Đề tài Sổ liên lạc điện tử

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

TRUNG TÂM TIN HỌC

SỔ LIÊN LẠC ĐIỆN TỬ

LÊ QUỐC CƯỜNG

PHAN MINH TRUNG

AN GIANG 07/2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

TRUNG TÂM TIN HỌC

SỔ LIÊN LẠC ĐIỆN TỬ

LÊ QUỐC CƯỜNG

PHAN MINH TRUNG

AN GIANG 07/2017

CHẤP NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG

Đề tài nghiên cứu khoa học “Sổ liên lạc điện tử”, do tác giả Lê Quốc Cường

và Phan Minh Trung, công tác tại Trung tâm Tin học Trường Đại học An Giang thực

hiện. Tác giả đã báo cáo kết quả nghiên cứu và được Hội đồng Khoa học và Đào tạo

Trường Đại học An Giang thông qua ngày 09/12/2017.

Thư ký

Phản biện 1

Phản biện 2

Chủ tịch Hội đồng

i

LỜI CẢM TẠ

Nhóm thực hiện đề tài “Sổ liên lạc điện tử” xin gửi lời cảm tạ sâu sắc đến Ban

Giám hiệu, quý đồng nghiệp Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Phòng Kế

hoạch – Tài vụ đã hỗ trợ, hướng dẫn chúng tôi hoàn thành các thủ tục trong quá trình

triển khai; cám ơn quý đồng nghiệp Trung tâm Tin học và bạn bè đã giúp đỡ và động

viên, giúp chúng tôi kiên trì hoàn thành đề tài này.

Chúng tôi xin chân thành biết ơn quý Thầy/Cô Trường Phổ thông Thực hành

Sư Phạm đã phối hợp, tạo điều kiện cho việc nghiên cứu và triển khai thành công “Sổ

liên lạc điện tử” tại Trường Phổ thông Thực hành Sư Phạm; đặc biệt là cô Nguyễn Thị

Ngọc Thơ và thầy Nguyễn Văn Hội đã nhiệt tình giúp đỡ chúng tôi trong suốt khoảng

thời gian này.

Mong rằng những đóng góp cải tiến công tác quản lý sổ liên lạc từ kết quả ứng

dụng sản phẩm của đề tài sẽ là lời tri ân thiết thực nhất đối với sự giúp đỡ và hỗ trợ

của quý Thầy/Cô và các bạn.

Chúng tôi sẽ cố gắng tiếp tục phát triển và hoàn thiện “Sổ liên lạc điện tử” để

sản phẩm này có thể được ứng dụng và triển khai hiệu quả hơn nữa; góp phần hoàn

thành mục tiêu “xây dựng hệ thống quản lý Trường học trực tuyến" của Bộ Giáo dục

và Đào tạo.

An Giang, ngày 19 tháng 07 năm 2017

Người thực hiện

Lê Quốc Cường

Phan Minh Trung

ii

TÓM TẮT

Đề tài nghiên cứu “Sổ liên lạc điện tử” là đề tài nghiên cứu về ứng dụng CNTT

để nâng cao hiệu quả công tác quản lý sổ liên lạc tại Trường Phổ thông Thực hành Sư

phạm.

Kết quả nghiên cứu của đề tài là sản phẩm phần mềm đáp ứng mô hình dịch vụ

trực tuyến trong quản lý “Sổ liên lạc trực tuyến” như: quản lý thông tin học sinh, thông

tin giáo viên, phân công giảng dạy, phân công giáo viên chủ nhiệm, nhập điểm, nhập

đánh giá học sinh, điểm danh, in phiếu liên lạc trực tuyến, thống kê theo các biểu mẫu

của Sở Giáo Dục và Đào tạo, quản lý và phân quyền người dùng.

Sổ liên lạc điện tử cũng đã đáp ứng yêu cầu thực tế tại trường PT Thực hành

Sư Phạm là nhập điểm một lần và tự tính ra các kết quả như: điểm trung bình, xếp loại

học lực, xếp hạng theo qui định của Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT và giáo viên có

thể xuất bảng điểm ra tập tin Excel và nhập điểm mọi lúc mọi và và nhập vào phần

mềm bằng tập tin Excel.

Từ khóa: trường học trực tuyến, quản lý điểm, sổ liên lạc điện tử.

iii

ABSTRACT

“Electronic school report” is a subject research to apply information

technology for improve effective of Electronic school report management at the

Pedagogical Paractice School of An Giang University.

Research result is a software product response online service model in

“Electronic school report”: student profile management, teacher profile management,

teaching assignment, homeroom teacher assignment, grade input, student assessment

input, attendance, printing school report, making statistics from the required forms of

the Department of Education and Training, user management and permission.

Electronic school report were adapted realty response at Pedagogical Paractice

School is grade input one time and caculate results automatic: Grade Point Average,

proficiency, ranking to circular’s rule 58/2011/TT-BGDĐT and teacher can export

grading table to excel file after that import at everywhere by excel file.

Từ khóa: school report, online shool, grading mamagement system.

iv

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong

công trình nghiên cứu này có xuất xứ rõ ràng. Những kết luận mới về khoa học của

công trình nghiên cứu này chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

An Giang, ngày 19 tháng 07 năm 2017

Người thực hiện

Lê Quốc Cường

Phan Minh Trung

v

MỤC LỤC

CH Ấ P NH Ậ N C Ủ A H ỘI ĐỒ NG .................................................................................i

L Ờ I C Ả M T Ạ ...............................................................................................................i i

TÓM T Ắ T ...................................................................................................................iii

ABSTRACT................................................................................................................i v

L Ờ I CAM K Ế T ............................................................................................................ v

M Ụ C L Ụ C...................................................................................................................v i

DANH SÁCH B Ả NG ...............................................................................................viii

DANH SÁCH HÌNH ..................................................................................................i x

DANH M Ụ C T Ừ VI Ế T T Ắ T....................................................................................... x

CHƯƠNG 1 GIỚ I THI Ệ U ........................................................................................... 1

1.1 TÍNH C Ấ P THI Ế T C ỦA ĐỀ TÀI ..................................................................... 1

1.2 M Ụ C TIÊU NGHIÊN C Ứ U .............................................................................. 2

1.3 ĐỐI TƯỢ NG PH Ạ M VI NGHIÊN C Ứ U.......................................................... 2

1.3.1 Đối tượ ng nghiên c ứ u.................................................................................. 2

1.3.2 Ph ạ m vi nghiên c ứ u..................................................................................... 2

1.4 N Ộ I DUNG NGHIÊN C Ứ U .............................................................................. 2

1.5 NH ỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀ I ................................................................ 2

1.5.1 Đóng góp về m ặ t khoa h ọ c: ........................................................................ 2

1.5.2 Đóng góp công tác quản lý đào tạ o ............................................................. 2

1.5.3 Nh ững đ óng góp khác ................................................................................. 3

CHƯƠNG 2 TỔ NG QUAN V ẤN ĐỀ NGHIÊN C Ứ U............................................... 4

2.1 GI Ớ I THI Ệ U V Ề V ẤN ĐỀ NGHIÊN C Ứ U ...................................................... 4

2.2 V ẤN ĐỀ NGHIÊN C Ứ U................................................................................... 6

2.3 CÂU H Ỏ I NGHIÊN C Ứ U ................................................................................. 6

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨ U .......................................................... 7

3.1 THU TH Ậ P THÔNG TIN (REQUIREMENTS)............................................... 7

3.2 PHÂN TÍCH VÀ THI Ế T K Ế (ANALYSIS & DESIGN).................................. 8

3.3. XÂY D Ự NG PH Ầ N M Ề M (CODING)............................................................ 9

3.4. KI Ể M TH Ử (TESTING)................................................................................... 9

3.5. CH Ỉ NH S Ử A VÀ HOÀN THÀNH (IMPLEMENTATION )........................... 9

vi

3.6. CÀI ĐẶ T V Ậ N HÀNH VÀ B Ả O TRÌ (OPERATIONS & MAINTENACE). 9

CHƯƠNG 4 KẾ T QU Ả NGHIÊN C Ứ U ................................................................... 10

4.1 PH Ầ N M Ề M S Ổ LIÊN L ẠC ĐIỆ N T Ử .......................................................... 10

4.1.1 Mô hình xây d ự ng ph ầ n m ề m ................................................................... 10

4.1.2 Qui trình qu ả n lý c ủ a ph ầ n m ề m ............................................................... 10

4.1.3 Các b ảng cơ sở d ữ li ệ u .............................................................................. 13

4.1.4 Quan h ệ các b ả ng d ữ li ệ u .......................................................................... 21

4.1.5 Qui trình s ử d ụ ng các ph ầ n m ề m .............................................................. 22

4.1.6 Sơ đồ Use case các ch ức năng .................................................................. 24

4.1.7 Thi ế t k ế giao di ệ n ph ầ n m ề m .................................................................... 26

4.1.8 K ế t qu ả xây d ựng chương trình phầ n m ề m............................................... 32

4.2 TH Ả O LU Ậ N .................................................................................................. 35

CHƯƠNG 5 KẾ T LU Ậ N VÀ KI Ế N NGH Ị .............................................................. 37

5.1 K Ế T LU Ậ N...................................................................................................... 37

5.2 KI Ế N NGH Ị ..................................................................................................... 37

TÀI LI Ệ U THAM KH Ả O.......................................................................................... 39

PH Ụ L Ụ C................................................................................................................... 41

vii

DANH SÁCH BẢNG

B ả ng 1: Danh m ục năm họ c ....................................................................................... 13

B ả ng 2: Danh m ụ c l ớ p h ọ c......................................................................................... 13

B ả ng 3: Danh m ụ c môn h ọ c....................................................................................... 13

B ả ng 4: Danh m ụ c T ổ chuyên môn............................................................................ 13

B ả ng 5: Danh m ụ c h ọ c sinh ....................................................................................... 15

B ả ng 6: Danh m ụ c giáo viên...................................................................................... 16

B ả ng 7: Phân công gi ả ng d ạ y..................................................................................... 16

B ả ng 8: Phân công Giáo viên ch ủ nhi ệ m ................................................................... 17

B ả ng 9: Phân công Giáo viên thu ộ c t ổ chuyên mô n .................................................. 17

B ả ng 10: Khóa nh ập điể m.......................................................................................... 17

B ảng 11: Điể m danh h ọ c sin h .................................................................................... 18

B ả ng 12: Danh sách l ớ p ............................................................................................. 18

B ả ng 13: Tài kho ản ngườ i dùng................................................................................. 20

viii

DANH SÁCH HÌNH

Hình 1: Mô hình phát tri ể n ph ầ n m ề m ....................................................................... 10

Hình 2: Quan h ệ các b ả ng d ữ li ệ u .............................................................................. 21

Hình 3: Qui trình s ử d ụ ng ph ầ n m ề m......................................................................... 22

Hình 3: Sơ đồ Use case t ổ ng quát .............................................................................. 24

Hình 4: Sơ đồ Use case dành cho giáo viên b ộ môn, giáo viên ch ủ nhi ệ m (teacher) 24

Hình 5: Sơ đồ Use case dành cho qu ả n tr ị (admin).................................................... 25

Hình 6: Sơ đồ Use case dành cho h ọ c sinh/PHHS (student)...................................... 26

Hình 7: Giao di ện đăng nhậ p h ệ th ố ng ph ầ n m ề m..................................................... 26

Hình 8: Màn hình qu ả n tr ị ph ầ n m ề m (admin) .......................................................... 27

Hình 9: Màn hình qu ả n lý c ủ a Giáo viê n ................................................................... 28

Hình 10: Màn hình qu ả n lý c ủ a h ọ c sinh/PHH S ........................................................ 28

Hình 11: Màn hình nh ập điể m ................................................................................... 29

Hình 12: Màn hình in b ả ng điể m t ổ ng h ợ p ................................................................ 30

Hình 13: Màn hình in phi ế u liên l ạ c h ọ c sin h ............................................................ 31

Hình 14: Màn hình th ống kê điể m theo môn h ọ c ...................................................... 32

Hình 15: G ở i ý ki ế n tr ự c tuy ế n c ủ a PHHS................................................................. 36

ix

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BGDĐT

BTTT

CNTT

CSDL

FK

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bộ Thông tin và Truyền thông

Công nghệ thông tin

Cơ sở dữ liệu

Foreign key (khóa ngoại)

Giáo viên chủ nhiệm

GVCN

IE

Internet Explorer (trình duyệt IE)

Information Technology

JavaScript Object Notation

Phụ huynh học sinh

IT

JSON

PHHS

PK

Primary key (khóa chính)

Phổ thông

PT

SMAS

SMS

TT

School Management System

Short Message Service (tin nhắn)

Thông tư

UML

Unified Modeling Language

Vietnam Posts and Telecommunications Group (Tập đoàn bưu

chính viễn thông Việt Nam)

VNPT

x

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU

1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

“Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục, đào tạo” là một trong những

nhiệm vụ và giải pháp được Nghị quyết 44/NQ-CP ngày 09/6/2014 của Chính phủ ban

hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội

nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện

giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Xây dựng mô hình trường học điện tử là một trong những nội dung định hướng

được BGDĐT xác định trong Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2014-

2015 và năm học 2015-2016; theo đó, các trường cần có: Các hệ thống quản lý nhà

trường trực tuyến; cung cấp các dịch vụ công trực tuyến phục vụ phụ huynh và học

sinh; ứng dụng sổ sách điện tử thay vì in ấn; ứng dụng CNTT trong dạy và học ứng

dụng trong lớp học và ngoài lớp học, ứng dụng công nghệ e-Learning, sách điện tử,

thí nghiệm ảo, thí nghiệm mô phỏng… để bài học hấp dẫn, hiệu quả, thiết thực, phong

phú hơn; ưu tiên sử dụng công nghệ phần mềm mã nguồn mở; .v.v….

Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm (Trường PT Thực hành Sư phạm) là

đơn vị trực thuộc Trường Đại học An Giang, có ba cấp học từ tiểu học đến trung học

phổ thông. Trước yêu cầu của nhiệm vụ ứng dụng CNTT, Trường PT Thực hành Sư

phạm đang có nhu cầu ứng dụng CNTT trong công tác liên quan đến hoạt động quản

lý sổ liên lạc (quản lý điểm, quản lý phiếu liên lạc, tra cứu thông tin học sinh, thống

kê báo cáo, xếp hạng kết quả học tập của học sinh đến phụ huynh…). Nguyên nhân,

số lượng học sinh khá đông (2.659 học sinh), trong khi yêu cầu hoạt động này là quản

lý thông tin theo từng học sinh, theo lớp, theo giáo viên và đòi hỏi có phải sự chính

xác cao; đơn vị phải mất nhiều thời gian, công sức để thực hiện và chưa đáp ứng được

yêu cầu về cung cấp thông tin trực tuyến cho phụ huynh và học sinh. Do vậy, cần có

phần mềm hỗ trợ nhà trường khắc phục các hạn chế và nâng cao hiệu quả hoạt động

quản lý công tác này. Trên cơ sở đó, Trường PT Thực hành Sư phạm sẽ từng bước

hoàn thiện, phát triển theo mô hình trường học điện tử.

Xuất phát từ yêu cầu trên, các tác giả là những người hoạt động trong ngành

giáo dục và chuyên ngành CNTT với mong muốn xây dựng ứng dụng “Sổ liên lạc điện

tử”, giúp cho Trường PT Thực hành Sư Phạm (nói riêng) và các cơ sở giáo dục và đào

tạo trong Tỉnh nhà (nói chung) có thể hoàn thành được nhiệm vụ mà Bộ Bộ Giáo dục

và Đào tạo đã đề ra; cũng như góp phần thực hiện giải pháp “phát huy vài trò của công

nghệ thông tin và các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại trong quản lý nhà nước

về giáo dục và đào tạo” của Nghị quyết 29-NQ/TW.

1

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Xây dựng phần mềm quản lý sổ liên lạc trực tuyến tại Trường PT Thực hành

Sư phạm đáp ứng theo yêu cầu thực tế của đơn vị và các quy định có liên quan như:

 Quản lý các danh mục dùng chung;

 Quản lý thông tin giáo viên;

 Quản lý thông tin học sinh;

 Quản lý đào tạo (phân công giảng dạy, phân công giáo viên chủ nhiệm).

 Các chức năng quản lý sổ liên lạc điện tử;

 Các chức năng tra cứu, kết xuất phiếu liên lạc, báo cáo, thống kê;

 Quản lý tài khoản người dùng và phân quyền.

1.3 ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

Phần mềm quản lý “Sổ liên lạc điện tử” tại Trường PT Thực hành Sư phạm.

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

Công tác quản lý sổ liên lạc cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông tại

Trường PT Thực hành Sư phạm.

Các công nghệ, giải pháp nguồn mở miễn phí, hoạt động trên nền tảng Web.

Thời gian nghiên cứu: 03/2017 đến 08/2017.

1.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Khảo sát hiện trạng, xác định yêu cầu và giải pháp CNTT phù hợp triển khai

cho công tác quản lý sổ liên lạc tại Trường PT Thực hành Sư phạm;

Xây dựng phần mềm Sổ liên lạc điện tử với các chức năng chính như sau:

 Quản lý các danh mục dùng chung;

 Quản lý thông tin giáo viên;

 Quản lý thông tin học sinh;

 Quản lý đào tạo (phân công giảng dạy, phân công giáo viên chủ nhiệm);

 Các chức năng quản lý sổ liên lạc điện tử;

 Các chức năng tra cứu, kết xuất phiếu liên lạc, báo cáo, thống kê;

 Quản lý tài khoản người dùng và phân quyền.

1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI

1.5.1 Đóng góp về mặt khoa học:

Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở cho các các hoạt động liên quan đến ứng

dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, đặc biệt là công tác quản lý điểm và

xây dựng trường học điện tử với các chức năng mở rộng khác (xếp thời khóa biểu, thu

học phí, in bảng điểm sổ cái, tin nhắn SMS) tại các trường phổ thông.

1.5.2 Đóng góp công tác quản lý đào tạo

2

Sản phẩm của đề tài sẽ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác

quản lý đào tạo của Trường PT Thực hành Sư phạm thông qua việc quản lý tự động

và chính xác các công tác như:

 Tự động hóa: tính toán điểm học sinh; tổng kết đánh giá, xếp loại, xếp hạng

học sinh;

 Thống kê, báo cáo theo mẫu;

 Tiết kiệm thời gian và công sức, đặc biệt là công tác tra cứu điểm, lập báo

cáo, thông tin liên lạc với phụ huynh (có thể theo dõi trực tuyến kết quả

việc học của con mình và góp ý phản hồi cho nhà trường).

1.5.3 Những đóng góp khác

Sản phẩm của đề tài (kết quả nghiên cứu) có thể triển khai ứng dụng cho các

trường phổ thông khác; có thể phát triển hoàn thiện thêm các tính năng quản lý: học

bạ, nhân sự, lớp học, xếp thời khoá biểu….

3

CHƯƠNG 2

TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 GIỚI THIỆU VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Tại các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, mỗi học sinh được nhà

trường thực hiện đánh giá và xếp loại thực hiện theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT

của BGDĐT. Các kết quả đánh giá và xếp loại này được nhà trường ghi nhận và thông

tin về gia đình qua phiếu liên lạc (như Hình 13); phụ huynh vừa nắm được kết quả học

tập của học sinh, vừa có thể phản hồi ý kiến, trao đổi với giáo viên và nhà trường thông

qua phiếu này. Tùy theo điều kiện và quy định của mỗi trường, phiếu liên lạc thường

được gửi về cho phụ huynh vào cuối học kỳ. Về mặt quản lý, phiếu liên lạc vừa được

nhà trường quản lý theo từng học sinh, vừa quản lý theo giáo viên, môn học, lớp học,

học kỳ,… sau đây, công tác này được gọi chung là sổ liên lạc. Có thể nói, sổ liên lạc

vừa là yêu cầu của công tác quản lý theo dõi kết quả đánh giá, và xếp loại học sinh,

vừa là cầu nối hiệu quả giữa nhà trường với gia đình học sinh. Tuy nhiên, nếu không

có giải pháp hỗ trợ phù hợp, công tác này sẽ gây nhiều khó khăn về thời gian, công

sức cũng như là gánh nặng kinh phí cho các trường, nhất là các trường có quy mô lớp

và học sinh đông.

Theo định hướng của BGDĐT, các trường tăng cường triển khai những giải

pháp ứng dụng CNTT nhằm khắc phục các hạn chế, nâng cao chất lượng và hiệu quả

của công tác quản lý; tăng cường cung cấp dịch vụ trực tuyến hỗ trợ cho giáo viên,

phụ huynh và học sinh. Những giải pháp CNTT liên quan đến công tác sổ liên lạc tại

các trường phổ thông thường là các sản phẩm phần mềm với tên gọi như: Sổ liên lạc

điện tử, trường học trực tuyến, trường học điện tử, … Các phần mềm này có những ưu

điểm và khuyết điểm khác nhau; về chức năng đều cơ bản đáp ứng nhưng có sự khác

biệt về công nghệ, qui trình thực hiện (sẽ được đề cập thêm ở phần sau).

Trường PT Thực hành Sư phạm là trường phổ thông trực thuộc Trường Đại

học An Giang. Trường PT Thực hành Sư phạm đang sử dụng phần mềm VEMIS của

Bộ Giáo dục để quản lý điểm cho học sinh cấp 2 và cấp 3. Tuy nhiên, phần mềm

VEMIS chỉ đáp ứng được công tác quản thông tin giáo viên và học sinh; chưa đáp ứng

yêu cầu quản lý sổ liên lạc: giáo viên vẫn phải ghi điểm trực tiếp bằng tay và kết hợp

với Excel, chưa tự động xuất phiếu liên lạc, chưa có hỗ trợ trực tuyến, …. Trong khi

đó, Trường PT Thực hành Sư phạm thực hiện gửi phiếu liên lạc định kỳ vào giữa và

cuối mỗi học kỳ. Vì vậy, Trường Phổ Thông Thực hành Sư phạm cần có phần mềm

quản lý sổ liên lạc khác phù hợp hơn, khắc phục được những hạn chế, đáp ứng được

các yêu cầu của BGDĐT và điều kiện thực tế của nhà trường.

Trong phạm vi và yêu cầu của nghiên cứu, đề tài chỉ tập trung vào giải pháp

xây dựng phần mềm quản lý sổ liên lạc phù hợp với điều kiện của Trường PT Thực

hành Sư phạm và đáp ứng theo yêu cầu có liên quan của cơ quan nhà nước tại Việt

Nam. Cụ thể như: Thông tư số 08/2010/TT-BGDĐT, Thông tư số 53/2012/TT-

BGDĐT, Hướng dẫn triển khai nhiệm vụ công nghệ thông tin theo từng năm học của

4

BGDĐT, Thông tư 20/2014/TT-BTTTT, … Theo đó, các cơ sở giáo dục (nói chung)

phải ưu tiên ứng dụng phần mềm nguồn mở và phát triển ứng dụng trên nền tảng web

để cung cấp các dịch vụ trực tuyến.

2.2 THỰC TRẠNG VỀ PHẦN MỀM QUẢN LÝ SỔ LIÊN LẠC

Trên thị trường Việt Nam hiện đang có nhiều phần mềm quản lý trường học

của các đơn vị, công ty như: SMAS - School Management System của Viettel, VNPT

Schools của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (https://vnedu.vn/), Eschool

của công ty Quảng ích (http://www.quangich.com), Vietschool công ty TNHH MTV

phần mềm Prosoft, Phần mềm quản lý trường học của công ty MISA (http://qlth.vn )....

Các phần mềm này đa số có ưu điểm là quản lý tập trung, trực tuyến sử dụng công

nghệ mới theo hướng dẫn nhiệm vụ CNTT Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tuy nhiên, vẫn

còn một số hạn chế như:

 Thu phí theo hình thức dựa trên số học sinh và theo năm học.

 Đa số các phần mềm này phát triển chung cho nhiều trường, trong khi yêu

cầu và điều kiện ở mỗi Trường khác nhau, điển hình như yêu cầu thống kê, báo cáo

theo các biểu mẫu theo yêu cầu riêng của từng trường.

 Một số phần mềm không sử dụng giải pháp mã nguồn mở. Khi sử dụng đòi

hỏi nhiều vấn đề về bản quyền phần mềm khác có liên quan.

Trường PT Thực hành Sư phạm là trường phổ thông 03 cấp với 64 lớp và 2.659

học sinh, trong đó: Cấp 1 có 25 lớp và 1.054 học sinh; Cấp 2 có 24 lớp và 973 học

sinh; Cấp 3 có 15 lớp và 632 học sinh; tổng số viên chức là 103 người tính đến thời

điểm (06/2017). Qua khảo sát tại về việc ứng dụng quản lý điểm học sinh cấp 2 và cấp

3, Trường đang sử dụng phần mềm VEMIS của Bộ Giáo dục. Đây là phần mềm nằm

trong dự án hỗ trợ đổi mới giáo dục của SREM. Tuy nhiên, đơn vị đang gặp nhiều khó

khăn khi sử dụng phần mềm, điển hình như:

 Phần mềm này cài đặt và khó sử dụng (không thân thiện), mặc dù đã phát

hành nhiều bản cập nhật nhưng hệ thống vẫn lỗi thường xuyên, để chạy các phần mềm

này thì cần cài đặt nhiều phần mềm môi trường khác. Các bước cài đặt đòi hỏi khá

nhiều thao tác phức tạp, tuỳ theo mỗi hệ điều hành của từng máy và phần mềm chỉ cho

chạy trên hệ điều hành Windows.

 Phần mềm chạy cục bộ, phải cài đặt vào một máy tính trong Trường để quản

lý. Do đó, giáo viên muốn sử dụng nhập điểm trên phần mềm quản lý này phải vào

Trường, không sử dụng ở nhà được.

 Phần mềm chưa đáp ứng được một số tính năng như: Nhập điểm một lần tự

động tính ra các kết quả (một con điểm phải nhập nhiều lần vào sổ điểm, sổ liên lạc,

sổ điểm cái); chưa hỗ trợ tự động xuất phiếu liên lạc, chưa có thống kê báo cáo điểm

trung bình, xuất danh sách học sinh giỏi, xuất danh sách học sinh tiên tiến ra excel để

trộn giấy khen,…

 Phần mềm chưa có kênh thông tin cho phép tra cứu theo dõi tình hình học

tập của con mình mọi lúc, mọi nơi qua internet.

5

Với quy mô phát triển về lớp và học sinh như hiện nay của Trường PT Thực

hành Sư phạm, nếu nhà trường không sớm có giải pháp khắc phục, công tác quản lý

sổ liên lạc sẽ khó đạt được hiệu quả như mong muốn, thậm chí sẽ trở thành gánh nặng

cho công tác quản lý của nhà trường.

2.2 VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Việc ứng dụng CNTT trong quản lý sổ liên lạc đang được áp dụng tại Trường

PT Thực hành Sư phạm còn nhiều hạn chế; phần mềm đang được sử dụng chưa đáp

ứng yêu cầu. Mặt khác, các sản phẩm hiện có trên thị trường còn nhiều vấn đề về: thu

phí, công nghệ và khả năng linh hoạt theo từng đơn vị (xuất danh sách học sinh tiên

tiến, giỏi để thống kê, báo cáo, in khen thưởng…).

Ngoài các chức năng chính là dõi kết quả đánh giá, xếp loại của học sinh, cầu

nối thông tin giữa nhà trường và gia đình, công tác quản lý sổ liên lạc được gắn kết

chặt chẽ với một số hoạt động quản lý khác như: Quản lý thông tin giáo viên/lớp

học/học sinh, phân công giảng dạy, thông tin học sinh, thống kê, báo cáo, tra cứu….

Do vậy, xây dựng phần mềm quản lý sổ liên lạc cần nghiên cứu, phát triển các chức

năng quản lý có liên quan.

 Xuất danh sách học sinh tiên tiến hoặc học sinh giỏi ra tập tin dạng excel,

để có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác như: in giấy khen, thống kê,

báo cáo,...

 Phần mềm phát triển theo hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT của Bộ

Giáo dục và Đào tạo, đổi mới công nghệ, quản lý tập trung, trực tuyến. Đặc

biệt, ứng dụng các công cụ mã nguồn mở để phát triển và chạy trên tất cả

hệ điều hành.

 Phát triển phần mềm chạy trên nền web, có giao diện thân thiện, có thể sử

dụng quản lý mọi lúc, mọi nơi (qua Internet).

 Phát triền phần mềm sử dụng mã nguồn mở theo Thông tư 20/2014/TT-

BTTTT quy định về các sản phẩm phần mềm nguồn mở được ưu tiên mua

sắm, sử dụng trong cơ quan, tổ chức nhà nước:

▪ Hệ quản trị cơ sở dữ liệu lớn NoSQL (MongoDB).

▪ Ngôn ngữ lập trình: PHP đáp ứng theo tiêu chuẩn mã nguồn mở.

▪ Nền tảng Web: HTML5, CSS3, Javascript.

▪ Ngôn ngữ theo yêu cầu tiếng Việt theo chuẩn Unicode (TCVN3).

▪ Sử dụng trình duyệt Internet Explorer phiên bản tối thiểu 11,

FireFox phiên bản tối thiểu 35, Chrome phiên bản tối thiểu 30.

▪ Hệ điều hành sử dụng Linux/Windows.

2.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

(i) Thực trạng về công tác quản lý sổ liên lạc học sinh cấp 2 và cấp 3 tại Trường

PT Thực hành Sư phạm?

(ii) Công nghệ, giải pháp triển khai ứng dụng trực tuyến phù hợp với Trường

Phổ thông Thực hành Sư phạm?

6

CHƯƠNG 3

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đề tài phát triển phần mềm Sổ liên lạc điện tử theo qui trình thác nước…. Về

cơ bản, được thực hiện theo các bước như sau:

(Nguồn https://techtalk.vn/quy-trinh-phat-trien-phan-mem.html)

1. Thu thập thông tin và xác định yêu cầu

2. Phân tích và thiết kế hệ thống.

3. Xây dựng (hay "triển khai", "mã hóa", "viết mã").

4. Kiểm thử phần mềm.

5. Chỉnh sửa và hoàn thành phần mềm.

6. Cài đặt vận hành và bảo trì.

3.1 THU THẬP THÔNG TIN (REQUIREMENTS)

Với mục tiêu và phạm vi được xác định là xây dựng phần mềm với chức năng

quản lý sổ liên lạc học sinh cấp trung học sơ sở và trung học phổ thông tại Trường PT

Thực hành Sư phạm đáp ứng theo yêu cầu thực tế của đơn vị và các quy định có liên

quan, việc thu thập thông tin được tập trung vào 02 nội dung chính sau:

(i) Thực trạng về công tác quản lý sổ liên lạc học sinh cấp trung học cơ sở và

cấp trung học phổ thông;

(ii) Yêu cầu cải tiến của nhà trường đối với công tác này.

Phương pháp được sử dụng chủ yếu là khảo sát thực tế và phỏng vấn trực tiếp

các giáo viên, lãnh đạo phụ trách công tác quản lý sổ liên lạc; kết hợp với nghiên cứu,

tổng hợp các văn bản có liên quan đến công tác quản lý sổ liên lạc và công tác ứng

dụng CNTT để làm cơ sở cho phân tích, thiết kế và xây dựng chương trình.

Phần mềm mới sau khi được xây dựng sẽ được cài đặt và vận hành thử nghiệm

và tổ chức lấy kiến phản hồi qua phiên họp trao đổi, góp ý trực tiếp từ các giáo viên,

lãnh đạo của Trường PT Thực hành Sư phạm; phần mềm tiếp tục được hoàn thiện theo

các ý kiến phản hồi trực tiếp hoặc qua điện thoại, email.

7

3.2 PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ (ANALYSIS & DESIGN)

Trên cơ sở các thông tin thu được, việc phân tích hệ thống được thực hiện theo

các bước:

 Xác định yêu cầu của nhà trường đối với công tác quản lý sổ liên lạc (tự

động hóa quá trình nhập, tính điểm và in phiếu liên lạc; hỗ trợ dịch vụ trực tuyến, hỗ

trợ tra cứu, thống kê, báo cáo theo mẫu, lấy ý kiến phản hồi từ phụ huynh);

 Xác định chức năng cần thiết và qui trình quản lý;

 Xác định giải pháp và công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị;

Tiến hành phân tích và thiết kế cơ sở dữ liệu; Qui trình quản lý thông tin giáo

viên và sinh viên dựa vào phần mềm quản lý Trường học của Bộ Giáo dục. Kết hợp

thu thập thông tin về hiện trạng Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm; trao đổi trực

tiếp với cán bộ phụ trách quản lý phần mềm;... để lấy xác định yêu cầu và xây dựng

qui trình quản lý sổ liên lạc và qui trình quản lý có liên quan (quản lý giáo viên, phân

công dạy, học sinh....).

Thu thập thông tin về hiện trạng và qui trình quản lý tại Trường Phổ thông

Thực hành Sư phạm; Trao đổi trực tiếp với Cán bộ phụ trách quản lý phần mềm để lấy

yêu cầu về qui trình quản lý học sinh và giáo viên.

Sau khi thu thập thông tin tác giả tiến hành phân tích các thông tin về giáo viên,

học sinh và qui trình xử lý điểm để thiết kế cơ sở dữ liệu.

Dựa vào thông tin đã được thu thập và cung cấp tại Trường tiến hành nghiên

cứu và phân tích cơ sở dữ liệu dựa trên hệ quan hệ; tiến hành cài đặt thử nghiệm cơ sở

dữ liệu mở NoSQL MongoDB để thử nghiệm.

Quá trình thiết kế được tập trung cụ thể hóa các giải pháp, qui trình và thiết kế

giao diện:

 Giải pháp về công nghệ: Mô hình dịch vụ, nền tảng phát triển, ngôn ngữ lập

trình, hệ quản trị CSDL, công cụ…;

 Giải pháp về hạ tầng mạng, phần cứng, thiết bị phụ trợ…

Trong quá trình phân tích và thiết kế, đề tài sử dụng ngôn ngữ UML để mô tả

các sơ đồ tác nhân (Use case).

Sau khi phân tích và thiết kế cơ sở dữ liệu tác giả tiến hành sử dụng các công

cụ máy tính cài đặt các phân mềm môi trường phục vụ việc lập trình xây dựng phần

mềm

Phần cứng máy tính:

 Máy tính có kết nối mạng (dịch vụ web).

Các công cụ phần mềm mở có liên quan để phát triển như:

8