Phân tích hiệu năng phát hiện phương tiện bay không người lái bất hợp pháp
32
Võ Nhân Văn, Đặng Ngọc Cường / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 04(41) (2020) 32-36
04(41) (2020) 32-36
Phân tích hiệu năng phát hiện phương tiện bay không người lái
bất hợp pháp
Detection Performance Analysis of Illegitimate UAV
Võ Nhân Văna,b*, Đặng Ngọc Cườnga,b
Nhan Van Voa,b*, Ngoc Cuong Danga,b
aViện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Cao, Trường Đại học Duy Tân, Đà Nẵng, Việt Nam
bKhoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Duy Tân, Đà Nẵng, Việt Nam
aInstitute of Research and Development, Duy Tan University, Da Nang, 550000, Vietnam
bFaculty of Information Technology, Duy Tan University, Da Nang, 550000, Vietnam
(Ngày nhận bài: 01/6/2020, ngày phản biện xong: 18/6/2020, ngày chấp nhận đăng: 27/8/2020)
Tóm tắt
Trong bài báo này, vấn đề hiệu năng phát hiện phương tiện bay không người lái (UAV) không hợp pháp (UI) trong kiến
trúc Internet vạn vật được khảo sát. Cụ thể, phương pháp phát hiện xâm nhập được chia thành 2 bước như sau:
1) 2 UAV hợp pháp được hợp tác tạo thành một dạng của hệ thống phát hiện xâm nhập (IDS) để phát hiện sự có mặt
của UI bằng cách sử dụng Fast Fourier Transform Analysis (FFT) và 2) Những UAV hợp pháp này sau đó dò các góc
để xác định UI bằng cách sử dụng giải pháp angle-side-angle. Theo đó, công thức dạng tường minh của xác suất phát
hiện UI được tìm ra để phân tích hiệu năng phát hiện. Mô phỏng Monte Carlo được triển khai để kiểm tra phương pháp
của chúng tôi.
Từ khóa: Phương tiện bay không người lái; Xác suất phát hiện; Kênh truyền Nakagami-m.
Abstract
In this paper, the detection performance of illegitimate unmanned aerial vehicle (UAV) (UI) in Internet of Things (IoT)
architecture is investigated. In particular, the detection approach is devided into 2 steps: 1) two ligimate UAVs are
cooperatived as a form of intrusion detection system (IDS) to detect the present of UI by using Fast Fourier Transform
Analysis (FFT) and 2) these UAVs then scan the angles to identify the UI by using angle-side-angle solution.
Accordingly, the closed-form of detection probability of UI is derived to analyze the detection performance. The Monte
Carlo simulation is employed to verify our approach.
Keywords: UAV; detection probability; Nakagami-m.
1. Giới thiệu
với nhau nhằm nhiều mục đích và ứng dụng
khác nhau như thành phố thông minh, nông
nghiệp thông minh, và sản xuất thông minh [3].
Bên cạnh đó, thiết bị không người lái (UAV)
được xem xét như là một giải pháp hứa hẹn cho
Hiện nay, Internet vạn vật (IoT) là một trong
những công nghệ mới nổi, thu hút được nhiều
nhà khoa học nghiên cứu [1]-[3]. IoT kết nối số
lượng lớn thiết bị nhằm thu thập và gửi dữ liệu
*Corresponding Author: Institute of Research and Development, Duy Tan University, Da Nang, 550000, Vietnam;
Faculty of Information Technology, Duy Tan University, Da Nang, 550000, Vietnam.
Võ Nhân Văn, Đặng Ngọc Cường / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 04(41) (2020) 32-36
33
các ứng dụng như giám sát trên không, kiểm
soát giao thông, viễn thông, và đặc biệt là tìm
kiếm cứu hộ [4].
2. Hiệu năng phát hiện UI
2.1. Mô hình
Chúng tôi xem xét mô hình kiến trúc phát
hiện xâm nhập như hình 1. Trong đó, một UAV
không xác định (UI) E muốn tham gia vào hệ
thống hợp pháp nhằm lấy cắp thông tin. Do đó,
2 UAVs hợp pháp (UD) D1 và D2 được sử dụng
để hợp tác tạo thành một dạng của hệ thống
IDS nhằm xác định UI. Mỗi UAV hợp pháp
được trang bị hai antennas: một antenna đa
hướng dùng để phát hiện sự có mặt của tín hiệu
từ UAV và một antenna định hướng cơ học
(mechanically-agile directional) dùng để xác
Do đó, UAV có thể góp phần khắc phục
những hạn chế của cơ sở hạ tầng trên mặt đất
của hệ thống IoT, tức là IoT có thể hưởng lợi từ
UAV trong các tình huống trở ngại (ví dụ: giao
tiếp bị chặn bởi rừng, núi và nhà cao tầng) vì
đặc tính di động của nó [5]. Ví dụ, các tác giả
trong [6] đã đề xuất trường hợp sử dụng UAV
như là base station có khả năng bay vào những
nơi nguy hiểm để thu thập cũng như truyền
thông tin.
định hướng của UAV [9]. Trong đó,
và
dED
1
Tuy nhiên, do đặc tính truyền thông tin
quảng bá của mạng không dây, giả sử như
UAV là một kẻ nghe lén có thể thu thập thông
tin thì ranh giới hệ thống IoT sẽ bị vi phạm và
tài nguyên dữ liệu sẽ bị xâm phạm [7]. Ví dụ,
mô hình truyền thông tin trong mạng không dây
với sự hiện diện của các UAV nghe lén đã được
trình bày trong [8]. Các tác giả đã phân tích xác
suất kết nối an toàn của các trạm mặt đất hợp
pháp để đánh giá hiệu năng bảo mật của mạng.
lần lượt là khoảng cách từ E tới D1 và E tới
dED
2
gED
g
ED2
D2; và
và
lần lượt là hệ số kênh truyền
1
từ E tới D1 và E tới D2. Không mất tính tổng
quát, giả sử các kênh truyền là độc lập với nhau
và được phân bổ theo mô hình Nakagami-m
[10]. Do đó, hàm phân phối tích lũy (CDF) của
kênh truyền gXY 2 được biểu diễn như sau:
1
j
mXY
mXY x
mXY x
1
(1)
F
x 1
exp
,
2
gXY
XY
j!
XY
j0
2
trong đó
và mXY là tham số
XY E gXY
Tuy nhiên, bài báo này đã không đề cập tới
vấn đề phát hiện các UAV nghe lén bằng giả
thuyết các vị trí này đã được xác định. Điều này
là khó thuyết phục bởi vì các kẻ tấn công thông
thường không báo trước vị trí của chúng. Do
đó, hệ thống IoT cần phải có cách thức phát
hiện để chống lại sự tấn công từ bên ngoài của
UAV bất hợp pháp. Các tác giả trong [9] đã
giới thiệu phương pháp để xác định vị trí của
UAV không xác định bằng cách sử dụng hai
máy trạm mặt đất như là một dạng của hệ thống
phát hiện xâm nhập (IDS). Tuy nhiên, bài báo
này không đề cập đến việc khảo sát hiệu năng
phát hiện UAV cũng như sử dụng trạm mặt đất
cố định. Do đó, bài báo này đề xuất một mô
hình IDS sử dụng hai UAVs hợp pháp hợp tác
tạo thành một dạng của hệ thống IDS để phát
hiện sự có mặt của UAV bất hợp pháp.
2
Nakagami của kênh truyền gXY
.
Hình 1. Mô hình 2 UAVs phát hiện xâm nhập
Theo [8], độ suy hao đường truyền của kênh
truyền trên không (air-to-air) được biểu diễn
như sau:
La ada2 ,
(2)
2
trong
đó
4 f / c
,
a{ED , ED2}
,
a
1
da {dED ,dED
}
, c là tốc độ ánh sáng và f là tần
1
2
số sóng mang.
34
Võ Nhân Văn, Đặng Ngọc Cường / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 04(41) (2020) 32-36
2.2. Giao thức
Chúng tôi giả sử UI sẽ trao đổi thông tin với
một số thiết bị khác, ví dụ như UI phản hồi
thông tin với bộ điều khiển hoặc gửi các thông
tin đánh cắp ra thiết bị bên ngoài. Do đó, chúng
tôi đề xuất giao thức phát hiện UI gồm 2 bước
như sau:
1) Hai UDs đều trang bị một Radio
Frequency (RF) receiver kết nối với antenna đa
hướng và được bật trạng thái lắng nghe. Khi tín
hiệu RF được thu thập, Fast Fourier Transform
Analysis (FFT) được sử dụng để xác định tín
hiệu UI có hay là không [9]. Chúng tôi giả sử
trường hợp UI được phát hiện, điều này có
nghĩa là D1 và D2 nhận được tín hiệu từ UI là
Hình 2. Xác định UI
dED
d
d
D D2
1
ED2
1
sin
E
sin
sin
(5)
D2
D
1
D D E 180o ,
1
2
trong đó
và
đã được xác định từ quá
D
D2
1
trình trước; và
2
dD D
x
xD 2 y yD 2 z zD
.
D
D
D
1
1
2
1
2
1
2
2
PE
yD
xE gED nD ,
(3)
(4)
1
1
1
Giải công thức trên, chúng ta sẽ tìm ra được
khoảng cách từ D1 và D2 đến E. Ngoài ra, tỷ số
tín hiệu sóng trên nhiễu (SNR) để giải mã tín
hiệu đặc biệt từ E tại D1 và D2 được biểu diễn
như sau [11]:
LED
1
PE
yD
xE gED nD ,
2
2
2
L
ED2
trong đó nD ,nD CN 0, N . Ở đây, do UI chưa
0
1
2
2
P gE*D
E
được xác định, nên trạng thái kênh truyền thông
1
ED
,
(6)
1
LED P N
0
tin không hoàn hảo (imperfect CSI) được xem
E
E
1
*
ED2
gED gE*D eED
g
g e
xét, tức là
và
;
2
ED2
ED2
*
1
1
1
P g
E
ED2
*
*
g
g
trong đó
và
lần lượt là hệ số kênh
ED
.
(7)
ED1
ED2
2
LED P N
0
E
E
2
được ước tính bằng minimum mean square
gED
g
error (MMSE) cho
và
;
và
2.3. Xác suất phát hiện UI
ED2
1
eED ,eED CN 0, với e là tính chính xác
của ước tính kênh truyền.
e
1
2
Xác suất phát hiện UAV được định nghĩa là
xác suất giải mã thành công tín hiệu của UI tại
D1 hoặc D2, tức là
2) Hai UAVs hợp pháp bật sang trạng thái
dò tìm ở antenna định hướng cơ học để xác
định UI bằng hai quá trình như sau: đầu tiên,
góc tới của E từ D1 và D2 được xác định một
khi tín hiệu FFT được so khớp mạnh nhất. Sau
đó, giải pháp angle-side-angle được áp dụng để
tính vị trí của UI (hình 2) như sau: Giả sử tọa
độ 3-D của hai UAVs hợp pháp được biết là
(8)
O Pr max CED ,CED
,
th
1
2
trong đó
hàm xác suất; th là ngưỡng phát hiện thành
công; và và được định nghĩa là
O
là xác suất phát hiện UI; Pr{.} là
CED
CED
2
1
(9)
CED Blog2
1 ,
ED
1
1
(10)
CED Blog2
1 ,
ED2
và
. Lưu ý, D1,
2
D x , y , z
1
D2 x , y , z
D2 D2 D2
D
D
D
1
1
1
D2, và điểm E vừa xác định dựa trên góc tới từ
D1 và D2 sẽ tạo thành một mặt phẳng duy nhất.
Do đó, UI được xác định bởi khoảng cách từ D1
và D2 theo công thức sau [9]:
trong đó B là băng thông đường truyền. Dựa
theo lý thuyết xác suất, công thức (7) được biến
đổi như sau:
(11)
O 1Pr max CED ,CED
.
th
1
2
Võ Nhân Văn, Đặng Ngọc Cường / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 04(41) (2020) 32-36
35
Hơn nữa, bởi vì các biến ngẫu nhiên là độc
lập nên xác suất phát hiện UI được biểu diễn là
(12)
O 1 Pr th Pr
th ,
ED
ED2
1
th /B
th 2 1
trong đó
. Tiếp theo, thay (6) và (7)
vào (12) ta có
th LED 1
2
2
E
O 1 Pr g*
1
ED
1
E
(13)
th LED 1
E
Pr g*
,
2
ED2
Hình 3. Sự ảnh hưởng của SNR tại E và tính chính xác
E
ước tính kênh truyền lên xác suất phát hiện UI
trong đó E P / N0 . Cuối cùng, dựa trên định
E
nghĩa CDF ở công thức (1) và qua một số bước
tính toán, xác suất phát hiện UI của hệ thống
xem xét được biểu diễn ở dạng tường minh là:
1
j
mED
1
mED th LED 1
E
1
1
1
ED E
j0
1
O 1
mED th LED 1
1
E
1
1
exp
j!
ED E
1
(14)
1
j
mED
2
mED th LED 1
E
2
1
1
E
j0
Hình 4. Sự ảnh hưởng của chiều cao UAV D2 và SNR
tại E lên xác suất phát hiện UI
ED2
.
mED th LED 1
1
E
2
1
exp
Quan sát hình 3, chúng ta có các kết quả như
sau:
j!
ED E
2
3. Kết quả và thảo luận
- Khi tăng SNR tại E thì xác suất phát hiện
UI càng tăng. Điều này được giải thích là vì khi
công suất phát tại UI càng lớn thì khả năng giải
mã thông tin tại các UAVs hợp pháp càng dễ
dàng. Điều này đồng nghĩa với việc hiệu năng
phát hiện UI tăng lên.
Không mất tính tổng quát, chúng tôi lựa
chọn các thông số sau đây để cài đặt cho phần
mô phỏng và phân tích [9], [10]:
,
0,20
th 106
E
,
B 106 Hz,
bps,
5,6,7
e
,
D 30o
,
D 50o . Dựa trên các
mED mED 2
1
2
1
2
- Xác suất phát hiện UI giảm khi tăng e
.
thông số này, chúng tôi khảo sát xác suất phát
hiện UI qua hai hình 3 và 4. Qua quan sát, các
đường mô phỏng và phân tích trùng khớp nhau,
điều này có nghĩa phương pháp phân tích của
chúng tôi là hoàn toàn chính xác.
Lý do là khi tăng e tức là tính chính xác ước
tính kênh truyền không hoàn hảo giảm. Điều
này dẫn tới việc giải mã thành công các tính
hiệu đặc biệt của các UAVs hợp pháp sẽ giảm
xuống. Kết quả là hiệu năng UI sẽ giảm.
Dựa trên hình 4, chúng ta quan sát được một
số kết quả như sau:
- Khi tăng chiều cao của một UAV hợp pháp
(không mất tính tổng quát chúng tôi tăng chiều
cao của UAV D2), xác suất phát hiện UI sẽ
36
Võ Nhân Văn, Đặng Ngọc Cường / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 04(41) (2020) 32-36
harvesting,” IEEE Access, vol. 7, pp. 38 738–38
tăng. Tuy nhiên khi chiều cao quá lớn thì xác
suất phát hiện UI lại giảm. Điều này có nghĩa là
tồn tại một điểm tối ưu của chiều cao UAV làm
cho hiệu năng phát hiện UI là tốt nhất. Lý do là
bởi vì khi chiều cao của UAV hợp pháp quá
thấp hoặc quá cao thì khoảng cách tới UI càng
xa, do đó khả năng giải mã thành công trong
hai trường hợp này là khó khăn. Do đó, hiệu
năng sẽ giảm khi chiều cao của UAV là quá
thấp hoặc quá cao.
747, 2019.
[3] J. M. Williams, R. Khanna, J. P. Ruiz-Rosero, G.
Pisharody, Y. Qian, C. R. Carlson, H. Liu, and G.
Rmirez-Gonzalez, “Weaving the wireless web:
Toward a low-power, dense wireless sensor network
for the industrial IoT,” IEEE Microwave Mag., vol.
18, no. 7, pp. 40–63, Oct. 2017.
[4] Y. Zeng, Q. Wu, and R. Zhang, “Accessing from the
sky: A tutorial on UAV communications for 5G and
beyond,” Proc. of the IEEE., vol. 107, no. 12, pp.
2327–2375, 2019.
[5] M. Mozaffari, W. Saad, “Unmanned aerial vehicle
with underlaid device-to-device communications:
Performance and tradeoffs,” IEEE Trans. Wireless
Commun., vol. 15, no. 6, pp. 3949–3963, Jun. 2016.
- Một lần nữa chúng ta thấy khi tăng SNR tại
E từ 0 đến 15 dB thì hiệu năng phát hiện UI sẽ
tăng. Điều này đã được giải thích ở hình 3.
[6] M. Mozaffari, W. Saad, M. Bennis, Y.-H. Nam, and
M. Debbah, “A tutorial on UAV for wireless
network: Application, challenges, and open
problems,” IEEE Commun. surveys & tutorials, vol.
21, no. 3, pp. 2334–2360, Mar. 2019.
4. Kết luận
Trong bài báo này, hiệu năng phát hiện
UAV không xác định được khảo sát. Một dạng
của hệ thống IDS sử dụng hai UAVs hợp pháp
đã được đề xuất nhằm xác định UAV bất hợp
pháp. Theo đó, dựa trên SNR của việc giải mã
thành công tín hiệu từ UI tại hai UAVs hợp
pháp, công thức dạng tường minh của xác suất
phát hiện UAV không hợp pháp được trình bày.
Ngoài ra, sự ảnh hưởng của SNR tại UI, tính
chính xác của ước tính kênh truyền và chiều
cao của UAV hợp pháp lên hiệu năng phát hiện
UI đã được khảo sát. Kết luận chỉ ra rằng tồn
tại chiều cao tối ưu của UAV nhằm tăng hiệu
năng phát hiện UI.
[7] X. Sun, D. W. K. Ng, Z. Ding, Y. Xu, and Z. Zhong,
“Physical layer security in UAV systems:
Challenges and opportunities,” IEEE Wireless
Commun., vol. 26, no. 5, pp. 40–47, Oct. 2019.
[8] J. Tang, G. Chen, and J. Coon, “Secrecy performance
analysis of wireless communications in the presence
of UAV jammer and randomly located UAV
eavesdroppers,” IEEE Trans. Inf. Forensics Secur.,
vol. 14, no. 11, pp. 3026–3041, Apr. 2019.
[9] P. Nguyen, T. Kim, D. H. L. Miao, E. Kenneally, D.
Massey, E. Frew, R. Han, and T. Vu, “Towards RF-
based localization of a drone and its controller,” in
Proc. Micro Aerial Veh. Networks, Sys., and
Applicat., Seoul, Korea, Jun. 2019, pp. 21–26.
[10] D.-D. Tran, D.-B. Ha, V. N. Vo, C. So-In, H. Tran,
T. G. Nguyen, Z. Baig, and S. Sanguanpong,
“Performance analysis of DF/AF cooperative MISO
wireless sensor networks with NOMA and SWIPT
over Nakagami-m fading,” IEEE Access, vol. 6, pp.
56 142–56 161, Oct. 2018.
Tài liệu tham khảo
[1] Z. Sheng, C. Mahapatra, C. Zhu, and V. C. M. Leung,
“Recent advances in industrial wireless sensor
networks toward efficient management in IoT,”
IEEE Access, vol. 3, pp. 622–637, May 2015.
[11] Y. Chen, N. Zhao, and Z. D. M.-S. Alouini,
“Multiple UAVs as relays: Multi-hop single link
versus multiple dual-hop links,” IEEE Trans.
Wireless Commun., vol. 17, no. 9, pp. 6348–6359,
Aug. 2018.
[2] B. Ji, Y. Li, B. Zhou, C. Li, K. Song, and H. Wen,
“Performance analysis of UAV relay assisted IoT
communication network enhanced with energy
5 trang
15440
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phân tích hiệu năng phát hiện phương tiện bay không người lái bất hợp pháp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phan_tich_hieu_nang_phat_hien_phuong_tien_bay_khong_nguoi_la.pdf
