho việc
nhận dạng và ĐGRR liên quan đến việc đạt được mục tiêu.
Để ĐGRR, trước tiên n xác định mục tiêu. NQL cần cụ thể hóa mục tiêu, thông
thường có 3 nhóm mụtiêu: hoạt động, báo cáo và tuân thủ.
- Nguyên tắc 7: Đơn vị nhận dạng các rủi ro đe dọa mục tiêu và phân tích rủi ro
để quản trị các rủi ro này.
Để thực hiện việc nhận dạng và phân tích rủi ro, đơn vị cần lưu ý các điểm quan
trọng sau:
Nhận dạng rủi ro: Có hai dạng rủi ro thường gặp là rủi ro ở mức độ toàn đơn vị
và rủi ro ở mức độ hoạt động
Phân tích rủi ro
Phản ứng với rủi ro đã xác định: biện pháp chọn lựa để đối phó rủi ro bao gồm:
chấp nhận rủi ro, né tránh rủi, giảm thiểu rủi ro.
- Nguyên tắc 8: Đơn vị cân nhắc khả năng có gian lận khi ĐGRR đe dọa mục tiêu
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
9
Khóa luận tốt nghiệp
của đơn vị.
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
Để xem xét khả năng có gian lận khi ĐGRR, đơn vị cần lưu ý các điểm quan
trọng sau:
Nhận diện các loại gian lận: Các loại gian lận thường bao gồm gian lận trong
việc lập và trình bày báo cáo, biển thủ tài sản và tham ô.
Sự lạm quyền của NQL: là các hành động mà NQL vượt qua HTKSNB nhằm đem
lại lợi ích cá nhân, hay làm đẹp BCTC để từ đó có đươc các khoản lương thưởng cao
Các nhân tố tác động đến rủi ro có gian lận: rủi ro có gian lận thường phát sinh
khi hội đủ 3 yếu tố: động cơ hay áp lực, cơ hội, thái độ và sự biện minh cho hành vi
gian lận.
- Nguyên tắc 9: Đơn vị nhận dạng và đánh giá các thay đổi có thể ảnh hưởng
đáng kể đến HTKSNB.
Để quản trị sự thay đổi, cần chú ý các vấn đề sau:
Thay đổi từ bên ngoài như sự thay đổi của môi trường hoạt động, biến động của
môi trường tự nhiên.
Thay đổi trong hoạt động kinh dh như thay đổi mô hình kinh doanh; mua,
bán, hợp nhất các hoạt động kinh doanh quan trọng; mở rộng hoạt động nước ngoài;
tăng trưởng nhanh chóng và kỹ huật mới.
Thay đổi trong lãnh đchủ chốt.
1.1.3.3 Hoạt độnkiểm soát
Theo Giáo trình KSNB, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh:
Hoạt động kiểm soát (HĐKS) là tập hợp các chính sách và thủ tục nhằm đảm bảo
thực hiện các chỉ thị của NQL để giảm thiểu rủi ro đe doạ đến việc đạt được mục tiêu
của đơn vị. HĐKS tồn tại ở mọi cấp độ tổ chức trong đơn vị, ở các giai đoạn khác
nhau của quy trình kinh doanh và bao gồm cả các kiểm soát đối với công nghệ.
Các HĐKS liên quan tới 3 nguyên tắc của KSNB sau đây:
- Nguyên tắc 10: Đơn vị lựa chọn và xây dựng các HĐKS để giảm thiểu rủi ro
(đe doạ đến việc đạt được mục tiêu) xuống mức thấp có thể chấp nhận được.
Để lựa chọn và xây dựng được các HĐKS thích hợp đơn vị cần lưu ý các điểm
quan trọng sau: Tích hợp HĐKS với ĐGRR, xem xét các đặc điểm riêng của đơn vị,
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
10
Khóa luận tốt nghiệp
GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Sơn
xây dựng các HĐKS cho từng quy trình kinh doanh, phối hợp các loại HĐKS, xem xét
các cấp độ trong đơn vị cần áp dụng các hoạt động kiểm soát, giải quyết vấn đề phân
chia trách nhiệm.
- Nguyên tắc 11: Lựa chọn và xây dựng các HĐKS chung đối với công nghệ.
Để tuân thủ nguyên tắc này đơn vị cần lưu ý các điểm quan trọng sau: Xác định
mức độ phụ thuộc giữa việc sử dụng công nghệ trong các quy trình kinh doanh với các
kiểm soát chung về công nghệ; thiết lập các HĐKS đối với hạ tầng công nghệ; thiết lập
các HĐKS đối với việc bảo mật; thiết lập các HĐKS đối với việc đầu tư, phát triển và
bảo trì công nghệ.
- Nguyên tắc 12: Triển khai các HĐKS thông qua chính sách và thủ tục kiểm
soát.
Để tuân thủ nguyên tắc này đơn vị cần lưu ý các điểm quan trọng sau: Thiết lập
các chính sách và thủ tục kiểm soát nhằm hỗ trợ việc triển khai các chỉ thị của NQL;
xác định trách nhiệm thực hiện và trách nhiệm giải trình của NQL đối với việc thực thi
chính sách và thủ tục kiểm soát; thực hiện các chính sách và thủ tục kiểm soát một
cách kịp thời; áp dụng các biện pháp sửhữa cần thiết; sử dụng nhân sự đủ năng lực;
thực hiện việc đánh giá lại các chính sách và thủ tục kiểm soát.
1.1.3.4 Thông tin và truyềthông
Theo Giáo trình KSNTrường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh:
Thông tin rất cầthiết cho việc thực thi trách nghiệm kiểm soát trong đơn vị
nhằm hỗ trợ cho việc đạt được mục tiêu đã đề ra. Truyền thông là quá trình cung cấp,
chia sẻ và trao đổi thông tin.
Thông tin và truyền thông liên quan đến ba nguyên tắc sau đây:
- Nguyên tắc 13: Đơn vị thu thập, tạo lập và sử dụng các thông tin thích hợp và
có chất lượng nhằm hỗ trợ cho sự vận hành của KSNB
Để tuân thủ nguyên tắc này, đơn vị cần lưu ý các điểm quan trọng sau đây: Xác
định yêu cầu về thông tin, cân đối lợi ích và chi phí liên quan, thu thập các nguồn dữ liệu
bên trong và bên ngoài đơn vị, xử lý các dữ liệu thành thông tin, đảm bảo chất lượng
thông tin.
SVTH: Nguyễn Thị Bảo Ngân – Lớp: K50A Kế Toán
11
Tải về để xem bản đầy đủ
142 trang
23980
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Khóa luận Kiểm soát nội bộ chu trình cấp bảo hiểm xe cơ giới (ô tô) thu tiền khách hàng tại Công ty Bảo hiểm PVI Huế", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- khoa_luan_kiem_soat_noi_bo_chu_trinh_cap_bao_hiem_xe_co_gioi.pdf
