Cảm thức nguồn cội trong truyện ngắn Bình Nguyên Lộc
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 9/2016
39
CẢM THỨC NGUỒN CỘI TRONG
TRUYỆN NGẮN BÌNH NGUYÊN LỘC
Nguyꢀn Thꢁ Tuyꢂt Minh1
Trưꢀng Đꢁi hꢂc Sư phꢁm Hà Nꢃi 2
Tóm tꢄt: Bình Nguyên Lꢃc là nhà văn lꢅn cꢆa văn xuôi ñô thꢇ miꢈn Nam trưꢅc 1975.
Khꢉo sát tuyꢊn tꢋp "Truyꢌn ngꢄn Bình Nguyên Lꢃc" do Nhà xuꢍt bꢉn Trꢎ thành phꢏ Hꢐ
Chí Minh ꢍn hành năm 2012, chúng tôi nhꢋn thꢍy, nguꢐn cꢃi là mꢁch cꢉm thꢑc chꢆ ñꢁo
và thưꢀng trꢒc. Chính mꢁch cꢉm thꢑc này ñã làm nên vꢎ ñꢓp ñꢃc ñáo và giá trꢇ sâu sꢄc
cꢆa văn chương Bình Nguyên Lꢃc.
Tꢔ khoá: cꢉm thꢑc nguꢐn cꢃi, Bình Nguyên Lꢃc, truyꢌn ngꢄn.
1. Mꢃ ĐꢄU
Bình Nguyên Lꢀc là nhà văn lꢁn cꢂa văn xuôi ñô thꢃ miꢄn Nam trưꢁc 1975. Ông ñꢅ lꢆi
mꢀt di sꢇn văn chương ñꢈ sꢀ mà chꢉ riêng thꢅ loꢆi truyꢊn ngꢋn ñã trên 1000 tác phꢌm.
Truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc khꢋc hoꢆ lꢃch sꢍ mꢎ cõi cꢂa tiꢄn nhân và thꢏm ñꢐm cꢇm
thꢑc tìm vꢄ nguꢈn cꢀi. Chính mꢆch cꢇm thꢑc này ñã làm nên vꢒ ñꢓp ñꢀc ñáo và giá trꢃ sâu
sꢋc cꢂa văn chương Bình Nguyên Lꢀc.
2. NꢅI DUNG
Ngưꢔi Viꢊt Nam mang căn cꢕt cꢂa văn hoá nông nghiꢊp,ưa sꢕng ñꢃnh cư, gꢋn bó sâu
sꢋc vꢁi làng xóm, quê hương. Vì vꢖy, do hoàn cꢇnh nào ñó, phꢇi rꢔi bꢗ xꢑ sꢎ ra ñi hꢘ khꢋc
khoꢇi hoài hương. Thꢙ kꢉ XX, ngưꢔi Viꢊt phꢇi ñꢕi diꢊn vꢁi bao biꢙn ñꢀng: chiꢙn tranh kéo
dài, nhꢚng cuꢀc di cư vì công viꢊc, vì mưu sinh... Mꢛt khác, bꢕi cꢇnh văn hoá, xã hꢀi miꢄn
Nam sau 1954, ñꢛc biꢊt là khi lꢕi sꢕng Tây phương du nhꢖp vào các ñô thꢃ ñang có nguy cơ
phá huꢜ truyꢄn thꢕng. Là nhà văn nhꢆy cꢇm, Bình Nguyên Lꢀc lo lꢋng mꢀt ngày nào ñó
các giá trꢃ văn hoá tꢕt ñꢓp cꢂa dân tꢀc sꢝ bꢃ băng hoꢆi nên mꢞi sáng tác cꢂa ông là mꢀt câu
chuyꢊn bꢇo tꢈn nhꢚng cái ñã làm nên hꢈn cꢕt, bꢇn sꢋc cꢀng ñꢈng. Khꢇo sát tuyꢅn tꢖp
Truyꢌn ngꢄn Bình Nguyên Lꢃc, chúng tôi nhꢖn thꢏy, có tꢁi 36/51 truyꢊn (chiꢙm tꢉ lꢊ 70%
1
Nhꢖn bài ngày 15.09.2016; gꢍi phꢇn biꢊn và duyꢊt ñăng ngày 25.10.2016.
Liên hꢊ tác giꢇ: Nguyꢟn Thꢃ Tuyꢙt Minh; Email: [email protected]
40
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
sꢕ lưꢠng truyꢊn cꢂa cꢇ tꢖp) ñꢄ cꢖp tꢁi chꢂ ñꢄ nguꢈn cꢀi. Nói cách khác, nguꢈn cꢀi là mꢆch
cꢇm thꢑc chꢂ ñꢆo, thưꢔng trꢡc cꢂa truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc. Điꢄu này ñưꢠc bꢀc lꢀ tꢢ
ngay nhan ñꢄ nhiꢄu truyꢊn như: Chiêu hꢐn Nưꢅc, Lꢕa Tꢖt, Thèm mùi ñꢍt, Chiꢖc khăn kꢗ
niꢌm, Bám níu, Vꢈ làng cũ, Nhꢘng ñꢑa con thương cꢆa ñꢍt mꢓ, Hương hành kho, Bán ngôi
nhà cꢙ, Nhꢘng ngôi mꢉ tꢙ... Cꢇm thꢑc nguꢈn cꢀi trong truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc gꢋn
liꢄn vꢁi vꢒ ñꢓp ñꢈng nꢀi nguyên sơ cꢂa quê hương xꢑ sꢎ và bao giá trꢃ tinh thꢣn làm nên
chiꢄu sâu văn hoá tâm hꢈn Viꢊt. Văn chương Bình Nguyên Lꢀc ñưꢠc tꢆo hình tꢢ tꢏm lòng
sâu nꢛng vꢁi quê hương ñꢏt nưꢁc,vꢁi nhꢚng giá trꢃ văn hoá truyꢄn thꢕng.
2.1. Nguꢆn cꢇi gꢈn bó vꢉi cuꢇc sꢊngbình dꢁ cꢋa làng xóm
Ngưꢔi Viꢊt sꢕng ngay trên ñꢏt nưꢁc mình, chꢉ cách làng xóm chꢢng nꢍa ngày ñưꢔng
ñã khꢋc khoꢇi nhꢁ quê. Huꢕng chi, cꢀi rꢟ tꢤ tiên xa xưa cꢂa Bình Nguyên Lꢀc vꢕn ꢎ ñꢏt
Bꢋc di cư vào Nam. Dù ñưꢠc sinh ra trong mꢀt gia ñình ꢎ Tân Uyên, mꢀt ngôi làng nꢥm
ven sông Đꢈng Nai, Bình Nguyên Lꢀc có mꢀt tình yêu sâu nꢛng vꢁi mꢇnh ñꢏt này, nhưng
trong ý thꢑc văn hoá, ông luôn hưꢁng vꢄ nguꢈn cꢀi ñꢏt Bꢋc.
Trong suy nghĩ cꢂa mꢞi ngưꢔi dân Viꢊt Nam, vùng ñꢏt gꢆo cꢀi, có bꢄ dày lꢃch sꢍ là
ñꢏt Bꢋc. Nam Bꢀ là vùng ñꢏt mꢁi. Phꢣn lꢁn cư dân nơi ñây là nhꢚng lưu dân tꢢ miꢄn Bꢋc
hay miꢄn Trung vào làm ăn vꢁi hy vꢘng ñꢤi ñꢔi. Trong hꢘ ñau ñáu tâm trꢆng: "Tꢔ thuꢚ
mang gươm ñi mꢚ cõi/ Nghìn năm thương nhꢅ ñꢍt Thăng Long" (Huỳnh Văn Nghꢊ). Trong
truyꢊn Rꢔng mꢄm, Bình Nguyên Lꢀc miêu tꢇ ba ñꢔi nhà thꢥng Cꢀc tưꢠng trưng cho nhꢚng
cuꢀc di dân cꢂa ngưꢔi Viꢊt tꢢ miꢄn Bꢋc, miꢄn Trung xuꢕng miꢄn Nam, thuꢎ xa xưa, trong
trꢆng thái "thèm ngưꢀi" ñꢙn cháy bꢗng. Sꢕng ꢎ vùng ñꢏt U Minh buꢤi ban ñꢣu hoang sơ
mà ông nꢀi ñꢛt tên là Ô Heo này, "cho ñꢖn tiꢖng chó sꢆa, tiꢖng gà gáy nó cũng không nghe
tꢔ lâu" [2, tr.12], và thꢥng Cꢀc không nguôi nhꢁ vꢄ quê hương vꢁi cꢇnh làng xóm trưꢁc
ñây. Nó thèm ñưꢠc ăn quꢇ xoài ngꢘt, thèm mꢀt quꢇ khꢙ chua mà ñã năm năm nay không
ñưꢠc nꢙm và ñꢛc biꢊt "thèm ngưꢀi" ñꢙn da diꢙt. Nó buꢈn rꢣu nói vꢁi ông nꢀi: "ꢛ ñây mình
có ruꢃng, nhưng cũng khꢙ cꢉ ñꢀi. Con muꢏn ñi quá, ñi ñâu cũng ñưꢜc, miꢝn là ꢚ ñó có
làng xóm" [2, tr.21]. Ý thꢑc vꢄ sꢡ lưu lꢆc, thiꢙu quê hương ꢎ mꢀt ñꢑa trꢒ mưꢔi lăm tuꢤi
như thꢥng Cꢀc, rõ ràng, cho thꢏy căn rꢟ cꢂa loꢆi hình văn hoá gꢕc nông nghiꢊp phương
Đông. Văn hoá gꢕc du mꢦc phương Tây tꢆo nên nhꢚng tâm hꢈn quꢕc tꢙ và ñô thꢃ, hꢘ có
thꢅ rꢔi bꢗ chân trꢔi cũ, kiꢙm tìm chân trꢔi mꢁi mà chꢧng hꢄ lưu luyꢙn. Ngưꢠc lꢆi, cư dân
Viꢊt, tâm hꢈn Viꢊt dù ñi xa vꢆn dꢛm vꢐn ñau ñáu nhꢁ thương hình bóng làng xóm, quê hương.
Nguꢈn cꢀi quê hương trong truyꢊn Bình Nguyên Lꢀc gꢋn bó vꢁi nhꢚng hình ꢇnh ñꢈng
nꢀi bình dꢃ rꢏt ñꢞi quen thuꢀc cꢂa làng quê trên ñꢏt Viꢊt. Đó là mùi ñꢏt xông lên sau cơn
mưa ñꢣu mùa, mùi hành kho thoꢇng bay trong gió, mùi bông bưꢎi, bông sao, mùi bùn non,
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 9/2016
41
mùi cꢂi bꢙp, mùi cây rù rì, mùi lúa chín, mùi rơm khô, mùi phân chuꢈng quen thuꢀc cꢂa
ñꢈng áng... Đó cũng có thꢅ là mꢀt bꢦi rau ñꢋng sau hè, mꢀt ruꢀng lúa... Nhꢚng hình ꢇnh và
mùi vꢃ quen thuꢀc, dân dã ꢏy ñã làm sꢕng dꢖy trong lòng nhꢚng lưu dân cꢇ mꢀt trꢔi thương
nhꢁ − nꢞi nhꢁ vꢄ nguꢈn cꢀi. Chꢉ mꢀt chút hương hành kho (truyꢊn Hương hành kho)
thoꢇng trong khói cơm chiꢄu cꢂa mꢀt gia ñình ai ñó ñã gꢘi dꢖy trong lòng ông chꢂ Vĩnh
Xương và cꢖu con rꢅ tương lai cꢂa ông biꢙt bao kí ꢑc vꢄ quê hương. Chính Tꢖp, cꢖu con rꢅ
tương lai, mꢀt thanh niên sꢕng nhiꢄu năm bên Pháp ñã thú nhꢖn vꢁi ông Vĩnh Xương:
"Nhꢘng sꢜi khói trꢄng mꢞng, tiꢖng chuông chùa và nhꢍt là mùi hành kho, ba thꢑ ꢍy xuꢍt
hiꢌn cùng mꢃt lúc gꢜi cho cháu nhꢅ thꢀi thơ ꢍu cꢆa cháu quá. Thꢀi ꢍy, sau nhà dưꢟng phꢠ
cꢆa cha cháu cũng là mꢃt xóm nghèo, ꢚ dưꢅi trũng, vꢅi ngôi chùa cꢙ" [2, tr.419]. Nhiꢄu
nhân vꢖt trong truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc dù sꢕng nơi phꢕ thꢃ vꢐn ngơ ngác, sꢣu
thương. Hꢘ chꢉ vui sưꢁng, thanh thꢇn khi ñưꢠc trꢎ vꢄ vꢁi ñꢈng ruꢀng. Hꢘ là nhꢚng ñꢑa
con dù ñi xa vꢆn dꢛm nhưng cuꢕng rꢕn vꢐn chưa lìa khꢗi ñꢏt mꢓ nguꢈn cꢀi tꢤ tiên như
chính nhan ñꢄ mꢀt truyꢊn ngꢋn cꢂa nhà văn. Vꢠ chꢈng anh Sáu trong truyꢊn Phân nꢕa con
ngưꢀi hꢙt lòng chăm sóc ngưꢔi cha già. Hꢘ dành riêng cho ông mꢀt tꢣng lꢣu trên thuyꢄn và
nuôi trên thuyꢄn nào gà, nào lꢠn ñꢅ sꢨn sàng thꢡc phꢌm làm cơm cúng giꢞ tꢤ tiên... Vꢖy
mà ông vꢐn không vui, "ngꢐi cú rũ trong mui thuyꢈn", rꢈi sau ñó ông tuyên bꢕ "Tao không
muꢏn theo ghe nꢘa... tao nhꢅ làng, nhꢅ ñꢍt quá" [2, tr.355]. Con Tám cù lꢣn trong truyꢊn
ngꢋn cùng tên, mꢀt mꢡc ñòi vꢄ quê, chꢕi tꢢ mꢀt chꢞ làm ꢤn ñꢃnh, mꢀt chꢕn nương thân
yên ꢏm, ñơn giꢇn chꢉ vì nó nhꢁ nhà, nhꢁ "mùi ꢏc gꢁo ray rꢑt". Nghe giꢘng nó nói "mꢅi
thꢍy ñưꢜc lòng thương mꢖn làng mꢁc cꢆa nó" [2, tr.290]. Mꢀt thiꢙu phꢦ sꢕng tꢆi nưꢁc
Pháp hiꢊn ñꢆi, giàu có (Căn bꢌnh bí mꢋt cꢆa nàng) vꢐn luôn "buꢐn bꢒc, cau có". Chꢉ ñꢙn
khi ñưꢠc nghe tiꢙng ve cꢂa miꢄn Nam nưꢁc Pháp, thꢏy cây chuꢕi trꢈng cꢆnh cung ñiꢊn,
ngꢍi mùi rau ngò, rau răm trꢈng bên ao rau muꢕng cꢂa bà phán Như Ngꢘc ꢎ Toulon, thiꢙu
phꢦ mꢁi thꢑc nhꢖn ñưꢠc nguyên nhân căn bꢊnh cꢂa mình là nꢞi nhꢁ nguꢈn cꢀi quê hương.
Vꢠ chꢈng anh Cam (Vꢈ làng cũ) tꢢ làng ra chꢠ ñꢅ làm ăn buôn bán nhưng luôn ý thꢑc "lꢅn
lên ꢚ ñꢐng ruꢃng... mình phꢉi sꢏng ꢚ ñꢐng ruꢃng mꢅi xong". Đꢅ rꢈi hꢘ quyꢙt ñꢃnh trꢎ vꢄ
chꢕn quê, mong ñưꢠc "gꢡn ruꢃng... gꢡn trâu bò... gꢡn mꢐ mꢉ ông bà... gꢡn xóm giꢈng" [2,
tr.399]. Rꢏt nhiꢄu nhân vꢖt trong truyꢊn Bình Nguyên Lꢀc ñꢄu là sꢡ hoá thân cꢂa chính nhà
văn, mꢀt con ngưꢔi phiêu bꢆt muôn nơi nhưng vꢐn cꢏt giꢚ trong sâu thꢧm trái tim mình
mꢇnh hꢈn làng. Đꢅ rꢈi kí ꢑc vꢄ cꢀi nguꢈn quê hương trꢎ thành mꢆch ngꢣm lan toꢇ trong
mꢞi trang viꢙt cꢂa nhà văn.
2.2. Nguꢆn cꢇi gꢈn bó vꢉi chiꢌu sâu văn hoá Viꢍt
Cꢇm thꢑc nguꢈn cꢀi trong truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc không chꢉ biꢅu hiꢊn ꢎ nhꢚng
hình ꢇnh cꢦ thꢅ mà còn ꢌn chꢑa ꢎ chiꢄu sâu văn hoá, tâm hꢈn Viꢊt. Đꢘc văn ông, ngưꢔi ta
42
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
thꢏy, vꢆn vꢖt trong thꢙ giꢁi này ñꢄu có hꢈn vía riêng cꢂa nó. Tꢢ ñꢏt, lꢍa, cꢗ cây, mùi vꢃ
nưꢁc mꢋm, mùi vꢃ hành kho, cho ñꢙn mùi vꢃ cꢂa ñꢏt ñai... ñꢄu kꢙt ñꢘng trong nó linh hꢈn
quê hương, xꢑ sꢎ. Nó trꢎ thành mꢀt phꢣn tài sꢇn tinh thꢣn ñꢅ nhꢚng ngưꢔi con trú xꢑ khꢋc
khoꢇi hưꢁng vꢄ. Nhà văn kꢅ vꢄ mꢀt ngưꢔi phꢦ nꢚ nhiꢄu năm sꢕng ꢎ Pháp (truyꢊn Chiêu
hꢐn nưꢅc), vꢐn không nguôi nhꢁ vꢄ nguꢈn cꢀi quê hương. Cꢑ ñꢙn nhꢚng ngày cuꢕi năm
chꢃ lꢆi trꢎ vꢄ nưꢁc, dù gia ñình chꢧng còn ai thân thích. Chꢃ thuê mꢀt căn phòng ꢎ chung
cư Sài Gòn. Trong căn phòng ꢏy "trang hoàng như mꢃt căn nhà bình dân vꢅi nào tranh gà,
tranh lꢜn... ñꢢc biꢌt nhꢍt là mꢃt bàn thꢀ tꢁm dꢂn trên chiꢖc bàn con vꢅi gꢡn ñꢆ ñꢐ thꢀ,
bình hương, lꢃc bình, ñèn nhang". Đêm cuꢕi năm, mꢀt mình dꢆo bưꢁc trên ñưꢔng phꢕ Sài
Gòn, tình cꢔ gꢛp mꢀt ngưꢔi thanh niên, chꢃ ñã vui sưꢁng thꢕt lên: "Em ñã gꢢp mꢃt thanh
niên Viꢌt Nam, không, em ñã gꢢp quê hương Viꢌt Nam". Chꢃ thú nhꢖn vꢄ nꢞi "thèm khát
quê hương" cꢂa mình: "Thèm chꢖt ñi ñưꢜc là vào lúc gꢡn tꢖt. Nhꢅ tꢖt như nhꢅ nhà, nhꢅ
nưꢅc, bꢚi vì tꢖt là sum hꢂp gia ñình". Quê hương, nguꢈn cꢀi "là gì chính em cũng không
nói ra cho chính xác ñưꢜc. Mꢃt chân trꢀi quen thuꢃc? Mꢃt mùi cá nưꢅng? Mꢃt vài tiꢖng
sáo mꢠc ñꢐng? Hay là tꢍt cꢉ nhꢘng thꢑ ꢍy nó hꢂp lꢁi ñꢊ làm mꢃt linh hꢐn cꢆa quê cha ñꢍt
tꢙ" [2, tr.30 − 305].Có mꢀt gia ñình sꢕng nhiꢄu năm ꢎ thành phꢕ (truyꢊn Lꢕa Tꢖt) nhưng
vꢐn nhꢁ quay quꢋt ánh lꢍa, mùi lꢍa, bꢎi ngꢘn lꢍa ꢏy là "lꢕa thiêng cꢆa gia ñình khói quyꢌn
lꢍy mái tranh... lꢕa tꢖt, lꢕa ñêm ba mươi nꢍu bánh tét, quanh lò lꢕa lꢅn ꢍy có mꢢt ñông ñꢆ
cꢉ nhà, ai ñi làm ăn xa ꢚ ñâu cũng phꢉi vꢈ" [2, tr.326]. Rõ ràng, trong cꢇm quan cꢂa nhà
văn, nguꢈn cꢀi quê hương bꢋt ñꢣu tꢢ nhꢚng con ngưꢔi, nhꢚng xóm làng cꢦ thꢅ và bao hàm
cꢇ nhꢚng giá trꢃ tinh thꢣn thiêng liêng bí ꢌn khó có thꢅ diꢟn tꢇ hꢙt bꢥng lꢔi.
Cꢇm thꢑc nguꢈn cꢀi trong truyꢊn ngꢋn Bình Nguyên Lꢀc ñưꢠc thꢅ hiꢊn rꢏt phong phú,
nhưng ñꢛc biꢊt ꢏn tưꢠng là nꢞi niꢄm thương nhꢁ ñꢏt − "thèm mùi ñꢏt" như nhan ñꢄ mꢀt
truyꢊn ngꢋn cꢂa nhà văn. Câu chuyꢊn kꢅ vꢄ mꢀt nghĩa trang phꢇi liên tꢦc thay ngưꢔi trông
coi, và ñã không thꢅ tìm ñưꢠc ngưꢔi kꢙ tiꢙp ñꢇm nhꢖn công viꢊc, vì ai cũng ñòi vꢄ nhà bꢎi
nhꢁ xꢑ. Nꢞi nhꢁ ꢏy lꢋng kꢙt ꢎ cꢇm giác thèm mùi ñꢏt mãnh liꢊt như "nꢣi thèm mùi khói
thuꢏc phiꢌn cꢆa nhꢘng con thꢤn lꢤn... như ñào hát thèm và nhꢅ sân khꢍu... như cá thèm
nhꢅ nưꢅc"; "Tình nhꢅ xꢑ, nhꢅ nhà gꢐm nhiꢈu yꢖu tꢏ mà nꢣi thèm mùi ñꢍt là mꢃt yꢖu tꢏ
quan trꢂng" [2, tr.338]. Và cách duy nhꢏt giꢚ chân hꢘ ꢎ lꢆi nghĩa trang thꢖt bꢏt ngꢔ, không
phꢇi là tăng thêm lương mà là tꢆo ñiꢄu kiꢊn cho hꢘ ñưꢠc trꢈng trꢘt, ñưꢠc gꢣn gũi hơn vꢁi
ñꢏt, bꢎi mꢘi vui buꢈn cꢂa cuꢀc ñꢔi hꢘ ñꢄu khꢎi nguꢈn tꢢ ñꢏt. Vꢁi hꢘ ñꢏt ñai chính là linh
hꢈn cꢂa cꢀi nguꢈn quê hương. Mꢀt bà mꢓ già (truyꢊn Bán ngôi nhà cꢙ) nhꢏt ñꢃnh không
chꢃu bán ngôi nhà cꢤ ñꢅ theo con lên thành phꢕ chꢉ vì "Tao thương mꢖn quê hương. Đi, tao
nhꢅ gꢏc cây ña ñꢤng miꢖu... nhꢅ cái mùi ñꢍt ꢚ ñây" [2, tr.426]. Thꢙ mꢁi biꢙt cư dân nông
nghiꢊp gꢋn bó máu thꢃt vꢁi ñꢏt ñai và chính nó là sꢠi dây vô hình gꢋn kꢙt con ngưꢔi vꢁi cꢀi
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 9/2016
43
nguꢈn văn hoá dân tꢀc. Nhà văn ñꢅ mꢀt nhân vꢖt (truyꢊn Mꢉ cũ bên ñưꢀng) nói lên suy
nghĩ cꢂa mình: "Tôi không hiꢊu ngưꢀi Do Thái làm sao thương ñưꢜc nưꢅc Israel. Riêng
tôi, tình quyꢖn luyꢖn mꢃt ngôi nhà, mꢃt làng hꢎo lánh, mꢃt thành phꢏ, mꢃt quê hương phꢉi
bꢄt nguꢐn trong mꢃt dĩ vãng lâu ñꢀi mà nưꢅc mꢄt và nꢠ cưꢀi cꢆa bao thꢖ hꢌ ñã ràng buꢃc
con ngưꢀi vào ñꢍt, vào vꢋt và ngưꢀi. Đꢍt có ꢚ lâu, tình ñꢍt mꢅi sâu" [2, tr.194]. Quꢇ thꢖt,
"ñꢍt có ꢚ lâu, tình ñꢍt mꢅi sâu". Chính tình ñꢏt, tình ngưꢔi ñã làm nên chiꢄu sâu văn hoá
Viꢊt. Suy nghĩ cꢂa nhân vꢖt cũng chính là suy nghĩ cꢂa nhà văn cùng bao ngưꢔi dân ñꢏt
Viꢊt tꢢ ngàn ñꢔi nay, cho dù nhꢘc nhꢥn mưu sinh, cho dù lưu lꢆc ꢎ phương trꢔi nào vꢐn
luôn ꢏp ꢂ trong trái tim mình hình bóng cꢀi nguꢈn quê hương.
3. KꢎT LUꢏN
Có thꢅ nói, cꢇm thꢑc nguꢈn cꢀi là mꢆch cꢇm thꢑc bao trùm trong truyꢊn ngꢋn Bình
Nguyên Lꢀc. Nguꢈn cꢀi trong cꢇm quan cꢂa nhà văn biꢅu hiꢊn cꢦ thꢅ tꢢ nhꢚng hình ꢇnh
bình dꢃ cꢂa cuꢀc sꢕng và cꢇ phong tꢦc, tín ngưꢩng − nhꢚng giá trꢃ tinh thꢣn thiêng liêng ñã
làm nên chiꢄu sâu văn hoá Viꢊt. Văn chương Bình Nguyên Lꢀc khꢋc hoꢆ sꢋc nét chân dung
nhꢚng cư dân phương Nam, vꢕn chꢏt phác, bꢀc trꢡc mà sâu nꢛng nghĩa tình. Dù hꢘ ñi xa
vꢆn dꢛm vꢐn ñau ñáu hưꢁng vꢄ cꢀi nguꢈn quê hương. Đꢛt trong bꢕi cꢇnh giao lưu văn hoá
ña chiꢄu và hꢀi nhꢖp cꢂa thꢙ kꢉ XXI này, ngưꢔi ñꢘc càng thꢑc nhꢖn ñưꢠc vꢒ ñꢓp ñꢀc ñáo
và ý nghĩa sâu sꢋc cꢂa văn chương Bình Nguyên Lꢀc.
TÀI LIꢐU THAM KHꢑO
1. Lê Bá Hán, Trꢣn Đình Sꢍ, Nguyꢟn Khꢋc Phi (ñꢈng chꢂ biên) (2010), Tꢔ ñiꢊn thuꢋt ngꢘ văn hꢂc,
Nxb Giáo dꢦc Viꢊt Nam.
2. Bình Nguyên Lꢀc (2012), Truyꢌn ngꢄn, Nxb Trꢒ thành phꢕ Hꢈ Chí Minh.
3. Nhiꢄu tác giꢇ (2004), Tꢔ ñiꢊn văn hꢂc (bꢀ mꢁi), Nxb Thꢙ giꢁi.
4. Trꢣn Quꢕc Vưꢠng (chꢂ biên) (1997), Cơ sꢚ văn hoá Viꢌt Nam, Nxb Giáo dꢦc.
THE SENSE OF SOURCE IN THE
BINH NGUYEN LOC’S SHORT STORY
Abstract: Binh Nguyen Loc is a great writer of the urban prose in the South before 1975.
Through surveying the anthology "Binh Nguyen Loc’s short stories" was published in
2012 by Ho Chi Minh City’s Youth Publishing House, we realized that the source of sense
was the mainstream and permanent sense. This sense made the unique beauty and deep
value of the Binh Nguyen Loc’s writings.
Keywords: sense of roots, Binh Nguyen Loc, short story.
5 trang
19240
Free
Bạn đang xem tài liệu "Cảm thức nguồn cội trong truyện ngắn Bình Nguyên Lộc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- cam_thuc_nguon_coi_trong_truyen_ngan_binh_nguyen_loc.pdf
