Bài giảng Kiến trúc phần mềm - Chương 1: Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Chương 1
TỔNG QUAN VỀ KIẾN TRÚC PHẦN MỀM
1.1 Vài ý ban ₫ầu
1.2 Định nghĩa SA
1.3 Một số thuật ngữ về SA
1.4 Kiến trúc và các thuộc tính chất lượng
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
1.6 Tính sẵn sàng ₫ể dùng ₫ược (Availability)
1.7 Tính dễ sử dụng (Usability)
1.8 Tính có thể hiệu chỉnh (Modifiability)
1.9 Hiệu suất (Performance)
1.10 An ninh (Security)
1.11 Tính có thể kiểm thử (Testability)
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 1
Tài liệu tham khảo
Bất kỳ tài liệu nào có liên quan ₫ến kiến trúc phần mềm
wikipedia
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 2
1.1 Vài ý ban ₫ầu
Thuật ngữ “kiến trúc” (architecture) ₫ã có từ lâu trong lĩnh vực xây
dựng ₫ể miêu tả cấu trúc tổng quát của tòa nhà.
Thuật ngữ “máy tính” (computer), “phần cứng” (hardware) ₫ã xuất
hiện vào những năm 1940 ₫ể miêu tả máy tính số, một loại thiết bị
tổng quát hóa.
Để miêu tả 2 lĩnh vực chính của máy tính, người ta dùng 2 thuật
ngữ hardware và software.
Thuật ngữ “phần cứng” (hardware) ₫ược dùng ₫ể miêu tả các vấn
₫ề liên quan ₫ến việc xây dựng máy tính như các linh kiện, bảng
mạch...
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 3
1.1 Vài ý ban ₫ầu
Thuật ngữ “kiến trúc phần cứng máy tính” (computer hardware
architecture) ₫ược dùng ₫ể miêu tả cấu trúc luận lý của phần cứng
máy tính gồm những phần tử chức năng nào, chúng liên hệ với
nhau như thế nào. Các máy tính hiện nay ₫ều ₫ược chế tạo theo 1
kiến trúc phần cứng rõ ràng xác ₫ịnh.
Thuật ngữ “phần mềm” (software) ₫ể nói về chương trình máy
tính.
Thuật ngữ “Kiến trúc phần mềm” (software architecture) ₫ược
dùnnhững
phần tử chức năng nào, chúng liên hệ với nhau như thế nào.
Hiện nay, kiến trúc phần mềm chưa hoàn thiện như kiến trúc phần
cứng máy tính. Lý do là kỹ nghệ phần mềm còn mới mẽ và rất ₫ặc
thù
Tuy vậy, kinh tế con người phụ thuộc nhiều vào sản phẩm phần
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 4
mềKh
m
oa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
.
1.1 Vài ý ban ₫ầu
SA (Software architecture) nhắm vào gì ?
Độ phức tạp phần mềm ngày càng gia tăng
Chi phí phát triển phần mềm lớn : hàng trăm/hàng ngàn năm công
nhân
Nhiều hệ thống phần mềm phức tạp như tòa nhà chọc trời
Thiết kế phần mềm vượt xa kiến thức về giải thuật và cấu trúc dữ
liệu. Thêm 1 số vấn ₫ề mới về thiết kế phần mềm lớn, ₫ó là ta cần
có cấu trúc tổng thể của hệ thống phần mềm cần xây dựng và bảo
dưỡng.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 5
1.1 Vài ý ban ₫ầu
Việc xây dựng hệ thống phần mềm
tiêu chuẩn xây dựng ₫ã thay ₫ổi vì :
phần cứng máy tính ₫ược cải tiến, có thể mua ₫ược dễ dàng
nhu cầu về các phần mềm ứng dụng bùng nổ
cách thức xác ₫ịnh các yêu cầu cho sản phẩm mới và việc hiện
thực phần mềm nhanh chóng, giá rẻ.
sản phẩm phần mềm cũ nhất vẫn còn dùng trên thị trường.
g.
Tiêu chuẩn mới của xây dựng phần mềm là : phần mềm phải
có SA tốt, dễ hiểu bởi mọi người.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 6
1.2 Định nghĩa SA
SA nói về kiến trúc cấp cao của hệ thống phần mềm, kiến thức về
việc tạo dựng và lập tài liệu các cấu trúc này. Có thể có nhiều kiến
trúc khác nhau phù hợp cho 1 phần mềm cần xây dựng, mỗi kiến
trúc gồm nhiều thành phần phần mềm, các mối quan hệ giữa
chúng, tính chất của từng thành phần và từng mối quan hệ.
SA cung cấp kế hoạch thiết kế hệ thống phần mềm (bản sơ ₫ồ
tổng quát - blueprint, ngầm chứa các ý ₫ịnh về phần mềm)
SA cung cấp thông tin trừu tượng giúp việc quản lý ₫ộ phức tạp
của hệ thống phần mềm dễ dàng hơn.
Kiến trúc phần mềm bị hạn chế bởi :
sự thiếu hụt cách thức chuẩn hóa ₫ể miêu tả kiến trúc.
sự thiếu hụt các phương pháp phân tích ₫ể dự ₫oán kiến trúc
nào sẽ tạo ₫ược một hiện thực mà thỏa mãn tốt nhất các yêu
cầu phần mềm.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 7
1.2 Định nghĩa SA
SA là bản kế hoạch thiết kế
kế hoạch kiến trúc mà diễn tả :
các phần tử của hệ thống
cách chúng làm phù hợp lẫn nhau.
cách chúng làm việc cùng nhau ₫ể ₫áp ứng các yêu cầu phần
mềm.
₫ược dùng như tài liệu thiết kế trong quá trình phát triển phần
mềm
₫ược dùng ₫ể dàn xếp, thương lượng các yêu cầu của hệ thống
phần mềm.
₫ược dùng ₫ể thiết lập các dự tính với khách hàng, người quản
lý/tiếp thị.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 8
1.2 Định nghĩa SA
SA là bản kế hoạch thiết kế
nhà quản lý dự án dùng bản kế hoạch thiết kế như là ₫ầu vào cho
kế hoạch của dự án phần mềm.
Phân tích lĩnh vực,
phân tích yêu cầu,
phân tích rủi ro.
Thiết kế
Kiến trúc
Thiết kế
Kiến trúc phần cứng
Thiết kế chi tiết, coding, tích
hợp modules, kiểm thử
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 9
1.2 Định nghĩa SA
SA là một sự trừu tượng
SA không phải là sự phân rã rõ ràng của hệ thống phần mềm
Thật vậy, các chi tiết hiện thực ₫ược trừu tượng hóa, bao ₫óng
vào các phần tử của SA.
SA nên miêu tả các phần tử ở mức vĩ mô cao nhất, gồm các thông
tin :
cách thức các phần tử ₫áp ứng các yêu cầu
s
sự phụ thuộc của các phần tử vào nền thi hành.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 10
1.2 Định nghĩa SA
Các dung hòa thiết kế
giải duyết các dung hòa có thể dẫn ₫ến :
việc hi sinh 1 số thông số chất lượng mong muốn, thí dụ như
mất ₫ộ ₫ơn giản.
Việc phải thỏa hiệp 1 số yêu cầu :
thương lượng lại
giảm ₫ộ khả chuyển, ₫ộ dễ thay ₫ổi...
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 11
1.2 Định nghĩa SA
Mục ₫ích của SA
Ta nên cố gắng tạo ₫ược 1 kiến trúc tốt ₫ể :
khi hệ thống ₫ược hiện thực theo kiến trúc này thì nó sẽ thỏa
₫ược các yêu cầu và kinh phí tài nguyên ₫ề ra.
việc hiện thực hệ thống theo kiến trúc là khả thi.
SA không ₫ủ tốt khi không rõ ràng, không dễ hiểu hay không nhất
quán hay không toàn diện.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 12
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Mẫu/Kiểu kiến trúc (Architectural style/pattern) :
₫ịnh nghĩa các kiểu phần tử và sự tương tác giữa chúng.
₫ôi khi ₫ịnh nghĩa thêm việc ánh xạ chức năng cho phần tử
kiến trúc
Kiến trúc tham khảo/kiến trúc ₫ặc thù cho lĩnh vực
(Reference/domain specific architecture)
₫ịnh nghĩa các kiểu phần tử và sự tương tác giữa chúng.
kiến trúc này ₫ược ứng dụng trong 1 lĩnh vực cụ thể
Định nghĩa cách thức mà chức năng của lĩnh vực ₫ược ánh xạ
vào phần tử kiến trúc.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 13
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Kiến trúc cho 1 họ ứng dụng tương tự (Product-line architecture)
áp dụng cho tập các phần mềm nội trong 1 công ty.
₫ịnh nghĩa các kiểu phần tử, cách chúng tương tác nhau, cách
chức năng ₫ược ánh xạ vào chúng.
cũng có thể ₫ịnh nghĩa 1 vài instance cụ thể của phần tử kiến
trúc tương ứng.
Td các phần tử báo lỗi thường là giống nhau trên nhiều ứng
dụng trong nhóm.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 14
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Kiến trúc phần mềm (Software architecture)
áp dụng cho 1 hệ thống phần mềm cụ thể
₫ịnh nghịa các kiểu phần tử, cách chúng tương tác lẫn nhau,
cách các chức năng của hệ thống ₫ược ánh xạ vào chúng.
miêu tả các instance mà tồn tại trong hệ thống phần mềm
Có chứa thông tin chi tiết cần cho việc thiết kế hệ thống phần
mềm.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 15
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Term
Defines element Defines the mapping of Defines instances
types and how
they interact
functionality to
of architecture
elements
architecture elements
An architectural
style
yes
yes
yes
sometimes
no
A reference
architecture
yes
no
A produ
architecture
es
yes
A software
architecture
yes
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Môn : Kiến trúc phần mềm
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
© 2015
Slide 16
1.3 Một số thuật ngữ về SA
ADL (architectural description language)
cung cấp các ký hiệu miêu tả các phần tử kiến trúc như kiểu phần
tử, instance của kiểu phần tử, nối kết các phần tử ₫ể tạo kiến trúc
hoàn chỉnh…
₫ược dùng chủ yếu nhất là trong cộng ₫ồng các người nghiên cứu
Về lý thuyết : kiến trúc sư có thể dùng 1 ADL ₫ể ₫ặc tả bất kỳ mức
kiến trúc phần mềm phần tử nào ₫ược miêu tả trong các slide
trước.
Trong thực tiển : không phải ADL nào cũng hỗ trợ ₫ầy ₫ủ việc ₫ặc
tả cả 4 mức kiến trúc phần mềm.
Một vài ADL có tool kèm theo.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 17
Như vậy :
chúng ta cần nghiên cứu kiến trúc phần mềm vì :
Xã hội chúng ta có quan hệ mật thiết với phần mềm máy tính
Các hệ thống phần mềm ₫ược sử dụng rất phức tạp
SA nhắm tới ₫ộ phức tạp của các hệ thống cần xây dựng
Mục ₫ích của môm học :
Hiểu rõ SA là gì?
Triết lý : chúng ta không nên tập trung thiết kế kiến trúc lý
tưởng, mà nên tập trung vào việc xem xét cẩn thận các dung
hòa.
Chúng ta sẽ học cách nghiên cứu và ₫ánh giá các kiến trúc
khác nhau, cũng như cách chọn 1 trong chúng làm kiến trúc
của phần mềm cần xây dựng.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 18
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Chu kỳ ABC
SA là kết quả của các ảnh hưởng xã hội, nghiệp vụ, kỹ thuật.
SA cũng ảnh hưởng lại các ảnh hưởng xã hội, nghiệp vụ, kỹ thuật.
Như vậy, SA hiện tại sẽ ảnh hưởng ₫ến SA tương lai.
Đây là chu kỳ ảnh hưởng ABC : Architecture Business Cycle
Organizational goals → requirements → SA → systems → future
new organizational goals → …
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 19
1.3 Một số thuật ngữ về SA
Các người liên quan (Stakeholders)
Kiến trúc phần mềm bị ảnh hưởng bởi nhiều người liên quan
Nhà quản lý : giá thấp, cố gắng sử dụng triệt ₫ể công nhân
Tiếp thị : giá thấp, nhanh chóng phân phối cho thị trường
Khách hàng : thời gian phân phối nhanh, không thay ₫ổi tường
xuyên.
Ngưới dùng ₫ầu cuối : hành vi, hiệu suất, an ninh…
B
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 20
1.4 Kiến trúc và các thuộc tính chất lượng
Kiến trúc phần mềm phải thỏa mãn các yêu cầu chức năng của
phần mềm.
Về chức năng của phần mềm :
Phát biểu cơ bản chủ yếu về khả năng, dịch vụ, hành vi của
phần mềm.
Nhưng ₫ôi khi là những thứ mà chỉ hoạt ₫ộng phát triển có liên
quan ₫ến chúng :
à Hệ thống thường cần ₫ược thiết kế lại ₫ể ₫ảm bảo tính dễ
bảo trì, khả chuyển, khả thích nghi, tốc ₫ộ, an ninh, etc...
(Maintainability, Portability, Scalability, Speed, Security,...)
à các thỏa hiệp.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 21
1.4 Kiến trúc và các thuộc tính chất lượng
Xác ₫ịnh các tiêu chí chất lượng là 1 phần của kiến trúc hệ thống :
các thuộc tính chất lượng.
Các thuộc tính trên là không-chức năng.
Các thuộc tính chất lượng và thuộc tính chức năng thường trực
giao nhau.
do ₫ó ta cần phân biệt các mối liên quan ₫ến chúng.
chức năng : khả năng hệ thống làm ₫ược việc mà ta chờ ₫ợi.
chức khác
nha
hệ thống có thể chỉ là 1 module duy nhất chứ không có cấu
trúc nào.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 22
1.4 Kiến trúc và các thuộc tính chất lượng
Các thuộc tính chất lượng ₫ược chú ý trong khi thiết kế, hiện thực,
phát triển. Không có thuộc tính nào phụ thuộc vào chỉ 1 công
₫oạn.
Kiến trúc có nguy cơ cho việc hiện thực nhiều thuộc tính chất
lượng.
các thuộc tính chất lượng ₫ược thiết kế và ₫ánh giá ở mức kiến
trúc.
Kiến trúc không tạo trực tiếp các chất lượng này.
chúng chỉ có ₫ược thông qua hiện thực chi tiết.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 23
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
Chất lượng hệ thống : Availability, modifiability, performance,
security, testability, usability…
chất lượng nghiệp vụ (Business qualities) : Time-to-market, etc
chất lượng kiến trúc (Architecture qualities) : sự toàn vẹn về ý
niệm, etc
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 24
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
Chất lượng hệ thống
rất quan tâm bởi người làm phần mềm từ những năm 1970.
nhiều ₫ịnh nghĩa, cộng ₫ồng riêng
Vấn ₫ề :
₫ịnh nghĩa không vận hành ₫ược (Non-operational)
các thông số phụ thuộc vào từng chất lượng
phân biệt các thuật ngữ
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 25
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
Các kịch bản thuộc tính chất lượng
Đặc trưng của thuộc tính chất lượng (Quality-attribute-specific)
chứa :
nguồn kích thích (stimulus)
kích thích
môi trường
Artifact
₫
₫o lường ₫áp ứng
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 26
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
Các phần tử của kịch bản QA
nguồn kích thích (stimulus) : con người/hệ thống máy tính/cơ chế
₫iều khiển (actuator) tạo kích thích
kích thích : ₫iều kiện cần ₫ược ₫ịnh giá khi nó ₫ến hệ thống.
môi trường : các ₫iều kiện hiện hành của hệ thống (quá tải/₫ang
chạy/bị lỗi/...)
Artifact : phần tử bị kích thích (hệ thống tổng thể/1 phần của hệ
thống)
Đáp ứng : hoạt ₫ộng xảy ra khi kích thích ₫ến.
Đo lường ₫áp ứng : ₫áp ứng nên ₫ược ₫o theo 1 cách nào ₫ó ₫ể
yêu cầu có thể ₫ược kiểm tra.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 27
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
QA scenarios
Các kịch bản QA tổng quát :
₫ộc lập với hệ thống cụ thể
có thể thích hợp với bất kỳ hệ thống nào
Các kịch bản QA cụ thể :
₫ặc thù cho 1 hệ thống riêng biệt ₫ang xem xét
cùng vai trò như các usecase trong ₫ặc tả các yêu cầu chức
n
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 28
1.5 Các thuộc tính chất lượng (Quality attributes)
Tạo kịch bản QA
chúng ta cần tạo nhiều yêu cầu QA có ý nghĩa cho hệ thống phần
mềm.
bước thu thập các yêu cầu : là ₫iểm bắt ₫ầu, nhưng chưa ₫ủ ₫ể
ghi nhận.
ta tạo các kịch bản QA cụ thể :
₫ầu tiên tạo các kịch bản tổng quát từ các bảng
Từ các kịch bản tổng quát ta rút ra ₫ược các kịch bản ₫ặc thù
cho hệ thống.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 29
1.6 Tính sẵn sàng ₫ể dùng ₫ược (Availability)
tính dễ ₫ọc ₫ể dùng
liên quan ₫ến lỗi của hệ thống và hậu quả
Thất bại (Failure)
₫ộ lệch so với hành vi chức năng ₫ược kỳ vọng
quan sát ₫ược bởi người dùng hệ thống
Failure vs fault
Fault (khiếm khuyết): sự kiện mà có thề gây ra lỗi
L
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Môn : Kiến trúc phần mềm
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
© 2015
Slide 30
1.6 Tính sẵn sàng ₫ể dùng ₫ược (Availability)
Availability liên quan ₫ến :
cách mà các thất bại của hê thống ₫ược phát hiện
thất bại của hệ thống xãy ra thường xuyên như thế nào
cái gì xảy ra khi 1 thất bại xảy ra.
hệ thống ₫ược phép không thể hoạt ₫ộng bao lâu
Khi nào các thất bại có thể xảy ra an toàn
Cách ngăn thất bại
Loại cảnh báo nào ₫ược ₫òi hỏi khi 1 thất bại xảy ra.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 31
1.6 Tính sẵn sàng ₫ể dùng ₫ược (Availability)
Sửa chữa và bảo trì :
thời gian sửa chữa : cho ₫ến khi thất bại không còn thấy nữa
tự sửa chữa
bảo trì : thời gian chết ₫ược lập lịch
xác xuất :
Mean time to fail/(mean time to fail+mean time to repair)
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 32
1.6 Tính sẵn sàng ₫ể dùng ₫ược (Availability)
Kịch bản tổng quát về tính Availability :
Source
Stimulus
Artifact
Internal/external to system
Fault: omission, crash, timing, response
System’s processors, communication channels,
persistent storage, processes
Environment Normal operation or degraded mode
Response
Detect event and record it/notify appropriate
parties/disable event sources causing faults/failures/
be unavailable for an interval/ continue
Response
measure
Time interval of available system, availability time,
time interval of degraded mode, repair time
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 33
1.7 Tính dễ sử dụng (Usability)
Liên quan ₫ến :
việc user thực hiện tác vụ mong muốn dễ dàng như thế nào
hệ thống cung cấp kiểu hỗ trợ nào cho user
các vấn ₫ề về tính dễ sử dụng thường ₫ược khám phá khi xây
dựng prototype và khi kiểm thử ₫ộ chấp nhận người dùng.
Ở bước càng về sau của qui trình phát triển phần mềm và càng
chi tiết kiến trúc thì nhu cầu sửa chữa sẽ có : lúc này chi phí ₫ắt
hơn nhiều.
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 34
1.7 Tính dễ sử dụng (Usability)
Các lĩnh vực về tính dễ sử dụng
nghiên cứu các ₫ặc tính của hệ thống
việc dùng hệ thống 1 cách hiệu quả
tối thiểu hóa các hệ lụy của lỗi
₫iều hợp hệ thống với các nhu cầu người dùng
làm tăng ₫ộ tin cậy và sự thỏa mãn của người dùng
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Môn : Kiến trúc phần mềm
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
© 2015
Slide 35
1.7 Tính dễ sử dụng (Usability)
Kịch bản tổng quát về tính dễ sử dụng :
Source
End user
Stimulus
Wants to learn system features, use system
efficiently, minimize impact of errors, adapt system,
feel comfortable
Artifact
System
Environment At runtime and configure time
Response
Various
Response
measure
Task time, number of errors, number of problems
solved, user satisfaction, user knowledge gain, ratio
of successful operations to total operations, amaount
of time/data lost 55
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 36
1.7 Tính dễ sử dụng (Usability)
Đáp ứng với kịch bản của tính dễ sử dụng
Hệ thống cung cấp các ₫áp ứng ₫ể hỗ trợ :
việc nghiên cứu các ₫ặc tính của hệ thống
việc dùng hệ thống 1 cách hiệu quả
việc tối thiểu hóa hệ lụy của lỗi
việc thích nghi với hệ thống
việc cảm nhận ₫ộ tiện lợi
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 37
1.8 Tính có thể hiệu chỉnh (Modifiability)
liên quan ₫ến chi phí thay ₫ổi phần mềm
Cái gì có thể thay ₫ổi artifact?
sự thay ₫ổi ₫ược làm khi nào và bởi ai.
Trong ₫ặc tả 1 thay ₫ổi
sự hiện thực mới phải ₫ược thiết kế, hiện thực, kiểm thử, phân
phối lại.
tất cả chi phí về thời gian và tiền bạc.
t
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 38
1.8 Tính có thể hiệu chỉnh (Modifiability)
Cái gì có thể thay ₫ổi artifact? Bất kỳ khía cạnh nào của hệ thống
: thêm/bớt/cập nhật
các chức năng mà hệ thống thực hiện
nền tảng mà hệ thống chạy trên ₫ó : liên quan ₫ến tính khả
chuyển (HW, OS, MW)
môi trường hệ thống : các hệ thống khác tương tác với mình,
giao thức tương tác.
các chỉ tiêu chất lượng : Reliability, performance, modifiability
khả năng : số user ₫ược hỗ trợ, số chức năng ₫ược hỗ trợ...
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
© 2015
Môn : Kiến trúc phần mềm
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
Slide 39
1.8 Tính có thể hiệu chỉnh (Modifiability)
sự thay ₫ổi ₫ược làm khi nào và bởi ai?
ở bước hiện thực : thay ₫ổi mã nguồn
tại thời ₫iểm dịch
tại thời ₫iểm tích hợp phần mềm
tại thời ₫iểm thiết lập cấu hình
tại thời ₫ểm thi hành
bởi developers, end users, system administrator
Khoa Khoa học & Kỹ thuật Máy tính
Môn : Kiến trúc phần mềm
Trường ĐH Bách Khoa Tp.HCM
Chương 1 : Tổng quan về kiến trúc phần mềm
© 2015
Slide 40
Tải về để xem bản đầy đủ
29 trang
20320
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Kiến trúc phần mềm - Chương 1: Tổng quan về kiến trúc phần mềm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_kien_truc_phan_mem_chuong_1_tong_quan_ve_kien_truc.pdf
