Khóa luận Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM

HỮU HẠN XÂY DỰNG BẢO THÁI

Lê Hữu Tiến

Khóa học: 2016 - 2018

ĐẠI HỌC HUẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM

HỮU HẠN XÂY DỰNG BẢO THÁI

Sinh viên thực hiện: Lê Hữu Tiến

Lớp: K50 Liên thông kế toán

Niên khóa: 2016 - 2018

Giáo viên hướng dẫn

Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

Huế, tháng 04 năm 2018

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

LỜI CẢM ƠN

Khóa luận này là thành quả của thời gian dài học tập dưới mái trường Đại học kinh

tế Huế và những kinh nghiệm thu thập được trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH

xây dựng Bảo Thái. Để có được thành quả như hôm nay, trước tôi xin chân thành gửi lời

cám ơn đến toàn bộ quý thầy, cô trường Đại học kinh tế Huế đã trang bị những kiến thức

bổ ích, những kinh nghiệm trong công việc cũng như trong cuộc sống. Đó là nền tảng và

hành trang cơ bản cho tôi khi bước sang một trang mới trong cuộc sống.

Tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến Cô giáo - Ths. Hoàng Thị Kim Thoa, người đã

tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình thực tập, trình bày khóa luận một

cách đúng đắn, đầy đủ nhất.

Ngoài ra tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến toàn thể Ban lãnh đạo, nhân viên Công ty

TNHH xây dựng Bảo Thái, ngoài những chỉ dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các anh, chị

trong phòng kế toán cũng như Ban lãnh đạo và các phòng ban khác đã giúp tôi hoàn

thành bài nghiên cứu này một cách hoàn chỉnh nhất còn truyền đạt cho tôi rất nhiều kiến

thức thực tiễn, thực tế của ngành kế toán, ngành xây dựng cơ bản giúp tôi trang bị một

lượng kiến thức thực tiễn làm hành trang bước vào nghề.

Cuối cùng tôi xin cám ơn toàn thể gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn theo sát,

ủng hộ và đồng hành cùng tôi trong suốt thời gian vừa qua.

Một lần nữa tôi xin chân thành cám ơn!

TP Huế, ngày 21 tháng 4 năm 2018

Sinh viên thực hiện

Lê Hữu Tiến

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BHYT

BHXH

CCDC

CPSX

GTGT

GTSP

KPCĐ

MTC

Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm xã hội

Công cụ dụng cụ

Chi phí sản xuất

Giá trị gia tăng

Giá thành sản phẩm

Kinh phí công đoàn

Máy thi công

NCTT

NVLTT

QLSX

SPDD

SPDDĐK

SPDDCK

SX

Nhân công trực tiếp

Nguyên vật liệu trực tiếp

Quản lý sản xuất

Sản phẩm dở dang

Sản phẩm dở dang đầu kỳ

Sản phẩm dở dang cuối kỳ

Sản xuất

SXC

Sản xuất chung

TSCĐ

TSDH

TSNH

Tài sản cố định

Tài sản dài hạn

Tài sản ngắn hạn

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Bảng

Bảng 2.1. Cơ cấu tuổi, giới tính và trình độ chuyên môn ......................................................... 36

Bảng 2.2. Tình hình tài sản và nguồn vốn .......................................................................... 38

Bảng 2.3. Tình hình sản xuất kinh doanh ........................................................................... 41

Biểu

Biểu 2.1. Hóa đơn GTGT số 0001570................................................................................ 46

Biểu 2.2. Sổ nhật ký chung ................................................................................................ 48

Biểu 2.3. Sổ chi tiết tài khoản 1541 - BR6 ......................................................................... 48

Biểu 2.4. Bảng thanh toán lương lao động thời vụ ............................................................. 51

Biểu 2.5. Phiếu chi 06........................................................................................................ 51

Biểu 2.6. Sổ nhật ký chung ................................................................................................ 52

Biểu 2.7. Sổ chi tiết tài khoản 1541 - BR6 ......................................................................... 52

Biểu 2.8. Hóa đơn GTGT số 0004789................................................................................ 55

Biểu 2.9. Sổ nhật ký chung ................................................................................................ 57

Biểu 2.10. Sổ chi tiết tài khoản 1541 - BR6 ....................................................................... 58

Biểu 2.11. Hóa đơn GTGT số 0000327.............................................................................. 60

Biểu 2.12. Sổ nhật ký chung .............................................................................................. 61

Biểu 2.13. Sổ chi tiết tài khoản 1541 - BR6 ....................................................................... 62

Biểu 2.14. Sổ chi tiết tài khoản 63231................................................................................ 64

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1. Cơ cấu tổ chức .................................................................................................. 29

Sơ đồ 2.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán ......................................................................... 31

Sơ đồ 2.3. Trình tự ghi sổ theo hình thức Kế toán trên máy vi tính..................................... 34

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

MỤC LỤC

Trang

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC SƠ ĐỒ

MỤC LỤC

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ.................................................................................................. 1

1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................................... 1

2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................................... 2

3. Đối tượng nghiên cứu .................................................................................................... 2

4. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................................... 2

5. Phương pháp nghiên cứu................................................................................................ 2

6. Kết cấu của đề tài........................................................................................................... 3

PHẦN II - NỘI DUNG VÀ KẾ QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................... 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP........................ 4

1.1. Khái quát chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh

nghiệp xây lắp ................................................................................................................... 4

1.1.1. Đặc điểm của sản phẩm xây lắp trong ngành xây lắp................................................ 4

1.1.2. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây

lắp...................................................................................................................................... 5

1.1.2.1. Khái niệm và bản chất kinh tế của chi phí sản xuất................................................ 5

1.1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp .................................... 5

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

1.1.3. Giá thành sản phẩm và các loại giá thành sản phẩm trong các doanh

nghiệp xây lắp ................................................................................................................... 9

1.1.3.1. Khái niệm giá thành sản phẩm............................................................................... 9

1.1.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm ................................................................................ 10

1.1.4. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm ........................................ 11

1.1.5. Vai trò của công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

xây lắp trong doanh nghiệp xây dựng hiện nay .................................................................. 12

1.1.6. Nhiệm vụ của công tác quản lý, tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm xây lắp ............................................................................................................... 13

1.2. Đối tượng, nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm

trong doanh nghiệp xây lắp................................................................................................ 14

1.2.1. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm xây lắp .................... 14

1.2.1.1. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất.................................................................... 14

1.2.1.2. Đối tượng tính giá thành sản phẩm xây lắp............................................................ 15

1.2.2. Nguyên tắc hạch toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp ........................................ 16

1.3. Kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp theo thông tư

133/2016/TT-BTC ............................................................................................................. 16

1.3.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp .................................................................. 16

1.3.1.1. Khái niệm ............................................................................................................. 16

1.3.1.2. Chứng từ sử dụng.................................................................................................. 17

1.3.1.3. Tài khoản sử dụng ................................................................................................ 17

1.3.1.4. Hệ thống sổ sách kế toán....................................................................................... 17

1.3.1.5. Nguyên tắc hạch toán............................................................................................ 18

1.3.1.6. Phương pháp hạch toán ......................................................................................... 18

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

1.3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp.......................................................................... 18

1.3.2.1. Khái niệm ............................................................................................................. 18

1.3.2.2. Chứng từ sử dụng.................................................................................................. 19

1.3.2.3. Tài khoản sử dụng................................................................................................. 19

1.3.2.4. Hệ thống sổ sách kế toán....................................................................................... 19

1.3.2.5. Nguyên tắc hạch toán............................................................................................ 19

1.3.2.6. Phương pháp hạch toán ......................................................................................... 20

1.3.3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công ...................................................................... 20

1.3.3.1. Khái niệm ............................................................................................................. 20

1.3.3.2. Chứng từ sử dụng.................................................................................................. 20

1.3.3.3. Tài khoản sử dụng................................................................................................. 20

1.3.3.4. Hệ thống sổ sách kế toán....................................................................................... 20

1.3.3.5. Nguyên tắc hạch toán............................................................................................ 21

1.3.3.6. Phương pháp hạch toán ......................................................................................... 21

1.3.4. Kế toán chi phí sản xuất chung................................................................................. 21

1.3.4.1. Khái niệm ............................................................................................................. 21

1.3.4.2. Chứng từ sử dụng.................................................................................................. 21

1.3.4.3. Tài khoản sử dụng................................................................................................. 22

1.3.4.4. Hệ thống sổ sách kế toán....................................................................................... 22

1.3.4.5. Nguyên tắc hạch toán............................................................................................ 22

1.3.4.6. Phương pháp hạch toán ......................................................................................... 22

1.3.5. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất ............................................................................ 22

1.3.5.1. Khái niệm ............................................................................................................. 22

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

1.3.5.2. Chứng từ sử dụng.................................................................................................. 23

1.3.5.3. Tài khoản sử dụng................................................................................................. 23

1.3.5.4. Hệ thống sổ sách kế toán....................................................................................... 23

1.3.5.5. Nguyên tắc hạch toán............................................................................................ 23

1.3.5.6. Phương pháp hạch toán ......................................................................................... 23

1.4. Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm hoàn thành............................ 23

1.4.1. Đánh giá sản phẩm dở dang trong DN xây lắp ......................................................... 23

1.4.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp.......................................................... 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG BẢO

THÁI................................................................................................................................. 27

2.1. Khái quát chung về Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái.............................................. 27

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triền ............................................................................ 27

2.1.2. Đặc điểm về tình hình hoạt động của công ty ........................................................... 28

2.1.2.1. Đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty............................................................ 28

2.1.2.2. Đặc điểm quy trình công nghệ của việc sản xuất sản phẩm.................................... 28

2.1.3. Đặc điểm về tổ chức bộ máy quản lý........................................................................ 29

2.1.3.1. Sơ đồ bộ máy quản lý của công ty......................................................................... 29

2.1.3.2. Chức năng và nhiêm vụ của từng bộ phận ............................................................. 29

2.1.4. Đặc điểm, tình hình công tác kế toán tại công ty TNHH xây dưng Bảo

Thái ................................................................................................................................... 31

2.1.5. Tình hình cơ bản của công ty TNHH xây dựng Bảo Thái ......................................... 35

2.1.5.1. Tình hình lao động của công ty ............................................................................. 35

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

2.1.5.2. Tình hình tài sản và nguồn vốn của công ty........................................................... 37

2.1.5.3 Tình hình kết quả kinh doanh của công ty .............................................................. 40

2.2. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái ..................................................................... 43

2.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất........................................................................... 43

2.2.2. Hạch toán tập hợp chi phí sản xuất........................................................................... 43

2.2.2.1. Thực trạng công tác kế toán chi phí nguyên vật liệu .............................................. 43

2.2.2.2. Thực trạng công tác kế toán chi phí nhân công trực tiếp........................................ 49

2.2.2.3. Thực trạng công tác kế toán chi phí sử dụng máy thi công .................................... 53

2.2.2.4. Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất chung............................................... 58

2.2.2.5. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất ......................................................................... 62

2.2.3. Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm hoàn thành......................... 65

CHƯƠNG 3:MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC

KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG BẢO THÁI ............................... 66

3.1. Nhận xét những ưu, nhược điểm trong công tác kế toán ............................................. 66

3.1.1. Ưu điểm................................................................................................................... 66

3.1.2. Nhược điểm ............................................................................................................. 67

3.2. Nhận xét những ưu, nhược điểm trong việc hạch toán kế toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm ........................................................................................ 68

3.2.1. Ưu điểm................................................................................................................... 68

3.2.2. Nhược điểm ............................................................................................................. 69

3.3. Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm......................................................................................... 71

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................... 78

1. Kết luận ......................................................................................................................... 78

2. Kiến nghị....................................................................................................................... 79

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................ 81

SVTH: Lê Hữu Tiến

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Lý do chọn đề tài

Ngày nay, một doanh nghiệp xây lắp trong cơ chế thị trường muốn phát triển bền

vững và cạnh tranh lành mạnh, trước hết phải có được chiến lược sản xuất kinh doanh

hiệu quả. Ngoài ra còn phải tự chủ trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong

khâu sản xuất sản phẩm vì sản phẩm xây lắp là những công trình có giá trị lớn, thời

gian thi công kéo dài, địa điểm thi công là công trường bên ngoài doanh nghiệp nên

vấn đề quan trọng nhất là phải làm sao để tập hợp chi phí đầy đủ, tính giá thành chính

xác để giúp nhà quản lý đưa ra những phương án, chiến lược kinh doanh tối ưu. Điều

đó đòi hỏi bộ máy kế toán của doanh nghiệp phải không ngừng hoàn thiện công tác tập

hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm để trên cơ sở đó định hướng cho các

quyết định nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, cải thiện tình hình tài chính

của doanh nghiệp.

Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái được biết đến là một nhà thầu chuyên nghiệp

từ quản lý đến thi công trong lĩnh vực xây dựng trên địa bàn huyện Quảng Điền tỉnh

Thừa Thiên Huế. Công ty được các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án đánh giá là một

trong những Công ty lớn, mạnh hàng đầu của Huyện. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển

của nền kinh tế cả nước cũng như của huyện Quảng Điền dẫn đến nhu câu xây dựng

cơ bản càng lớn, do đó sự xuất hiện ngày càng nhiều doanh ngiệp xây lắp dẫn đến sự

cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Công ty và các Công ty khác, các Công ty mới

thành lập cũng như các Công ty ở các địa bàn lân cận, vì vậy việc tiết kiệm chi phí sản

xuất, hạ giá thành sản xuất trở thành tiêu chí hàng đầu mà doanh nghiệp hướng đến.

Để làm được điều ấy đòi hỏi doanh nghiệp phải hạch toán sao cho đầy đủ, chính xác,

nhanh chóng, kịp thời và có hiệu quả các nguồn chi phí; có phương pháp tính giá thành

phù hợp với đặc thù công việc. Tài liệu về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

là một trong những căn cứ quan trọng để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện các

định mức chi phí, tình hình sử dụng tài sản, tình hình lao động, tiền vốn,… Đó là

những thông tin thiết yếu mà nhà quản lý cần để từ đó đưa ra những biện pháp, những

quyết định kịp thời phù hợp với sự phát triển, yêu cầu quản lý của doanh nghiệp.

SVTH: Lê Hữu Tiến

1

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

Thấy được vai trò quan trọng của công tác kế toán chi phí, tính giá thành sản

phẩm trong các doanh nghiệp, đặc biệt trong doanh nghiệp xây lắp; cùng với vốn

kiến thức đã học ở trường tôi chọn đề tài “Kế toán chi phí và tính giá thành sản

phẩm xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái” làm đề tài nghiên cứu.

2. Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu và hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.

- Tìm hiểu được thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái.

- Thông qua quá trình nghiên cứu cơ sở lý luận cũng như tìm hiểu thực trạng

công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty, để

đưa ra những nhận xét, đánh giá từ đó đề ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công

tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH

xây dựng Bảo Thái.

3. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và

tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái, trong đó tập

trung nghiên cứu về Kế chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm công trình Nhà

văn hóa xã Quảng Phú, công trình này khởi công ngày 10/02/2017 và kết thúc ngày

07/07/2017.

4. Phạm vi nghiên cứu đề tài

Về không gian: Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái.

Về thời gian: Khóa luận này được thực hiện từ ngày 02/01/2017 đến ngày

23/04/2017 và nghiên cứu công trình “Nhà văn hóa xã Quảng Phú” khởi công từ ngày

10/02/2017 và kết thúc ngày 07/07/2017.

5. Phương pháp nghiên cứu đề tài

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu tài liệu ở các giáo trình, bài giảng như

Kế toán chi phí - TS Huỳnh Lợi: NXB Giao thông vận tải, Nguyên lý kế toán - Võ Văn

Nhị: NXB Tài chính và các bài giảng, khóa luận và internet,… để tìm hiểu và tổng hợp

những lý luận về công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

SVTH: Lê Hữu Tiến

2

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

- Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập thông tin, số liệu, chứng từ, sổ sách và

tài liệu liên quan của Công ty để tìm hiểu về Công ty, thực trạng công tác kế toán chi

phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty.

- Phương pháp phỏng vấn: Là phương pháp hỏi trực tiếp những người cung cấp

thông tin, dữ liệu cần thiết cho việc nghiên cứu đề tài, đặc biệt là công tình nhà văn

hóa xã Quảng Phú, phỏng vấn Kế toán trưởng để tìm hiểu về cách thức tính toán khi

lập hồ sơ đấu thầu,…

- Phương pháp quan sát: Thông qua quá trình thực tập tại đơn vị, quan sát và ghi

lại những vấn đề liên quan đến đối tượng nghiên cứu, chú trọng đến việc quan sát

quy trình luân chuyển chứng từ của các công trình xây dựng để hiểu rõ hơn về quy

trình sản xuất cũng như quy trình kế toán của Công ty.

- Phương pháp tổng hợp và phân tích: Từ số liệu thu thập về phần thực trạng tiến

hành tổng hợp thành các quy trình hạch toán, luân chuyển chứng từ, tiến hành tổng

hợp, phân tích thông tin từ các tài liệu thu thập để làm cơ sở đưa ra các nhận xét sát

với tình hình thực tế cũng như các giải pháp, kiến nghị phù hợp.

6. Kết cấu của đề tài

Khóa luận này được kết cấu gồm ba phần:

Phần I: Đặt vấn đề

Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu

Chương 1: Cơ sở lý luận về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong

doanh nghiệp xây lắp.

Chương 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí

sản xuất vàtính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH xây dựng Bảo Thái.

Phần III: Kết luận và kiến nghị

SVTH: Lê Hữu Tiến

3

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

PHẦN II - NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP

XÂY LẮP

1.1. Khái quát chung về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh

nghiệp xây lắp.

1.1.1. Đặc điểm của sản phẩm trong ngành xây lắp

Xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, là

quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, cải tạo nhà cửa, cầu đường, nhà máy,… Sản

phẩm xây lắp chính là những công trình, hạng mục công trình được kết cấu bởi

những vật tư, thiết bị xây lắp do tác động của lao động xây lắp và gắn liền với những

địa điểm nhất định như mặt đất, mặt nước, không gian (Giáo trình kế toán chi phí -

TS. Huỳnh Lợi - NXB Giao thông vận tải). Hơn thế nữa, hoạt động xây lắp gắn liền

với việc ứng dụng các công nghệ hiện đại do đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của

khoa học kỹ thuật đối với các ngành sản xuất vật chất. Nó có tác động mạnh mẽ tới

hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh.

Đặc điểm của sản phẩm xây lắp là có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sử

dụng lâu dài, có giá trị lớn đòi hỏi các nhà xây dựng phải dự đoán trước xu hướng

tiến bộ xã hội để tránh bị lạc hậu. Phong cách kiến trúc và kiểu dáng một sản phẩm

cần phải phù hợp với văn hoá dân tộc.

Mỗi đối tượng xây lắp là từng công trình, hành mục công trình, đòi hỏi yêu cầu

kỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng thích hợp, được xác định cụ thể trên

từng thiết kế dự toán của từng đối tượng xây lắp riêng biệt. Vì vậy, khi thi công xây

lắp, nhà thầu phải luôn thay đổi phương thức tổ chức thi công, biện pháp thi công sao

cho phù hợp với đặc điểm của từng loại sản phẩm xây lắp, đảm bảo cho việc thi công

mang hiệu quả kinh tế cao nhất và sản xuất được liên tục.

Do tính chất đơn chiếc riêng lẻ nên chi phí bỏ ra để thi công xây lắp các công

trình có nội dung và cơ cấu không đồng nhất như các loại sản phẩm công nghiệp. Sản

phẩm xây lắp mang tính tổng hợp phát huy tác dụng về mặt kinh tế, chính trị, kế toán,

SVTH: Lê Hữu Tiến

4

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

nghệ thuật... Nó rất đa dạng nhưng lại mang tính độc lập, mỗi một công trình được

xây dựng theo một thiết kế, kỹ thuật riêng, có giá trị dự toán riêng và tại một địa

điểm nhất định, nơi sản xuất ra sản phẩm cũng đồng thời là nơi sau này khi sản phẩm

hoàn thành được đưa vào sử dụng và phát huy tác dụng. Những đặc điểm này có tác

động lớn tới giá trị sản xuất ngành xây dựng, đòi hỏi kế toán phải tính đến việc theo

dõi ghi nhận chi phí, tính giá thành và tính kết quả thi công cho từng sản phẩm xây

lắp riêng biệt (từng công trình, từng hạng mục công trình) hoặc từng nhóm sản phẩm

xây lắp nếu chúng được xây dựng theo một thiết kế mẫu và trên một địa điểm nhất

định.

Quá trình từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao và đưa

vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc quy mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật

của từng công trình. Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai

đoạn thi công lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc chủ yếu diễn ra

ngoài trời chịu tác dộng rất lớn của các nhân tố môi trường xấu như mưa, nắng, lũ,

lụt... đòi hỏi các nhà thầu phải giám sát chặt chẽ những biến động này để hạn chế đến

mức thấp nhất những ảnh hưởng xấu của nó đến kỹ thuật thi công, tốc độ, tiến độ thi

công đồng thời nhà thầu còn phải chú ý đến các biện pháp bảo quản máy thi công và

vật liệu thi công ngoài trời,…

1.1.2. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp

1.1.2.1. Khái niệm và bản chất kinh tế của chi phí sản xuất

Chi phí được định nghĩa theo nhiều phương diện khác nhau, chi phí có thể hiểu

một cách trừu tượng là biểu hiện bằng tiền những hao phí lao động sản xuất kinh

doanh, hoặc chi phí là những phí tổn về nguồn lực kinh tế, về tài sản,... (Giáo trình kế

toán chi phí - TS. Huỳnh Lợi - NXB Giao thông vận tải).

Nhận thức chi phí có thể khác nhau về quan điểm, góc độ, hình thức thể hiện chi

phí nhưng tất cả đều thừa nhận một vấn đề chung: Chi phí là phí tổn tài nguyên, vật

chất, lao động và phải phát sinh gắn liền với mục đích sản xuất kinh doanh. Đây chính

là bản chất kinh tế của chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

1.1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp

SVTH: Lê Hữu Tiến

5

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

Theo giáo trình Kế toán chi phí - TS. Huỳnh Lợi - NXB Giao thông vận tải thì chi

phí sản xuất trong các doanh nghiệp được phân loại thành 6 hình thức

a) Phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu

- Chi phí nhân công

Yếu tố chi phí nhân công bao gồm các khoản tiền lương chính, phụ, phụ cấp theo

lương phải trả cho người lao động và các khoản phải trích theo lương như bảo hiểm xã

hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn của người lao động

Tổng chi phí nhân công là tổng quỹ lương và bảo hiểm của doanh nghiệp. Nhận

thức được yếu tố chi phí nhân công giúp nhà quản lý xác định được tổng quỹ lương

của doanh nghiệp. Ở góc độ khác, sự nhận thức này cũng chính là cơ sở để nhà quản lý

hoạch định mức tiền lương bình quân cho người lao động, tiền đề điều chỉnh chính

sách lương đạt được sự cạnh tranh lành mạnh về nguồn lực lao động.

- Chi phí nguyên vật liệu

Yếu tố chi phí nguyên vật liệu bao gồm toàn bộ giá trị nguyên, vật liệu chính, vật

liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh

trong kỳ kế toán (loại trừ giá trị vật liệu dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu

hồi). Yếu tố này bao gồm:

+ Chi phí nguyên vật liệu chính: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại

nguyên vật liệu chính được sử dụng trực tiếp trong các quá trình sản xuất kinh doanh.

Nguyên vật liệu chính thường cấu thành nên cơ sở vật chất chính của sản phẩm và chi

phí của nó thường chiếm một tỷ trọng lớn trong GTSP đối với các doanh nghiệp sản

xuất.

+ Chi phí nguyên vật liệu phụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại

nguyên vật liệu dùng để kết hợp với những nguyên liệu chính làm tăng chất lượng, độ

bền, tính thẩm mỹ của sản phẩm hoặc là những nguyên liệu dùng trong công việc hành

chính, văn phòng, sửa chữa máy móc thiết bị. Chi phí nguyên vật liệu phụ thường phát

sinh trong tất cả các hoạt động sản xuất, tiêu thụ, quản lý...

+ Chi phí nhiên liệu: Bao gồm giá mua và chi phí mua của nhiên liệu dùng vào sản

xuất kinh doanh trong kỳ kế toán.

SVTH: Lê Hữu Tiến

6

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

+ Chi phí phụ tùng thay thế: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các phụ tùng thay

thế dùng vào sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán. Thực chất phụ tùng thay thế cũng

là nguyên liệu phụ, tuy nhiên, chúng bao gồm những bộ phận, chi tiết dùng để thay thế

khi tiến hành sửa chữa tài sản cố định.

+ Chi phí nguyên liệu khác: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại

nguyên vật liệu không thuộc các yếu tố kể trên như chi phí nguyên vật liệu đặc thù, chi

phí về phế phẩm, phế liệu tận dụng...

Sự nhận thức yếu tố chi phí nguyên vật liệu giúp cho nhà quản trị xác định được

tổng giá trị nguyên liệu, vật liệu cần thiết cho nhu cầu sản xuất kinh doanh trong kỳ

kinh doanh. Trên cơ sở đó, nhà quản trị sẽ hoạch định được tổng mức luân chuyển,

tổng mức dự trữ cần thiết của nguyên vật liệu để tránh tình trạng ứ đọng vốn hoặc

thiếu nguyên vật liệu gây ra cản trở cho quá trình sản xuất kinh doanh và giảm hiệu

quả sử dụng vốn.

- Chi phí công cụ, dụng cụ

Bao gồm giá mua và chi phí mua của các công cụ dụng cụ dùng vào hoạt động sản

xuất kinh doanh trong kỳ kế toán như dụng cụ sửa chữa, đo lường, bao bì vận

chuyển,... Tổng chi phí công cụ dụng cụ là cơ sở để nhà quản trị hoạch định mức luân

chuyển qua kho, định mức lưu trữ, nhu cầu khi mua công cụ dụng cụ hợp lý.

- Chi phí khấu hao TSCĐ

Phản ánh tổng số khấu hao phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng

cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán. Thông tin về chi phí khấu hao

giúp nhà quản trị nhận biết được mức chuyển dịch giá trị tài sản vào chi phí sản xuất

kinh doanh cũng như tốc độ hao mòn tài sản cố định. Dựa vào thông tin này, nhà quản

trị có thể hoạch định tốt hơn chiến lược tái dầu tư hoặc đầu tư mở rộng để đảm bảo cơ

sở vật chất - kỹ thuật phù hợp với quá trình sản xuất kinh doanh.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm các chi phí gắn liền với các dịch vụ mua từ

bên ngoài cung cấp cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán của doanh

nghiệp như giá dịch vụ điện nước, bảo hiểm tài sản nhà cửa, phương tiện, quảng cáo,...

Các chi phí loại này giúp nhà quản trị hiểu rõ hơn tổng mức dịch vụ liên quan đến hoạt

SVTH: Lê Hữu Tiến

7

GVHD: Ths. Hoàng Thị Kim Thoa

động của doanh nghiệp để thiết lập quan hệ trao đổi, cung ứng với các đơn vị dịch vụ

phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh...

- Chi phí khác bằng tiền: Bao gồm tất cả các chi phí sản xuất kinh doanh khác bằng

tiền chưa phản ánh ở các yếu tố trên mà doanh nghiệp thường phải thanh toán trực tiếp

trong kỳ kế toán.Yếu tố này phần lớn là các dòng tiền mặt chi tiêu nhỏ tại doanh

nghiệp. Vì vậy, việc nắm vững yếu tố chi phí khác bằng tiền sẽ giúp các nhà quản trị

hoặc định được ngân sách tiền mặt chi tiêu, hạn chế những tồn động tiền mặt, tránh bớt

những tổn thất, thiệt hại trong quản lý vốn bằng tiền.

b) Phân loại theo công dụng kinh tế: Căn cứ vào nội dung, tính chất kinh tế ban đầu

của chi phí sản xuất để sắp xếp các chi phí phát sinh có cùng nội dung, tính chất kinh

tế ban đầu vào một yếu tố chi phí, không phân biệt công dụng kinh tế của chi phí đã

phát sinh. Căn cứ vào tiêu thức trên, chi phí sản xuất được phân chia thành các yếu tố

chi phí cơ bản sau:

- Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị (gồm giá mua, chi phí mua)

của các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế,

công cụ dụng cụ xuất dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ báo cáo.

- Chi phí nhân công: Là các khoản chi phí về tiền lương phải trả cho người lao

động, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phi công đoàn theo tiền

lương của người lao động.

- Chi phí sản xuất chung: Là tất cả các khoản chi phí sản xuất ngoài hai khoản mục

chi phí trên.

- Chi phí bán hàng: Là khoản chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động tiêu thụ

hàng hoá.

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: Đây là khoản chi phí phát sinh có liên quan đến

chung đến hoạt động của toàn doanh nghiệp không thể tách riêng ra được cho bất cứ

hoạt động nào.

- Chi phí khác: Ngoài những khoản chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất kinh

doanh chức năng của doanh nghiệp, trong chi phí của doanh nghiệp còn tồn tại những

chi phí khác. Chi phí này thường chiếm tỷ lệ nhỏ.

SVTH: Lê Hữu Tiến

8