Bài giảng Tin học đại cương - Chương 3: Hàm và tổ chức chương trình
Nội dung
1. Tổ chức chương trình thành các hàm
2. Tham số kiểu con trỏ
3. Đệ quy
4. Bài tập thực hành
2
3.1. Tổ chức chương trình thành
các hàm
Khái niệm về hàm
. Một hàm trong C được hiểu theo nghĩa là một “Routine”
hoặc “subprogram"
. Hàm là một đơn vị độc lập trong C
• Không được xây dựng hàm bên trong 1 hàm khác
• Mỗi hàm có thể có các biến, hằng, mảng riêng
. Một chương trình viết bằng C gồm 1 hoặc nhiều hàm,
trong đó có 1 hàm chính là hàm “main()”
. Hàm có thể có giá trị trả về (kết quả của hàm) hoặc
không có giá trị trả về (chỉ đơn thuần thực hiện 1 công
việc nào đó)
. Hàm có thể có hoặc không có tham số
3
Khai báo hàm
Nguyên mẫu hàm (prototype của hàm)
. Prototype hàm chỉ rõ các đặc điểm chính
+ Tên của hàm
+ Số lượng và kiểu của từng tham số hàm sẽ nhận + Giá trị trả
về sau khi hàm kết húc.
+ Phải khai báo prototype của hàm trước khi sử dụng hàm ->
thường khai báo nguyên mẫu ở đầu chương trình.
. Prototype hàm không cho thấy hàm sẽ làm những gì
. Công thức khai báo:
Kiểu_hàm Tên_hàm (Kiểu_tham_số_1, Kiểu_tham_số_2, ...);
4
Cài đặt hàm
. Xác định chính xác những lệnh mà hàm phải thực
hiện.
. Thường được cài đặt ở cuối chương trình hoặc đặt
trong 1 file thư viện riêng
. Cách cài đặt:
Kiểu_hàm Tên_hàm (Kiểu_1 Tên_tham_số_1,
Kiểu_2 Tên_tham_số_2,...)
{
- Khai báo biến, hằng cục bộ trong hàm
- Các lệnh hàm sẽ thực hiện
return <kết quả của hàm>;
}
5
Ví dụ 1
//ỉn ra cac so nguyên to <=N
#include <stdio.h>
#include <conio.h>
int i, N;
int nguyento (int) ; //prototype cua ham
void main ()
do
{
printf("Nhap so nguyên N: ");
scanf("%d", &N);
} while(N<=0);
Hàm nguyento()
Được thực hiện
bao nhiêu lần?
for(i=l; i<=N; i++){
if( nguyento(i) != 0)
printf("%8d , i);
}
getch();
}
6
Quy tắc hoạt động của hàm
• Lời gọi hàm có dạng tổng quát như sau:
Tên_hàm ( [danh sách tham số thực] )
• Số lượng tham số thực trong lời gọi hàm phải bằng số
lượng tham số hình thức (trong khai báo hàm)
• Kiểu của các tham số thực phải tương ứng với kiểu
của tham số hình thức
• Khi gặp 1 lời gọi hàm tại 1 vị trí nào đó trong chương
trình, máy sẽ dời vị trí đó chuyển đến thực hiện các
lệnh của hàm được gọi
7
Quy tắc hoạt động của hàm (tt)
Thứ tự thực hiện khi có 1 lời gọi hàm
. Cấp phát bộ nhớ cho các biến cục bộ
. Gán giá trị của tham số thực sự cho tham số hình
thức
. Thực hiện các lệnh trong thân của hàm
. Gặp lệnh return hoặc dấu } kết thúc hàm thì xóa vùng
nhớ đã cấp cho các biến cục bộ và rời khỏi hàm ->
trở về vị trí đã dừng sau lời gọi hàm.
Nếu thoát khỏi hàm từ câu lệnh return có chứa biểu
thức thì giá trị của biểu thức được gán cho hàm. Giá trị
của ham sẽ được sử dụng trong các biểu thức chứa
nó.
8
Tham số hình thức và tham số thực
• Tham số hình thức: Là tên của tham số được sử dụng
khi khai báo hoặc cài đặt hàm
• Tham số thực sự: Là tên và giá trị của tham số được
truyền cho hàm trong lời gọi hàm
9
Một số lưu ý
• Khi hàm không khai báo rõ kiểu thì nó mặc định hiểu là
hàm có kiểu int
• Không nhất thiết phải khai báo prototype của hàm (nếu
cài đặt hàm trước khi có lời gọi hàm)
• Prototype của hàm thực chất là dòng đầu tiên của
phần cài đặt hàm nhưng có thêm dấu ; ở cuối
• Trong khai báo prototype của hàm có thể bỏ đi tên của
các tham số hình thức
• Trường hợp xây dựng hàm không trả về giá trị gì thì
nên khai báo rõ kiểu của hàm có là kiểu void
10
3.2. Truyền tham số cho hàm
• Tham số thực sự và tham số hình thức (nhắc lại)
• Có 2 cách truyền tham số cho hàm
• Truyền theo tham trị (mặc định): Giá trị của tham số
thực sự không bị thay dổi sau khi hàm kết thúc.
• Truyền theo tham chiếu: Giá trị của tham số có thể bị
thay đổi sau khi hàm kết thúc.
11
Truyền tham số theo tham trị
#include <stdio.h>
#include <conio.h>
void doicho{int a, int b)
{
int t;
t = a; a = b; b = t;
printf("a va b trong doicho() la: %d va %d", a, b);
}
int main() {
int a = 10, b= 2;
doi cho(a, b) ;
printf(“a va b ngoai doicho() la: %d va %d", a, b);
return 0;
}
12
Truyền tham số theo tham chiếu
• Khi xây dựng hàm cần đặt dấu & trước tham số hình
thức
13
Con trỏ
• Là một biến dùng để chứa địa chỉ
• Có nhiều loại con trỏ tương ứng với các kiểu địa chỉ
khác nhau
• Biến kiểu int -> sử dụng con trỏ kiểu int
• Biến kiểu float -> sử dụng con trỏ kiểu float
• Biến kiểu char -> sử dụng con trỏ kiểu char
• Cú pháp khai báo con trỏ
kiểu_dữ_liệu *tên_con_trỏ;
• Ví dụ
int i, j, *pi, *pj;
pi = &i;
pj = &j;
/* pi là con trỏ chứa địa chỉ biến i */
/* pj là con trỏ chứa địa chỉ biến j */
14
Con trỏ (tt)
• Giả sử có
• px là con trỏ đến biến x, thì các cánh viết x và *px là tương
đương nhau
• Ví dụ
int x, y, *px, *py;
px = &x;
py = &y;
x = 3;
/*tương đương với *px = 3 */
y = 5; /*tương đương với *py = 5 */
/* Các câu lệnh dưới đây là tương đương: */
x = 10 * y;
*px = 10 * y;
x= 10 * (*py);
*px = 10 * (*py);
15
Hàm có tham số là con trỏ (tt)
• Chương trình trên cho kết quả không đúng
• Tại sao ?
• Do cơ chế biến cục bộ hay tham số hình thức bị giải
phóng bộ nhớ khi hàm kết thúc ?
• Truyền tham số thực cho hàm là địa chỉ biến thay vì
truyền giá trị biến
• Sử dụng tham số là con trỏ!
17
Hàm có tham số là con trỏ (tt)
• Khi nào thì dùng tham số là con trỏ ?
• Cần phân biệt hai loại tham số hình thức
• Tham số hình thức chỉ nhận giá trị truyền vào để
hàm thao tác, trường hợp có thể gọi là tham số
vào.
• Tham số hình thức dùng để chứa kết quả của
hàm, trường hợp này có thể gọi là tham số ra
• Đối với tham số ra ta phải sử dụng kiểu con trỏ.
• Bài tập
• Giải thích tham số của lệnh scanf
• Viết hàm giải phương trình bậc hai
20
Tải về để xem bản đầy đủ
25 trang
14700
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Tin học đại cương - Chương 3: Hàm và tổ chức chương trình", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_tin_hoc_dai_cuong_chuong_3_ham_va_to_chuc_chuong_t.pdf
