Bài giảng Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại - Chương 3: Mô hình hóa yêu cầu - Vũ Chí Cường

03/05/2018  
Chương 3.  
MÔ HÌNH HÓA YÊU CẦU  
TS. Vũ Chí Cường  
Nội dung  
1. Nghiên cứu sơ bộ  
• Mục đích  
• Phương pháp tiến hành  
• Nội dung báo cáo tổng quan  
• Xác lập và hoạch định dự án  
2. Mô hình hóa yêu cầu  
• Mục đích  
• Một số khái niệm  
• Các bước tiến hành  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
1
03/05/2018  
1. Nghiên cứu sơ bộ  
¢ Mục đích  
• Điều tra, tìm hiểu về môi trường, hoàn cảnh nghiệp  
vụ của hệ thống sắp xây dựng  
• Nhận định các nhu cầu chức năng và phi chức năng  
đặt ra đối với hệ thống, các nguy cơ và ràng buộc  
đối với nó, xác lập và hoạch định dự án xây dựng  
hệ thống.  
• Câu hỏi chính phải giải đáp: Liệu hệ thống được  
chọn để xây dựng có thực là đáng chọn, đáng làm  
và sẽ làm được không?  
¢ Phương pháp tiến hành  
¢ Nội dung báo cáo tổng quan  
¢ Xác lập và hoạch định dự án  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
1. Nghiên cứu sơ bộ  
¢ Mục đích  
¢ Phương pháp tiến hành  
• Nghiên cứu tài liệu  
¢ Cơ cấu tổ chức  
¢ Các đối tượng liên quan  
¢ Các quy trình nghiệp vụ  
• Phỏng vấn (khảo sát bằng lời)  
¢ Kinh nghiệm, nhu cầu của các đối tượng liên quan  
• Quan sát (khảo sát bằng mắt)  
¢ Quy trình nghiệp vụ, kinh nghiệm  
¢ Nội dung báo cáo tổng quan  
¢ Xác lập và hoạch định dự án  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
2
03/05/2018  
Ví dụ  
Bảng mô tả tóm tắt các đối tượng liên quan  
Tên  
Người quản lý Giám đốc, người quản Theo dõi tiến trình phát triển của dự án và  
lý siêu thị theo dõi tình hình hoạt động của siêu thị.  
Nhân viên bán Người nhập các thông Chịu trách nhiệm trong khâu bán hàng ở  
Đại diện  
Vai trò  
hàng  
tin trong hệ thống.  
siêu thị, duy trì hoạt động của siêu thị.  
…
…
…
Bảng mô tả tóm tắt các người dùng  
Mô tả  
Tên  
Người quản lý  
Đối tượng liên quan  
Đáp ứng các nhu cầu quản lý siêu thị như  
hàng hóa, khách hàng, doanh số.  
Người quản lý  
Nhân viên bán Đảm bảo rằng hệ thống sẽ đáp ứng các nhu  
Nhân viên bán hàng  
hàng  
Khách hàng  
cầu của công việc bán hàng.  
Đáp ứng nhu cầu tra cứu thông tin về hàng  
hóa có trong siêu thị.  
…
…
…
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ  
Bảng tóm tắt nhu cầu của các đối tượng liên quan  
Tên đối tượng  
liên quan/  
khách hàng  
Giải pháp  
hiện hành  
Độ ưu tiên  
Nhu cầu  
Giải pháp đề xuất  
Người quản lý  
Cao  
Xem các báo cáo Báo cáo thống Hiển thị báo cáo theo  
thống kê theo các kê doanh thu  
nhiều tiêu chí khác  
nhau, thông tin bố trí dễ  
nhìn và đơn giản nhưng  
đầy đủ  
yêu cầu khác  
nhau  
…
…
…
…
…
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
3
03/05/2018  
1. Nghiên cứu sơ bộ  
¢ Mục đích  
¢ Phương pháp tiến hành  
¢ Nội dung báo cáo tổng quan  
• Mục đích của hoạt động nghiệp vụ.  
• Các nhiệm vụ cơ bản của hoạt động nghiệp vụ (chức năng  
chính)  
• Các quy trình nghiệp vụ (business process).  
• Các loại thông tin sử dụng trong hệ thống bao gồm các thông  
tin trao đổi cũng như các thông tin lưu giữ.  
• Các yêu cầu đặt ra đối với hệ thông tin học tương lai, bao  
gồm:  
¢
¢
¢
Các yêu cầu về chức năng;  
Các yêu cầu phi chức năng;  
Các ưu tiên, hạn chế, ràng buộc  
¢ Xác lập và hoạch định dự án  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Các yêu cầu chức năng  
¢ Là những gì mà hệ thống được yêu cầu thực  
hiện  
¢ Có thể phân loại thành các phạm trù theo các  
lĩnh vực chức năng hay theo những mức ưu  
tiên khác nhau để tránh sự lẫn lộn.  
¢ Có thể phân 2 loại  
• Những chức năng hiển: cần thực hiện, người sử  
dụng có thể nhận biết và theo dõi  
• Những chức năng ẩn: cần thực hiện, người sử dụng  
không theo dõi được (chức năng kỹ thuật)  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
4
03/05/2018  
Ví dụ: Chức năng bán hàng  
Quy tắc Chức năng  
Loại  
Hiển  
Hiển  
R1.1  
R1.2  
R1.3  
Ghi nhận các mặt hàng ở trong giỏ hàng mà khách hàng đã chọn.  
Tính tổng số tiền bán cho khách hàng đang mua.  
Nhập các thông tin về các mặt hàng qua mã vạch bằng máy đọc mã Hiển  
vạch hoặc nhập mã sản phẩm phổ biến (UPC: Universal Product  
Code) trực tiếp từ bàn phím.  
R1.4  
R1.5  
R1.6  
Cập nhật, trừ bớt số lượng đã bán sau từng phiên bán hàng.  
Ẩn  
Kết thúc một phiên bán hàng.  
Ẩn  
Người bán hàng (cashier) phải login để khởi động hệ thống (cho  
biết tên ID và password) để sử dụng hệ thống.  
Hiển  
R1.7  
R1.8  
Cung cấp một cơ chế lưu trữ nhất quán, CSDL.  
Ẩn  
Cung cấp cơ chế trao đổi giữa các tiến trình, trao đổi thông tin giữa Ẩn  
các hệ thống với nhau.  
R1.9  
Hiển thị các thông tin mô tả và giá bán các mặt hàng để khách hàng Hiển  
có thể theo dõi được.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Chức năng thanh toán  
Quy tắc Chức năng  
Loại  
Hiển  
Thu tiền mặt, nhập số tiền khách đưa và tính số dư phải trả lại cho  
R2.1  
R2.2  
R2.3  
khách hàng.  
Thu tiền bằng thẻ tín dụng (Credit), nhập thông tin của thẻ tín dụng  
của khách qua máy đọc thẻ hoặc nhập trực tiếp từ bàn phím.  
Thu tiền bằng séc, nhập số hiệu và số tiền của tờ Séc, tính số dư  
phải trả lại cho khách.  
Hiển  
Hiển  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
5
03/05/2018  
Các yêu cầu phi chức năng  
¢
¢
Yêu cầu về giao diện  
•
•
Giao diện với người dùng (thân thiện)  
Giao diện với các hệ thống khác  
Yêu cầu về thực thi  
•
•
•
•
Giới hạn về không gian, thời gian  
Độ tin cậy  
Tính bảo mật  
Khả năng chịu lỗi  
¢
Yêu cầu về vận hành  
•
•
•
•
Các ràng buộc vật lý  
Mức kỹ năng và khả năng nhân sự  
Dễ bảo trì  
Các điều kiện về môi trường  
¢
¢
Yêu cầu về chu kỳ sống  
•
•
Khả năng bảo trì, mở rộng,...  
Giới hạn phát triển, tài nguyên,...  
Yêu cầu kinh tế  
•
Thời gian, vốn,...  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Hệ thống mua bán hàng hóa  
¢ Thời gian xử lý và trả lời nhanh khi nhập vào  
mã từng mặt hàng (máy đọc mã vạch, hay từ  
bàn phím) thì các thông tin về sản phẩm, giá  
bán phải được hiển thị ngay tức thì (chẳng  
hạn sau 5 giây).  
¢ Dễ sử dụng với những giao diện đồ họa thân  
thiện phù hợp với người bán hàng: như các  
window và các hộp thoại,...  
¢ Hệ thống thực hiện trên những hệ điều hành  
phổ dụng như Microsoft Window XP, 7, 8,...  
¢ ...  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
6
03/05/2018  
1. Nghiên cứu sơ bộ  
¢ Mục đích  
¢ Phương pháp tiến hành  
¢ Nội dung báo cáo tổng quan  
¢ Xác lập và hoạch định dự án  
• Xác định phạm vi và các hạn chế của dự án  
• Xác định các mục tiêu và ưu tiên cho dự án  
• Đề xuất giải pháp thô và chứng tỏ tính khả thi  
• Dự đoán và đánh giá các nguy cơ có thể xảy ra  
• Lập kế hoạch triển khai dự án (nhân sự, tài  
chính, lịch biểu...).  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ  
¢ Xem case study – Hệ thống đăng ký môn  
học  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
7
03/05/2018  
2. Mô hình hóa yêu cầu  
¢ Mục đích  
• Hiểu đúng và đầy đủ về hệ thống cần xây dựng  
¢ Một số khái niệm  
• Ca sử dụng (use case)  
• Tác nhân (actor)  
• Luồng sự kiện  
¢ Các bước tiến hành  
1.Tìm tác nhân  
2.Tìm ca sử dụng  
3.Mô tả ca sử dụng  
4.Sắp thứ tự ưu tiên các ca sử dụng  
5.Cấu trúc mô hình ca sử dụng  
6.Xây dựng biểu đồ ca sử dụng  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Một số khái niệm  
¢ Ca sử dụng (use case)  
• Ca sử dụng hay trường hợp sử dụng  
• Mô tả tập các hoạt động của hệ thống theo  
quan điểm của các tác nhân  
• Trả lời cho câu hỏi: Hệ thống phải làm cái gì  
(what?)  
• Ca sử dụng mô tả một quá trình từ bắt đầu  
đến khi kết thúc để đạt được một giá trị gia  
tăng theo yêu cầu của tổ chức, tác nhân,...  
¢ Tác nhân (actor)  
¢ Luồng sự kiện  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
8
03/05/2018  
Một số khái niệm  
¢ Ca sử dụng (use case)  
¢ Tác nhân (actor)  
• Tác nhân ngoài  
• Là những thực thể bên ngoài có tương tác với  
hệ thống  
• Tên gọi của tác nhân được mô tả bằng danh từ  
• Tác nhân trao đổi với hệ thống qua các tương  
tác, sử dụng dịch vụ của hệ thống (thông điệp)  
• Một ca sử dụng phải được khởi động bởi 1 hoặc  
nhiều tác nhân  
¢ Luồng sự kiện  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Một số khái niệm  
¢ Ca sử dụng (use case)  
¢ Tác nhân (actor)  
¢ Luồng sự kiện (Flow of events)  
• Dùng để mô tả chi tiết hơn hành vi của ca sử dụng  
(người sử dụng làm gì, hệ thống làm gì,...)  
• Ca sử dụng có nhiều luồng sự kiện (luồng chính,  
luồng phụ/rẽ nhánh)  
¢ Kịch bản (scenario)  
• Chỉ ra luồng sự kiện trong một thể hiện cụ thể của  
ca sử dụng  
• Là trình tự hành động cụ thể để mô tả hành vi  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
9
03/05/2018  
Vai trò của ca sử dụng  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
B1. Tìm các tác nhân  
¢ Trả lời các câu hỏi:  
• Ai sẽ sử dụng các chức năng chính của hệ  
thống?  
• Ai cần sự hỗ trợ của hệ thống để thực hiện các  
công việc hàng ngày?  
• Ai quản trị, bảo dưỡng để đảm bảo cho hệ  
thống hoạt động thường xuyên?  
• Hệ thống quản lý, sử dụng những thiết bị nào?  
• Hệ thống cần tương tác với những bộ phận, hệ  
thống nào khác?  
• Ai hay cái gì quan tâm đến kết quả xử lý của  
hệ thống?  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
10  
03/05/2018  
Ví dụ  
¢ Hệ thống đăng ký môn học  
• Sinh viên  
• Thầy giáo  
• Cán bộ phòng đào tạo  
• Hệ thu học phí  
¢ Hệ thống mua bán hàng hóa  
• Khách hàng (Customer)  
• Người bán hàng (Cashier)  
• Người quản lý (Manager)  
• Người quản trị hệ thống (System Administrator)  
• Bộ phận kiểm duyệt séc và thẻ tín dụng  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
B2. Tìm ca sử dụng  
¢ Các phương pháp  
• Phương pháp dựa vào các tác nhân  
• Phương pháp dựa vào các sự kiện kích hoạt hệ  
thống hay hệ thống phải trả lời  
¢ Trả lời các câu hỏi  
• Nhiệm vụ chính của các tác nhân là gì?  
• Tác nhân cần phải đọc, ghi, sửa đổi, cập nhật hay  
lưu giữ thông tin hay không?  
• Những thay đổi bên ngoài hệ thống tin tác nhân có  
cần phải thông báo cho hệ thống hay không?  
• Những tác nhân nào cần được thông báo về những  
thay đổi của hệ thống?  
• Hệ thống cần có những đầu vào/ra nào? Từ đầu và  
đến đâu?  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
11  
03/05/2018  
Ví dụ:  
¢ Hệ thống mua bán hàng hóa  
• Bán hành, mua hàng (buy items)  
• Thanh toán (return items, cash out)  
• Đăng nhập hệ thống (login)  
• Khởi động (start up)  
• Đóng hệ thống (shutdown)  
• Bổ sung người sử dụng (add new users)  
• Loại bỏ người sử dụng (remove user)  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
B3. Mô tả ca sử dụng  
¢ Mô tả theo khuôn dạng hoặc kịch bản  
• Đối với những ca sử dụng đơn giản, có thể mô tả theo  
các mẫu khuôn dạng đặc tả  
• Đối với những ca sử dụng phức tạp, có thể mô tả chi tiết  
thông qua các kịch bản nhằm mô tả những con đường cơ  
bản (luồng công việc chính). Sau đó mô tả những luồng  
ngoại lệ/rẽ nhánh  
¢ Mô tả mô hình ca sử dụng tổng thể  
• Có thể tổ chức thành từng cụm ca sử dụng gọi là gói ca  
sử dụng  
• mô tả tổng quan của các ca sử dụng có thể ở dạng văn  
bản hay dạng bảng  
¢ Hình thức hóa mô tả ca sử dụng  
• Có thể sử dụng các sơ đồ khác như sơ đồ trạng thái, sơ  
đồ hoạt động, sơ đồ tương tác để biểu diễn trực quan  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
12  
03/05/2018  
B3. Mô tả ca sử dụng  
¢ Khuôn dạng mô tả  
• Ca sử dụng: Tên của ca sử dụng (bắt đầu bằng động từ)  
• Các tác nhân: Danh sách các tác nhân liên quan, chỉ rõ  
tác nhân chính  
• Mục tiêu: Nêu rõ chức năng hệ thống mà ca sử dụng  
đảm nhận  
• Mô tả: Mô tả tóm tắt tiến trình xử lý công việc cần thực  
hiện  
• Tiền điều kiện (pre-conditions): Các điều kiện cần thực  
hiện trước khi ca sử dụng khởi động  
• Hậu điều kiện (post-conditions): Các điều kiện được thực  
hiện ngay sau khi ca sử dụng kết thúc  
• Tham chiếu: Các chức năng, ca sử dụng và những hệ  
thống liên quan  
• Yêu cầu đặc biệt: Các yêu cầu phi chức năng của hệ  
thống  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Ca sử dụng Mua, bán hàng  
¢
¢
¢
Tác nhân: Khách hàng, người bán hàng  
Mục tiêu: Thực hiện được một giao dịch là mua hàng  
Mô tả: Khách hàng sau khi đã chọn đủ các mặt hàng cần mua  
để ở trong giỏ hàng thì đưa hàng đến quầy thu tiền. Người bán  
hàng lần lượt ghi nhận các mặt hàng trong giỏ hàng của khách  
và thu tiền. Sau khi thanh toán xong khách hàng được mang  
số hàng đã mua đi ra khỏi cửa hàng.  
¢
¢
Tham chiếu tới: R1.1, R1.2, R1.3, R1.6, R1.7, R1.8, R2.1,  
R2.2, R2.3.  
Tiền điều kiện: Khách hàng đã quyết định mua những mặt  
hàng đã bỏ vào giỏ hàng và các mặt hàng mà khách đã chọn  
đều đã được xác định giá.  
¢
¢
Hậu điều kiện: Thể hiện giao dịch mua hàng kết thúc. Số lượng  
tồn kho các loại mặt hàng khách lấy giảm đi tương ứng với  
lượng hàng khách đã lấy, lượng tiền hệ thống thu được trong  
ngày tăng lên tương ứng với lượng tiền khách đã trả.  
Yêu cầu đặc biệt: Thành tiền mỗi loại mặt hàng thanh toán  
cũng như tổng tiền phải hiện sau 5 giây mỗi khi người bán  
hàng «Chuyển dòng» hoặc bấm phím «Kết thúc»  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
13  
03/05/2018  
Ví dụ: Luồng sự kiện ca rút tiền  
¢ Luồng chính:  
1. Ca sử dụng bắt đầu khi khách hàng đặt thẻ tín dụng  
vào máy ATM.  
2. ATM hiển thị thông báo và chờ khách hàng nhập số PIN  
3. Khách hàng nhập PIN  
4. ATM khẳng định PIN hợp lệ? Nếu PIN không hợp lệ thì  
thực hiện luồng nhánh A1  
5. ATM hiển thị các lựa chọn:  
¢ Gửi tiền vào tài khoản  
¢ Rút tiền  
¢ Chuyển tiền sang tài khoản khác  
6. Khách hàng chọn rút tiền  
7. ATM hiển thị câu hỏi số tiền sẽ rút  
8. Khách hàng nhập số tiền muốn rút  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Luồng sự kiện ca rút tiền  
¢ Luồng chính (tiếp tục)  
9. ATM xác định số dư còn đủ? Nếu không đủ  
tiền: thực hiện luồng nhánh A2. Nếu phát  
hiện lỗi khi kiểm tra số dư: thực hiện luồng  
nhánh A3.  
10.ATM trừ số tiền trong tài khoản của khách  
hàng  
11.ATM chuyển tiền cho khách hàng  
12.ATM in biên nhận  
13.ATM trả lại thẻ tín dụng  
14.Ca sử dụng kết thúc.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
14  
03/05/2018  
Ví dụ: Luồng sự kiện ca rút tiền  
¢ Luồng nhánh A1- Số PIN không hợp lệ:  
1. ATM thông báo số PIN không hợp lệ  
2. ATM trả lại thẻ tín dụng  
3. Kết thúc ca sử dụng.  
¢ Luồng nhánh A2: không đủ tiền trong tài khoản để  
rút:  
1. ATM thông báo không đủ tiền  
2. ATM trả lại thẻ tín dụng  
3. Kết thúc ca sử dụng.  
¢ Luồng lỗi A3: lỗi xảy ra khi kiểm tra số dư không đủ  
•
•
•
•
ATM thông báo lỗi  
ATM ghi thông báo này vào tệp chứa lỗi (error log)  
ATM trả lại thẻ tín dụng  
Kết thúc ca sử dụng.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Kịch bản ca sử dụng Bán hàng  
Hành động của các tác nhân  
1. Khách hàng sau khi chọn đủ số hàng cần  
thiết thì đưa hàng đã chọn đến cho quầy thu  
tiền  
Hành động của hệ thống  
2. Người bán ghi nhận từng mặt hàng. Nếu  
3. Xác định giá và các thông tin về sản phẩm  
một mặt hàng mua với số lượng nhiều hơn thì được hiển thị.  
người bán nhập số lượng đó vào từ bàn phím.  
4. Khi đã nhập xong các mặt hàng của khách  
đã chọn mua thì người bán phải chỉ cho hệ  
thống biết là đã kết thúc phiên bán hàng bằng  
cách nhấn phím Enter hoặc nhấn nút “Kết  
thúc” phiên bán hàng (EndSale).  
5. Tính và hiển thị tổng số tiền bán hàng.  
6. Người bán thông báo cho khách hàng biết  
tổng số tiền phải trả.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
15  
03/05/2018  
Ví dụ: Kịch bản ca sử dụng Bán hàng  
Hành động của các tác nhân  
Hành động của hệ thống  
7. Khách hàng chọn phương thức thanh toán: 8. Hiển thị số tiền dư phải trả cho khách hàng  
- Nếu chọn trả tiền mặt: xem tiếp kịch bản  
con (Sub_scenario) Thanh toán tiền mặt.  
- Nếu trả bằng thẻ tín dụng: xem kịch bản con  
Thanh toán bằng thẻ tín dụng.  
- Nếu trả tiền séc: xem kịch bản con Thanh  
toán bằng Séc.  
9. Kết thúc một phiên giao dịch bán hàng.  
10. Cập nhật lại các hàng trong cửa hàng.  
11. Phát sinh phiếu bán hàng (hóa đơn).  
12. Người bán trả tiền thừa và đưa phiếu bán  
hàng cho khách hàng.  
13. Khách hàng ra khỏi cửa hàng với hàng đã  
thanh toán.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Ví dụ: Mô hình tổng quan ca sử dụng  
16  
03/05/2018  
Ví dụ: Mô hình tổng quan ca sử dụng  
Các tác nhân  
Khách hàng  
Các ca sử dụng  
Mô tả nội dung  
3 ca sử dụng: gửi tiền, rút tiền và chuyển tiền  
Nội dung  
A. Ca sử dụng gửi  
tiền  
Khách hàng có thẻ tín dụng đưa thẻ vào kích hoạt hệ  
thống. Hệ thống hiện ra cửa sổ cho phép khách hàng  
nhập vào định danh của mình. Nếu định danh đúng,  
khách hàng chọn chức năng gửi tiền, nhập vào số tài  
khoản và số tiền muốn gửi làm kích hoạt máy nhận  
tiền. Khách hàng đưa số tiền muốn gửi vào máy. Máy  
nhận hết tiền và trả lại thẻ.  
B. Ca sử dụng rút  
tiền  
Giống như ca sử dụng gửi tiền. Chỉ khác ở chỗ chọn  
chức năng rút tiền và thay bằng việc đưa tiền vào thì  
hệ thống đưa tiền ra cho khách.  
C. Ca sử dụng chuyển Giống như ca sử dụng gửi tiền. Chỉ khác ở chỗ chọn  
tiền  
chức năng chuyển tiền là xong, sau đó không cần  
làm  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
Hình thức hóa ca sử dụng  
17  
03/05/2018  
B4. Sắp thứ tự ưu tiên các ca sử dụng  
¢ Xác định các ca sử dụng quan trọng nhất,  
mang ý nghĩa về mặt kiến trúc  
¢ Xác định thứ tự ca sử dụng sẽ được triển  
khai ngay (phân tích, thiết kế, thực thi,...)  
¢ Ví dụ: Trong hệ thống ATM  
• Rút tiền là ca quan trọng nhất  
• Chuyển tiền và Gửi tiền ít quan trọng hơn  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
B5. Cấu trúc mô hình ca sử dụng  
¢ Mục đích  
• Phân rã hoặc góm nhóm các ca sử dụng  
• Làm cho mô hình dễ hiểu và dễ làm việc  
¢ Các bước  
• Mô tả chức năng chung  
¢ Ca sử dụng trừu tượng  
¢ Quan hệ tổng quát hóa  
• Mô tả mối quan hệ giữa các ca sử dụng  
¢ Quan hệ mở rộng (<<extend>>)  
¢ Quan hệ sử dụng (<<include>>)  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
18  
03/05/2018  
Ví dụ  
B6. Xây dựng biểu đồ ca sử dụng  
¢ Chú ý  
• Mỗi ca sử dụng luôn được ít nhất một tác nhân  
kích hoạt  
• Ca sử dụng cung cấp các thông tin cần thiết  
cho tác nhân và ngược lại, tác nhân cung cấp  
dữ liệu đầu vào cho ca sử dụng thực hiện.  
• Vẽ các tác nhân ngoài ở xung quanh, các ca sử  
dụng ở trung tâm cùng với các mối quan hệ  
giữa các ca sử dụng đó  
• Vẽ đường nối thể hiện tương tác giữa các tác  
nhân ngoài và các ca sử dụng.  
Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại  
19  
03/05/2018  
Ví dụ  
20  
pdf 20 trang yennguyen 18820 Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Các phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hiện đại - Chương 3: Mô hình hóa yêu cầu - Vũ Chí Cường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_cac_phuong_phap_phan_tich_va_thiet_ke_he_thong_hie.pdf