Bài giảng Nhập môn Công nghệ học phần mềm

Nhập môn

Công nghệ học Phần mềm

Introduction to Software Engineering

Department of Software Engineering

Faculty of Information Technology

Hanoi University of Technology

TEL: 04-8682595 FAX: 04-8692906

Email: cnpm@it-hut.edu.vn

HUT, Falt. of IT

SE-VI.1

Phần VI

Chương 11

Các chủ đề khác trong SE

• ước lượng chi phí phần mềm (SE Cost

Estimation)

• Quản lý chất lượng (Quality Management)

• Cải tiến quá trình (Process Improvement)

• Các chủ đề tiên tiến khác (Advanced

topics)

HUT, Falt. of IT

SE-VI.2

I. ước lượng chi phí phần mềm

(SE Cost Estimation)

1) Năng suất (Productivity)

2) Các kỹ thuật ước đoán (Estimation

Techniques)

3) Mô hình chi phí thuật toán (Algorithmic

Cost Model)

4) Nhân lực và thời gian dự án (Project

duration and staffing)

HUT, Falt. of IT

SE-VI.3

Năng suất (Productivity)

• Năng suất là số đơn vị đầu ra trên số giờ làm

việc

• Trong SE, năng suất có thể ước lượng bởi một

số thuộc tính chia cho tổng số nỗ lực để phát

triển:

- Số đo kích thước (thí dụ số dòng lệnh)

- Số đo chức năng (số chức năng tạo ra trên 1

khoảng thời gian )

HUT, Falt. of IT

SE-VI.4

Các kỹ thuật ước đoán

(Estimation Techniques)

• Mô hình chi phí thuật toán: sử dụng các

thông tin có tính lịch sử (thường là kích thước)

• ý kiến chuyên gia

• Đánh giá tương tự: chỉ áp dụng khi có

nhiều dự án trong cùng một lĩnh vực

• Luật Parkinson: chi phí phụ thuộc thời gian

và số nhân công

• Giá để thắng thầu: phụ thuộc khả năng KH

HUT, Falt. of IT

SE-VI.5

Mô hình chi phí thuật toán

(Algorithmic Cost Model)

• Nguyên tắc: Dùng một phương trình toán

học để dự đoán (Kitchenham 1990a) dạng:

Cố gắng = C x PMs x M với:

- C là độ phức tạp

- PM là số đo năng suất

- M là hệ số phụ thuộc và quá trình, năng suất

- s được chọn gần với 1, phản ánh độ gia tăng

của yêu cầu với các dự án lớn

HUT, Falt. of IT

SE-VI.6

Mô hình chi phí thuật toán (tiếp)

Chú ý: - Rất khó dự đoán PM vào giai đoạn đầu

- Việc dự đoán C và M là khách quan và có thể

thay đổi từ người này sang người khác.

1) Mô hình COCOMO (Boehm 1981): Mô hình

COCOMO tuân theo PT trên, với các lựa chọn sau:

- Đơn giản: PM = 2,4 (KDSI)^1,05x M

- Khiêm tốn: PM = 3,0 (KDSI)^1,12x M

- Lồng nhau: PM = 3,6 (KDSI)^1,20x M

với KDSI là số lệnh nguồn theo đơn vị nghìn

HUT, Falt. of IT

SE-VI.7

Mô hình chi phí thuật toán (tiếp)

2) Mô hình định cỡ (calibrate model): sử dụng một mô

hình ước đoán có hiệu quả, do vậy cần có 1 CSDL

về phân lịch và các cố gắng của một dự án trọn vẹn.

Nó có thể dùng kết hợp với mô hình COCOMO

3) mô hình chi phí thuật toán trong lập kế hoạch dự

án

- Có thể dùng để đánh giá chi phí đầu tư nhằm giảm

chi phí

- có 3 thành phần phải xem xét trong khi tính chi phí

DA.

HUT, Falt. of IT

SE-VI.8

(1) Chi phí phần cứng của HT

(2) Chi phí phương tiện, thiết bị (máy tính, phần mềm)

trong phát triển HT

(3) Chi phí của các nỗ lực yêu cầu

Chi phí phần mềm (Software Cost) được tính:

SC = Basic Cost x RELY x TIME x STOR x TOOL x

EXP x lương TB 1 người/tháng

với: STOR là không gian lưu trữ, TIME là thời gian cần

thiết, TOOL là công cụ, EXP là kinh nghiệm, RELY là

độ tin cậy (có thể chọn là 1,2)

HUT, Falt. of IT

SE-VI.9

Nhân lực và thời gian dự án

(Project duration and staffing)

• Mô hình COCOMO cũng dự đoán lịch

cho một DA trọn vẹn:

- Dự án đơn giản: TDEV = 2.5 (PM)^0.38

- Dự án trung bình: TDEV = 2.5 (PM)^0.35

- Dự án lồng: TDEV = 2.5 (PM)^0.32

với TDEV là tổng thời gian cần thiết cho

một DA

HUT, Falt. of IT

SE-VI.10

II.Quản lý chất lượng

(Quality Management)

1) Đảm bảo chất lượng quá trình

2) Xem xét lại chất lượng

3) Các chuẩn phần mềm

4) Các chuẩn tài liệu

5) Độ đo phần mềm

6) Độ đo chất lượng sản phẩm

HUT, Falt. of IT

SE-VI.11

Đảm bảo chất lượng quy trình

• Đảm bảo chất lượng quy trình là một khái niệm đa chiều.

chưa có định nghĩa rõ ràng. Nhìn chung khái niệm này có

thể xem như là phát triển SP phải đáp ứng được đặc tả

của nó (Crossby, 1979)

▪ Đặc tả phải hướng về đặc trưng SP mà KH muốn

▪ Chúng ta không biết đặc tả thế nào về chất lượng

▪ Đặc tả phần mềm luôn luôn không đầy đủ

• Quản lý chất lượng là đáp ứng 3 loại hoạt động sau:

▪ Đảm bảo chất lượng

▪ Kế hoạch chất lượng: chọn thủ tục tương ứng, chuẩn và kích

thước

▪ Điều khiển chất lượng: các thủ tục và chuẩn phải được tôn

trọng

HUT, Falt. of IT

SE-VI.12

Đảm bảo chất lượng quy trình(tiếp)

Định nghĩa

Phá t triển

sản phẩm

KĐ chất lượng

sản phẩm

Quá trì nh

K

Quá trì nh

chuẩn hoá

Chất lượng

cải tiến

C

Chất lượng dựa vào quá trì nh

HUT, Falt. of IT

SE-VI.13

Xem xét lại chất lượng

• Là phương pháp chính để khẳng định chất

lượng của quá trình sản xuất

• 3 kiểu xem xét:

- Thanh tra thiết kế hay chương trình

- Xem xét tiến triển

- Xem xét chất lượng

HUT, Falt. of IT

SE-VI.14

Xem xét lại chất lượng (tiếp)

xem xé t

đầy đủ

Lựa chọn đội ngũ

Xem xé t

Sắp xếp vị trí

và thời gian

Phâ n bố tài liệu

HUT, Falt. of IT

SE-VI.15

Các chuẩn phần mềm

• Vai trò quan trọng của ĐBCLPM là

chuẩn hoá các sản phẩm và quá trình

• Tầm quan trọng:

▪ Cung cấp SP tương ứng và thực tế

▪ Cung cấp các framework để cài đặt cá quá trình

ĐBCL

▪ Đảm bảo tính liên tục: công việc thực hiện bởi 1

người có thể thực hiện tiếp bởi người khác

HUT, Falt. of IT

SE-VI.16

Các chuẩn tài liệu

• Tài liệu là 1 phần quan trọng trong SE để

theo dõi, để hiểu và để làm

• 3 kiểu chuẩn tài liệu:

– Các chuẩn của quá trình lập tài liệu: Qui định

chuẩn khi tạo tài liệu

– Chuẩn TL: Chuẩn để quản trị chính TL đó

– Chuẩn trao đổi TL: Dùng trong trao đổi qua E-

mail, copy hay lưu trữ trong CSDL

HUT, Falt. of IT

SE-VI.17

Độ đo phần mềm (Software

Metric)

• Độ đo phần mềm là một kiểu độ đo liên

quan đến HT phần mềm, quá trình hay TL,

Thí dụ như số dòng lệnh, số thông báo lỗi

khi cung cấp SP

• Hai lớp độ đo: Độ đo ĐK và độ đo dự đoán

Sản phẩm PM

Quá trì nh PM

Độ đo Dự đoán

Độ đo ĐK

Cá c quyết định QL

HUT, Falt. of IT

SE-VI.18

Độ đo chất lượng SP

• Việc biểu diễn, đánh giá độ đo bằng các

số liệu hơn là kinh nghiệm

• Độ đo chất lượng TK (xem chất lượng

TK trong phần IV: tính liên kết, độ liên

kết, dễ hiểu và thích hợp)

• Độ đo chất lượng CT: chiều dài mã, độ

phức tạp, mức lồng điều kiện, . . .

HUT, Falt. of IT

SE-VI.19

III. Cải tiến Quy trình

(Process Improvement)

• Chất lượng quy trình và sản phẩm

• Mô hình hoá và phân tích quy trình

• Độ đo

• Mô hình thuần thục khả năng SEI

• Phân loại quy trình

HUT, Falt. of IT

SE-VI.20

Bài giảng Nhập môn Công nghệ học phần mềm - Phần VI