Bài giảng Kỹ thuật lập trình

Chương 3:

Hàm

Nội dung

1. Truyền tham trị, tham biến và tham số ngầm

định

2. Đa năng hó a hàm (function overload)

3. Con trỏ hàm và tham số hó a hàm

4. Khá i quá t hó a hàm (function templates)

5. Biểu thức lamda và hàm nặc danh

2

Khá i niệm về hàm

• Là một nhó m cá c khai bá o và cá c câ u lệnh

được gá n một tên gọi

• Đây là khối lệnh được đặt tên nên sử dụng thuận

tiện, hiệu quả

• Hàm thường trả về một giá trị

• Là một chương trì nh con

• Khi viết chương trì nh C/C++ ta luô n định nghĩa một

hàm có tên là main

• Phí a trong hàm main ta có thể gọi cá c hàm khá c

• Bản than cá c hàm này lại có thể gọi cá c hàm

khá c ở trong nó và cứ tiếp tục như vậy…

3

Cấu phá p

return-type name(argument-list)

{

local-declarations

statements

return return-value;

}

4

Ví dụ: Square

double square(double a)

Đây là định nghĩa hàm ngoài

hàm main

{

return a * a;

}

int main(void)

{

double num = 0.0, sqr = 0.0;

printf("enter a number\n");

scanf("%lf",&num);

Đây là chỗ gọi hàm

square

sqr = square(num);

printf("square of %g is %g\n", num, sqr);

return 0;

}

5

Tại sao cần sử dụng hàm?

• Chia vấn đề thành nhiều tá c vụ con

• Dễ dàng hơn khi giải quyết cá c vấn đề phức

tạp

• Tổng quá t hó a được tập cá c câ u lệnh

hay lặp lại

• Ta khô ng phải viết cùng một thứ lặp đi lặp

lại nhiều lần

• printf và scanf là ví dụ điển hì nh…

• Hàm giúp chương trì nh dễ đọc và bảo trì

hơn nhiều

6

Hàm và truyền tham số

• Trong C: tên hàm phải là duy nhất, lời gọi hàm phải có các

đối số đúng bằng và hợp tương ứng về kiểu với tham số

trong đn hàm. C chỉ có duy nhất 1 cách truyền tham số:

tham trị (kể cả dùng địa chỉ cũng vậy).

• Trong C++: ngoài truyền tham trị, C++ còn cho phép truyền

tham chiếu. Tham số trong C++ còn có kiểu tham số ngầm

định (default parameter), vì vậy số đối số trong lời gọi hàm

có thể ít hơn tham số định nghĩa. Đồng thời C++ còn có cơ

chế đa năng hóa hàm, vì vậy tên hàm không phải duy nhất.

7

Truyền tham chiếu

• Hàm nhận tham số là con trỏ

void Swap(int *X, int *Y) {

int Temp = *X;

*X = *Y;

*Y = Temp;

}

• Để hoán đổi giá trị hai biến A và B

Swap(&A, &B);

8

Truyền tham chiếu

• Hàm nhận tham số là tham chiếu

void Swap(int &X, int &Y){

int Temp = X;

X = Y;

Y = Temp;

}

• Để hoán đổi giá trị hai biến A và B

Swap(A, B);

9

Truyền tham chiếu

#include <iostream.h>

Khi một hàm trả

về một tham

chiếu, chúng ta

có thể gọi hàm

ở phía bên trá i

của một phép

gá n.

int X = 4;

int & MyFunc(){

return X;

}

int main(){

Cout << "X=“ << X << endl;

Cout << "X=“ << MyFunc() << endl;

MyFunc() = 20; // ~X=20

Cout << "X=“ << X << endl;

return 0;

}

10

Tham số ngầm định

• Định nghĩa cá c giá trị tham số mặc định cho cá c hàm

• Ví dụ

void MyDelay(long Loops = 1000){

for(int I = 0; I < Loops; ++I) ;

}

• MyDelay(); // Loops có giá trị là 1000

• MyDelay(5000); // Loops có giá trị là 5000

11

Tham số ngầm định

• Nếu có prototype, các tham số có giá trị mặc định chỉ

được cho trong prototype của hàm và không được lặp

lại trong định nghĩa hàm.

• Một hàm có thể có nhiều tham số có giá trị mặc định.

Cá c tham số có giá trị mặc định cần phải được nhóm

lại vào các tham số cuối cùng (hoặc duy nhất) của một

hàm. Khi gọi hàm có nhiều tham số có giá trị mặc

định, chúng ta chỉ có thể bỏ bớt các tham số theo thứ

tự từ phải sang trái và phải bỏ liên tiếp nhau

• Ví dụ:

int MyFunc(int a = 1, int b, int c = 3, int d = 4); // ✖

int MyFunc(int a, int b = 2, int c = 3, int d = 4); // ✔

12

Đa năng hó a hàm (Overloading)

• Cung cấp nhiều hơn một định nghĩa cho tên hàm đã

cho trong cùng một phạm vi.

• Trì nh biên dịch sẽ lựa chọn phiên bản thích hợp của

hàm hay toán tử dựa trên các tham số mà nó được

gọi.

13

#include <iostream.h>

#include <math.h>

int MyAbs(int X){

return abs(X);

}

long MyAbs(long X){

return labs(X);

}

double MyAbs(double X){

return fabs(X);

}

int main(){

int X = -7;

long Y = 200000l;

double Z = -35.678;

cout << "Tri tuyet doi cua so nguyen " << X <<" la " <<

MyAbs(X) << endl;

cout << "Tri tuyet doi cua so nguyen " << Y <<" la " <<

MyAbs(Y) << endl;

cout << "Tri tuyet doi cua so real " << Z <<" la " << MyAbs(Z)

<< endl;

return 0;

}

14

Đa năng hoá toá n tử

• Định nghĩa lại chức năng của các toán tử

đã có sẵn

▪ Thể hiện các phép toán một cách tự nhiên

hơn

• Ví dụ: thực hiện các phép cộng, trừ số

phức

▪ Trong C: Cần phải xây dựng các hàm

AddSP(), TruSP()

▪ Khô ng thể hiện được phép cộng và trừ cho

các biểu thức như: a=b+c-d+e+f-h-k

15

#include <stdio.h>

struct SP {

double real;

double img;

};

SP SetSP(double real, double img);

SP AddSP(SP C1,SP C2);

SP SubSP(SP C1,SP C2);

void DisplaySP(SP C);

int main(void) {

SP C1,C2,C3,C4;

C1 = SetSP(1.0,2.0);

C2 = SetSP(-3.0,4.0);

cout << "\nSo phuc thu nhat:";

cout << "\nSo phuc thu hai:";

C3 = AddSP(C1,C2);

C4 = SubSP(C1,C2);

DisplaySP(C1);

DisplaySP(C2);

cout << "\nTong hai so phuc nay:"; DisplaySP(C3);

cout << "\nHieu hai so phuc nay:"; DisplaySP(C4);

return 0;

}

16

SP SetSP(double real,double img) {

SP tmp;

tmp.real = real; tmp.img = img;

return tmp;

}

SP AddSP(SP C1,SP C2) {

SP tmp;

tmp.real = C1.real + C2.real;

tmp.img = C1.img + C2.img;

return tmp;

}

SP SubSP(SP C1,SP C2) {

SP tmp;

tmp.real = C1.real - C2.real;

tmp.img = C1.img - C2.img;

return tmp;

}

void DisplaySP(SP C) {

cout << C.real << " i " << C.img;

}

C++

• C++ cho phép chúng ta có thể định nghĩa lại chức năng

của các toán tử đã có sẵn một cách tiện lợi và tự nhiên.

Điều này gọi là đa năng hóa toán tử.

• Một hàm định nghĩa một toán tử có cú pháp sau:

data_type operator operator_symbol ( parameters ){

………………………………

}

Trong đó:

• data_type: Kiểu trả về.

• operator_symbol: Ký hiệu của toán tử.

• parameters: Các tham số (nếu có).

#include <iostream.h>

struct { double real; double img;} SP;

SP SetSP(double real, double img);

void DisplaySP(SP C);

SP operator + (SP C1, SP C2);

SP operator - (SP C1, SP C2);

int main() {

SP C1,C2,C3,C4;

C1 = SetSP(1.1,2.0);

C2 = SetSP(-3.0,4.0);

cout << "\nSo phuc thu nhat:"; DisplaySP(C1);

cout << "\nSo phuc thu hai:"; DisplaySP(C2);

C3 = C1 + C2;

C4 = C1 - C2;

cout << "\nTong hai so phuc nay:"; DisplaySP(C3);

cout << "\nHieu hai so phuc nay:"; DisplaySP(C4);

return 0;

}

SetSP(double real,double img) {

SP tmp;

tmp.real = real; tmp.img = img;

return tmp;

}

SP operator + (SP C1,SP C2) {

SP tmp;

tmp.real = C1.real + C2.real;

tmp.img = C1.img + C2.img;

return tmp;

}

SP operator - (SP C1,SP C2) {

SP tmp;

tmp.real = C1.real - C2.real;

tmp.img = C1.img - C2.img;

return tmp;

}

void DisplaySP(SP C) {

cout << "(“ << C.real << ",“ << C.img << ")";

}

Bài giảng Kỹ thuật lập trình - Chương 3: Hàm