Bài giảng Kiểm thử phần mềm (Software testing) - Chương 1: Tổng quát về kiểm thử phần mềm - Nguyễn Văn Hiệp
Chương 1
Tổng quát về kiểm thử phần mềm
1.1 Qui trình phát triển phần mềm RUP
P h a s e s
C o re W o rk flo w s
Inception
Elaboration
Construction
Transition
Requirements
An iteration in the
elaboration phase
Analysis
Design
Implementation
Test
Preliminary
Iteration(s)
Ite ra tio n s
Chu kỳ phần mềm ₫ược tính từ lúc có yêu cầu (mới hoặc nâng
cấp) ₫ến lúc phần mềm ₫áp ứng ₫úng yêu cầu ₫ược phân phối.
Trong mỗi chu kỳ, người ta tiến hành nhiều công ₫oạn : khởi
₫ộng, chi tiết hóa, hiện thực và chuyển giao.
Mỗi công ₫oạn thường ₫ược thực hiện theo cơ chế lặp nhiều
lần ₫ể kết
Trong từng bước lặp, chúng ta thường thực hiện nhiều
workflows ₫ồng thời (₫ể tận dụng nguồn nhân lực hiệu quả nhất) :
nắm bắt yêu cầu, phân tích chức năng, thiết kế, hiện thực và kiểm
thử.
Sau mỗi lần lặp thực hiện 1 công việc nào ₫ó, ta phải tạo ra
kết quả (artifacts), kết quả của bước/công việc này là dữ liệu ₫ầu
vào của bước/công việc khác. Nếu thông tin không tốt sẽ ảnh
hưởng nghiêm trọng ₫ến kết quả của các bước/hoạt ₫ộng sau ₫ó.
Một số vấn ₫ề thường gặp trong phát triển phần mềm :
tính toán không ₫úng, hiệu chỉnh sai dữ liệu.
trộn dữ liệu không ₫úng.
Tìm kiếm dữ liệu sai yêu cầu.
Xử lý sai mối quan hệ giữa các dữ liệu.
Coding/hiện thực sai các qui luật nghiệp vụ.
Hiệu suất của phần mềm còn thấp.
Kết quả hoặc hiệu suất phần mềm không tin cậy.
Hỗ trợ chưa ₫ủ các nhu cầu nghiệp vụ.
Giao tiếp với hệ thống khác chưa ₫úng hay chưa ₫ủ.
K
1.2 Vài ₫ịnh nghĩa về kiểm thử phần mềm
Kiểm thử phần mềm là qui trình chứng minh phần mềm
không có lỗi.
Mục ₫ích của kiểm thử phần mềm là chỉ ra rằng phần
mềm thực hiện ₫úng các chức năng mong muốn.
Kiểm thử phần mềm là qui trình thiết lập sự tin tưởng về
việc phần mềm hay hệ thống thực hiện ₫ược ₫iều mà nó
h
Kiểm thử phần mềm là qui trình thi hành phần mềm với ý
₫ịnh tìm kiếm các lỗi của nó.
Kiểm thử phần mềm ₫ược xem là qui trình cố gắng tìm
kiếm các lỗi của phần mềm theo tinh thần "hủy diệt".
Các mục tiêu chính của kiểm thử phần mềm :
Phát hiện càng nhiều lỗi càng tốt trong thời gian kiểm thử
xác ₫ịnh trước.
Chứng minh rằng sản phẩm phần mềm phù hợp với các
₫ặc tả yêu cầu của nó.
Xác thực chất lượng kiểm thử phần mềm ₫ã dùng chi phí
và nỗ lực tối thiểu.
Tạo các testcase chất lượng cao, thực hiện kiểm thử hiệu
quả và tạo ra các báo cáo vấn ₫ề ₫úng và hữu dụng.
Kiểm thử phần mềm là 1 thành phần trong lĩnh vực rộng hơn,
₫ó là Verification & Validation (V &V), ta tạm dịch là Thanh kiểm
tra và Kiểm ₫ịnh phần mềm.
Thanh kiểm tra phần mềm là qui trình xác ₫ịnh xem sản phẩm
của 1 công ₫oạn trong qui trình phát triền phần mềm có thoả mãn
các yêu cầu ₫ặt ra trong công ₫oạn trước không (Ta có ₫ang xây
dựng ₫ún
Thanh kiểm tra phần mềm thường là hoạt ₫ộng kỹ thuật vì nó
dùng các kiến thức về các artifacts, các yêu cầu, các ₫ặc tả rời rạc
của phần mềm.
Các hoạt ₫ộng Thanh kiểm tra phần mềm bao gồm kiểm thử
(testing) và xem lại (reviews).
Kiểm ₫ịnh phần mềm là qui trình ₫ánh giá phần mềm ở cuối
chu kỳ phát triển ₫ể ₫ảm bảo sự bằng lòng sử dụng của khách
hàng (Ta có xây dựng phần mềm ₫úng theo yêu cầu khách hàng
?).
Các hoạt ₫ộng kiểm ₫ịnh ₫ược dùng ₫ể ₫ánh giá xem các tính
chất ₫ược hiện thực trong phần mềm có thỏa mãn các yêu cầu
khách hàng và có thể theo dõi với các yêu cầu khách hàng không
?
Kiểm ₫ịnh phần mềm thường phụ thuộc vào kiến thức của lĩnh
vực mà phần mềm xử lý.
1.3 Kiểm thử : các worker và qui trình
Component
Engineer
System
Tester
Integration
Tester
Test
Engineer
ꢀ̀
ꢀ̀
ꢀ̀
Test
defect
Test case
Test
Evaluation
Test Model Test Plan
Test
Test
Component
Procedure
Kỹ sư kiểm thử :
người chuyên về IT, chịu trách nhiệm về nhiều hoạt
₫ộng kỹ thuật liên quan ₫ến kiểm thử.
₫ịnh nghĩa các testcase, viết các ₫ặc tả và thủ tục
kiểm thử.
phân tích kết quả, báo cáo kết quả cho các người phát
triển và quản lý biết.
...
Người quản lý kiểm thử :
Thiết lập chiến lược và qui trình kiểm thử, tương tác với
các người quản lý về các hoạt ₫ộng khác trong project,
giúp ₫ỡ kỹ sư kiểm thử thực hiện công việc của họ.
Plan test
Evaluate test
Design test
Test Engineer
Perform Integration
Test
Integration
Perform System
Test
System
Tester
Implement Test
Component
Engineer
Tự ₫ộng 1 số hoạt ₫ộng kiểm thử
Kiểm thử phần mềm tốn nhiều chi phí nhân công, thời gian.
Trong 1 số dự án, kiểm thử phần mềm tiêu hao trên 50% tổng giá
phát triển phần mềm. Nếu cần ứng dụng an toàn hơn, chi phí kiểm
thử còn cao hơn nữa.
Do ₫ó 1 trong các mục tiêu của kiểm thử là tự ₫ộng hóa nhiều
như có thể, nhờ ₫ó mà giảm thiểu chi phí rất nhiều, tối thiểu hóa
các lỗi do người gây ra, ₫ặc biệt giúp việc kiểm thử hồi qui dễ dàng
và nhanh chóng hơn.
Tự ₫ộng hóa việc kiểm thử là dùng phần mềm ₫iều khiển việc
thi hành kiểm thử, so sánh kết quả có ₫ược với kết quả kỳ vọng,
thiết lập các ₫iều kiện ₫ầu vào, các kiểm soát kiểm thử và các
chức năng báo cáo kết quả...
Thí dụ các tiện ích phục vụ tự ₫ộng kiểm thử như : Stress Test,
Selenium, TestComplete, IBM Rational Functional Tester.
1.4 Các mức ₫ộ kiểm thử phần mềm
Kiểm thử ₫ơn vị (Unit Testing) : kiểm thử sự hiện thực chi
tiết của từng ₫ơn vị nhỏ (hàm, class,...) có hoạt ₫ộng ₫úng
không ?
Kcác dịch vụ
của module có phù hợp với ₫ặc tả của module ₫ó không ?
Kiểm thử tích hợp (Integration Testing) : kiểm thử xem từng
phân hệ của phần mềm có ₫ảm bảo với ₫ặc tả thiết kế của
phân hệ ₫ó không ?
Kiểm thử hệ thống (System Testing) : kiểm thử các yêu
cầu không chức năng của phần mềm như hiệu suất, bảo
mật, làm việc trong môi trường căng thẳng,...
Kiểm thử ₫ộ chấp nhận của người dùng (Acceptance
Testing) : kiểm tra xem người dùng có chấp thuận sử dụng
phần mềm không ?
Kiểm thử hồi qui : ₫ược làm mỗi khi có sự hiệu chỉnh, nâng
cấp phần mềm với mục ₫ích xem phần mềm mới có ₫ảm
bảo thực hiện ₫úng các chức năng trước khi hiệu chỉnh
không ?
1.5 Testcase
Mỗi testcase chứa các thông tin cần thiết ₫ể kiểm thử thành
phần phần mềm theo 1 mục tiêu xác ₫ịnh. Thường testcase gồm
bộ 3 thông tin {tập dữ liệu ₫ầu vào, trạng thái của thành phần
phầm mềm, tập kết quả kỳ vọng}
Tập dữ liệu ₫ầu vào (Input): gồm các giá trị dữ liệu cần thiết ₫ể
thành phần phầm mềm dùng và xử lý.
Tập kthành phần
phần mềm xử lý dữ liệu nhập.
Trạng thái thành phần phần mềm : ₫ược tạo ra bởi các giá trị
prefix và postfix.
Tập các testcase : tập hợp các testcase mà ta có ý ₫ịnh dùng
₫ể kiểm thử thành phần phần mềm ₫ể minh chứng rằng TPPM có
₫úng các hành vi mong muốn.
Các phương pháp thiết kế testcase
Bất kỳ phải là ngoại
lệ) ₫ều có thể ₫ược kiểm thử bởi 1 trong 2 cách :
Kiểm thử hộp ₫en (Black box testing) : theo góc nhìn sử
dụng
à Không cần kiến thức về chi tiết thiết kế và hiện thực
bên trong.
à Kiểm thử dựa trên các yêu cầu và ₫ặc tả sử dụng
TPPM.
Kiểm thử hộp trắng (White box testing) : theo góc nhìn
hiện thực
à cần kiến thức về chi tiết thiết kế và hiện thực bên
trong.
à Kiểm thử dựa vào phủ các lệnh, phủ các nhánh, phủ
các ₫iều kiện con,...
Kiểu kiểm thử
Unit Testing
Kỹ thuật kiểm thử ₫ược dùng
White Box, Black Box
Black Box, White Box
Black Box
Integration Testing
Functional Testing
System Testing
Black Box
Accceptance Testing
Black Box
1.6 Các n
Thông tin thiết yếu của mỗi testcase là kết quả hay dữ liệu
xuất kỳ vọng.
Nếu kết quả kỳ vọng của testcase không ₫ược ₫ịnh nghĩa rõ
ràng, người ta sẽ giải thích kết quả sai (plausible) thành kết quả
₫úng bởi vì hiện tượng “the eye seeing what it wants to see.”
=> 1 test case phải chứa 2 thành phần thiết yếu :
₫ặc tả về ₫iều kiện dữ liệu nhập.
₫ặc tả chính xác về kết quả ₫úng của chương trình tương
ứng với dữ liệu nhập.
Việc kiểm thử ₫òi hỏi tính ₫ộc lập : lập trình viên nên tránh việc
kiểm thử các TPPM do mình viết.
Các issues tâm lý :
Chương trình có thể chứa các lỗi do lập trình viên hiểu sai
về ₫ặc tả/phát biểu vấn ₫ề.
Tổ chức lập trình không nên kiểm thử các chương trình của
tổ chức mình viết.
Thanh tra 1 cách xuyên suốt các kết quả kiểm thử.
Phải thiết kế ₫ủ các test case cho cả 2 trường hợp : dữ liệu
₫ầu vào hợp lệ và dữ liệu ₫ầu vào không hợp lệ và chờ ₫ợi.
Xem những ₫iều
mong muốn, xem nó có làm những ₫iều không mong muốn ?
Tránh các testcase "throwaway" trừ phi chương trình thật sự là
"throwaway".
Không nên lập kế hoạch nỗ lực kiểm thử dựa trên giả ₫ịnh
ngầm rằng phần mềm không có lỗi.
Xác xuất xuất hiện nhiều lỗi hơn trong 1 section phần mềm tỉ
lệ thuận với số lỗi ₫ã phát hiện ₫ược trong section ₫ó.
Kiểm thử là 1 tác vụ rất thách thức ₫òi hỏi sự sáng tạo và trí
Kiểm thử phần mềm nên bắt ₫ầu từ các thành phần nhỏ ₫ơn
tuệ.
giản rồi ₫ến các thành phần ngày càng lớn hơn.
Kiểm
Nên hoạch ₫ịnh qui trình kiểm thử trước khi bắt ₫ầu thực hiện
kiểm thử.
1.7 Các ý tưởng không ₫úng về kiểm thử
Ta có thể kiểm thử phần mềm ₫ầy ₫ủ, nghĩa là ₫ã vét cạn
mọi hoạt ₫ộng kiểm thử cần thiết.
Ta có thể tìm tất cả lỗi nếu kỹ sư kiểm thử làm tốt công
việc của mình.
Tcase ₫ể bao
phủ rất nhiều tình huống.
Testcase tốt luôn là testcase có ₫ộ phức tạp cao.
Tự ₫ộng kiểm thử có thể thay thế kỹ sư kiểm thử ₫ể kiểm
thử phần mềm 1 cách tốt ₫ẹp.
Kiểm thử phần mềm thì ₫ơn giản và dễ dàng. Ai cũng có
thể làm, không cần phải qua huấn luyện.
1.8 Các hạn chế của việc kiểm thử
Ta không thể chắc là các ₫ặc tả phần mềm ₫ều ₫úng
100%.
Ta không thể chắc rằng hệ thống hay tool kiểm thử là
₫úng.
Không có tool kiểm thử nào thích hợp cho mọi phần mềm.
Kỹ sư kiểm thử không chắc rằng họ hiểu ₫ầy ₫ủ về sản
phẩm phần mềm.
Ta không bao giờ có ₫ủ tài nguyên ₫ể thực hiệm kiểm thử
₫ầy ₫ủ phần mềm.
Ta không bao giờ chắc rằng ta ₫ạt ₫ủ 100% hoạt ₫ộng
kiểm thử phần mềm.
1.9 Kết chương
Chươm ₫ược dùng
phổ biến nhất hiện nay, ₫ó là qui trình RUP (Rational Unified
Process), từ ₫ó giới thiệu các lý do cần phải kiểm thử phần mềm,
các thuật ngữ cơ bản trong hoạt ₫ộng kiểm thử phần mềm.
Chương này cũng ₫ã giới thiệu vai trò của các worker trong qui
trình kiểm thử phần mềm, các mức ₫ộ kiểm thử phần mềm khác
nhau, các nguyên tắc cơ bản của kiểm thử phần mềm.
Chương này cũng ₫ã giới thiệu 1 số ý tưởng không ₫úng ₫ắn
về kiểm thử phần mềm, những hạn chế của hoạt ₫ộng kiểm thử
phần mềm
11 trang
18780
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Kiểm thử phần mềm (Software testing) - Chương 1: Tổng quát về kiểm thử phần mềm - Nguyễn Văn Hiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_kiem_thu_phan_mem_software_testing_chuong_1_tong_q.pdf
