Bài giảng SQL Server 2 - Thái Ngô Hùng
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
BÀI GIẢNG
SQL SERVER 2
(Lưu hành nội bộ)
Biên soạn: Thái Ngô Hùng
Hà nội, 2012
CHƯƠNG I THỦ TỤC LƯU TRỮ
1.1 Thủ tục lưu trữ (stored procedure)
1.1.1 Cá c khá i niệm
Như đã đề cập ở các chương trong SQL Server 1, SQL được thiết kế và cài đặt như là
một ngôn ngữ để thực hiện các thao tác trên cơ sở dữ liệu như tạo lập các cấu trúc
trong cơ sở dữ liệu, bổ sung, cập nhật, xoá và truy vấn dữ liệu trong cơ sở dữ liệu. Các
câu lệnh SQL được người sử dụng viết và yêu cầu hệ quản trị cơ sở dữ liệu thực hiện
theo chế độ tương tác.
Các câu lệnh SQL có thể được nhúng vào trong các ngôn ngữ lập trình, thông qua đó
chuỗi các thao tác trên cơ sở dữ liệu được xác định và thực thi nhờ vào các câu lệnh,
các cấu trúc điều khiển của bản thân ngôn ngữ lập trình được sử dụng.
Với thủ tục lưu trữ, một phần nào đó khả năng của ngôn ngữ lập trình được đưa vào
trong ngôn ngữ SQL. Một thủ tục là một đối tượng trong cơ sở dữ liệu bao gồm một
tập nhiều câu lệnh SQL được nhóm lại với nhau thành một nhóm với những khả năng
sau:
• Các cấu trúc điều khiển (IF, WHILE, FOR) có thể được sử dụng trong thủ tục.
• Bên trong thủ tục lưu trữ có thể sử dụng các biến như trong ngôn ngữ lập trình nhằm
lưu giữ các giá trị tính toán được, các giá trị được truy xuất được từ cơ sở dữ liệu.
• Một tập các câu lệnh SQL được kết hợp lại với nhau thành một khối lệnh bên trong
một thủ tục. Một thủ tục có thể nhận các tham số truyền vào cũng như có thể trả về
các giá trị thông qua các tham số (như trong các ngôn ngữ lập trình). Khi một thủ
tục lưu trữ đã được định nghĩa, nó có thể được gọi thông qua tên thủ tục, nhận các
tham số truyền vào, thực thi các câu lệnh SQL bên trong thủ tục và có thể trả về
các giá trị sau khi thực hiện xong. Sử dụng các thủ tục lưu trữ trong cơ sở dữ liệu
sẽ giúp tăng hiệu năng của cơ sở dữ liệu, mang lại các lợi ích sau:
• Đơn giản hoá các thao tác trên cơ sở dữ liệu nhờ vào khả năng module hoá các
thao tác này.
• Thủ tục lưu trữ được phân tích, tối ưu khi tạo ra nên việc thực thi chúng nhanh
hơn nhiều so với việc phải thực hiện một tập rời rạc các câu lệnh SQL tương
đương theo cách thông thường.
• Thủ tục lưu trữ cho phép chúng ta thực hiện cùng một yêu cầu bằng một câu lệnh
2
đơn giản thay vì phải sử dụng nhiều dòng lệnh SQL. Điều này sẽ làm giảm thiểu
sự lưu thông trên mạng.
• Thay vì cấp phát quyền trực tiếp cho người sử dụng trên các câu lệnh SQL và trên
các đối tượng cơ sở dữ liệu, ta có thể cấp phát quyền cho người sử dụng thông qua
các thủ tục lưu trữ, nhờ đó tăng khả năng bảo mật đối với hệ thống.
1.1.2 Tạo thủ tục lưu trữ
Thủ tục lưu trữ được tạo bởi câu lệnh CREATE PROCEDURE với cú pháp như sau:
CREATE PROCEDURE tên_thủ_tục [(danh_sách_tham_số)]
[WITH RECOMPILE|ENCRYPTION|RECOMPILE,ENCRYPTION]
AS
Các_câu_lệnh_của_thủ_tục
Trong đó:
Tên của thủ tục cần tạo. Tên phải tuân theo qui tắc định danh
tên_thủ_tục
và không được vượt quá 128 ký tự.
Các tham số của thủ tục được khai báo ngay sau tên thủ tục
và nếu thủ tục có nhiều tham số thì các khai báo phân cách
nhau bởi dấu phẩy. Khai báo của mỗi một tham số tối thiểu
danh_sách_tham_số
phải bao gồm hai phần:
• Tên tham số được bắt đầu bởi dấu @.
• Kiểu dữ liệu của tham số
Ví dụ: @mamonhoc nvarchar(10)
Thông thường, thủ tục sẽ được phân tích, tối ưu và dịch sẵn
RECOMPILE
ở lần gọi đầu tiên. Nếu tuỳ chọn WITH RECOMPILE được
chỉ định, thủ tục sẽ được dịch lại mỗi khi được gọi
Thủ tục sẽ được mã hoá nếu tuỳ chọn WITH
ENCRYPTION được chỉ định. Nếu thủ tục đã được mã hoá,
ta không thể xem được nội dung của thủ tục.
ENCRYPTION
Tập hợp các câu lệnh sử dụng trong nội dung thủ tục. Các
các_câu_lệnh_của_thủ_tục câu lệnh này có thể đặt trong cặp từ khoá BEGIN...END hoặc
có thể không.
3
Ví dụ 1.1: Giả sử ta cần thực hiện một chuỗi các thao tác như sau trên cơ sở dữ liệu
1. Bổ sung thêm môn học cơ sở dữ liệu có mã TI-005 và số đơn vị học trình là 5 vào
bảng MONHOC
2. Lên danh sách nhập điểm thi môn cơ sở dữ liệu cho các sinh viên học lớp có mã
C24102 (tức là bổ sung thêm vào bảng DIEMTHI các bản ghi với cột MAMONHOC
nhận giá trị TI-005, cột MASV nhận giá trị lần lượt là mã các sinh viên học lớp có mã
C24105 và các cột điểm là NULL).
Nếu thực hiện yêu cầu trên thông qua các câu lệnh SQL như thông thường, ta phải
thực thi hai câu lệnh như sau:
INSERT INTO MONHOC
VALUES('TI-005','Cơ sở dữ liệu',5)
INSERT INTO DIEMTHI(MAMONHOC,MASV)
SELECT ‘TI-005’,MASV
FROM SINHVIEN
WHERE MALOP='C24102'
Thay vì phải sử dụng hai câu lệnh như trên, ta có thể định nghĩa môt thủ tục lưu trữ với
các tham số vào là @mamonhoc, @tenmonhoc, @sodvht và @malop như sau:
CREATE PROC sp_LenDanhSachDiem(
@mamonhoc NVARCHAR(10),
@tenmonhoc NVARCHAR(50),
@sodvht SMALLINT,
@malop NVARCHAR(10))
AS
BEGIN
INSERT INTO monhoc
VALUES(@mamonhoc,@tenmonhoc,@sodvht)
INSERT INTO diemthi(mamonhoc,masv)
SELECT @mamonhoc,masv
FROM sinhvien
WHERE malop=@malop
4
END
Khi thủ tục trên đã được tạo ra, ta có thể thực hiện được hai yêu cầu đặt ra ở trên một
cách đơn giản thông qua lòi gọi thủ tục:
sp_LenDanhSachDiem 'TI-005','Cơ sở dữ liệu',5,'C24102'
1.1.3 Lời gọi thủ tục lưu trữ
Như đã thấy ở ví dụ ở trên, khi một thủ tục lưu trữ đã được tạo ra, ta có thể yêu cầu hệ
quản trị cơ sở dữ liệu thực thi thủ tục bằng lời gọi thủ tục có dạng:
tên_thủ_tục [danh_sách_các_đối_số]
Số lượng các đối số cũng như thứ tự của chúng phải phù hợp với số lượng và thứ tự
của các tham số khi định nghĩa thủ tục.
Trong trường hợp lời gọi thủ tục được thực hiện bên trong một thủ tục khác, bên trong
một trigger hay kết hợp với các câu lệnh SQL khác, ta sử dụng cú pháp như sau:
EXECUTE tên_thủ_tục [danh_sách_các_đối_số]
Thứ tự của các đối số được truyền cho thủ tục có thể không cần phải tuân theo thứ tự
của các tham số như khi định nghĩa thủ tục nếu tất cả các đối số được viết dưới dạng:
@tên_tham_số = giá_trị
Ví dụ 1.2: Lời gọi thủ tục ở ví dụ trên có thể viết như sau:
sp_LenDanhSachDiem @malop='C24102',
@tenmonhoc='Cơ sở dữ liệu',
@mamonhoc='TI-005',
@sodvht=5
1.1.4 Sử dụng biến trong thủ tục
Ngoài những tham số được truyền cho thủ tục, bên trong thủ tục còn có thể sử dụng
các biến nhằm lưu giữ các giá trị tính toán được hoặc truy xuất được từ cơ sở dữ liệu.
Các biến trong thủ tục được khai báo bằng từ khoá DECLARE theo cú pháp như sau:
DECLARE @tên_biến kiểu_dữ_liệu
Tên biến phải bắt đầu bởi ký tự @ và tuân theo qui tắc về định danh. Ví dụ dưới đây
minh hoạ việc sử dụng biến trong thủ tục
Ví dụ 1.3: Trong định nghĩa của thủ tục dưới đây sử dung các biến chứa các giá trị
truy xuất được từ cơ sở dữ liệu.
CREATE PROCEDURE sp_Vidu(
5
@malop1 NVARCHAR(10),
@malop2 NVARCHAR(10))
AS
DECLARE @tenlop1 NVARCHAR(30)
DECLARE @namnhaphoc1 INT
DECLARE @tenlop2 NVARCHAR(30)
DECLARE @namnhaphoc2 INT
SELECT @tenlop1=tenlop,
@namnhaphoc1=namnhaphoc
FROM lop WHERE malop=@malop1
SELECT @tenlop2=tenlop,
@namnhaphoc2=namnhaphoc
FROM lop WHERE malop=@malop2
PRINT @tenlop1+' nhap hoc nam '+str(@namnhaphoc1)
print @tenlop2+' nhap hoc nam '+str(@namnhaphoc2)
IF @namnhaphoc1=@namnhaphoc2
PRINT 'Hai lớp nhập học cùng năm'
ELSE
PRINT 'Hai lớp nhập học khác năm'
1.1.5 Giá trị trả về của tham số trong thủ tục lưu trữ
Trong các ví dụ trước, nếu đối số truyền cho thủ tục khi có lời gọi đến thủ tục là biến,
những thay đổi giá trị của biền trong thủ tục sẽ không được giữ lại khi kết thúc quá
trình thực hiện thủ tục.
Ví dụ 1.4: Xét câu lệnh sau đây
CREATE PROCEDURE sp_Conghaiso(@a INT,@b INT, @c INT)
AS
SELECT @c=@a+@b
Nếu sau khi đã tạo thủ tục với câu lệnh trên, ta thực thi một tập các câu lệnh như sau:
DECLARE @tong INT
6
SELECT @tong=0
EXECUTE sp_Conghaiso 100,200,@tong
SELECT @tong
Câu lệnh “SELECT @tong” cuối cùng trong loạt các câu lệnh trên sẽ cho kết quả là: 0
Trong trường hợp cần phải giữ lại giá trị của đối số sau khi kết thúc thủ tục, ta phải
khai báo tham số của thủ tục theo cú pháp như sau:
@tên_tham_số kiểu_dữ_liệu OUTPUT
hoặc:
@tên_tham_số kiểu_dữ_liệu OUT
và trong lời gọi thủ tục, sau đối số được truyền cho thủ tục, ta cũng phải chỉ định thêm
từ khoá OUTPUT (hoặc OUT)
Ví dụ 1.5: Ta định nghĩa lại thủ tục ở ví dụ 1.4 như sau:
CREATE PROCEDURE sp_Conghaiso(
@a INT,
@b INT,
@c INT OUTPUT)
AS
SELECT @c=@a+@b
và thực hiện lời gọi thủ tục trong một tập các câu lệnh như sau:
DECLARE @tong INT
SELECT @tong=0
EXECUTE sp_Conghaiso 100,200,@tong OUTPUT
SELECT @tong
thì câu lệnh “SELECT @tong” sẽ cho kết quả là: 300
1.1.6 Tham số với giá trị mặc định
Các tham số được khai báo trong thủ tục có thể nhận các giá trị mặc định. Giá trị mặc
định sẽ được gán cho tham số trong trường hợp không truyền đối số cho tham số khi
có lời gọi đến thủ tục.
Tham số với giá trị mặc định được khai báo theo cú pháp như sau:
@tên_tham_số kiểu_dữ_liệu = giá_trị_mặc_định
Ví dụ 5.6: Trong câu lệnh dưới đây:
CREATE PROC sp_TestDefault(
7
@tenlop NVARCHAR(30)=NULL,
@noisinh NVARCHAR(100)='Huế')
AS
BEGIN
IF @tenlop IS NULL
SELECT hodem,ten
FROM sinhvien INNER JOIN lop
ON sinhvien.malop=lop.malop
WHERE noisinh=@noisinh
ELSE
SELECT hodem,ten
FROM sinhvien INNER JOIN lop
ON sinhvien.malop=lop.malop
WHERE noisinh=@noisinh AND
tenlop=@tenlop
END
thủ tục sp_TestDefault được định nghĩa với tham số @tenlop có giá trị mặc định là
NULL và tham số @noisinh có giá trị mặc định là Huế. Với thủ tục được định nghĩa
như trên, ta có thể thực hiện các lời gọi với các mục đích khác nhau như sau:
• Cho biết họ tên của các sinh viên sinh tại Huế:
sp_testdefault
• Cho biết họ tên của các sinh viên lớp Tin K24 sinh tại Huế:
sp_testdefault @tenlop='Tin K24'
• Cho biết họ tên của các sinh viên sinh tại Nghệ An:
sp_testDefault @noisinh=N'Nghệ An'
• Cho biết họ tên của các sinh viên lớp Tin K26 sinh tại Đà Nẵng:
sp_testdefault @tenlop='Tin K26',@noisinh='Đà Nẵng'
1.1.7 Sửa đổi thủ tục
Khi một thủ tục đã được tạo ra, ta có thể tiến hành định nghĩa lại thủ tục đó bằng câu
lệnh ALTER PROCEDURE có cú pháp như sau:
ALTER PROCEDURE
tên_thủ_tục [(danh_sách_tham_số)]
8
[WITH RECOMPILE|ENCRYPTION|RECOMPILE,ENCRYPTION]
AS
Các_câu_lệnh_Của_thủ_tục
Câu lệnh này sử dụng tương tự như câu lệnh CREATE PROCEDURE. Việc sửa đổi
lại một thủ tục đã có không làm thay đổi đến các quyền đã cấp phát trên thủ tục cũng
như không tác động đến các thủ tục khác hay trigger phụ thuộc vào thủ tục này.
1.1.8 Xoá thủ tục
Để xoá một thủ tục đã có, ta sử dụng câu lệnh DROP PROCEDURE với cú pháp như
sau:
DROP PROCEDURE tên_thủ_tục
Khi xoá một thủ tục, tất cả các quyền đã cấp cho người sử dụng trên thủ tục đó cũng
đồng thời bị xoá bỏ. Do đó, nếu tạo lại thủ tục, ta phải tiến hành cấp phát lại các quyền
trên thủ tục đó.
9
CHƯƠNG II TRIGGER
Trong chương 1, ta đã biết các ràng buộc được sử dụng để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu
trong cơ sở dữ liệu. Một đối tượng khác cũng thường được sử dụng trong các cơ sở dữ
liệu cũng với mục đích này là các trigger. Cũng tương tự như thủ tục lưu trữ, một trigger
là một đối tượng chứa một tập các câu lệnh SQL và tập các câu lệnh này sẽ được thực
thi khi trigger được gọi. Điểm khác biệt giữa thủ tục lưu trữ và trigger là: các thủ tục lưu
trữ được thực thi khi người sử dụng có lời gọi đến chúng còn các trigger lại được “gọi”
tự động khi xảy ra những giao tác làm thay đổi dữ liệu trong các bảng.
Mỗi một trigger được tạo ra và gắn liền với một bảng nào đó trong cơ sở dữ liệu. Khi
dữ liệu trong bảng bị thay đổi (tức là khi bảng chịu tác động của các câu lệnh INSERT,
UPDATE hay DELETE) thì trigger sẽ được tự đông kích hoạt.
Sử dụng trigger một cách hợp lý trong cơ sở dữ liệu sẽ có tác động rất lớn trong việc
tăng hiệu năng của cơ sở dữ liệu. Các trigger thực sự hữu dụng với những khả năng sau:
• Một trigger có thể nhận biết, ngăn chặn và huỷ bỏ được những thao tác làm thay
đổi trái phép dữ liệu trong cơ sở dữ liệu.
• Các thao tác trên dữ liệu (xoá, cập nhật và bổ sung) có thể được trigger phát hiện
ra và tự động thực hiện một loạt các thao tác khác trên cơ sở dữ liệu nhằm đảm
bảo tính hợp lệ của dữ liệu.
• Thông qua trigger, ta có thể tạo và kiểm tra được những mối quan hệ phức tạp hơn giữa
các bảng trong cơ sở dữ liệu mà bản thân các ràng buộc không thể thực hiện được.
2.1 Định nghĩa trigger
Một trigger là một đối tượng gắn liền với một bảng và được tự động kích hoạt khi xảy
ra những giao tác làm thay đổi dữ liệu trong bảng. Định nghĩa một trigger bao gồm các
yếu tố sau:
• Trigger sẽ được áp dụng đối với bảng nào?
• Trigger được kích hoạt khi câu lệnh nào được thực thi trên bảng: INSERT,
UPDATE, DELETE?
• Trigger sẽ làm gì khi được kích hoạt?
Câu lệnh CREATE TRIGGER được sử dụng để đinh nghĩa trigger và có cú pháp như sau:
CREATE TRIGGER
tên_trigger
10
ON tên_bảng
FOR {[INSERT][,][UPDATE][,][DELETE]}
AS
[IF UPDATE(tên_cột)
[AND UPDATE(tên_cột)|OR UPDATE(tên_cột)]
...]
các_câu_lệnh_của_trigger
Ví dụ 2.1: Ta định nghĩa các bảng như sau:
Bảng MATHANG lưu trữ dữ liệu về các mặt hàng:
CREATE TABLE mathang
(
Mahang NVARCHAR(5) PRIMARY KEY, /*mã hàng*/
Tenhang NVARCHAR(50) NOT NULL, /*tên hàng*/
Soluong INT, /*Số lượng hàng hiện có*/
)
Bảng NHATKYBANHANG lưu trữ thông tin về các lần bán hàng
CREATE TABLE nhatkybanhang
(
stt INT IDENTITY PRIMARY KEY,
ngay DATETIME, /*ngày bán hàng*/
nguoimua
NVARCHAR(30), /*tên người mua hàng*/
mahang NVARCHAR(5)
FOREIGN KEY REFERENCES mathang(mahang),
Soluong INT,
Giaban MONEY
)
Câu lệnh dưới đây định nghĩa trigger trg_nhatkybanhang_insert. Trigger này có chức
năng tự động giảm số lượng hàng hiện có khi một mặt hàng nào đó được bán (tức là
khi câu lệnh INSERT được thực thi trên bảng NHATKYBANHANG).
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_insert
ON nhatkybanhang
FOR INSERT
11
AS
UPDATE mathang
SET mathang.soluong=mathang.soluong-inserted.soluong
FROM mathang INNER JOIN inserted
ON mathang.mahang=inserted.mahang
Với trigger vừa tạo ở trên, nếu dữ liệu trong bảng MATHANG là:
thì sau khi ta thực hiện câu lênh:
INSERT INTO nhatkybanhang
(ngay,nguoimua,mahang,soluong,giaban)
VALUES('5/5/2004','Tran Ngoc Thanh','H1',10,5200)
dữ liệu trong bảng MATHANG sẽ như sau:
Trong câu lệnh CREATE TRIGGER ở ví dụ trên, sau mệnh đề ON là tên của bảng mà
trigger cần tạo sẽ tác động đến. Mệnh đề tiếp theo chỉ định câu lệnh sẽ kích hoạt
trigger (FOR INSERT). Ngoài INSERT, ta còn có thể chỉ định UPDATE hoặc
DELETE cho mệnh đề này, hoặc có thể kết hợp chúng lại với nhau. Phần thân của trigger
nằm sau từ khoá AS bao gồm các câu lệnh mà trigger sẽ thực thi khi được kích hoạt.
Chuẩn SQL định nghĩa hai bảng logic INSERTED và DELETED để sử dụng trong
các trigger. Cấu trúc của hai bảng này tương tự như cấu trúc của bảng mà trigger tác
động. Dữ liệu trong hai bảng này tuỳ thuộc vào câu lệnh tác động lên bảng làm kích
hoạt trigger; cụ thể trong các trường hợp sau:
• Khi câu lệnh DELETE được thực thi trên bảng, các dòng dữ liệu bị xoá sẽ được
sao chép vào trong bảng DELETED. Bảng INSERTED trong trường hợp này
không có dữ liệu.
• Dữ liệu trong bảng INSERTED sẽ là dòng dữ liệu được bổ sung vào bảng gây nên
sự kích hoạt đối với trigger bằng câu lệnh INSERT. Bảng DELETED trong trường
hợp này không có dữ liệu.
• Khi câu lệnh UPDATE được thực thi trên bảng, các dòng dữ liệu cũ chịu sự tác
động của câu lệnh sẽ được sao chép vào bảng DELETED, còn trong bảng
12
INSERTED sẽ là các dòng sau khi đã được cập nhật.
2.2 Sử dụng mệnh đề IF UPDATE trong trigger
Thay vì chỉ định một trigger được kích hoạt trên một bảng, ta có thể chỉ định trigger được
kích hoạt và thực hiện những thao tác cụ thể khi việc thay đổi dữ liệu chỉ liên quan đến
một số cột nhất định nào đó của cột. Trong trường hợp này, ta sử dụng mệnh đề IF
UPDATE trong trigger. IF UPDATE không sử dụng được đối với câu lệnh DELETE.
Ví dụ 2.2: Xét lại ví dụ với hai bảng MATHANG và NHATKYBANHANG, trigger
dưới đây được kích hoạt khi ta tiến hành cập nhật cột SOLUONG cho một bản ghi của
bảng NHATKYBANHANG (lưu ý là chỉ cập nhật đúng một bản ghi)
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_update_soluong
ON nhatkybanhang
FOR UPDATE
AS
IF UPDATE(soluong)
UPDATE mathang
SET mathang.soluong = mathang.soluong –
(inserted.soluong-deleted.soluong)
FROM (deleted INNER JOIN inserted ON
deleted.stt = inserted.stt) INNER JOIN mathang
ON mathang.mahang = deleted.mahang
Với trigger ở ví dụ trên, câu lệnh:
UPDATE nhatkybanhang
SET soluong=soluong+20
WHERE stt=1
sẽ kích hoạt trigger ứng với mệnh đề IF UPDATE (soluong) và câu lệnh UPDATE
trong trigger sẽ được thực thi. Tuy nhiên câu lệnh:
UPDATE nhatkybanhang
SET nguoimua='Mai Hữu Toàn'
WHERE stt=3
lại không kích hoạt trigger này.
Mệnh đề IF UPDATE có thể xuất hiện nhiều lần trong phần thân của trigger.
Khi đó, mệnh đề IF UPDATE nào đúng thì phần câu lệnh của mệnh đề đó sẽ được
13
thực thi khi trigger được kích hoạt.
Ví dụ 2.3: Giả sử ta định nghĩa bảng R như sau:
CREATE TABLE R
(
A INT,
B INT,
C INT
)
và trigger trg_R_update cho bảng R:
CREATE TRIGGER trg_R_test
ON R
FOR UPDATE
AS
IF UPDATE(A)
Print 'A updated'
IF UPDATE(C)
Print 'C updated'
Câu lệnh:
UPDATE R SET A=100 WHERE A=1
sẽ kích hoạt trigger và cho kết quả là:
A updated
và câu lệnh:
UPDATE R SET C=100 WHERE C=2
cũng kích hoạt trigger và cho kết quả là:
C updated
còn câu lệnh:
UPDATE R SET B=100 WHERE B=3
hiển nhiên sẽ không kích hoạt trigger
2.3 ROLLBACK TRANSACTION và trigger
Một trigger có khả năng nhận biết được sự thay đổi về mặt dữ liệu trên bảng dữ liệu,
từ đó có thể phát hiện và huỷ bỏ những thao tác không đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu.
Trong một trigger, để huỷ bỏ tác dụng của câu lệnh làm kích hoạt trigger, ta sử dụng
14
câu lệnh:
ROLLBACK TRANSACTION
(Câu lệnh ROLLBACK TRANSACTION sẽ chi tiết ở chương 6)
Ví dụ 2.4: Nếu trên bảng MATHANG, ta tạo một trigger như sau:
CREATE TRIGGER trg_mathang_delete
ON mathang
FOR DELETE
AS
ROLLBACK TRANSACTION
Thì câu lệnh DELETE sẽ không thể có tác dụng đối với bảng MATHANG. Hay nói
cách khác, ta không thể xoá được dữ liệu trong bảng.
Ví dụ 2.5: Trigger dưới đây được kích hoạt khi câu lệnh INSERT được sử dụng để bổ
sung một bản ghi mới cho bảng NHATKYBANHANG. Trong trigger này kiểm tra
điều kiện hợp lệ của dữ liệu là số lượng hàng bán ra phải nhỏ hơn hoặc bằng số lượng
hàng hiện có. Nếu điều kiện này không thoả mãn thì huỷ bỏ thao tác bổ sung dữ liệu.
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_insert
ON NHATKYBANHANG
FOR INSERT
AS
DECLARE @sl_co int /* Số lượng hàng hiện có */
DECLARE @sl_ban int
/* Số lượng hàng được bán */
DECLARE @mahang nvarchar(5) /* Mã hàng được bán */
SELECT @mahang=mahang,@sl_ban=soluong
FROM inserted
SELECT @sl_co = soluong
FROM mathang where mahang=@mahang
/*Nếu số lượng hàng hiện có nhỏ hơn số lượng bán thì huỷ bỏ thao tác bổ sung dữ
liệu*/
IF @sl_co<@sl_ban
ROLLBACK TRANSACTION
/*Nếu dữ liệu hợp lệ thì giảm số lượng hàng hiện có */
ELSE
15
UPDATE mathang
SET soluong=soluong-@sl_ban
WHERE mahang=@mahang
2.4 Sử dụng trigger trong trường hợp câ u lệnh INSERT, UPDATE và
DELETE có tác động đến nhiều dò ng dữ liệu
Trong các ví dụ trước, các trigger chỉ thực sự hoạt động đúng mục đích khi các câu
lệnh kích hoạt trigger chỉ có tác dụng đối với đúng một dòng dữ liêu. Ta có thể nhận
thấy là câu lệnh UPDATE và DELETE thường có tác dụng trên nhiều dòng, câu lệnh
INSERT mặc dù ít rơi vào trường hợp này nhưng không phải là không gặp; đó là khi
ta sử dụng câu lệnh có dạng INSERT INTO ... SELECT ... Vậy làm thế nào để trigger
hoạt động đúng trong trường hợp những câu lệnh có tác động lên nhiều dòng dữ liệu?
Có hai giải pháp có thể sử dụng đối với vấn đề này:
• Sử dụng truy vấn con.
• Sử dụng biến con trỏ.
2.4.1 Sử dụng truy vấn con
Ta hình dung vấn đề này và cách khắc phục qua ví dụ dưới đây:
Ví dụ 2.6: Ta xét lại trường hợp của hai bảng MATHANG và NHATKYBANHANG
như sơ đồ dư
Trigger dưới đây cập nhật lại số lượng hàng của bảng MATHANG khi câu lệnh
UPDATE được sử dụng để cập nhật cột SOLUONG của bảng NHATKYBANHANG.
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_update_soluong
ON nhatkybanhang
FOR UPDATE
16
AS
IF UPDATE(soluong)
UPDATE mathang
SET mathang.soluong = mathang.soluong –
(inserted.soluong-deleted.soluong)
FROM (deleted INNER JOIN inserted ON
deleted.stt = inserted.stt) INNER JOIN mathang
ON mathang.mahang = deleted.mahang
Với trigger được định nghĩa như trên, nếu thực hiện câu lệnh:
UPDATE nhatkybanhang
SET soluong = soluong + 10
WHERE stt = 1
thì dữ liệu trong hai bảng MATHANG và NHATKYBANHANG sẽ là:
Tức là số lượng của mặt hàng có mã H1 đã được giảm đi 10. Nhưng nếu thực hiện tiếp
câu lệnh:
UPDATE nhatkybanhang
SET soluong=soluong + 5
WHERE mahang='H2'
dữ liệu trong hai bảng sau khi câu lệnh thực hiện xong sẽ như sau:
Ta có thể nhận thấy số lượng của mặt hàng có mã H2 còn lại 40 (giảm đi 5) trong khi
đúng ra phải là 35 (tức là phải giảm 10). Như vậy, trigger ở trên không hoạt động đúng
trong trường hợp này.
Để khắc phục lỗi gặp phải như trên, ta định nghĩa lại trigger như sau:
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_update_soluong
17
ON nhatkybanhang
FOR UPDATE
AS
IF UPDATE(soluong)
UPDATE mathang
SET mathang.soluong = mathang.soluong -
(SELECT SUM(inserted.soluong-deleted.soluong)
FROM inserted INNER JOIN deleted
ON inserted.stt=deleted.stt
WHERE inserted.mahang = mathang.mahang)
WHERE mathang.mahang IN (SELECT mahang
FROM inserted)
hoặc:
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_update_soluong
ON nhatkybanhang
FOR UPDATE
AS
IF UPDATE(soluong)
/*Nếu số lượng dòng được cập nhật bằng 1 */
IF @@ROWCOUNT = 1
BEGIN
UPDATE mathang
SET mathang.soluong = mathang.soluong –
(inserted.soluong-deleted.soluong)
FROM (deleted INNER JOIN inserted ON
deleted.stt = inserted.stt) INNER JOIN mathang
ON mathang.mahang = deleted.mahang
END
ELSE
BEGIN
UPDATE mathang
SET mathang.soluong = mathang.soluong -
18
(SELECT SUM(inserted.soluong-deleted.soluong)
FROM inserted INNER JOIN deleted
ON inserted.stt=deleted.stt
WHERE inserted.mahang = mathang.mahang)
WHERE mathang.mahang IN (SELECT mahang
FROM inserted)
END
2.4.2 Sử dụng biến con trỏ
Một cách khác để khắc phục lỗi xảy ra như trong ví dụ 5.17 là sử dụng con trỏ để
duyệt qua các dòng dữ liệu và kiểm tra trên từng dòng. Tuy nhiên, sử dụng biến con
trỏ trong trigger là giải pháp nên chọn trong trường hợp thực sự cần thiết.
Một biến con trỏ được sử dụng để duyệt qua các dòng dữ liệu trong kết quả của một
truy vấn và được khai báo theo cú pháp như sau:
DECLARE tên_con_trỏ CURSOR
FOR câu_lệnh_SELECT
Trong đó câu lệnh SELECT phải có kết quả dưới dạng bảng. Tức là trong câu lệnh
không sử dụng mệnh đề COMPUTE và INTO.
Để mở một biến con trỏ ta sử dụng câu lệnh:
OPEN tên_con_trỏ
Để sử dụng biến con trỏ duyệt qua các dòng dữ liệu của truy vấn, ta sử dụng câu lệnh
FETCH. Giá trị của biến trạng thái @@FETCH_STATUS bằng không nếu chưa duyệt
hết các dòng trong kết quả truy vấn.
Câu lệnh FETCH có cú pháp như sau:
FETCH [[NEXT|PRIOR|FIST|LAST] FROM] tên_con_trỏ
[INTOdanh_sách_biến ]
Trong đó các biến trong danh sách biến được sử dụng để chứa các giá trị của các
trường ứng với dòng dữ liệu mà con trỏ trỏ đến. Số lượng các biến phải bằng với số
lượng các cột của kết quả truy vấn trong câu lệnh DECLARE CURSOR.
Ví dụ 2.7: Tập các câu lệnh trong ví dụ dưới đây minh hoạ cách sử dụng biến con trỏ
để duyệt qua các dòng trong kết quả của câu lệnh SELECT
DECLARE contro CURSOR
FOR SELECT mahang,tenhang,soluong FROM mathang
19
OPEN contro
DECLARE @mahang NVARCHAR(10)
DECLARE @tenhang NVARCHAR(10)
DECLARE @soluong INT
/*Bắt đầu duyệt qua các dòng trong kết quả truy vấn*/
FETCH NEXT FROM contro
INTO @mahang,@tenhang,@soluong
WHILE @@FETCH_STATUS=0
BEGIN
PRINT 'Ma hang:'+@mahang
PRINT 'Ten hang:'+@tenhang
PRINT 'So luong:'+STR(@soluong)
FETCH NEXT FROM contro
INTO @mahang,@tenhang,@soluong
END
/*Đóng con trỏ và giải phóng vùng nhớ*/
CLOSE contro
DEALLOCATE contro
Ví dụ 2.8: Trigger dưới đây là một cách giải quyết khác của trường hợp được đề cập ở
ví dụ 2.6
CREATE TRIGGER trg_nhatkybanhang_update_soluong
ON nhatkybanhang
FOR UPDATE
AS
IF UPDATE(soluong)
BEGIN
DECLARE @mahang NVARCHAR(10)
DECLARE @soluong INT
DECLARE contro CURSOR FOR
SELECT inserted.mahang, inserted.soluong - deleted.soluong AS soluong
FROM inserted INNER JOIN deleted
ON inserted.stt=deleted.stt
20
Tải về để xem bản đầy đủ
43 trang
23141
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng SQL Server 2 - Thái Ngô Hùng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_sql_server_2_thai_ngo_hung.pdf
