Giáo trình Quản trị môi trường mạng (Phần 2)

BÀI 4: QUẢN TRỊ TÀI NGUYÊN CHIA SẺ

1. Tổng quan về quyền truy xuất tệp tin và thư mục

1.1. Chia sẻ thư mục dùng chung

Các tài nguyên chia sẻ là các tài nguyên trên mạng mà các người dùng

có thể truy xuất và sử dụng thông qua mạng. Muốn chia sẻ một thư mục dùng

chung trên mạng, bạn phải logon vào hệ thống với vai trò người quản trị

(

Administrators) hoặc là thành viên của nhóm Server Operators, tiếp theo

trong Explorer bạn nhầp phải chuột trên thư mục đó và chọn Properties, hộp

thoại Properties xuất hiện, chọn Tab Sharing

.

Ý nghĩa của các mục trong Tab Sharing

Mục

:

Ý nghĩa

Do not share this Chỉ định thư mục này chỉ được phép truy cập cục bộ

folder

Share this folder

Chỉ định thư mục này được phép truy cập cục bộ và

truy cập qua mạng

Share name

Tên thư mục mà người dùng mạng nhìn thấy và truy

cập

- 55 -

Comment

Cho phép người dùng mô tả thêm thông tin về thư

mục dùng chung này

User Limit

Cho phép bạn khai báo số kết nối tối đa truy xuất

vào thư mục tại một thời điểm

Permissions

Offline Settings

Cho phép bạn thiết lập danh sách quyền truy cập thông

qua mạng của người dùng

Cho phép thư mục được lưu trữ tạm tài liệu khi làm

việc dưới chế độ Offline

.

1.2. Cấu hình Share Permissions

Bạn muốn cấp quyền cho các người dùng truy cập qua mạng thì

dùng Share Permissions Share Permissions chỉ có hiệu lực khi người dùng

.

truy cập qua mạng chứ không có hiệu lực khi người dùng truy cập cục bộ.

Khác với NTFS Permissions là quản lý người dùng truy cập dưới cấp độ

truy xuất đĩa. Trong hộp thoại Share Permissions, chứa danh sách các quyền

sau:

-

Full Control: cho phép người dùng có toàn quyền trên thư mục chia sẻ.

Change: cho phép người dùng thay đổi dữ liệu trên tập tin và xóa tập tin

trong thư mục chia sẻ.

-

Read: cho phép người dùng xem và thi hành các tập tin trong thư mục

chia sẻ. Bạn muốn cấp quyền cho người dùng thì nhấp chuột vào nút Add

.

Hộp thoại chọn người dùng và nhóm xuất hiện, bạn nhấp đôi chuột vào

các tài khoản người dùng và nhóm cần chọn, sau đó chọn OK

.

Trong hộp thoại xuất hiện, muốn cấp quyền cho người dùng bạn đánh

dấu vào mục Allow, ngược lại khóa quyền thì đánh dấu vào mục Deny

.

1.3. Chia sẻ thư mục dùng lệnh netshare

Chức năng: tạo, xóa và hiển thị các tài nguyên chia sẻ. Cú pháp:

net share sharename

- 56 -

net share sharename=drive:path [/users:number | /unlimited] [/remark:"text"]

net share sharename [/users:number | unlimited] [/remark:"text"]

net share {sharename | drive:path} /delete

Ý nghĩa các tham số:

- [Không tham số]: hiển thị thông tin về tất cả các tài nguyên chia sẻ trên

máy tính cục bộ

- [Sharename]: tên trên mạng của tài nguyên chia sẻ, nếu dùng lệnh net

share với một tham số sharename thì hệ thống sẽ hiển thị thông tin về tài

nguyên dùng chung này.

- [drive:path]: chỉ định đường dẫn tuyệt đối của thư mục cần chia sẻ.

- [/users:number]: đặt số lượng người dùng lớn nhất có thể truy cập vào

tài nguyên dùng chung này.

- [/unlimited]: không giới hạn số lượng người dùng có thể truy cập vào tài

nguyên dùng chung này.

- [/remark:"text"]: thêm thông tin mô tả về tài nguyên này.

-

/delete: xóa thuộc tính chia sẻ của thư mục hiện tại.

2. Shared Folder

2.1. Xem các thư mục dùng chung

Mục Shared Folders trong công cụ Computer Management cho phép

bạn tạo và quản lý các thư mục dùng chung trên máy tính. Muốn xem các thư

mục dùng chung trên máy tính bạn chọn mục Shares. Nếu thư mục dùng

chung nào có phần cuối của tên chia sẻ (share name) là dấu

$ thì tên thư

mục dùng chung này được ẩn đi và không tìm thấy khi bạn tìm kiếm thông

qua My Network Places hoặc duyệt các tài nguyên mạng.

- 57 -

2.2. Xem các phiên làm việc trên thư mục dùng chung

Muốn xem tất cả các người dùng đang truy cập đến các thư mục dùng

chung trên máy tính bạn chọn mục Session. Mục Session cung cấp các thông

tin sau:

- Tên tài khoản người dùng đang kết nối vào tài nguyên chia sẻ.

- Tên máy tính có người dùng kết nối từ đó.

- Hệ điều hành mà máy trạm đang sử dụng để kết nối.

- Số tập tin mà người dùng đang mở.

- Thời gian kết nối của người dùng.

- Thời gian chờ xử lý của kết nối.

- Phải là truy cập của người dùng Guest không?

- 58 -

2.3. Xem các tập tin đang mở trong các thư mục dùng chung

Muốn xem các tập đang mở trong các thư mục dùng chung bạn nhấp

chuột vào mục Open Files. Mục Open Files cung cấp các thông tin sau:

- Đường dẫn và tập tin hiện đang được mở.

- Tên tài khoản người dùng đang truy cập tập tin đó.

- Hệ điều hành mà người dùng sử dụng để truy cập tập tin.

- Trạng thái tập tin có đang bị khoá hay không.

- Trạng thái mở sử dụng tập tin (Read hoặc Write).

2.4. Share Permission

- 59 -

Đầu tiên mở trình Windows Explorer ra chọn Organize / Folder and Search

Options.

Chọn Tab View sau đó click bỏ chọn mục Use Sharing Wizard

(Recommended).

Trong Windows server 2008 để chia sẻ một thư mục nào đó nhấp chuột

phải vào thư mục cần share chọn Share…

- 60 -

Nhấp chọn Advanced Sharing...

Ở ô Share Name máy sẽ tự lấy tên default là tên thư mục hiện hành bạn có

thể chỉnh sửa tên này tùy ý

- 61 -

Với các tùy chọn là Allow: User có quyền truy cập tài nguyên với quyền

hạn tương ứng.

Với các tùy chọn là Deny: User không có quyền truy cập tài nguyên với

quyền hạn tương ứng.

- 62 -

Để thực hiện phân quyền cho các Group thì ta cần Deny tất cả các quyền

của Group User này.

Sau khi Deny tất cả các quyền của Group User nhấp nút Add thể thêm

Group hoặc User vào.

Trong này giả sử Add thêm User tai và cũng Set quyền cho User này là

Deny tất cả mọi quyền.

Tương tự Add thêm User phat và Set quyền cho User này là Allow tất cả

mọi quyền.

- 63 -

Để tạo một thư mục mà không muốn cho ai thấy (chỉ có gõ lệnh mới vào

được) thỉ thêm dấu $ vào ngay sau Share Name của mình.

VD: Máy có IP là 192.168.1.10 và thư mục Share có tên là New Folder

(2)$. Trong này giả sử ta Add thêm User tai và Set quyền cho User này là Allow

tất cả mọi quyền. Khi đó truy cập từ máy khác vào phải nhập là \\172.16.1.10\New

Folder (2)$ thì mới vào được.

Bây giờ từ một máy Client khác, truy cập thư mục New Folder (2) với User

là tai

- 64 -

Máy sẽ báo là không có lối vào lý do là đã Set cho User tai bị Deny tất cả.

User tai bị từ chối truy cập New Folder (2) . Tuy nhiên với User phat thì có thể

xem được các tài nguyên trong này.

Để xem các thư mục Share ẩn trong Windows, vào Administrative

Tools/Share and Storage Management.

- 65 -

Trong này sẽ liệt kê toàn bộ các thư mục đã Share trước đó

Để tránh phải mất công nhập dòng lệnh \\[IP máy tới]\[thư mục share]

chúng ta có thể ánh xạ ổ đĩa đối với các thư mục Share thường xuyên truy cập

bằng cách nhấp phải vào thư mục đã Share cần ánh xạ và chọn Map Network

Drive…

- 66 -

Trong cửa sổ Map Nerwork Drive hiện ra bạn chọn tên ổ đĩa ánh xạ và click

Finish.

Vào Computer sẽ thấy xuất hiện thêm ổ đĩa mới (Ổ đĩa ánh xạ). Nhấp vào

đấy sẽ đi đến ngay thư mục mà bạn vừa ánh xạ.

- 67 -

3. NTFS Permission

Có hai loại hệ thống tập được dùng cho partition và volume cục bộ là

FAT (bao gồm FAT16 và FAT32). FAT partition không hỗ trợ bảo mật nội

bộ, còn NTFS partition thì ngược lại có hỗ trợ bảo mật; có nghĩa là nếu đĩa

cứng của bạn định dạng là FAT thì mọi người đều có thể thao tác trên các file

chứa trên đĩa cứng này, còn ngược lại là định dạng NTFS thì tùy theo người

dùng có quyền truy cập không, nếu người dùng không có quyền thì không thể

nào truy cập được dữ liệu trên đĩa. Hệ thống Windows Server 2008 dùng

các ACL (Access Control List) để quản lý các quyền truy cập của đối tượng

cục bộ và các đối tượng trên Active Directory. Một ACL có thể chứa nhiều

ACE (Access Control Entry) đại điện cho một người dùng hay một nhóm

người.

3.1. Các quyền truy cập của NTFS

Tên quyền

Chức năng

- 68 -

Traverse

Duyệt các thư mục và thi hành các tập tin chương

trình trong thư mục

Liệt kê nội dung của thư mục và đọc dữ liệu của

các tập tin trong thư mục

Folder/Execute

List Folder/Read

Data

Read Attributes

Đọc các thuộc tính của các tập tin và thư mục

Read Extended

Attributes

Đọc các thuộc tính mở rộng của các tập tin và thư

mục

Create File/Write

Data

Tạo các tập tin mới và ghi dữ liệu lên các tập tin

này

Create

Tạo thư mục mới và chèn thêm dữ liệu vào các tập

Folder/Append Data

tin

Write Attributes

Thay đổi thuộc tính của các tập tin và thư mục

Write Extendd

Attributes

Thay đổi thuộc tính mở rộng của các tập tin và thư

mục

Delete Subfolders

and Files

Xóa thư mục con và các tập tin

Delete

Xóa các tập tin

Read Permissions

Change Permissions

Take Ownership

Đọc các quyền trên các tập tin và thư mục

Thay đổi quyền trên các tập tin và thư mục

Tước quyền sở hữu của các tập tin và thư mục

3.2. Các mức quyền truy cập được dùng trong NTFS

Tên quyền

Full

Modify Read&

List

Read Write

Control

Execute Folder

Contents

Traverse Folder

/Execute File

List Folder /Read

Data

x

Read Attributes

Read Extended

Attributes

x

Create File /Write

x

- 69 -

Data

Create

Folder

x

/Append Data

Write Attributes

Write Extended

Attributes

x

Delete Subfolders

and Files

x

Delete

x

Read Permissions

Change

x

Permissions

Take Ownership

x

3.3. Gán quyền truy cập NTFS trên thư mục dùng chung

Bạn muốn gán quyền NTFS, thông qua Windows Explorer bạn nhấp

phải chuột vào tập tin hay thư mục cần cấu hình quyền truy cập rồi chọn

Properties. Hộp thoại Properties xuất hiện. Nếu ổ đĩa của bạn định dạng là

FAT thì hộp thoại chỉ có hai Tab là General và Sharing. Nhưng nếu đĩa có

định dạng là NTFS thì trong hộp thoại sẽ có thêm một Tab là Security. Tab

này cho phép ta có thể quy định quyền truy cập cho từng người dùng hoặc một

nhóm người dùng lên các tập tin và thư mục. Bạn nhầp

để cấp quyền cho các người dùng.

chuột vào Tab Security

- 70 -

Muốn cấp quyền truy cập cho một người dùng, bạn nhấp chuột vào nút

Add, hộp thoại chọn lựa người dùng và nhóm xuất hiện, bạn chọn người dùng

và nhóm cần cấp quyền, nhấp chuột vào nút Add để thêm vào danh sách, sau

đó nhấp chuột vào nút OK để trở lại hộp thoại chính.

Hộp thoại chính sẽ xuất hiện các người dùng và nhóm mà bạn mới thêm

vào, sau đó chọn người dùng và nhóm để cấp quyền. Trong hộp thoại đã hiện

sẵn danh sách quyền, bạn muốn cho người dùng đó có quyền gì thì bạn đánh

dấu vào phần Allow, còn ngược lại muốn cấm quyền đó thì đánh dấu vào

mục Deny

.

- 71 -

3.4. Kế thừa và thay thế quyền của đối tượng con

Trong hộp thoại chính trên, chúng ta có thể nhấp chuột vào nút

Advanced để cấu hình chi tiết hơn cho các quyền truy cập của người dùng. Khi

nhấp chuột vào nút Advanced, hộp thoại Advanced Security Settings xuất

hiện, trong hộp thoại, nếu bạn đánh dấu vào mục Allow inheritable

permissions from parent to propagate to this object and child objects thì

thư mục hiện tại được thừa hưởng danh sách quyền truy cập từ thư mục cha,

bạn muốn xóa những quyền thừa hưởng từ thư mục cha bạn phải bỏ đánh

dấu này. Nếu danh sách quyền truy cập của thư mục cha thay đổi thì danh

sách quyền truy cập của thư mục hiện tại cũng thay đổi theo. Ngoài ra nếu bạn

đánh dấu vào mục Replace permission entries on all child objects with

entries shown here that apply to child objects thì danh sách quyền truy cập

của thư mục hiện tại sẽ được áp dụng xuống các tập tin và thư mục con có

nghĩa là các tập tin và thư mục con sẽ được thay thế quyền truy cấp giống như

các quyền đang hiển

thị trong hộp thoại.

- 72 -

Trong hộp thoại này, Windows Server 2008 cũng cho phép chúng ta

kiểm tra và cấu hình lại chi tiết các quyền của người dùng và nhóm, để thực

hiện, bạn chọn nhóm hay người dùng cần thao tác, sau đó nhấp chuột vào nút

Edit.

3.5. Thay đổi quyền khi di chuyển thư mục và tập tin

Khi chúng ta sao chép (copy) một tập tin hay thư mục sang một vị trí mới

- 73 -

thì quyền truy cập trên tập tin hay thư mục này sẽ thay đổi theo quyền trên thư

mục cha chứa chúng, nhưng ngược lại nếu chúng ta di chuyển (move) một tập

tin hay thư mục sang bất kì vị trí nào thì các quyền trên chúng vẫn được giữ

nguyên.

3.6. Giám sát người dùng truy cập thư mục

Bạn muốn giám sát và ghi nhận lại các người dùng thao tác trên thư mục

hiện tại, trong hộp thoại Advanced Security Settings, chọn Tab Auditing

,

nhấp chuột vào nút Add để chọn người dùng cần giám sát, sau đó bạn muốn

giám sát việc truy xuất thành công thì đánh dấu vào mục Successful, ngược lại

giám sát việc truy xuất không thành công thì đánh dấu vào mục Failed

.

3.7. Thay đổi người sở hữu thư mục

Bạn muốn xem tài khoản người và nhóm người dùng sở hữa thư mục hiện

tại, trong hộp thoại Advanced Security Settings, chọn Tab Owner. Đồng thời

bạn cũng có thể thay đổi người và nhóm người sở hữu thư mục này bằng cách

nhấp chuột vào nút Other Users or Groups

.

- 74 -