Giáo trình Công nghệ Java
MỤC LỤC
1.1. Lịch sử ra đời và phát triển của Java ........................................................10
1.2. Đặc trưng ngôn ngữ Java ..........................................................................10
1.3. Các ứng dụng của Java..............................................................................12
2.1. Các kiểu dữ liệu ........................................................................................20
2.2. Biến ...........................................................................................................21
2.3. Toán tử. .....................................................................................................22
2.4. Strings và StringBuider.............................................................................23
Lớp String..............................................................................................23
2.5. Nhập/Xuất dữ liệu.....................................................................................27
Câu lệnh if …else ..................................................................................32
Câu lệnh switch-case .............................................................................33
Vòng lặp While......................................................................................35
Vòng lặp do-while .................................................................................35
Vòng lặp for...........................................................................................36
2.7. Số lớn trong java .......................................................................................38
2.8. Mảng .........................................................................................................38
Vòng lặp “for each”...............................................................................39
Copy mảng.............................................................................................41
Sắp xếp mảng.........................................................................................42
1
Mảng nhiểu chiều ..................................................................................42
3.1. Đối tượng, lớp, lớp trừu tượng..................................................................49
Khái niệm ..............................................................................................49
Khai báo lớp ..........................................................................................49
Thuộc tính của lớp.................................................................................50
Chỉ định truy xuất lớp............................................................................55
3.2. Tạo đối tượng............................................................................................55
3.3. Kế thừa và đa hình ....................................................................................57
Mô tả kế thừa.........................................................................................57
Kế thừa đơn ...........................................................................................57
Kế thừa kép............................................................................................61
Lớp cha, lớp con ....................................................................................63
Đa hình ..................................................................................................66
3.4. Lớp trừu tượng ..........................................................................................68
3.5. Lớp Object ................................................................................................71
Phương thức equals ...............................................................................71
3.6. Giao diện...................................................................................................72
Mô tả giao diện.....................................................................................72
3.7. Lớp nội......................................................................................................74
3.7.1. Các kiểu lớp nội.....................................................................................75
3.8. Xử lý ngoại lệ............................................................................................77
Giới thiệu...............................................................................................77
Lớp Exception .......................................................................................77
Xử lý ngoại lệ ........................................................................................77
2
Khối ‘finally’ .........................................................................................81
3.9. Giao diện Collection .................................................................................85
Giới thiệu...............................................................................................85
Các kiểu collection ................................................................................85
3.10. Thread .......................................................................................................94
3.10.1. Thread là gì, Tạo Thread .......................................................................94
3.10.2. Các trạng thái của Thread......................................................................94
3.10.4. Quản lý Thread ......................................................................................96
3.10.5. Luồng chạy ngầm (deamon)..................................................................96
3.11. Đa luồng và tương tranh ...........................................................................97
3.11.1. Định nghĩa đa luồng ..............................................................................97
4.2. Quản lý Layout........................................................................................113
4.3. Text Input................................................................................................116
3
4.4. Các thành phần lựa chọn.........................................................................120
4.5. Menu .......................................................................................................124
Xây dựng menu ...................................................................................124
Toolbars...............................................................................................125
Tooltips................................................................................................127
4.6. Dialog Boxes...........................................................................................127
Tạo Dialogs..........................................................................................127
Trao đổi dữ liệu ...................................................................................132
Các lựa chọn màu ................................................................................133
5.1. Mở đầu ....................................................................................................139
5.2. Luồng ......................................................................................................139
Khái niệm luồng ..................................................................................139
5.3. Sử dụng luồng Byte.................................................................................141
5.5. Sử dụng luồng ký tự................................................................................152
4
5.6. Lớp File...................................................................................................158
6.1. Giới thiệu ................................................................................................163
6.3. Các khái niệm cơ bản..............................................................................163
JDBC Driver........................................................................................164
6.4. Kết nối cơ sở dữ liệu với JDBC..............................................................166
Thực hiện kết nối.................................................................................167
Các ví dụ..............................................................................................168
7.1. Giới thiệu chung......................................................................................183
Một số ví dụ.........................................................................................197
7.5. Lấy dữ liệu web.......................................................................................218
URL và URI.........................................................................................218
7.6. Gửi Email................................................................................................218
Khái niệm Session ...............................................................................220
Cách tạo message.................................................................................220
5
DANH MỤC THUẬT NGỮ TIẾNG ANH
Nghĩa của từ
Từ
Abstract
Trừu tượng
Assert
Được sử dụng để xác định vị trí lỗi chương trình nội bộ
Dừng vòng lặp
Break
Catch
Từ khóa đầu của một khối bắt ngoại lệ
Bỏ qua phần cuối vòng lặp, tiếp tục sang bước tiếp theo.
Giá trị mặc định của hàm switch()
Kế thừa
Continue
Default
Extends
Final
Một hằng số, phương thức hay một lớp không được ghi đè
Một phần của khối xử lý ngoại lệ try luôn được thực hiện
Định nghĩa giao diện mà lớp thực hiện
Khai báo một gói thư viện
Finally
Implements
Import
Instanceof
Interface
Native
new
Kiểm tra một đối tượng là một thể hiện của lớp
Giao diện
Một phương thức được thực hiện bởi hệ thống máy chủ
Tạo một đối tượng mới của lớp
Tham chiếu rỗng
Null
Package
Private
Gói
Tiền tố chỉ được truy cập bởi phương thức của lớp
Tiền tố được truy cập bởi phương thức của lớp, lớp con
của và các lớp khác trong cùng một gói
Protected
Public
Tiền tố có thể được truy cập bởi phương thức của tất cả các lớp
Trả về của một phương thức
Return
Super
Gọi phương thức khởi tạo của lớp cha
Synchronized
This
Cho biết đây là một phương thức đồng bộ
Sử dụng như một tham chiếu đến đối tượng hiện tại
7
LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, công nghệ thông tin ở nước ta trong
những năm gần đây phát triển mạnh, đặc biệt là ngành công nghệ phần mềm. Sau khi ra
đời, ngôn ngữ lập trình Java được sử dụng rộng rãi và phổ biến đối với các lập trình
viên chuyên nghiệp cũng như các nhà phát triển phần mềm. Công nghệ Java đã được
đưa vào giảng dạy sinh viên công nghệ thông tin ở một số trường Đại Học và các các cơ
sở đào tạo lập trình viên chuyên nghiệp.
Để đáp ứng với yêu cầu học tập của sinh viên chuyên ngành công nghệ thông tin,
chúng tôi biên soạn giáo trình “Công nghệ Java”. Đây là học phần cơ sở của sinh viên
chuyên ngành Đại học và Cao đẳng Công nghệ Thông tin. Học phần cung cấp cho sinh
viên những kiến thức cơ bản và chuyên sâu về ngôn ngữ Java, trang bị cho sinh viên
những kỹ năng viết phần mềm ứng dụng và phần mềm nhúng. Đây có thể xem là những
kiến thức nền tảng cho các lập trình viên về công nghệ Java.
Nội dung của giáo trình bao gồm 7 chương:
Chương 1. Giới thiệu tổng quan về ngôn ngữ lập trình Java. Cách dịch và
thực thi một chương trình, kiến trúc chương trình xây dựng trên Java và giới thiệu
về lập trình hướng đối tượng.
Chương 2. Trình bày những khái niệm căn bản về lập trình Java như các kiểu dữ
liệu và toán tử cơ bản trong Java, các câu lệnh và cấu trúc lệnh trong Java.
Chương 3. Trình bày chi tiết các khái niệm về lớp, lớp nội, đối tượng, kế thừa…
tính đa hình, xử lý ngoại lệ, xử lý đa luồng và tương tranh.
Chương 4. Giới thiệu lập trình giao diện bằng SWING như: các thành phần, cách
trình bày giao diện, xử lý các sự kiện…
Chương 5. Trình bày về luồng và tập tin như luồng byte, luồng ký tự, ..
Chương 6. Trình bày thiết kế ứng dụng liên quan đến cơ sở dữ liệu: như kiến trúc
JDBC, cách kết nối cơ sở dữ liệu với JDBC và các thao tác trên cơ sở dữ liệu. Kết thúc
chương này sinh viên có thể viết phần mềm hoàn thiện giải quyết các bài toán quản lý.
Chương 7. Giới thiệu lập trình mạng bằng socket, sử dụng các lớp được cung cấp
trong JAVA. Đây là kiến thức nền hỗ trợ cho học phần Thực tập lập trình mạng học ở
học kỳ tiếp theo.
Trong mỗi chương đều có các câu hỏi ôn tập và câu hỏi thảo luận để tổng kết và
kiểm tra lại các kiến thức trong mỗi chương.
Chúng tôi hy vọng nội dung giáo trình sẽ giúp cho sinh viên những kiến thức cần
thiết, làm cơ sở để có thể đi sâu vào thiết kế các phần mềm. Giáo trình được dùng để
giảng dạy cho sinh viên ngành Công nghệ thông tin, song cũng có thể giúp sinh viên các
ngành điện tử, viễn thông của các trường đại học cần tham khảo các vấn đề về lập trình
Java.
8
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Hoàng Chiến, phó chủ nhiệm, phụ
trách khoa Công nghệ Thông tin trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp cùng với
các đồng nghiệp đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho sự thành công của cuốn tài liệu
này. Vì tài liệu được biên soạn lần đầu, chúng tôi đã rất cố gắng hoàn chỉnh, song không
tránh khỏi thiếu sót. Rất mong nhận được sự góp ý của bạn đọc để tài liệu học tập được
hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả
Vũ Văn Đốc
Lương Thị Thảo Hiếu
Lê Thanh Của
9
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ LẬP TRÌNH JAVA
Mục đích
Nội dung tập trung trình bày các vấn đề chính về ngôn ngữ lập trình Java:
Lịch sử ra đời và phát triển của Java
Kiến trúc tổng quát một chương trình xây dựng trên Java
Các đặc điểm của Java, khái niệm máy ảo.
Cấu trúc một chương trình Java đơn giản, cách xây dựng, dịch, thực thi một chương
trình Java.
1.1. Lịch sử ra đời và phát triển của Java
Năm 1991, một nhóm kỹ sư của Sun Microsystems muốn lập trình điều khiển
các thiết bị điện tử như tivi, máy giặt… Ban đầu, định dùng C và C++ nhưng trình biên
dịch C/C++ phụ thuộc vào từng loại CPU. Do đó, họ đã bắt tay vào xây dựng một ngôn
ngữ chạy nhanh, gọn, hiệu quả, độc lập thiết bị và ngôn ngữ “Oak” ra đời vào năm
1995, tương tự như C++ nhưng loại bỏ một số tính năng nguy hiểm của C++ và có khả
năng chạy trên nhiều nền phần cứng khác nhau. Cùng lúc đó world wide web bắt đầu
phát triển và Sun thấy được tiềm năng của ngôn ngữ Oak nên đã đầu tư cải tiến và phát
triển.
Ngôn ngữ lập trình Java được Sun Microsystems giới thiệu vào tháng 6 năm
1995 và nhanh chóng trở thành một ngôn ngữ lập trình của các lập trình viên chuyên
nghiệp. Java được xây dựng dựa trên nền tảng của C và C++, Java sử dụng cú pháp của
C và đặc trưng hướng đối tượng của C++. Java là ngôn ngữ vừa biên dịch vừa thông
dịch. Đầu tiên mã nguồn được biên dịch thành dạng bytecode. Sau đó được thực thi trên
từng loại máy nhờ trình thông dịch. Mục tiêu của các nhà thiết kế Java là cho phép
người lập trình viết chương trình một lần nhưng có thể chạy trên các nền phần cứng
khác nhau.
Ngày nay, Java được sử dụng rộng rãi, không chỉ để viết ứng dụng trên máy cục
bộ hay trên mạng mà còn để xây dựng các trình điều khiển thiết bị di động, PDA,…
1.2. Đặc trưng ngôn ngữ Java
Tính đơn giản
Ngôn ngữ lập trình Java loại bỏ các đặc trưng phức tạp của C và C++ như: Loại
bỏ thao tác con trỏ, thao tác định nghĩa chồng toán tử (operator overloading)…, không
cho phép đa kế thừa (Multi-inheritance) mà sử dụng giao diện (interface), không sử
dụng lệnh “goto” cũng như file header (.h), loại bỏ cấu trúc “struct” và “union”.
Tính hướng đối tượng
Hướng đối tượng trong Java tương tự như C++ nhưng Java là một ngôn ngữ lập
trình hướng đối tượng hoàn toàn. Tất cả mọi thứ đề cập đến trong Java đều liên quan
đến các đối tượng được định nghĩa trước, thậm chí hàm chính của một chương trình viết
10
bằng Java (hàm main) cũng phải đặt bên trong một lớp. Hướng đối tượng trong Java
không có tính đa kế thừa (multi inheritance) như trong C++ thay vào đó Java đưa ra
khái niệm interface hỗ trợ tính đa kế thừa.
Tính độc lập với phần cứng và hệ điều hành
Tính độc lập với phần cứng được hiểu theo nghĩa một chương trình Java, nếu
chạy đúng trên phần cứng của một họ máy nào đó thì cũng chạy đúng trên tất cả các họ
máy khác. Một chương trình chỉ chạy đúng trên một số họ máy cụ thể được gọi là phụ
thuộc vào phần cứng.
Tính độc lập với hệ điều hành được hiểu theo nghĩa một chương trình Java có thể
chạy được trên tất cả các hệ điều hành. Một chương trình chỉ chạy được trên một số hệ
điều hành được gọi là phụ thuộc hệ điều hành.
Các chương trình viết bằng Java có thể chạy trên hầu hết các hệ nền mà không
cần phải thay đổi gì, những người lập trình đặt cho nó một khẩu hiệu ‘viết một lần, chạy
mọi nơi’, điều này là không thể có với các ngôn ngữ lập trình khác.
Tính mạnh mẽ
Java là ngôn ngữ yêu cầu chặt chẽ về kiểu dữ liệu, việc ép kiểu tự động bừa bãi
của C, C++ được hạn chế trong Java, điều này làm chương trình rõ ràng, sáng sủa, ít lỗi
hơn. Java kiểm tra lúc biên dịch và cả trong thời gian thông dịch vì vậy loại bỏ một số
loại lỗi lập trình nhất định. Java không sử dụng con trỏ và các phép toán con trỏ. Java
kiểm tra tất cả các truy nhập đến mảng, chuỗi khi thực thi để đảm bảo rằng các truy
nhập đó không ra ngoài giới hạn kích thước.
Trong các môi trường lập trình truyền thống, lập trình viên phải tự mình cấp phát
bộ nhớ. Trước khi chương trình kết thúc thì phải tự giải phóng bộ nhớ đã cấp. Trong
chương trình Java, lập trình viên không phải bận tâm đến việc cấp phát. Quá trình cấp
phát, giải phóng được thực hiện tự động, nhờ dịch vụ thu gom rác (garbage collection).
Đồng thời cơ chế bẫy lỗi của Java giúp đơn giản hóa quá trình xử lý lỗi và hồi phục sau
lỗi.
Tính an toàn
Java cung cấp một môi trường quản lý thực thi chương trình với nhiều mức để
kiểm soát tính an toàn:
Ở mức thứ nhất, mức ngôn ngữ: Dữ liệu và các phương thức được đóng gói bên
trong lớp. Chúng chỉ được truy xuất thông qua các giao diện mà lớp cung cấp.
Ở mức thứ hai, mức Compiler: Trình biên dịch kiểm tra an toàn cho code trước
khi biên dịch.
Mức thứ ba được đảm bảo bởi trình thông dịch: Chúng kiểm tra xem bytecode
có đảm bảo các qui tắc an toàn trước khi thực thi.
Mức thứ tư, mức class: Kiểm soát việc nạp các lớp vào bộ nhớ để giám sát việc
vi phạm giới hạn truy xuất trước khi nạp vào hệ thống.
11
Tính phân tán
Java được thiết kế để hỗ trợ các ứng dụng chạy trên mạng bằng các lớp mạng
nằm trong gói (Java.net). Cụ thể là Java có hỗ trợ công nghệ lập trình RMI, CORBA,
JavaBean. Các công nghệ này cho phép sử dụng lại các lớp đã tạo ra, triệu gọi các
phương thức (method) hoặc các đối tượng từ một máy ở xa.
Tính đa luồng
Tính năng này cho phép viết một chương trình có nhiều đoạn mã lệnh được chạy
song song với nhau. Với Java có thể viết các chương trình có khả năng chạy song song
một cách dễ dàng, hơn thế nữa việc đồng bộ tài nguyên dùng chung trong Java cũng rất
đơn giản. Điều này không thể có đối với một số ngôn ngữ lập trình khác như C/C++,
pascal…
Tính động
Java được thiết kế như một ngôn ngữ động để đáp ứng cho những môi trường
mở. Các chương trình Java bổ sung các thông tin cho các đối tượng tại thời gian thực
thi. Điều này cho phép khả năng liên kết động các mã.
1.3. Các ứng dụng của Java
Ứng dụng thực thi qua dòng lệnh (Console)
Ứng dụng Console là ứng dụng nhập xuất ở chế độ văn bản tương tự như màn
hình Console của hệ điều hành MS-DOS. Các ứng dụng kiểu Console thường được
dùng để minh họa các ví dụ cơ bản liên quan đến cú pháp ngôn ngữ, các thuật toán, và
các chương trình ứng dụng không cần thiết đến giao diện người dùng đồ họa.
Ứng dụng Java Applet
Applet là chương trình Java được tạo ra để sử dụng trên Internet thông qua các
trình duyệt hỗ trợ Java như IE hay Netscape. Applet được nhúng bên trong trang Web.
Khi Web hiển thị trong trình duyệt, Applet sẽ được tải về và thực thi tại trình duyệt.
Ứng dụng giao diện (GUI Application)
Việc phát triển các chương trình ứng dụng có giao diện đồ họa trực quan đã được
Java giải quyết bằng thư viện AWT và JFC. JFC (Swing) là thư viện rất phong phú và
hỗ trợ mạnh mẽ hơn nhiều so với AWT. JFC giúp cho người lập trình có thể tạo ra một
giao diện trực quan của bất kỳ ứng dụng nào.
Ứng dụng web
Java hỗ trợ mạnh mẽ đối với việc phát triển các ứng dụng Web thông qua công
nghệ J2EE (Java 2 Enterprise Edition). Công nghệ J2EE hoàn toàn có thể tạo ra các ứng
dụng Web một cách hiệu quả không thua kém công nghệ .NET mà Microsft đang quảng
cáo. Công nghệ web hiện có của Java là Servlet và JSP, ngoài ra còn có sự hỗ trợ của
lập trình Socket, Java Bean, RMI và CORBA, EJB.
Ứng dụng lập trình mạng
12
Có thể nói Java hỗ trợ rất mạnh về lập trình ứng mạng với các lớp thư viện
socket giúp đơn giản hóa quá trình kết nối và chuyển dữ liệu trên mạng. Java cho phép
người lập trình có thể lập trình trên rất nhiều giao thức TCP/ IP, UDP, HTTP, FTP,
Telnet....
Những ứng dụng điển hình: Các chương trình chat, chương trình chuyển dữ liệu,
truyền tin thông báo tin tức, trao đổi trực tuyến, gửi nhận thư điện tử....
Ứng dụng cơ sở dữ liệu
CSDL là yếu tố không thể thiếu trong trong hầu hết các ứng dụng, việc hỗ trợ
truy xuất CSDL không phải lúc nào cũng đầy đủ trong các ngôn ngữ lập trình. Ví dụ VB
cung cấp rất nhiều cơ chế truy xuất CSDL thuận tiện như ODBC, ADO, ADO.NET,
OLEDB trong khi C/C++ không có.
Java hỗ trợ các cơ chế truy xuất CSDL mở với công nghệ JDBC (Java Database
Connectivity), cho phép truy xuất đến nhiều loại CSDL khác nhau như Oracle, DB2.
MySQL, SQL Server . JDBC cho phép truy cập dữ liệu thông qua mô hình đa luồng rất
thích hợp cho các ứng dụng phân tán.
1.4. Dịch và thực thi một chương trình viết bằng Java
Việc xây dựng, dịch và thực thi một chương trình viết bằng Java có thể tóm tắt
qua các bước sau:
Viết mã nguồn: Dùng một chương trình soạn thảo nào đó (NotePad hay Jcreator
chẳng hạn) để viết mã nguồn và lưu lại với tên có đuôi “. Java”.
Biên dịch ra mã máy ảo: Dùng trình biên dịch Javac để biên dịch mã nguồn
“.Java” thành mã của máy ảo (Java bytecode) có đuôi “.class” và lưu lên đĩa.
Thông dịch và thực thi: Ứng dụng được load vào bộ nhớ, thông dịch và thực thi
dùng trình thông dịch Java thông qua lệnh “Java”.
Đưa mã Java bytecode vào bộ nhớ: đây là bước “loading”. Chương trình phải
được đặt vào trong bộ nhớ trước khi thực thi. “Loader” sẽ lấy các files chứa mã
Java bytecode có đuôi “.class” và nạp vào bộ nhớ.
Kiểm tra mã Java bytecode: trước khi trình thông dịch chuyển bytecode thành
mã máy tương ứng để thực thi thì mã bytecode phải được kiểm tra tính hợp lệ.
Thông dịch & thực thi: cuối cùng dưới sự điều khiển của CPU và trình thông dịch tại
mỗi thời điểm sẽ có mã bytecode được chuyển sang mã máy và thực thi.
1.5. Kiến trúc chương trình xây dựng trên Java
1.5.1. Kiến trúc chương trình Java
Dạng cơ bản của một tập tin mã nguồn Java có cấu trúc như sau :
package packageName; // Khai báo tên gói, nếu có
import java.awt.*;
class className
// Khai báo tên thư viện sẵn có, nếu cần dùng
// Khai báo tên lớp
13
{
/* Đây là dòng chú thích, nếu cần */
int var;
// Khai báo biến
public void methodName() // Khai báo tên phương thức
{
/* Phần thân của phương thức */
// Các lệnh thực hiện trong thân phương thức
}
}
Một tệp mã nguồn Java có thể có ba phần chính:
Phần khai báo tên gói (khối) bằng từ khoá package.
Phần khai báo thư viện tham khảo bằng từ khoá import.
Phần khai báo nội dung lớp bằng từ khoá class.
Khai báo Package
Package dùng để đóng gói các lớp trong chương trình lại với nhau thành một khối. Đây
là một cách hữu hiệu để lưu trữ các lớp gần giống nhau hoặc có cùng một module thành
một khối thống nhất.
Cú pháp khai báo tên gói bằng từ khoá package:
package <Tên gói>;
Để đặt tên package trong chương trình, người ta có thể tiến hành như đặt tên thư mục
trên ổ đĩa. Nghĩa là bắt dầu bằng tên có phạm vi lớn, cho đến các tên có phạm vi nhỏ,
cuối cùng là tên các gói trực tiếp chứa các lớp. Phạm vi đặt tên gói, trên thực tế, thường
được tiến hành theo thứ tự phạm vi lớn đến nhỏ như sau:
Tên tổ chức
Tên công ty
Tên dự án
Tên modul trong dự án
Tên các chức năng trong modul
Ưu điểm của package:
Cho phép nhóm các lớp vào với nhau thành các đơn vị nhỏ hơn. Việc thao tác
trên các đơn vị khối sẽ gọn hơn thao tác trên một tập các lớp.
Tránh việc xung đột khi đặt tên lớp. Khi số lượng lớp của chương trình quá lớn
ta có thể tránh phải đặt tên khác nhau cho các lớp bằng cách đặt chúng vào các
package khác nhau.
14
Cho phép bảo vệ các lớp. Khi chương trình lớn, việc chia nhỏ chương trình thành
các package sẽ thuận lợi hơn cho việc quản lí và phát triển.
Tên gói còn được dùng để định danh lớp trong ứng dụng.
Lưu ý:
Các tệp tin của các lớp nằm cùng gói ứng dụng phải được lưu trong cùng một thư
mục (tên thư mục là tên khối) theo cấu trúc khối của dự án.
Tên gói nên đặt theo chữ thường vì tên gói sẽ là tên thư mục tương ứng trong ổ
đĩa, tránh nhầm lẫn với tên các tệp tin là tên các lớp của chương trình.
Khai báo thư viện
Khai báo thư viện để chỉ ra những thư viện đã được định nghĩa sẵn mà chương
trình sẽ tham khảo tới. Cú pháp khai báo thư viện với từ khoá import như sau:
import <Tên thư viện>;
Java chuẩn cung cấp một số thư viện như sau:
java.lang: cung cấp các hàm thao tác trên các kiểu dữ liệu cơ bản, xử lí lỗi và
ngoại lệ, xử lí vào ra trên các thiết bị chuẩn như bàn phím và màn hình.
java.applet: cung cấp các hàm cho xây dựng các applet
java.awt: cung cấp các hàm cho xây dựng các ứng dụng đồ hoạ với các thành phần
giao diện đa phương tiện multimedia.
java.io: cung cấp các hàm xử lí vào/ra trên các thiêt bị chuẩn, các thiết bị ngoại vi.
java.util: cung cấp các hàm tiện ích trong xử lí liên quan đến các kiểu dữ liệu có
cấu trúc như Date, Stack, Vector.
Lưu ý:
Nếu muốn khai báo tham khảo nhiều thư viện, phải khai báo tham khảo mỗi thư
viện với một từ khoá import.
Nếu chỉ tham khảo một vài lớp trong một thư viện, nên chỉ rõ tham khảo lớp nào,
thay vì phải khai báo tham khảo cả gói (bằng kí hiệu “*”) vì tham khảo cả gói sẽ
tăng kích cỡ tệp tin class sau khi biên dịch.
Nếu không tham khảo thư viện nào, không cần thiết phải khai báo các tham khảo
với từ khoá import.
Khai báo lớp
Phần thứ ba là phần khai báo lớp và nội dung của lớp, phần này luôn bắt buộc phải có
đối với một tệp mã nguồn Java:
Khai báo tên lớp với từ khoá class.
Khái báo các thuộc tính của lớp.
Khai báo các phương thức của lớp
15
1.5.2. Chương trình Java đầu tiên.
1.5.2.1. Công cụ soạn thảo mã nguồn Java.
Để viết mã nguồn Java chúng ta có thể sử dụng trình soạn thảo NotePad hoặc một
số môi trường phát triển hỗ trợ ngôn ngữ Java như: Jbuilder của hãng Borland,
JDeveloper của hãng Oracle, Visual J++ của Microsoft…
Trong khuôn khổ giáo trình này để hướng dẫn sinh viên thực hành chúng tôi dùng
công cụ NetBeans IDE 7.0 được phát triển bởi Sun Microsystems.
NetBean IDE: Là môi trường phát triển - một công cụ dành cho lập trình viên để
viết, biên dịch, gỡ lỗi (debug) và triển khai (deploy) chương trình. Chương trình được
viết bằng Java nhưng có thể hỗ trợ bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào. Với giao diện thân
thiện, được coi là phổ biến và hiệu quả nhất, một sản phẩm miễn phí và không có giới
hạn trong việc sử dụng, NetBean IDE là lựa chon tối ưu nhất để viết Java. NetBean IDE
dễ dàng cài đặt và chạy trên nhiều hệ điều hành, bao gồm Windows, Linux, hệ điều
hành Mac OS X và Solaris… có thể download Netbean IDE tại:
netbeans.org/downloads/
Ví dụ. Để tạo và thực thi chương trình có tên HelloWorldApp như sau:
Bước 1. Tạo Project: Chọn File/NewProject:
Hình 1.1. Tạo project mới
Tại mục Categories ta chọn Java.
Tại mục Projects ta chọn Java Application rồi chọn Next.
Nhập Project Name và chọn Finish.
16
Hình 1. 2. Vị trí lưu project
Bước 2. Soạn thảo mã nguồn tại cửa sổ bên dưới:
Hình 1.3. Màn hình soạn thảo
1.5.2.2. Chương trình Java.
Chương trình sau cho phép hiển thị thông điệp: "Hello World Application!"
package helloworldapp;
/**
*File: HelloWorldApp.Java
* @author Admin
*/
public class HelloWorldApp {
/**
* @param args the command line arguments
*/
17
public static void main(String[] args) {
// TODO code application logic here
System.out.println("Hello World Applications!");
}
}
Để thực thi chương trình ta vào Run/Run Main Project hoặc Bấm Run Main
Project () trên thanh công cụ hoặc bấm phím F6. Kết quả hiển thị trên màn hình:
1.5.2.3. Phân tích chương trình đầu tiên.
Tập tin HelloWorldApp.Java sẽ nằm trong gói helloworldapp
/*
*File: HelloWorldApp.Java
* @author Admin*/
Ký hiệu “/*… */ ” dùng để chú thích nhiều dòng lệnh. Trình biên dịch sẽ bỏ qua
các dòng chú thích này. Java hỗ trợ hai loại chú thích:
Loại chú thích trên một dòng, dùng “//”. Trình biên dịch sẽ bỏ qua nội dung bắt
đầu từ kí hiệu “//” cho đến hết dòng lệnh chứa nó.
Loại chú thích trên nhiều dòng có thể bắt đầu với “/*” và kết thúc với “*/”. Trình
biên dịch sẽ bỏ qua nội dung nằm giữa hai kí hiệu này.
Dòng kế tiếp khai báo lớp có tên HelloWorldApp: Bắt đầu với từ khoá public, kế
đến là từ khóa class, cuối cùng là tên lớp:
public class HelloWorldApp {…}
Một định nghĩa lớp nằm trọn vẹn giữa hai ngoặc móc mở “{“ và đóng “}”. Các ngoặc
này đánh dấu bắt đầu và kết thúc một khối lệnh.
public static void main(String args[ ])
Đây là phương thức chính, từ đây chương trình bắt đầu việc thực thi của mình. Tất cả
các ứng dụng Java đều sử dụng một phương thức main này.
Từ khoá public là một chỉ định truy xuất. Nó cho biết thành viên của lớp có thể
được truy xuất từ bất cứ đâu trong chương trình.
Từ khoá static cho phép main được gọi tới mà không cần tạo ra một thể hiện
(instance) của lớp. Nó không phụ thuộc vào các thể hiện của lớp được tạo ra.
18
Từ khoá void thông báo cho máy tính biết rằng phương thức sẽ không trả lại bất
cứ giá trị nào khi thực thi chương trình.
String args[] là tham số dùng trong phương thức main. Khi không có một thông
tin nào được chuyển vào main, phương thức được thực hiện với các dữ liệu rỗng
- không có gì trong dấu ngoặc đơn.
System.out.println("Hello World Applications!"); Dòng lệnh này hiển thị chuỗi
“Hello World Applications!” trên màn hình.
Lệnh println() cho phép hiển thị chuỗi được truyền vào lên màn hình.
19
Chương 2. CẤU TRÚC LẬP TRÌNH CƠ BẢN TRONG JAVA
Mục đích
Nội dung chương này trình bày khái niệm cơ bản về lập trình trong Java như:
Các kiểu dữ liệu, cách khai báo biến và các toán tử.
Cách nhập xuất dữ liệu
Các cấu trúc lệnh trong Java như các cấu trúc lựa chọn và các vòng lặp
Mảng và các thao tác cơ bản trên kiểu dữ liệu mảng trong Java
2.1. Các kiểu dữ liệu
Kiểu dữ liệu cơ bản
Kiểu số nguyên.
Kiểu dữ liệu
Kích
Phạm vi biểu diễn
-128 ÷127
Giá trị
byte
8 bits
0
short
16 bits
32 bits
64 bits
- 32768 ÷ 32767
-231 ÷ 231-1
-263 ÷ 263-1
0
int
0
long
0l
Kiểu số thực
Kiểu dữ liệu
float
Kích
Phạm vi biểu diễn
-3.4e38÷3.4e38
Giá trị
0.0f
32 bits
64 bits
double
-1.7976...E+308÷+
0.00d
1.7976...E+308
Kiểu logic (boolean)
Nhận giá trị true hoặc false. Giá trị mặc định là false
Kiểu ký tự (char)
Kiểu dữ liệu
Kích
Phạm vi biểu diễn
Giá trị
char
16 bits
\u0000÷\uffff
0
Kiểu dữ liệu đối tượng :
Trong Java, có 3 kiểu dữ liệu đối tượng:
array: Một mảng của các dữ liệu cùng kiểu
class: Dữ liệu kiểu lớp đối tượng do người dùng định nghĩa.
interface: Dữ liệu kiểu lớp giao diện do người dùng định nghĩa. Chứa các
phương thức của giao diện.
Ép kiểu Chuyển đổi giữa các kiểu dữ liệu cơ sở:
20
Tải về để xem bản đầy đủ
226 trang
18660
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Công nghệ Java", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_cong_nghe_java.pdf
