Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT

TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
NGHIÊN CỨU, THIẾT KẾ HỆ THỐNG QUẢN LÍ NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH  
DỰA TRÊN NỀN TẢNG VẠN VẬT KẾT NỐI - IoT  
*
Phan Văn Đại, Phan Hải Phong  
Khoa Điện tử viễn thông, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế  
Ngày nhận bài: 7/5/2019; ngày hoàn thành phản biện: 01/7/2019; ngày duyệt đăng: 02/7/2019  
TÓM TẮT  
Với xu hướng vạn vật kết nối (Internet of Thing - IoT), việc kết hợp nền tảng công  
nghệ IoT vào sản xuất và quản lí trong nông nghiệp đang là một xu thế của nhiều  
nước trên thế giới. Trong bài báo này, chúng tôi đã nghiên cứu và đề xuất một hệ  
thống quản lí các thông số môi trường ở các trang trại dựa trên nền tảng IoT và các  
giao thức truyền tin thời gian thực để truyền nhận và quản lý dữ liệu một cách  
nhanh chóng, hiệu quả. Người dùng có thể dễ dàng nắm rõ các thông số của môi  
trường trong toàn trang trại và có thể điều khiển để can thiệp một cách tức thời để  
đảm bảo điều kiện môi trường trồng trọt luôn được hiệu quả tốt nhất. Hệ thống  
quản lý trang trại nông nghiệp được xây dựng với các máy chủ đặt trên các dịch  
vụ đám mây. Kết quả thực nghiệm cho thấy, hệ thống được thiết kế đã truyền  
nhận dữ liệu một cách ổn định, chính xác và người dùng có thể quan sát, điều  
khiển trên một giao diện trực quan thông qua nhiều thiết bị đầu cuối khác nhau.  
Từ khóa: Internet of Thing (IoT), MQTT, MongoDB, Smart Agriculture.  
1. MỞ ĐẦU  
Khái niệm Vạn vật kết nối (Internet of Thing) chỉ mới được đưa ra vào những  
năm cuối của thế kỷ 20. Nhưng từ đó đến nay, nền tảng này đã có những sự phát triển  
vượt bậc chỉ qua một thời gian ngắn nhờ vào các thành tựu công nghệ mới và đã được  
ứng dụng vào trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống. Trong đó, nông nghiệp  
là lĩnh vực hiện đang được quan tâm ứng dụng công nghệ IoT vào sản xuất để nhằm  
tiết kiệm chi phí, nâng cao sản lượng và chất lượng của nông sản [4][7][10].  
Các hệ thống trang trại thông minh được phát triển dựa trên việc xây dựng hệ  
thống các cảm biến để đo những thông số của môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, độ pH,  
hàm lượng chất dinh dưỡng[2]… Các cảm biến này sẽ liên kết với nhau thành một  
mạng cảm biến thông qua những kết nối không dây và gửi những dữ liệu đó về một  
máy tính chủ nhằm lưu trữ và xử lý các thông tin có được [3]. Từ đó, máy tính hoặc  
95  
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
người quản lý sẽ biết được hiện trạng của toàn trang trại và đưa ra những quyết định  
để điều chỉnh lại những thông số đó cho phù hợp với điều kiện canh tác. Hơn thế nữa,  
các kỹ thuật về dữ liệu lớn, trí thông minh nhân tạo và điện toán đám mây cũng được  
ứng dụng vào trong các hệ thống quản lý thông minh để tăng tính tự động và cải thiện  
‚trí thông minh‛ của những hệ thống này [8][9].  
Trong bài báo này, chúng tôi tập trung vào việc thiết kế một hệ thống quản lý  
trang trại thông minh dựa trên việc ứng dụng nền tảng IoT để liên kết các cảm biến đo  
thông số môi trường với nhau. Dữ liệu từ các cảm biến sẽ được thu thập và truyền lên  
máy chủ đám mây để quản lý, lưu trữ và xử lý thông tin. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng  
phát triển một ứng dụng người dụng dựa trên nền tảng web để người quản lý trang  
trại có thể quan sát các thông số môi trường trong trang trại theo thời gian thực và có  
thể điều khiển các thiết bị điện trong trang trại để điều chỉnh các thông số này theo yêu  
cầu của từng loại cây được trồng. Trong tương lai, đề tài này cũng hướng đến việc ứng  
dụng trí thông minh nhân tạo vào việc quản lý để hoạt động của toàn trang trại có thể  
tự động hóa hoàn toàn.  
2. THIẾT KẾ HỆ THỐNG QUẢN LÍ NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH TRÊN NỀN  
TẢNG IoT  
2.1. Giao thức MQTT  
MQTT (Message Queuing Telemetry Transport) là giao thức truyền tin theo mô  
hình công bố/đăng kí (publish/subcribe) [5]. Nó dựa trên một ‚người môi giới‛  
(Broker) trung gian được thiết kế có tính mở (không đặc trưng cho ứng dụng nào), rất  
đơn giản và dễ dàng tích hợp vào hệ thống. Do tính đơn giản, tốc độ truyền không cao  
nhưng chiếm ít băng thông, giao thức MQTT rất phù hợp cho các ứng dụng IoT.  
Mô hình MQTT gồm các thành phần chính của MQTT là Clients, Servers  
(Brokers), Phiên (Session), quá trình đăng kí (Subscriptions) và chủ đề (Topics). Hình 1  
mô tả mô hình hoạt động của mô hình MQTT:  
+ MQTT Client (điểm xuất, điểm nhận): Client thực hiện đăng kí chủ đề để xuất hoặc  
nhận các gói tin.  
+ MQTT Server (broker): Servers thực hiện khởi tạo các chủ đề, nhận đăng kí từ Clients  
yêu cầu các chủ đề, nhận các dữ liệu được gửi đến và chuyển tiếp chúng.  
+ Chủ đề: Về mặt kĩ thuật, chủ đề là các hàng đợi chứa tin nhắn. Về mặt logic, chủ đề  
cho phép Clients trao đổi thông tin và dữ liệu.  
+ Phiên: Một phiên được định nghĩa là kết nối từ Client đến Server. Tất cả các giao tiếp  
giữa Client và Server đều là một phần của phiên.  
96  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
+ Quá trình đăng kí: Không giống như phiên, quá trình đăng kí về mặt logic là kết nối  
từ Client đến chủ đề. Khi thực hiện đăng kí đến chủ đề, Client có thể trao đổi thông tin  
với chủ đề. Quá trình đăng kí có thể ở trạng thái ‘tạm thời’ hoặc ‘bền vững’, phụ thuộc  
vào cờ xóa phiên trong gói kết nối.  
+ Thông tin (Message): Thông tin là các đơn vị dữ liệu được trao đổi giữa các chủ đề.  
Hình 1. Mô hình MQTT.  
2.2. Đề xuất mô hình cấu trúc cho hệ thống  
Hệ thống được xây dựng dựa trên nhu cầu quản lý tập trung các khu vực trang  
trại có cùng hoặc khác các đặc điểm nuôi trồng. Tại các địa điểm cần quản lí, một bộ  
thiết bị bao gồm các cảm biến và bo điều khiển được lắp đặt. Ta gọi mỗi điểm là một  
nốt hệ thống (system node). Các nốt sẽ gửi dữ liệu về một thiết bị trung tâm để tập hợp  
lại và gửi lên hệ thống máy chủ.  
Thiết bị trung tâm sẽ chuyển tiếp dữ liệu của mỗi nốt đến máy chủ để xử lí, lưu  
trữ và hiển thị lên các thiết bị giao tiếp với con người. Để thuận tiện cho người sử  
dụng, một giao diện trang web sẽ được xây dựng để đưa ra các thông số đã thu thập  
được. Đồng thời, các chức năng điều khiển hoặc chức năng tiện ích cũng sẽ tích hợp  
vào hệ thống để tăng tính tương tác giữa con người và thiết bị. Hơn nữa, các tính năng  
về báo hiệu như thông báo một ‚notification‛ hoặc tự động báo hiệu trên điện thoại  
cũng được tích hợp khi hệ thống xây dựng được ứng dụng chạy trên các nền tảng điện  
thoại thông minh. Sơ đồ tổng quát của hệ thống được phát họa như ở Hình 2.  
97  
 
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
Hình 2. Mô hình đề xuất cho hệ thống quản lý trang trại nông nghiệp.  
Trên thực tế, hệ thống sẽ bao gồm các khối chính như ở Hình 3:  
- Khối các cảm biến (sensor) và chấp hành (actuator): bao gồm các cảm biến để  
đo những thông số khác nhau của môi trường trong trang trại và các cơ cấu chấp hành  
để điều khiển đóng mở các thiết bị điện khác.  
- Khối xử lí tín hiệu trung gian: là nơi để thu nhận dữ liệu từ các cảm biến và  
gửi những thông số này đến Khối xử lý, lưu trữ, chuyển tiếp. Ngoài ra, khối này còn  
nhận các lệnh điều khiển được gửi xuống để đưa ra tín hiệu điều khiển các cơ cấu chấp  
hành.  
- Khối xử lí, lưu trữ và chuyển tiếp dữ liệu: là các máy chủ ảo được đặt trên các  
hệ thống điện toán đám mây để nhằm lưu trữ, xử lý và sau đó gửi các dữ liệu cần thiết  
đến thiết bị đầu cuối cho người dùng có thể truy cập. Khối này cũng sẽ nhận dữ liệu  
gửi từ thiết bị của người dùng, sau đó phân tích và gửi đến các khối xử lý tín hiệu  
trung gian phù hợp nhằm truyền đến đúng khối chấp hành cần điều khiển.  
- Thiết bị đầu cuối: có thể là máy tính, điện thoại di động, hay một thiết bị  
thông minh có khả năng kết nối mạng để người dùng có thể truy cập dữ liệu và điều  
khiển hệ thống của mình từ khắp mọi nơi.  
98  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
Hình 3. Sơ đồ khối chi tiết cho hệ thống quản lý nông nghiệp thông minh.  
2.3 Thiết kế hệ thống quản lý nông nghiệp tự động  
Ứng dụng nền tảng IoT dựa trên giao thức MQTT và hệ quản trị cơ sở dữ liệu  
MongoDB. Hệ thống thực tế được xây dựng với các thiết bị và công nghệ được đề xuất  
Hình 4. Đề xuất các công nghệ để triển khai cho hệ thống thực tế.  
Hệ thống sử dụng bo máy tính nhúng Raspberry Pi 3 để đóng vai trò của khối  
xử lý tín hiệu trung gian. Raspberry Pi 3 là một máy tính mini với lõi CPU ARM  
Cortex-A53 Quadcore 1.2GHz 64-bit, bộ nhớ RAM 1GB đáp ứng được yêu cầu xử lí  
nhanh các tác vụ. Đặc biệt, Raspberry Pi 3 hỗ trợ chuẩn Wifi 802.11n giúp cho việc kết  
nối Internet dễ dàng hơn, không bị ràng buộc bởi mạng Ethernet. Raspberry Pi 3 sẽ đọc  
99  
   
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
dữ liệu về thông số của môi trường (như nhiệt độ và độ ẩm) từ các cảm biến để gửi  
đến Broker. Trong mô hình thử nghiệm ở bài báo này, chúng tôi tạm sử dụng cảm biến  
DHT-22 để đo các thông số nhiệt độ và độ ẩm của môi trường.  
Phần máy chủ chạy hoàn toàn trên đám mây bao gồm các phần: Mosquitto  
Broker, Server Node.js, MongoDB cloud.  
Mosquitto Broker là một broker nhẹ, mã nguồn mở thực hiện MQTT được triển  
khai trên dịch vụ website của Amazon (AWS) nên có thể hoạt động liên tục. Điều này  
giúp tránh được sự ngắt quãng dữ liệu khi trao đổi. Broker là phần trung gian giữa  
Web-server và bo máy tính nhúng Raspberry Pi 3, làm nhiệm vụ trao đổi dữ liệu giữa  
hai bên.  
Node.Js [1][6] là công cụ chính được chúng tôi sử dụng để dựng lên Web-  
server. Tất cả kết nối với nhau để tạo thành hệ thống có thể hoạt động hoàn chỉnh.  
Trong hệ thống này, Node.Js kết hợp với Socket.IO để tạo thành một máy chủ có khả  
năng chạy các ứng dụng thời gian thực. Máy chủ Node.Js được triển khai trên Heroku  
– một hosting miễn phí nhưng đảm bảo ổn định.  
Trong hệ thống này, MongoDB được sử dụng để lưu lại các dữ liệu mà hệ  
thống thu được từ cảm biến. MongoDB là hệ quản trị cơ sở dữ liệu mã nguồn mở được  
thiết kế theo kiểu hướng đối tượng với cấu trúc rất linh hoạt, truy vấn nhanh. Dữ liệu  
sau khi được chuyển đến Web-server sẽ được chuyển tiếp và lưu tại một máy chủ chạy  
MongoDB. Các dữ liệu này sẽ được truy vấn để phục vụ các mục đích nghiên cứu, dự  
đoán.  
Trong hệ thống quản lý thì không thể thiếu một giao diện hiển thị và điều  
khiển tương tác cho người dùng. Chúng tôi đã xây dựng một giao diện web-based, có  
thể sử dụng trên tất cả các trình duyệt phổ biến như Chrome, Firefox, Safari… Giao  
diện này có nhiệm vụ xử lí, hiển thị dữ liệu thời gian thực nên người dùng có thể cập  
nhật thông tin một cách thuận tiện.  
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN  
Do những giới hạn về kinh phí và thiết bị, trong hệ thống này chúng tôi chỉ xây  
dựng một mô hình của thiết bị phần cứng để thử nghiệm các tính năng của toàn hệ  
thống. Trong thiết bị mô hình này, cảm biến DHT-22 đóng vai trò như một phần của  
các cụm cảm biến để đo nhiệt độ và độ ẩm của môi trường. Các cơ cấu chấp hành  
chẳng hạn như bộ điều khiển động cơ phun nước sẽ được mô hình tạm thời bằng một  
động cơ DC, bộ điều khiển cơ chế sưởi sẽ được mô hình bởi đèn LED. Mô hình thiết bị  
phần cứng được thực thi thử nghiệm như ở trong Hình 5.  
100  
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
Hình 5. Thực thi thử nghiệm mô hình phần cứng cho hệ thống.  
Một giao diện người dùng cũng đã được xây dựng thử nghiệm như ở Hình 6,  
với đầy đủ các tính năng như hiển thị các thông số đo theo thời gian thực và cho phép  
người dùng điều khiển từng cơ cấu chấp hành trong hệ thống thông qua giao diện đồ  
hoạ.  
Hệ thống giám sát và quản trị nông nghiệp đã triển khai thành công, thực thi  
đầy đủ chức năng đặt ra như ban đầu bao gồm các giai đoạn đọc dữ liệu từ cảm biến,  
chuyển dữ liệu đến Web-server và lưu dữ liệu vào hệ quản trị cơ sở dữ liệu MongoDB,  
chuyển tiếp dữ liệu đến giao diện người dùng.  
101  
 
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
Hình 6. Giao diện người dùng của phần mềm giám sát, điều khiển.  
Trong hình trên, ta có thể thấy khi các dữ liệu từ cảm biến thay đổi thì ngay lập  
tức các biểu đồ biểu diễn sẽ thay đổi tương ứng. Từ đây chúng ta có thể dễ dàng quan  
sát sự thay đổi và đọc được các giá trị thông số của môi trường một cách tức thời.  
Ở chiều ngược lại, các lệnh điều khiển từ người dùng sẽ được chuyển tới Web-  
server để xử lý. Sau đó, lệnh điều khiển sẽ được chuyển đến đúng thiết bị tại các nốt hệ  
thống để thực hiện các thao tác bật - tắt động cơ phun nước (tượng trưng bằng một  
động cơ DC), bật – tắt hệ thống sưởi (tượng trưng bằng một đèn LED). Hình ảnh phía  
dưới minh hoạ khả năng điều khiển từ giao diện người dung để đóng ngắt hệ thống  
sưởi thông qua thiết bị là điện thoại thông minh (Hình 7).  
102  
 
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
Hình 7. Điều khiển hệ thống từ thiết bị di động.  
4. KẾT LUẬN  
Trong bài báo này, chúng tôi tập trung việc nghiên cứu và đề xuất một hệ  
thống quản lý nông nghiệp tự động xây dựng dựa trên nền tảng IoT và hệ quản trị cơ  
sở dữ liệu điện toán đám mây. Hệ thống này đã được nghiên cứu và xây dựng thành  
công dựa trên phần cứng là bo máy tính nhúng Raspberry Pi 3, cảm biến DHT – 22 và  
một số dịch vụ điện toán đám mây. Phần chính của hệ thống là Node.Js server cùng  
với giao thức truyền tin đặc trưng của IoT là MQTT được xây dựng và triển khai trên  
các dịch vụ điện toán đám mây Heroku và AWS.  
Một giao diện người dùng với khả năng hiển thị thời gian thực đã được thiết kế  
đảm bảo yêu cầu thân thiện cho việc tương tác với hệ thống. Các giá trị đo và lệnh điều  
khiển thử nghiệm đã chứng tỏ hệ thống hoạt động tốt và ổn định, có thể phát triển  
thành một hệ thống hoàn chỉnh để ứng dụng vào thực tiễn ở các nông trại quy mô vừa  
và nhỏ.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
[1]. Basarat Ali Syed (2014), Beginning Node.js, Apress Publisher; 1st ed. edition (November 25,  
2014).  
[2]. Kaewmard, Nattapol; Saiyod, Saiyan (2014). Sensor data collection and irrigation control  
on vegetable crop using smart phone and wireless sensor networks for smart farm, IEEE  
Conference on Wireless sensors (ICWiSE) 2014, Page(s): 106 – 112.  
103  
     
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
[3]. Nelson Sales, Artur Arsenio (2016). Wireless Sensor and Actuator System for Smart  
Irrigation on the Cloud, 2nd World forum on Internet of Things (WF-IoT) Dec 2015, published  
in IEEE Xplore.  
[4]. Nikesh Gondchawar, Prof. Dr. R. S. Kawitkar (2016). IoT based Smart Agriculture,  
International Journal of Advanced Research in Computer and Communication Engineering, Vol. 5,  
Issue 6, ISSN (Online) 2278-1021 ISSN (Print) 2319 5940.  
[5]. OASIS  
Standard  
(2014).  
MQTT  
Version  
3.1.1,  
Website:  
[6]. Pedro Teixeira (2012). Professional Node.js: Building Javascript Based Scalable Software, Wrox  
Publisher; 1 edition (October 23, 2012).  
[7]. Prathibha, S. R.; Hongal, A. & Jyothi, M. P (2017). IoT Based Monitoring System in Smart  
Agriculture, International Conference on Recent Advances in Electronics and Communication  
Technology (ICRAECT) 2017, Paper(s): 81-84.  
[8]. Rupanagudi, SudhirRao; Ranjani B.S; Nagaraj, Prathik; Bhat, Varsha G; Thippeswamy G  
(2015). A novel cloud computing based smart farming system for early detection of borer  
insects in tomatoes, International Conference Communication, Information & Computing  
Technology (ICCICT) 2015, Page(s): 1 – 6.  
[9]. Rajeswari, S.; Suthendran, K. & Rajakumar, K (2017). A smart agricultural model by  
integrating IoT, mobile and cloud-based big data analytics, International Conference on  
Intelligent Computing and Control (I2C2) 2017, Paper(s): 1-5.  
[10]. Sushanth, G. & Sujatha, S (2018). IoT Based Smart Agriculture System, International  
Conference on Wireless Communications, Signal Processing and Networking (WiSPNET) 2018,  
Paper(s): 1-4.  
104  
         
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học, ĐH Huế  
Tập 14, Số 1 (2019)  
STUDYING AND DESIGNING A SMART MANAGEMENT SYSTEM FOR  
AGRICULTURE BASED ON INTERNET OF THING – IoT  
*
Phan Van Dai Phan, Phan Hai Phong  
Faculty of Electronics and Telecommunications, University of Sciences, Hue University  
ABSTRACT  
There has been a trend of combination of IoT technology platform with production  
and management in agriculture in many countries around the world. In this  
research, we have studied and proposed a system which can manage  
environmental parameters on farms based on IoT platform and real-time  
communication protocols to transmit and manage data in a timely and efficient  
manner. Users can easily understand the parameters of the environment  
throughout the farm and can control to interfere immediately to ensure the best  
environment conditions. Agricultural farm management system is built with  
servers located on cloud services. Experimental results show that the system  
transmits data in a stable, accurate. User can monitor and control the system on an  
intuitive interface through many different devices.  
Keywords: Internet of Thing (IoT), MongoDB, MQTT, Smart Agriculture.  
105  
Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT  
Phan Văn Đại sinh ngày 02/09/1995 tại Thừa Thiên Huế. Ông tốt nghiệp  
kỹ sư ngành Điện tử viễn thông tại trường Đại học Khoa học, Đại học Huế  
vào năm 2018. Hiện tại, ông đang học thạc sỹ ngành Kkỹ thuật điện tử tại  
trường Đại học Thành Công – Đài Loan.  
Lĩnh vực nghiên cứu: điện tử, hệ thống nhúng, IoT, máy học…  
Phan Hải Phong sinh ngày 23/05/1082 tại Thừa Thiên Huế. Ông tốt  
nghiệp cử nhân Vật lý tại trường Đại học Khoa học, Đại học Huế vào năm  
2004; tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành Kỹ thuật điện tử tại trường Đại học  
Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội vào năm 2010, và năm 2018 ông  
nhận bằng tiến sỹ trong lĩnh vực Kỹ thuật máy tính cũng tại trường này.  
Hiện tại, ông công tác tại khoa Điện tử viễn thông, trường Đại học Khoa  
học, Đại học Huế.  
Lĩnh vực nghiên cứu: vi điện tử, thiết kế vi mạch số, hệ thống nhúng, IoT,  
học máy…  
106  
pdf 12 trang yennguyen 26180 Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu, thiết kế hệ thống quản lí nông nghiệp thông minh dựa trên nền tảng vạn vật kết nối - IoT", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfnghien_cuu_thiet_ke_he_thong_quan_li_nong_nghiep_thong_minh.pdf