Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu - Ngành: Hệ thống thông tin, thiết kế trang web, công nghệ thông tin (Ứng dụng phần mềm)
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU
NGÀNH: HỆ THỐNG THÔNG TIN, THIẾT KẾ TRANG WEB, CÔNG
NGHỆ THÔNG TIN (ỨNG DỤNG PHẦN MỀM)
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Tháng 10 năm 2020
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU
NGÀNH: HỆ THỐNG THÔNG TIN, THIẾT KẾ TRANG WEB, CÔNG
NGHỆ THÔNG TIN (ỨNG DỤNG PHẦN MỀM)
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
THÔNG TIN CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
Họ tên: Võ Đào Thị Hồng Tuyết
Học vị: Thạc Sỹ
Đơn vị: Khoa Công Nghệ Thông Tin
Email: [email protected]
TRƯỞNG KHOA
TRƯỞNG
BỘ MÔN
CHỦ NHIỆM
ĐỀ TÀI
HIỆU TRƯỞNG
DUYỆT
Tháng 10 năm 2020
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Ngôn ngữ hỏi có cấu trúc (SQL), có tiền thân là SEQUEL, là một ngôn ngữ được IBM
phát triển và sử dụng trong hệ cơ sở dữ liệu thử nghiệm có tên là System/R vào năm
1974, chính thức được ANSI/ISO công nhận là một chuẩn ngôn ngữ sử dụng trong cơ sở
dữ liệu quan hệ vào năm 1986. Cho đến hiện nay, SQL đã được sử dụng phổ biển trong
các hệ quản trị cơ sở dữ liệu thương mại và có vai trò quan trọng trong những hệ thống
này.
Trong giáo trình này, tôi không có tham vọng đề cập đến mọi khía cạnh của SQL mà
chỉ mong muốn rằng đây sẽ là tài liệu tương đối đầy đủ về các câu lệnh thường được sử
dụng trong SQL.
Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server chia thành 6 chương với nội dung như
sau:
Chương 1 Trình bày hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server. Mô tả cách thức quản
trị trên hệ CSDL SQL. Trình bày cách thức quản trị và bảo mật trên SQL server.
Chương 2 được dành để bàn luận đến các khái niệm, bảng, khóa chính, khóa
ngoại, mối quan hệ giữa các bảng. Trình bày được cú pháp của câu lệnh T-SQL. Vận
dụng được cú pháp của câu lệnh T-SQL như tạo bảng, tạo khóa chính và khóa ngoại.
Chương 3 Trình bày mục đích kiểm tra các ràng buộc. Phân biệt các khái niệm và
cú pháp của các ràng buộc. Thực hiện được các câu lệnh kiểm tra ràng buộc. Trình bày
được cú pháp sửa đổi định nghĩa bảng và khung nhìn. Vận dụng được các cú pháp câu
lệnh tạo ràng buộc, sửa đổi định nghĩa bảng, xóa bảng, cách tạo, xóa, sửa khung nhìn
Trình bày được khái niệm và cú pháp câu lệnh truy xuất dữ liệu Select. Vận dụng
cú pháp câu lệnh truy xuất dữ liệu Select vào bài tập. Phân biệt được các dạng thống kê
dữ liệu. Vận dụng câu lệnh truy vấn con vào yêu cầu bài tập. Mô tả được cách bổ sung,
cập nhật và xoá dữ liệu. Sử dụng các cú pháp câu lệnh để viết được các lệnh thực hiện
thêm, cập nhật và xóa dữ liệu vào yêu cầu bài tập. Sử dụng các cú pháp câu lệnh để viết
được các lệnh gom nhóm thống kê dữ liệu được đề cập đến trong chương 4.
Nội dung của chương 5 liên quan đến việc trình bày khái niệm và các bước thực
hiện Import/Export, Backup/Restore, Detach/ Attach. Vận dụng các bước thực hiện về
sao lưu và phục hồi cơ sở dữ liệu.
Trong chương cuối cùng, chương 6, giới thiệu đến sinh viên một số vấn đề liên quan
đến khái niệm và câu lệnh về thủ tục lưu trữ, hàm, trigger. Vận dụng cú pháp câu lệnh về
thủ tục lưu trữ, hàm, trigger
Ngoài 6 chương trên, phần phụ lục ở cuối giáo trình đề cập đến cơ sở dữ liệu mẫu
được sử dụng trong hầu hết các ví dụ và một số hàm thường được sử dụng trong hệ quản
trị SQL Server để sinh viên tiện trong việc tra cứu.
Tôi hi vọng rằng giáo trình này sẽ thực sự có ích đối với sinh viên. Tôi rất mong nhận
được sự cổ vũ và những ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp và sinh viên. Cuối cùng,
xin gởi lời cảm ơn đến các thầy cô, đồng nghiệp và các bạn sinh viên đã động viên và
giúp đỡ tôi hoàn thành giáo trình này.
…………., ngày……tháng……năm………
Chủ biên
Võ Đào Thị Hồng Tuyết
MỤC LỤC
1.1.1. SQL là ngôn ngữ cơ sở dữ liệu quan hệ..........................................................1
1.1.3. Các thành phần của SQL SERVER.................................................................5
1.1.4. Vai trò của SQL...............................................................................................7
1.2.1 Cấu trúc cơ sở dữ liệu.......................................................................................8
1.2.2. Tạo cơ sở dữ liệu...........................................................................................13
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1..................................................................................18
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ SQL..........................................................................19
2.2.1. Mô hình dữ liệu quan hệ................................................................................20
2.2.2. Bảng (Table)..................................................................................................20
2.2.3. Khoá của bảng...............................................................................................21
2.2.4. Mối quan hệ và khoá ngoài ...........................................................................21
2.3.1. Câu lệnh SQL ................................................................................................22
2.3.2. Qui tắc sử dụng tên trong SQL......................................................................23
2.3.3. Kiểu dữ liệu...................................................................................................24
2.3.4. Giá trị NULL.................................................................................................25
BÀI TẬP CHƯƠNG 2 ..................................................................................................26
3.1.1 Ràng buộc CHECK ........................................................................................30
3.1.2. Ràng buộc PRIMARY KEY .........................................................................31
3.1.3. Ràng buộc UNIQUE .....................................................................................33
3.1.4. Ràng buộc FOREIGN KEY ..........................................................................33
3.4.1. Tạo khung nhìn..............................................................................................41
3.4.3. Sửa đổi khung nhìn........................................................................................46
BÀI TẬP CHƯƠNG 3 ..................................................................................................47
4.1.1. Mệnh đề FROM.............................................................................................55
4.1.6. Phép nối.........................................................................................................65
4.1.7. Thống kê dữ liệu với GROUP BY ................................................................70
4.1.8. Truy vấn con (Subquery)...............................................................................73
4.2.1.Bổ sung dữ liệu...............................................................................................76
4.2.2. Cập nhật dữ liệu ............................................................................................78
4.2.3. Xoá dữ liệu ....................................................................................................80
BÀI TẬP CHƯƠNG 4 ..................................................................................................82
5.2.1 Giới thiệu........................................................................................................93
5.2.2 Sao lưu cơ sở dữ liệu......................................................................................93
5.2.3. Phục hồi cơ sở dữ liệu ...................................................................................94
5.2.4.Các loại Backup và Restore ...........................................................................97
5.2.5.Restore: dùng để phục hồi CSDL...................................................................98
BÀI TẬP CHƯƠNG 5 ................................................................................................103
6.1.1. Các khái niệm..............................................................................................104
6.1.2. Tạo thủ tục lưu trữ.......................................................................................105
6.1.3. Lời gọi thủ tục lưu trữ .................................................................................107
6.1.4. Sử dụng biến trong thủ tục ..........................................................................107
6.1.5. Giá trị trả về của tham số trong thủ tục lưu trữ ...........................................108
6.1.6. Tham số với giá trị mặc định.......................................................................109
6.1.7. Sửa đổi thủ tục.............................................................................................110
6.1.8. Xoá thủ tục ..................................................................................................110
6.2.1. Định nghĩa và sử dụng hàm.........................................................................111
6.2.2. Hàm với giá trị trả về là “dữ liệu kiểu bảng” ..............................................112
6.3.1. Định nghĩa trigger .......................................................................................115
BÀI TẬP CHƯƠNG 6 ................................................................................................120
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................124
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Mã môn học: MH3101345
Đơn vị quản lý môn học: Khoa Công Nghệ Thông Tin.
I. Vị trí, tính chất của môn học:
- Vị trí: Là môn học chuyên ngành, được bố trí sau môn học cơ sở dữ liệu, học kỳ 3.
- Tính chất: môn lý thuyết, môn học bắt buộc.
II. Mục tiêu môn học:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được những kiến thức về khái niệm cơ bản hệ quản trị cơ sơ dữ liệu.
+ Áp dụng các kiến thức đã hiểu, tiếp cận với nền tảng hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Microsoft SQL Server.
+ Phân tích tìm sự khác biệt các chức năng giữa các đối tượng của hệ quản trị cơ sở dữ
liệu Microsoft SQL Server
+ Trình bày đươc khái niệm và các bước thực hiện Import/ Export, Backup/Restore,
Detach/ Attach. Vận dụng các bước thực hiện về sao lưu và phục hồi cơ sở dữ liệu đã học
vào yêu cầu bài tập.
+ Trình bày các kiến thức về các đối tượng như bảng dữ liệu, khung nhìn, thủ tục lưu
trữ, hàm và trigger để xử lý các thao tác về truy xuất, bổ sung, cập nhật và xóa dữ liệu.
- Về kỹ năng:
+ Sử dụng chương trình hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server thành thạo.
+ Vận dụng các kiến thức về các đối tượng như bảng dữ liệu, khung nhìn, thủ tục lưu
trữ, hàm và trigger để xử lý các thao tác về truy xuất, bổ sung, cập nhật và xóa dữ liệu.
+ Vận dụng các kiến thức về sao lưu và phục hồi dữ liệu khi hệ thống gặp sự cố.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Tham gia tích cực vào các giờ giảng
+ Thể hiện năng lực tự học.
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
CHƯƠNG 1: HỆ QUẢN TRỊ CƠ SỞ DỮ LIỆU SQL
Giới thiệu: hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Mục tiêu: Trình bày hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server. Mô tả cách thức quản trị
trên hệ CSDL SQL. Trình bày cách thức quản trị và bảo mật trên SQL server.
1.1. Giới thiệu hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL server
SQL Server là hệ thống quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (Relational DataBase
Management System- RDBMS) sử dụng các lệnh giao chuyển Transaction-SQL để
trao đổi dữ liệu giữa Client Computer và Server Computer.
1.1.1. SQL là ngôn ngữ cơ sở dữ liệu quan hệ
SQL, viết tắt của Structured Query Language (ngôn ngữ hỏi có cấu trúc), là công cụ
sử dụng để tổ chức, quản lý và truy xuất dữ liệu đuợc lưu trữ trong các cơ sở dữ liệu.
SQL là một hệ thống ngôn ngữ bao gồm tập các câu lệnh sử dụng để tương tác với cơ
sở dữ liệu quan hệ.
Tên gọi ngôn ngữ hỏi có cấu trúc phần nào làm chúng ta liên tưởng đến một công
cụ (ngôn ngữ) dùng để truy xuất dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu. Thực sự mà nói, khả
năng của SQL vượt xa so với một công cụ truy xuất dữ liệu, mặc dù đây là mục đích
ban đầu khi SQL được xây dựng nên và truy xuất dữ liệu vẫn còn là một trong những
chức năng quan trọng của nó. SQL được sử dụng để điều khiển tất cả các chức năng
mà một hệ quản trị cơ sở dữ liệu cung cấp cho người dùng bao gồm:
- Định nghĩa dữ liệu: SQL cung cấp khả năng định nghĩa các cơ sở dữ liệu, các
cấu trúc lưu trữ và tổ chức dữ liệu cũng như mối quan hệ giữa các thành phần dữ
liệu.
- Truy xuất và thao tác dữ liệu: Với SQL, người dùng có thể dễ dàng thực hiện
các thao tác truy xuất, bổ sung, cập nhật và loại bỏ dữ liệu trong các cơ sở dữ
liệu.
- Điều khiển truy cập: SQL có thể được sử dụng để cấp phát và kiểm soát các
thao tác của người sử dụng trên dữ liệu, đảm bảo sự an toàn cho cơ sở dữ liệu
- Đảm bảo toàn vẹn dữ liệu: SQL định nghĩa các ràng buộc toàn vẹn trong cơ sở
dữ liệu nhờ đó đảm bảo tính hợp lệ và chính xác của dữ liệu trước các thao tác
cập nhật cũng như các lỗi của hệ thống.
Như vậy, có thể nói rằng SQL là một ngôn ngữ hoàn thiện được sử dụng trong các
hệ thống cơ sở dữ liệu và là một thành phần không thể thiếu trong các hệ quản trị cơ sở
dữ liệu. Mặc dù SQL không phải là một ngôn ngữ lập trình như C, C++, Java,... song
các câu lệnh mà SQL cung cấp có thể được nhúng vào trong các ngôn ngữ lập trình
nhằm xây dựng các ứng dụng tương tác với cơ sở dữ liệu.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 1
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Khác với các ngôn ngữ lập trình quen thuộc như C, C++, Java,... SQL là ngôn ngữ
có tính khai báo. Với SQL, người dùng chỉ cần mô tả các yêu cầu cần phải thực hiện
trên cơ sở dữ liệu mà không cần phải chỉ ra cách thức thực hiện các yêu cầu như thế
nào. Chính vì vậy, SQL là ngôn ngữ dễ tiếp cận và dễ sử dụng.
SQL Server có một số đặc tính sau:
- Cho phép quản trị một hệ CSDL lớn (lên đến vài tega byte), có tốc độ xử lý dữ
liệu nhanh đáp ứng yêu cầu về thời gian.
- Cho phép nhiều người cùng khai thác trong một thời điểm đối với mộtCSDL và
toàn bộ quản trị CSDL (lên đến vài chục ngàn user).
- Có hệ thống phân quyền bảo mật tương thích với hệ thống bảo mật của công
nghệ NT (Network Technology), tích hợp với hệ thống bảo mật của Windows
NT hoặc sử dụng hệ thống bảo vệ độc lập của SQLServer.
- Hỗ trợ trong việc triển khai CSDL phân tán và phát triển ứng dụng trên Internet
- Cho phép lập trình kết nối với nhiều ngôn ngữ lập trình khác dùng xây dựng các
ứng dụng đặc thù (Visual Basic, C, C++, ASP, ASP.NET,XML,...).
- Sử dụng câu lệnh truy vấn dữ liệu Transaction-SQL (Access là SQL, Oracle là
PL/SQL).
Một số tính năng cơ bản:
- Dễ cài đặt
- Hỗ trợ mô hình Client/Server.
Thích hợp trên các hệ điều hành Windows.
- Hoạt động với nhiều giao thức truyền thông.
- Hỗ trợ dịch vụ Data Warehousing.
- Thích hợp với chuẩn ANSI/ISO SQL-92.
- Hỗ trợ nhân bản dữ liệu.
- Cung cấp dịch vụ tìm kiếm Full-Text.
- Sách trợ giúp- Book Online.
1.1.2. Mô hình hoạt động của SQL Server trên mạng máy tính
Mô hình chung SQL Server trên mạng
SQL Server là hệ quản trị CSDL hoạt động trên mạng, có thể thực hiện trao đổi dữ
liệu theo nhiều mô hình mạng khác nhau, nhiều giao thức và phương thức truyền tin
khác nhau.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 2
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Hình 1. 1 Mô hình SQL trên mạng
- Kết nối trên Desktop: Có thể trên cùng máy tính với SQL Server hoặc kết nối
qua mạng nội bộ.
- Kết nối qua mạng diện rộng: Thông qua đường truyền mạng xa kết nối đến
SQL Server.
- Kết nối qua mạng Internet: Các ứng dụng kết nối thông qua máy chủ Internet,
dịch vụ IIS thực hiện ứng dụng trên Internet (ASP, JSP, ASP.net,…)
Mô hình Desktop.
Hình 1. 2 Mô hình Desktop
Nếu xét trên một máy Desktop sơ đồ kết nối trao đổi dữ liệu được thể hiện nhưsau:
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 3
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Trên một Desktop có thể có nhiều ứng dụng, mỗi ứng dụng có thể thực hiện thao tác
với nhiều CSDL.
Mô hình Client/Server.
Nếu xét theo mô hình client/server, ứng dụng trao đổi với SQL Server theo sơ đồ
sau:
Hình 1. 3 Mô hình Client Server (a)
Như sơ đồ trên nhận thấy SQL Server cho phép các ứng dụng kết nối theo các
phương thức sau: OLE DB, ODBC, DB-Library, Embedded SQL, đây là các phương
thức kết nối hữu ích cho những nhà phát triển ứng dụng.
Nếu xem xét cụ thể hơn ta có thể xem sơ đồ sau:
Hình 1. 4 Mô hình Client Server (b)
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 4
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
SQL Server có thể thực hiện trao đổi dữ liệu với các ứng dụngt heo nhiều giao thực
truyền tin khác nhau (TCP/IP, NetBeUI, Names Pipes,…), các ứng dụng có thể sử
dụng nhiều phương thức kết nối khác nhau (OLE DB, ODBC, DB-Library).
Mô hình kết nối ứng dụng trên mạng Internet.
Nếu xét riêng các ứng dụng kết nối với SQL Server trên mạng Internet, các máy chủ
SQL Server sẽ được quản lý thông qua các hệ thống máy chủ mạng, hệ điều hành
mạng, các ứng dụng (COM+, ASP, IIS) sẽ thông qua máy chủ mạng kết nối đến SQL
Server, mô hình này có thể áp dụng cho các mạng nội bộ, diện rộng, ứng dụng được
khai thác trên trình duyệt Internet Browser.
Hình 1. 5 Mô hình kết nối ứng dụng trên mạng Internet
1.1.3. Các thành phần của SQL SERVER
SQL Server được cấu thành bởi nhiều thành phần khác nhau, các thành phần có mối
quan hệ trong một hệ thống, phối hợp với nhau để tạo thành một giải pháp hoàn chính,
nâng cao hiệu quả quản trị, phân tích, lưu trữ dữ liệu.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 5
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Hình 1. 6 Mô hình các thành phần SQL Server
Relational DataBase Engine.
Đây là một engine có khả năng chứa dữ liệu dưới nhiều quy mô khác nhau, theo
dạng bảng, hỗ trợ nhiều phương thức kết nối ADO, OLE DB, ODBC.
Replication.
Là công cụ dùng nhân bản dữ liệu, bạn có thể tạo một Server khác với bộ dữ liệu
giống bộ dữ liệu trên Server chính. Công cụ tạo cơ chế tự đồng bộ dữ liệu giữa Server
chính và Server nhân bản. Mục đích của việc tạo Server nhân bản là giảm tải cho
Server chính, nâng cao hiệu quả phục vụ với số lượng người, phiên giao dịch lớn.
Data Transformation Service – DTS.
Là công cụ giúp bạn chuyển dữ liệu giữa các Server quản trị CSDL khác nhau, DTS
có thể chuyển dữ liệu từ SQL Server sang Oracle, Access, DB,… trước khi chuyển dữ
liệu DTS định dạng kiểu dữ liệu để chuyển sang hệ quản trị CSDL khác.
Analysis service.
Là công cụ giúp khai thác phân tích dữ liệu, hay khai phá dữ liệu theo phương thức
đa chiều. Từ một tập dữ liệu sẵn có bạn có thể khai phá rồi từ đó đưa ra những nhận
định, phân tích, đánh giá và dự đoán theo lĩnh vực nào đố, mỗi chiều trong ngữ cảnh
này được coi là một tiêu chí xem xét của dữ liệu.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 6
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
English query.
Đây là công cụ tra cứu dữ liệu bằng tiếng anh, cú pháp có thể sử dụng theo văn
phạm tiếng anh thông thường.
SQL Server tools.
Là bộ công cụ cung cấp giao diện cho người quản trị như Enterprise amanger,
Query Analyzer ,…SQL Server sau khi cài đặt SQL Server gồm những thành phần cơ
bản trong group như sau:
Hình 1. 7 SQL Server tools
1.1.4. Vai trò của SQL
Bản thân SQL không phải là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu, nó không thể tồn tại độc
lập. SQL thực sự là một phần của hệ quản trị cơ sở dữ liệu, nó xuất hiện trong các hệ
quản trị cơ sở dữ liệu với vai trò ngôn ngữ và là công cụ giao tiếp giữa người sử dụng
và hệ quản trị cơ sở dữ liệu.Trong hầu hết các hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ, SQL
có những vai trò như sau
- SQL là ngôn ngữ hỏi có tính tương tác: Người sử dụng có thể dễ dàng thông
qua các trình tiện ích để gởi các yêu cầu dưới dạng các câu lệnh SQL đến cơ sở
dữ liệu và nhận kết quả trả về từ cơ sở dữ liệu
- SQL là ngôn ngữ lập trình cơ sở dữ liệu: Các lập trình viên có thể nhúng các
câu lệnh SQL vào trong các ngôn ngữ lập trình để xây dựng nên các chương trình
ứng dụng giao tiếp với cơ sở dữ liệu
- SQL là ngôn ngữ quản trị cơ sở dữ liệu: Thông qua SQL, người quản trị cơ
sở dữ liệu có thể quản lý được cơ sở dữ liệu, định nghĩa các cấu trúc lưu trữ dữ
liệu, điều khiển truy cập cơ sở dữ liệu,...
- SQL là ngôn ngữ cho các hệ thống khách/chủ (client/server): Trong các hệ
thống cơ sở dữ liệu khách/chủ, SQL được sử dụng như là công cụ để giao tiếp
giữa các trình ứng dụng phía máy khách với máy chủ cơ sở dữ liệu.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 7
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
- SQL là ngôn ngữ truy cập dữ liệu trên Internet: Cho đến nay, hầu hết các
máy chủ Web cũng như các máy chủ trên Internet sử dụng SQL với vai trò là
ngôn ngữ để tương tác với dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu.
- SQL là ngôn ngữ cơ sở dữ liệu phân tán: Đối với các hệ quản trị cơ sở dữ
liệu phân tán, mỗi một hệ thống sử dụng SQL để giao tiếp với các hệ thống khác
trên mạng, gởi và nhận các yêu cầu truy xuất dữ liệu với nhau
1.2. Quản trị CSDL trên SQL server
1.2.1 Cấu trúc cơ sở dữ liệu
Hệ quản trị CSDL như DBase hoặc Access, với hệ quản trị CSDL mỗi cơ sở dữ liệu
khi sử dụng (thực hiện mở CSDL) sẽ mở trực tiếp từ tập tin chứa CSDL, tập tin chứa
CSDL sẽ có một tập tin chính (ví dụ *.dbf hoặc *.mdb) và tập tin phụ nhưng khi ta
thao tác ta chỉ cần quan tâm đến tập tin chính. Nên trong các ứng dụng thông thường ta
thường dùng các thao tác mở (open) để mở tập tin chính chứa CSDL và đóng (close)
đóng tập tin chính chứa CSDL mà không cần quan tâm đến việc đã kết nối đến CSDL
chưa (không có phương thức kết nối).
SQL Server quản lý trực tiếp các CSDL, danh sách mỗi Server sẽ gồm danh sách
các tên CSDL, tên các CSDL là duy nhất, không trùng nhau. Mỗi CSDL SQL Server
sẽ quản lý các cấu trúc vật lý của nó. Chính từ cách thức quản lý như trên mà việc
quản trị cơ sở dữ liệu có một số đặc điểm sau:
- Để Client khai thác CSDL trước hết phải thực hiện kết nối đến Server quản trị
CSDL đó.
- Chỉ thực hiện khai thác với các CSDL có tên trong danh sách các CSDL mà
Server quản lý.
- Không có các phương thức mở CSDL trực tiếp từ tập tin như Dbase hoặc
Access.
- Khi đã kết nối đến Server, Client chỉ thực hiện được quyền khai thác theo quy
định đã định sẵn trong CSDL (phân quyền trong CSDL).
Cơ sở dữ liệu trong SQL Server lưu trữ theo 2 phần: phần dữ liệu (gồm một tập tin
bắt buộc *.mdf và các tập tin phụ *.ndf) và phần nhật ký (*.ldf). Như vậy một cơ sở dữ
liệu có ít nhất 2 tập tin.
Cấu trúc logic trong CSDL gồm các table, view và các object khác. Sau đây là cấu
trúc một CSDL.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 8
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Hình 1. 8 Cấu trúc cơ sở dữ liệu
Sơ đồ quản trị cơ sở dữ liệu của SQL Server.
Hình 1. 9 Sơ đồ quản trị cơ sở dữ liệu SQL Server
Cơ sở dữ liệu trong SQL Server chia thành 2 loại: Cơ sở dữ liệu hệ thống (do SQL
Server sinh ra khi cài đặt) và cở sở dữ liệu người dùng (do người dùng tạo ta).
Cơ sở dữ liệu hệ thống gồm:
- Master: Lưu trữ các thông tin login account, cấu hình hệ thống, thông tin quản
trị các CSDL, là CSDL quan trọng nên thường được sao lưu để bảo đảm an toàn
cho hệ thống.
- Tempdb: Chứa các table tạm thời và các thủ tục được lưu trữ tạm thời. Các
table và thủ tục nói trên được lưu trữ trong CSDL này phục vụ cho các user.
- Model: Được sử dụng khi template được sử dụng cho các CSDL được tạo
trên một hệ thống.
- Msdb: Sử dụng bởi SQL Agent.
Tập tin của các CSDL nói trên như sau:
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 9
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Bảng 1. 1 Tập tin của CSDL SQL
Tập tin CSDL
master primary data
master log
tempdb primary data
tempdb log
model primary data
model log
msdb primary data
msdb log
Tên tập tin vật lý
Master.mdf
Mastlog.ldf
Tempdb.mdf
Templog.ldf
Model.mdf
Modellog.ldf
Msdbdata.mdf
Msdblog.ldf
Cấu trúc vật lý của CSDL.
Như các cấu trúc các CSDL hệ quản trị CSDL thông thường (Dbase, Access), SQL
Server cũng quản lý tập tin dữ liệu của CSDL ở dạng vật lý theo trang (page) và phân
đoạn (extent).
Page.
SQL Server quản lý một page có kích thước là 8KB, như vậy 1MB có 128 page,
trong mỗi trang có 96 byte chứa thông tin của trang. Có 8 kiểu page như sau:
Bảng 1. 2 Các kiểu Page
Tên
Nội dung
Data
Chứa tất cả các kiểu dữ liệu loại trừ text, ntext và
image
Index
Các khóa Index.
Text/Image
Text, ntext, and image data.
Global Allocation Map,
Secondary Global Allocation
Map
Chứa các thông tin định vị của các extent.
Page Free Space
Chứa thông tin khoảng trống của page.
Index Allocation Map
Chứa các thông tin về Extent đã sử dụng cho Index
và Page.
Bulk Changed Map
Chứa thông thông tin về các lệnh BACKUP LOG.
Differential Changed Map
Chứa các thông tin lệnh BACKUP DATABASE.
Đối với các tập tin nhật ký (*.ldf), các bản ghi được ghi lại liên tục, không phân
trang.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 10
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Hình 1. 10 tập tin nhật ký (*.ldf)
Dữ liệu trong một trang sẽ bắt đầu lưu trữ từ sau phần thông tin Header, và lưu trữ
liên tiếp, mỗi hàng có kích thước tối đa là 8060byte. Riêng đối với dữ liệu kiểu text,
ntext, image đây là kiểu dữ liệu phức tạp và có kích thước lơn, SQL Server sẽ có chiến
lược quản lý khác, phân tran riêng nhằm tăng hiệu quả truy vấn dữ liệu.
Dữ liệu trong SQL Server được lưu trữ trên đĩa và tạo chỉ mục Index theo cấu trúc
dữ liệu kiểu B-Tree Plus (có thể tham khảo thêm trong những nội dungcấu trúc dữ liệu
nâng cao).
Extent.
Extent là đơn vị dùng chứa các table và index, mỗi extent có 8 page hay 64KB.
SQL Server có 2 kiểu extent:
-
-
Uniform: Chỉ dùng lưu trữ cho một đối tượng,.
Mixform: Có thể dùng lưu trữ 8 đối tượng.
Cấu trúc Extent như sau:
Hình 1. 11 Cấu trúc Extent
File
Tập tin lưu trữ một CSDL trong SQL Server có 3 loại.
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 11
Chương 1: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL
Primary data file: Là file chính lưu trữ dữ liệu (*.mdf = Master Data File), mỗi
CSDL có một file primary, lưu trữ điểm bắt đầu của một CSDL và các điểm kết nối
đến các file lưu trữ tiếp theo (sencondary).
Secondary data file: Là tập tin lưu trữ dữ liệu sau Primary data file, một CSDL có
thể có nhiều tập tin sencondary. Loại tập tin này cho phép một CSDL có thể phân tán
dữ liệu ở nhiều nơi trên máy tính hoặc trên mạng.
Log file: Là loại tập tin lưu trữ thông tin nhật ký của CSDL.
Giả sử tạo một CSDL có tên MyDB, thông thường hệ thống ngầm định các tập tin
như sau:
Hình 1. 12 tập tin lưu trữ một CSDL trong SQL Server
Các tập tin lưu trữ dữ liệu phân thành từng trang, các trang đánh số id liên tiếp theo
từng file:
Hình 1. 13 Tập tin lưu trữ dữ liệu phân thành từng trang
File group.
SQL Server sử dụng công cụ file group để giúp người dùng dễ dàng quản lý file,
các file lưu trữ dữ liệu của một CSDL có thể nhóm thành từng nhóm, gồm 2 kiểu
nhóm chính:
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Trang 12
Tải về để xem bản đầy đủ
142 trang
16261
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Hệ quản trị cơ sở dữ liệu - Ngành: Hệ thống thông tin, thiết kế trang web, công nghệ thông tin (Ứng dụng phần mềm)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_he_quan_tri_co_so_du_lieu_nganh_he_thong_thong_ti.pdf
