Khóa luận Phát triển ACeLS hướng đến một hệ E-learning thích nghi trên nền Moodle 2.x (Phân hệ 2)

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TPHCM

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

ĐINH VĂN QUYÊN

NGUYỄN NGỌC NHẤT LINH

PH T TRI N ACeLS HƢỚNG Đ N

MỘT HỆ E-LEARNING THÍCH NGHI

TRÊN N N MOO LE

(PHÂN HỆ )

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TPHCM

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

ĐINH VĂN QUYÊN

NGUYỄN NGỌC NHẤT LINH

PH T TRI N ACeLS HƢỚNG Đ N

MỘT HỆ E-LEARNING THÍCH NGHI

TRÊN N N MOO LE

(PHÂN HỆ 2)

CHUYÊN NGÀNH: SƢ PHẠM TIN HỌC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: THS LÊ ĐỨC LONG

TP.HCM – NĂM 2013

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, chúng em xin chân thành cảm ơn các thầy cô đang công tác tại

Trƣờng Đại Học Sƣ Phạm TP.HCM nói chung và tại Khoa Công Nghệ Thông Tin nói

riêng, những ngƣời đã dạy dỗ và truyền đạt kiến thức chuyên môn cũng nhƣ kinh

nghiệm thực tiễn cho chúng em trong suốt 4 năm trên ghế nhà trƣờng. Nhờ vào kiến

thức và kĩ năng thầy cô đã giảng dạy và rèn luyện, chúng em mới có đủ khả năng, trình

độ và tầm hiểu biết để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Giờ đây, chúng em tự tin

hơn khi bƣớc vào đời.

Đặc biệt, chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Thầy Lê Đức Long -

ngƣời đã dìu dắt và giúp đỡ chúng em rất nhiều trong quá trình nghiên cứu khoa học

khó khăn và gian khổ. Thầy đã dạy cho chúng em biết thế nào là một ngƣời nghiên

cứu khoa học thật sự, truyền đạt cho chúng em phƣơng pháp, rèn luyện cho chúng em

kĩ năng và tác phong chuyên nghiệp để hoàn thành khóa luận đúng tiến độ, có chất

lƣợng hơn. Thầy cũng là ngƣời truyền lòng tự tin, niềm đam mê, chia sẻ cho chúng em

những kinh nghiệm quý báo để chúng em có đầy đủ hành trang bƣớc bƣớc vào đời,

vào nghề sau khi tốt nghiệp.

Chúng em cũng xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè những ngƣời luôn bên

cạnh, ủng hộ và giúp đỡ chúng em trong quá trình học tập và làm việc. Mặc dù đã cố

gắng rất nhiều, song chắc chắn khóa luận không khỏi những thiếu sót. Chúng em rất

mong nhận đƣợc sự thông cảm và chỉ bảo tận tình của quý thầy cô và các bạn.

Xin chân thành cảm ơn!

TP. Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2013

Đinh Văn Quyên

Nguyễn Ngọc Nhất Linh

MỤC LỤC

DANH M Ụ C KÝ HI Ệ U VÀ CH Ữ VI Ế T T Ắ T .....................................................1

DANH M Ụ C B Ả NG BI Ể U ...................................................................................2

DANH M Ụ C CÁC HÌNH V Ẽ ................................................................................3

GI Ớ I THI Ệ U...........................................................................................................5



M ở đầ u .........................................................................................................6

M ụ c tiêu c ủa đề tài.......................................................................................7

Tình hình nghiên c ứu trong và ngoài nƣớ c..................................................7

N ộ i dung và ph ạ m vi nghiên c ứ u.................................................................8

K ế t qu ả c ủa đề tài.........................................................................................9

B ố c ụ c ..........................................................................................................9

Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ THUY Ế T .....................................................................11

1.1. Mô hình h ọ c k ế t h ợ p ..................................................................................12

1.1.1. Khái ni ệ m ...........................................................................................12

1.1.2. Các lợi ích của học kết hợ p ................................................................12

1.1.3. Các mức kết hợp .................................................................................13

1.1.4. Các thể loại kết hợp tổng quát ............................................................13

1.2. Ki ế n trúc ACeLF - Active Collaborative e-Learning Framework ............14

1.2.1. Ki ế n trúc t ổ ng quan ACeL F ...............................................................14

1.2.2. Chi ến lƣợc sƣ phạ m ...........................................................................15

1.2.3. Mô hình các ho ạt độ ng trên h ệ th ố ng.................................................18

1.2.3.1. Ho ạt độ ng tự họ c ........................................................................18

1.2.3.2. Hoạt động học tập theo nhóm .....................................................19

1.2.3.3. Hoạt động học tập cộng đồng ......................................................19

1.3. Khảo sát CeLS ........................................................................................20

1.4. Kh ả o sát h ệ th ố ng Moodle 2.x ...................................................................23

1.4.1. T ổ ng quan v ề CMS Moodl e ...............................................................23

1.4.2. Ki ế n trúc h ệ th ố ng Moodle 2.x ..........................................................24

1.4.3. C ấu trúc các thƣ mụ c và t ậ p tin chính trong Moodle 2.x...................25

1.4.4. Các ch ức năng ngƣờ i dùng trong Moodle 2.x....................................25

1.4.5. M ộ t s ố giao di ệ n chu ẩ n c ủ a Moodle 2.x ............................................26

1.4.6. Kh ả o sát LogFile c ủ a Moodle 2.x ......................................................27

Chƣơng 2 PHÂN TÍCH & THI Ế T K Ế ............................................................31

2.1. T ổ ng quan v ề h ệ th ố ng...............................................................................32

2.1.1. Các gi ả thuy ế t và cách ti ế p c ậ n ..........................................................32

2.1.2. Đặ c t ả yêu c ầ u h ệ th ố ng .....................................................................32

2.1.2.1. Yêu c ầ u ch ức năn g ......................................................................32

2.1.2.2. Yêu c ầ u phi ch ức năn g ................................................................33

2.1.3. Các mô hình và ch ức năng xử lý chính..............................................33

2.1.3.1. Mô hình d ữ li ệ u ...........................................................................33

2.1.3.2. Mô hình ch ức năng xử lý chính ..................................................34

2.1.3.3. Sơ đồ liên k ế t màn hình...............................................................35

2.2. Phân h ệ 2: Xây d ự ng phân h ệ tƣ vấ n thông tin..........................................36

2.2.1. Xác đị nh yêu c ầ u ................................................................................36

2.2.1.1. M ụ c tiêu và mô t ả ch ức năng củ a phân h ệ 2 ...............................36

2.2.1.2. Đặ c t ả yêu c ầ u .............................................................................37

2.2.2. Phân tích các thành ph ầ n c ủ a phân h ệ ................................................43

2.2.2.1. Thành ph ầ n d ữ li ệ u......................................................................43

2.2.2.2. Thành ph ầ n x ử lý.........................................................................48

2.2.3. Thi ế t k ế c ủ a phân h ệ 2 .......................................................................56

2.2.3.1. Thi ế t k ế d ữ li ệ u ...........................................................................56

2.2.3.2. Các gi ả i thu ậ t x ử lý chính ...........................................................60

2.2.3.3. Thi ế t k ế giao di ệ n........................................................................65

Chƣơng 3 CÀI ĐẶ T & TH Ử NGHI Ệ M..........................................................71

3.1. Môi trƣờng cài đặ t và công ngh ệ phát tri ể n ...............................................72

3.2. K ị ch b ả n th ử nghi ệ m..................................................................................72

3.2.1. Thông tin về khóa học thử nghiệm ....................................................72

3.2.2. Danh sách user thử nghiệm :...............................................................72

3.3. Màn hình th ử nghi ệ m.................................................................................73

3.3.1. Sitemap hệ thống:...............................................................................73

3.3.2. Màn hình tƣ vấn của sinh viên ...........................................................74

3.3.3. Màn hình chi ti ế t ho ạt độ ng c ủ a sinh viên .........................................77

3.3.4. Màn hình c ậ p nh ậ t h ồ sơ củ a sinh viê n ..............................................78

3.3.5. Màn hình xem h ồ sơ đặc trƣng cá nhân củ a sinh viê n .......................79

3.3.6. Màn hình giám sát c ủ a giáo viên........................................................80

3.3.7. Màn hình qu ả n lý lu ật tƣ vấ n c ủ a qu ả n tr ị viên..................................82

3.3.8. Màn hình thêm/sửa câu tƣ vấn mới ....................................................83

Chƣơng 4 K Ế T LU ẬN & HƢỚ NG PHÁT TRI Ể N .......................................85

4.1. K ế t qu ả đạt đƣợ c ........................................................................................86

4.2. Kh ả năng ứ ng d ụng đề tài vào th ự c ti ễ n ....................................................87

4.3. Hƣớ ng phát tri ể n c ủa đề tài........................................................................87

TÀI LIỆU TH M KHẢO ....................................................................................88

PH Ụ L Ụ C 1 ..........................................................................................................91

PH Ụ L Ụ C 2 ..........................................................................................................97

DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VI T TẮT

STT Ký hiệu/Chữ viết tắt

Mô tả ý nghĩa

Active Collaborative e-Learning Framework

Active Collaborative e-Learning System

Quản trị viên hệ thống

1

2

ACeLF

ACeLS

Admin

CMS

3

4

Course management system

Công nghệ thông tin và truyền thông

Cơ sở dữ liệu

5

CNTT & TT

CSDL

DB

6

7

Database

8

ICT

Information and communication technology

Knowledge graph

9

KG

10

11

12

13

LAMP

Profile

Logfile

VLE

Linux – Apache – MySQL – PHP

Hồ sơ đặc trƣng ngƣời học

Nhật ký hoạt động ngƣời học

Virtual learning environment

1

DANH MỤC BẢNG BI U

B ả ng 2.1 - Danh sách các tác nhân trong ho ạt độ ng c ủ a sinh viên ........................38

B ả ng 2.2 - Danh sách các ch ức năng trong hoạt độ ng c ủ a sinh viên .....................39

B ả ng 2.3 - Danh sách các tác nhân trong ho ạt độ ng c ủ a giáo viên :.......................40

B ả ng 2.4 - Danh sách các ch ức năng trong hoạt độ ng c ủ a giáo viên :....................41

B ả ng 2.5 - Danh sách các tác nhân trong ho ạt độ ng c ủ a qu ả n tr ị viên: .................42

B ả ng 2.6 - Danh sách các ch ức năng trong hoạ t độ ng c ủ a qu ả n tr ị viên: ..............42

B ả ng 2.7 - Danh sách các b ả ng d ữ li ệ u ..................................................................57

B ả ng 2.8 - B ả ng activities_statistics.......................................................................57

B ả ng 2.9 - B ả ng groups_grades..............................................................................58

B ả ng 2.10 - B ả ng activities_time ...........................................................................58

B ả ng 2.11 - B ả ng course_stags...............................................................................58

B ả ng 2.12 - B ả ng course_weight............................................................................58

B ả ng 2.13 - B ả ng conditio n ....................................................................................58

B ả ng 2.14 - B ả ng profile ........................................................................................59

B ả ng 2.15 - B ả ng rule.............................................................................................59

B ả ng 2.16 - B ả ng rule_typ e ....................................................................................59

B ả ng 2.17 - B ả ng rule_user ....................................................................................60

B ả ng 2.18 - B ả ng week_grade................................................................................60

B ả ng 3.1 - B ả ng danh sách tài kho ả n th ử nghi ệ m ..................................................72

B ả ng 3.2 - B ả ng mô t ả ý nghĩa màn hình tƣ vấ n thông tin.....................................75

B ả ng 3.3 - B ả ng mô t ả ý nghĩa màn hình chi tiế t ho ạt độ n g ..................................78

B ả ng 3.4 - B ả ng mô t ả ý nghĩa màn hình giám sát củ a giáo viên ..........................81

B ả ng 3.5 - Ý nghĩa củ a màn hình qu ả n lý lu ật tƣ vấ n ............................................82

B ả ng 3.6 - B ả ng mô t ả ý nghĩa chức năng thêm/sử a lu ật tƣ vấ n............................84

2

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1 - Định nghĩa học kết hợp 3 ....................................................................12

Hình 1.2 - Các thể loại của hệ thống học kết hợp ..................................................13

Hình 1.3 - Mô hình ki ế n trúc t ổ ng quát c ủ a ACeLF [11].......................................14

Hình 1.4 - Mô hình chi ến lƣợc sƣ phạ m cho ng ữ c ảnh môi trƣờ ng h ọ c k ế t h ợ p ở

Vi ệ t Nam[36 ].................................................................................................................18

Hình 1.5 - Mô hình các ho ạt độ ng trên h ệ th ố ng [11 ]............................................18

Hình 1.6 - Một khoá học trên hệ thống CeLS .....................................................20

Hình 1.7 - ảng điểm của một học sinh trên hệ thống CeL S ..............................22

Hình 1.8 - M ộ t ví d ụ v ề ph ả n h ồ i c ủ a giáo viên trong l ớ p h ọ c ..............................23

Hình 1.9 - Ki ế n trúc h ệ th ố ng Moodle 2.x .............................................................24

Hình 1.10 - C ấu trúc các thƣ mụ c và t ậ p tin chính trong Moodl e ..........................25

Hình 1.11 - Sơ đồ ch ức năng tổ ng quát c ủa ngƣờ i dùn g ........................................26

H ình 1.12 - Giao diện trang chủ Moodle 2.x ..........................................................26

Hình 1.13 - Giao diện một khoá học của Moodle 2.x ............................................26

Hình 1.14 - ữ liệu của logfile trong Moodle 39 .................................................27

Hình 1.15 - Chức năng Report của Moodle 39 ....................................................27

Hình 1.16 - Màn hình ghi lại nhật ký trực tiếp 39 ................................................28

Hình 1.17 - Màn hình báo cáo của các hoạt động trong 1 khoá học 39 ..............28

Hình 1.18 - áo cáo theo t ng hoạt động [39 ].......................................................29

Hình 1.19 - iểu đồ thống kê của khoá học 39 .....................................................29

Hình 2.1 - Mô hình d ữ li ệ u t ổ ng quát c ủ a ACeLS .................................................33

Hình 2.2 - Mô hình ch ức năng xử lý chính c ủ a ACeL S .........................................34

Hình 2.3 - Sơ đồ liên k ế t màn hình c ủ a h ệ th ố n g ...................................................35

Hình 2.4 - Sơ đồ ch ức năng tƣ vấ n và th ố ng kê chi ti ế t ho ạt độ ng c ủ a sinh viê n ..38

Hình 2.5 - Sơ đồ ch ức năng giám sát củ a giáo viên ...............................................40

Hình 2.6 - Sơ đồ ch ức năng quả n lý lu ật tƣ vấ n c ủ a admin ...................................42

Hình 2.7 - C ấ u trúc chung c ủa profile đƣợc đề xu ấ t .............................................43

3

Hình 2.8 - Sơ đồ t ổ ch ứ c lu ật tƣ vấ n.......................................................................46

Hình 2.9 - C ấ u trúc m ộ t lu ật tƣ vấ n ........................................................................47

Hình 2.10 - Mô hình tƣ vấ n thông tin.....................................................................48

Hình 2.11 - Sơ đồ x ử lý ch ức năng tƣ vấ n - c ả nh báo c ủ a sinh viên.....................49

Hình 2.12 - Sơ đồ x ử lý ch ức năng giám sát củ a giáo viê n ....................................54

Hình 2.13 - Sơ đồ x ử lý ch ức năng quả n lý t ậ p lu ật tƣ vấ n c ủ a admin ..................55

Hình 2.14 - Sơ đồ d ữ li ệ u c ủ a phân h ệ ...................................................................56

Hình 2.15 - Thi ế t k ế giao di ệ n màn hình trang ch ủ sinh viên ................................65

Hình 2.16 - Thi ế t k ế màn hình c ậ p nh ậ t h ồ sơ đặc trƣng ngƣờ i dùng....................66

Hình 2.17 - Màn hình xem thông tin h ồ sơ đặc trƣng ngƣờ i dùng.........................67

Hình 2.18 - Thi ế t k ế màn hình chi ti ế t ho ạt độ ng c ủ a sinh viên ............................67

Hình 2.19 - Thi ế t k ế màn hình giám sát c ủ a giáo viên...........................................68

Hình 2.20 - Thi ế t k ế màn hình trang ch ủ c ủ a admi n ..............................................69

Hình 2.21 - Màn hình s ửa câu tƣ vấ n .....................................................................70

Hình 3.1 - Màn hình tƣ vấ n thông tin c ủ a sinh viên...............................................74

Hình 3.2 - Sơ đồ liên k ế t màn hình c ủa màn hình tƣ vấ n thông tin........................76

Hình 3.3 - Màn hình chi ti ế t ho ạt độ ng c ủ a sinh viên ............................................77

Hình 3.4 - Màn hình c ậ p nh ậ t h ồ sơ đặc trƣng ngƣờ i dùng c ủ a sinh viên .............78

Hình 3.5 - Màn hình xem h ồ sơ đặc trƣng cá nhân ................................................79

Hình 3.6 - Màn hình giám sát c ủ a giáo viên...........................................................80

Hình 3.7 - Sơ đồ liên k ế t màn hình c ủ a màn hình giám sát....................................81

Hình 3.8 - Màn hình trang ch ủ qu ản lý tƣ vấ n c ủ a admin......................................82

Hình 3.9 - Sơ đồ liên k ế t màn hình trong màn hình qu ả n lý lu ật tƣ vấ n ................83

Hình 3.10 - Màn hình thêm câu tƣ vấ n...................................................................83

4

GIỚI THIỆU

Nội dung chính:

 Mở đầu

 Mục tiêu của đề tài

 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc

 Nội dung và phạm vi nghiên cứu

 Kết quả của đề tài

 Bố cục

5

 Mở đầu

Ngày nay, công nghệ đã trở thành một yếu tố quan trọng làm thay đổi cách sống,

cách nghĩ, cách làm việc và cách tiếp cận văn hóa của con ngƣời. Thật vậy, với sự phát

triển nhƣ vũ bão của công nghệ ở thế kỉ 21, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền

thông, viết tắt là ICT, con ngƣời đã tạo ra đƣợc những công cụ mới phục vụ tốt hơn

cho cuộc sống của mình. ICT có mặt ở khắp mọi nơi, mọi lĩnh vực, t thƣơng mại, y

tế, văn hóa, chính trị,… và giáo dục cũng không phải là ngoại lệ. Phải khẳng định

rằng, để phát triển đất nƣớc, tất yếu phải phát triển giáo dục, và giáo dục phải đi trƣớc

một bƣớc hơn tất cả. Để làm đƣợc điều đó, sự hỗ trợ t ICT dành cho giáo dục là hết

sức cần thiết. T lâu, các nhà nghiên cứu giáo dục đã nghiên cứu cách thức áp dụng

ICT để nâng cao chất lƣợng giáo dục, đƣa công nghệ thâm nhập sâu hơn vào giáo dục,

tạo ra các công cụ giáo dục mới, có chất lƣợng tốt hơn hẳn, tận dụng tốt những ƣu thế

của thời đại. Tất cả những thứ ấy đã đƣa đến sự ra đời của một hình thức học mới gọi

là giáo dục điện tử, hay đào tạo điện tử với thuật ngữ quen thuộc e-Learning.

Qua khảo sát thực tiễn, những nhà nghiên cứu đã chứng tỏ rằng e-Learning mang

lại nhiều lợi ích cho hoạt động giảng dạy bởi việc trợ giúp giảng viên và học viên đạt

đƣợc những kĩ năng cần thiết cho công việc ở thế kỉ 21[13][29][12 ]. Tuy nhiên, việc

ứng dụng e-Learning trong các hệ thống học tập trực tuyến vẫn còn nhiều vấn đề phức

tạp cần phải nghiên cứu đối với đa số những nhà giáo dục, những chuyên gia trong

lĩnh vực này[1].

Tại Việt Nam, e-Learning đã đƣợc nghiên cứu và tiếp cận bởi khá nhiều trƣờng

đại học. Các trƣờng này đã cố gắng xây dựng cho riêng mình những hệ thống học tập

trực tuyến để hỗ trợ cho hoạt động giảng dạy hiện tại hoặc phục vụ đào tạo t xa. Bên

cạnh các thuận lợi nhƣ đã nêu, các hệ thống học tập trực tuyến này cũng có nhiều khó

khăn và hạn chế, chủ yếu do vấn đề tƣơng tác giữa ngƣời học với giáo viên và ngƣời

học với hệ thống.

Do vậy, bài toán đặt ra là có thể xây dựng một hệ e-Learning tiếp cận theo hƣớng

thích nghi phù hợp với ngữ cảnh dạy học tại Việt Nam mà cụ thể là áp dụng tại

Trƣờng Đại học Sƣ phạm TPHCM đƣợc hay không?

6

 Mục tiêu của đề tài

Với bài toán, vấn đề nêu ra ở trên thì mục tiêu của đề tài chúng tôi là phát triển

một hệ thống học tập trực tuyến CeLS hƣớng đến hệ thích nghi với các chức năng

chính nhƣ sau:

 Tổ chức khóa học với đầy đủ các hoạt động học tập và tài nguyên trực

tuyến;

 Hỗ trợ việc giám sát và phản hồi thông tin tự động đối với giáo viên phụ

trách;

 Hỗ trợ cung cấp thông tin và tƣ vấn về quy trình học tập, quá trình học tập

khi ngƣời học tham gia hệ thống.

 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc

Ra đời t những năm cuối thế kỉ 20, cho đến nay, e-Learning đã trải qua một lịch

sử phát triển khá lâu dài. Bắt nguồn t các hình thức đào tạo nhƣ học tập có sự hỗ trợ

của máy tính (Computer-assisted learning), đào tạo dựa trên máy tính (Computer-

Based Training) khá phổ biến trong các thập kỉ 70, 80 của thế kỉ 20[14], e-Learning

hiện nay đã có rất nhiều thay đổi, gắn liền với các thành tựu của lĩnh vực thiết kế dạy

học[8 ][35]. Khi phát triển một hệ e-Learning, các chuyên gia đã tích hợp các yếu tố sƣ

phạm và xây dựng chiến lƣợc sƣ phạm phù hợp với t ng ngữ cảnh, áp dụng mô hình

dạy học kết hợp để tăng hiệu quả đào tạo.

Tuy góp phần làm thay đổi hành vi học tập của ngƣời học và mở ra khả năng tiếp

cận tri thức vô cùng to lớn cho nhiều đối tƣợng ngƣời học khác nhau, nhƣng

e-Learning cũng đã phát sinh khá nhiều hạn chế. Một trong những hạn chế đó là lối

thiết kế theo kiểu „one size fits all‟, đánh đồng các ngƣời học với nhau mà không biết

rằng, mỗi ngƣời học sẽ có nhu cầu học tập khác nhau, trình độ nhận thức và sở thích

rất khác nhau. Với kiểu thiết kế nhƣ vậy, ngƣời học sẽ không cảm thấy hứng thú và

gắn kết với hệ thống, điều này làm ảnh hƣởng đến kết quả học tập và phát sinh tƣ

tƣởng học đối phó.

7

Gần đây, một thiết kế e-Learning mới ra đời về cơ bản có thể xóa bỏ tình trạng

này. Đó là các hệ thống học tập thích nghi (Adaptive e-Learning System). Các hệ này

vốn bắt nguồn t lĩnh vực thƣơng mại điện tử để đƣa ra các lời tƣ vấn dành cho khách

hàng. Với ứng dụng trong giáo dục, hệ thích nghi tạo ra các tƣ vấn cho ngƣời học về

nội dung kiến thức cần học trong một khóa học cụ thể, hoặc tƣ vấn cho các ngƣời học

khác nhau phƣơng pháp học phù hợp với trình độ và khả năng tiếp thu của t ng ngƣời.

Trong các hệ thống thích nghi này, mỗi ngƣời học sở hữu một thành phần mô tả đặc

trƣng ngƣời học (profile). Đặc trƣng ngƣời học chính là cơ sở để hệ thống cung cấp

những thông tin, dịch vụ, tài nguyên, phù hợp với t ng ngƣời học. Điều này đem đến

sự tiện nghi, thoải mái cho ngƣời học trong quá trình học tập trên hệ thống. Ngƣời học

có cảm giác là hệ thống rất thông minh, hiểu đƣợc mình và đáp ứng đúng nhu cầu

riêng của mình.[32]

Tại Việt Nam, e-Learning đã đƣợc quan tâm nghiên cứu t những năm đầu của thế

kỉ 21. Tuy nhiên, sự phát triển của e-Learning trong nƣớc là khá chậm chạp. Một số

nhà nghiên cứu e-Learning nhƣ Nguyễn Việt nh, Lê Đức Long, trong các nghiên cứu

luận án tiến sĩ của mình, đã có đề cập đến hệ thống học tập thích nghi, nhƣng về mặt

ứng dụng thì hiện vẫn chƣa có một hệ thống học tập trực tuyến nào – theo kiểu thiết kế

thích nghi – đƣợc xây dựng và khai thác. Do vậy, trong thời gian sắp tới, e-Learning

trong nƣớc vẫn còn phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.

 Nội dung và phạm vi nghiên cứu

 Phạm vi nghiên cứu: đề tài khóa luận đƣợc nghiên cứu giới hạn trong

phạm vi Khoa Công nghệ thông tin – Trƣờng Đại học Sƣ phạm TPHCM.

 Về nội dung, khóa luận tập trung nghiên cứu các vấn đề chính sau:

 e-Learning và các mô hình phát triển;

 Adaptive system và ứng dụng trong dạy học;

 Thiết kế dạy học blended learning (dạy học kết hợp).

8

 Kết quả của đề tài

Với mục tiêu và nội dung nghiên cứu nhƣ trên, đề tài khóa luận đƣợc chia làm 2

phân hệ, do 2 nhóm thực hiện:

Phân hệ 1: Xây dựng các hoạt động học tập theo hƣớng thích nghi

Do 2 sinh viên phụ trách:

Phan Văn Huy – K35.103.023

Lê Thị Kim Nga – K35.103.037

Phân hệ 2: Xây dựng phân hệ tƣ vấn thông tin

Do 2 sinh viên phụ trách: Đinh Văn Quyên – K35.103.061

Nguyễn Ngọc Nhất Linh – K35.103.031

Đề tài khóa luận đã đạt đƣợc kết quả nhƣ sau:

 Hệ thống CeLS hoàn chỉnh với đầy đủ các hoạt động học tập và chức

năng tƣ vấn theo hƣớng thích nghi thử nghiệm trên các học phần/môn học

cụ thể.

 áo cáo khoá luận theo quy định của khoa CNTT.

 Đĩa C chứa báo cáo khoá luận và các tài liệu, chƣơng trình thử nghiệm.

 Cài đặt và thử nghiệm hệ thống tại địa chỉ: pt.fit.hcmup.edu.vn/ACeLS2/

với các học phần Công nghệ dạy học và Phƣơng pháp giảng dạy

Tin học 1.

 Bố cục

Cấu trúc của khóa luận gồm 4 phần:

Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết trình bày các lý thuyết về mô hình học kết hợp, kiến

trúc CeLF, khảo sát hiện trạng của hệ thống CeLS và Moodle 2.x.

Chƣơng : Phân tích & thiết kế trình bày các mô tả chi tiết về dữ liệu, xử lý và

giao diện của phân hệ tƣ vấn thông tin.

Chƣơng 3: Cài đặt & thử nghiệm trình bày môi trƣờng phát triển, và kịch bản

thử nghiệm của hệ thống.

9

Chƣơng 4: Kết luận & hƣớng phát triển trình bày các kết quả đã đạt đƣợc của

đề tài và hƣớng phát triển trong tƣơng lai.

T phần này trở về sau, báo cáo khóa luận chỉ trình bày các kết quả nghiên cứu

của nhóm phân hệ .

10

Chƣơng 1

CƠ SỞ LÝ THUY T

Nội dung chính:

1.1. Mô hình học kết hợp

1.2. Kiến trúc ACeLF

1.3. Khảo sát CeLS

1.4. Tổng quan về CMS Moodle 2.x

11

1.1. Mô hình học kết hợp

1.1.1. Khái niệm

Có rất nhiều định nghĩa về học kết hợp. Có 3 định nghĩa đƣợc sử dụng rộng rãi:

 Là sự kết hợp các phƣơng thức giảng dạy (cung cấp phƣơng tiện truyền

thông). [2][15][16][24][26]

- Là sự kết hợp các phƣơng pháp giảng dạy [5][9][20].

- Là sự kết hợp dạy học trực tuyến và sự dạy học đối mặt (Reay, 2001; Rooney,

2003; Sands, 2002; Ward & LaBranche, 2003; Young, 2002).[21][22][23][30]

Tuy nhiên, có thể hiểu đơn giản nhƣ sau: học kết hợp là sự kết hợp giảng dạy giữa

t 2 mô hình riêng biệt của việc dạy và học: hệ thống học tập truyền thống mặt đối mặt

và hệ thống học tập phân tán.

Hình 1.1 - h gh h t h [3]

Hình 1.1 phản ánh định nghĩa về học kết hợp. Nó cũng nhấn mạnh vai tr trung

tâm của công nghệ máy tính trong học kết hợp.

1.1.2. Các lợi ích của học kết hợp

Có nhiều lý do để một ngƣời dạy học hay ngƣời học lựa chọn phƣơng pháp học

kết hợp so với các phƣơng pháp học tập khác. Osguthope & Graham (2003)[17] đã chỉ

ra sáu lí do để chọn thiết kế hoặc sử dụng một hệ thống học kết hợp là: (1) Tính phong

phú của sƣ phạm. (2) Tiếp cận với sự hiểu biết. (3) Sự tƣơng tác xã hội. (4) Hƣớng tới

cá nhân. (5) Chi phí hiệu quả. (6) ễ dàng sửa đổi. Ngoài những lý do chung này,

Graham, Allen, và Ure (2003, 2005) [6][7] thấy hầu hết ngƣời ta chọn học tập kết hợp

vì ba lý do: (1) cải thiện phƣơng pháp sƣ phạm, (2) tăng cƣờng tiếp cận và tính linh

hoạt, và (3) tăng hiệu quả chi phí.

12

1.1.3. Các mức kết hợp

Có 4 mức kết hợp sau: mức hoạt động, mức khoá học, mức chƣơng trình, mức

trƣờng [3]. Việc sử dụng mức kết hợp nào đƣợc xác định bởi ngƣời học hoặc các

ngƣời dạy học/ giảng viên. Sự kết hợp ở mức trƣờng và chƣơng trình thƣờng thực hiện

dựa trên ý ngƣời học, trong khi đó ngƣời dạy học/ giảng viên hầu nhƣ giữ vai trò quy

định sự kết hợp ở mức độ hoạt động và mức độ khoá học.

1.1.4. Các thể loại kết hợp tổng quát

Có nhiều các khác nhau để thực hiện sự kết hợp. Không có một cách nào là hoàn

toàn không tốt, quan trọng là trọng tâm mà chúng hƣớng tới.

Hình 1.2 - th i h th g h t h

Có thể thấy rằng sự tập trung lớn nhất trong kết hợp cho ph p ( nabling Blends)

trong các chƣơng trình của một truyền thống học tập t xa. Một ví dụ là trƣờng Đại

học Phoenix đang nỗ lực cung cấp kinh nghiệm học tập "tƣơng đƣơng" thông qua các

chƣơng trình đào tạo đối mặt, chƣơng trình hoàn toàn trực tuyến, và các chƣơng trình

học tập kết hợp. Trong hệ thống này, ngƣời học sử dụng tùy chọn tốt nhất đáp ứng

đƣợc chi phí và hạn chế thời gian.

Có một sự tập trung rất lớn trong thể loại kết hợp tăng cƣờng ( nhancing lends)

trong các hệ thống trƣờng đại học truyền thống. Với sự phổ biến của hệ thống quản lý

học tập (LMS) và công nghệ đƣợc trang bị cho phòng học, nó ngày càng trở nên phổ

biến cho giáo viên để nâng cao các khóa học của họ với một số trình độ công nghệ.

Các ví dụ về kết hợp biến đổi (Transform lends) trong môi trƣờng doanh nghiệp

phong phú hơn cả trong môi trƣờng lớp học. Ví dụ nhƣ mô phỏng xây dựng ảo chỉ ra

13

cách làm thế nào công nghệ cao cấp có thể chuyển đổi các kinh nghiệm học tập. Các ví

dụ khác bao gồm tăng cƣờng sử dụng quản lý tri thức, hệ thống hỗ trợ hoạt động điện

tử, và các thiết bị di động để đặt vị trí học tập trong ngữ cảnh quy trình hoạt động.

Trong môi trƣờng giáo dục đại học c n hạn chế về thời gian lớp học, kích thƣớc, vị trí,

và công nghệ có thể gây ra một rào cản rất lớn đối với việc thay đổi.

1.2. Kiến trúc ACeLF - Active Collaborative e-Learning Framework

1.2.1. Kiến trúc tổng quan ACeLF

ƣới góc nhìn của ngƣời triển khai một hệ thống thông tin (information system),

Lê Đức Long cùng các cộng sự (2006, 2010)[11] đã đề xuất một kiến trúc khung cho

hệ thống đào tạo trực tuyến thích nghi (Adaptive e-Learning System), gọi là Active

Collaborative e-Learning Framework (ACeLF). Kiến trúc khung CeLF đƣợc áp

dụng vào môi trƣờng giáo dục đại học tại ngữ cảnh Việt Nam, đây là sự kết hợp của

hai cách tiếp cận giữa hệ thống dạy học mang tính tƣơng tác tích cực (Active-

Collaborative e-Learning System) và hệ thống đào tạo thích nghi (Adaptive e-

Learning System). Mục tiêu chính của kiến trúc là nhằm tăng cƣờng hỗ trợ khả

năng tự học và nâng cao động cơ học tập dựa trên những hoạt động tƣơng tác giữa các

đối tƣợng: ngƣời học với tài nguyên học tập, ngƣời học với giáo viên và đặc biệt là

giữa ngƣời học với ngƣời học [36].

Hình 1.3 - Mô hình ki n trúc tổng quát c a ACeLF [11]

Thành phần đầu tiên, đó là Knowledge Graph (gọi tắt là KG) và nội dung dạy học

đƣợc trình bày dƣới hình thức e-Course, hoặc ở những dạng khác nhau của e-Course,

nhƣ bài giảng tƣơng tác (i-Lecture), bài học củng cố (e-Lesson, câu đố vui (e-Quiz)

14