Bài giảng Hệ điều hành mã nguồn mở - Chương 3: Quản trị người dùng nhóm người dùng - Lương Minh Huấn
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
CHƯƠNG 3: QUẢN TRỊ NGƯỜI DÙNG
NHÓM NGƯỜI DÙNG
GV: LƯƠNG MINH HUẤN
NỘI DUNG
Khái niệm cơ bản về user – group – quyền người dùng
Quản lý người dùng
. Quản lý nhóm
.Quản lý qua giao diện
Quyền của người dùng
I. KHÁI NIỆM CƠ BẢN
er: là người có thể truy cập đến hệ thống.
User có username và password.
Có ba loại user: super user, system user và regular user.
Mỗi user còn có một định danh riêng gọi là UID.
. username: khi sử dụng để login, gán quyền, v.v.. chúng ta thực
thông qua username, nhưng hệ thống lại hiểu và làm theo userID
. userID: Số đi kèm với username, hệ điều hành dùng số này để
lý. Chỉ số này là không trùng lặp.
I. KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Từ phiên bản Linux Kernel 2.4 trở lên, UID là số nguyên 3
không dấu (vùng giá trị từ 0 -> 4.294.967.296).
Một vài UID đặc biệt và dành riêng:
. UID=0: được gán cho tài khoản root – người dùng có đặc quyền cao
trong Linux.
. UID=65534: thường được dành riêng cho tài khoản nobody – n
dùng không có bất cứ đặc quyền quản trị nào. UID này thường được
cho các cá nhân truy cập từ xa tới hệ thống qua FTP hay HTTP.
. UID trong khoảng 1->99: thường được dành riêng cho các tài khoả
thống đặc biệt, thường được gọi là các pseudo-users
I. KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Trên 1 số bản phân phối Linux (Distro), các normal user nhận
ớn hơn 100.
. Ví dụ, Redhat gán UID cho normal user bắt đầu từ 500, Debian
đầu từ 1000.
Ngoài ra, ta cũng nên dành riêng 1 dải UID cho các tài khoản
bộ (local account) như 1000-9999, 1 dải khác cho các người d
ruy cập từ xa tới hệ thống qua mạng (remote user) như 10
65534 để dễ bề quản lý cũng như giúp rà soát các hoạt động
người dùng trong các file log…
I. KHÁI NIỆM CƠ BẢN
roup: là tập hợp nhiều user lại.
Mỗi user luôn là thành viên của một group.
Khi tạo một user thì mặc định một group được tạo ra.
Mỗi user trên linux bắt buộc phải thuộc một group nào đó (g
Primary Group), ngoài ra còn có thể lựa chọn tham gia vào
group khác (gọi là Secondary Group)
Mỗi group còn có một định danh riêng gọi là GID.
Định danh của group thường sử dụng giá trị bắt đầu từ 500.
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
Thông tin người dùng:
. Thông tin của người dùng chủ yếu được lưu trong tập
/etc/passwd, Linux cũng có ba loại người dùng cơ bản: supper
system user, regular user.
• Super user: là người dùng quản trị của hệ thống Linux hoặc Unix, thường g
tên là người dùng root. Người dùng này được hệ thống cung cấp một định
quản lý UID có giá trị 0.
• System user: là người dùng được tạo ra khi ta cài đặt chương trình, dịch
thống.
• Regular user: tạm gọi là user thường, những user này chỉ được quyền logi
hệ thống và sử dụng tài nguyên. UID của người dùng này thường có giá trị >=
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
. Tập tin /etc/passwd
Tập tin /etc/passwd đóng vai trò sống còn đối với một hệ t
Unix, Linux. Mọi người đều có thể đọc được tập tin này nhưng
có root mới có quyền thay đổi nó.
Mỗi tài khoản được lưu trong một dòng gồm bảy cột:
• Cột 1 : tên người sử dụng
• Cột 2 : liên quan đến mật khẩu tài khoản và “x” đối với Linux
• Cột 3,4: định danh tài khoản (UID) và định danh nhóm (GID)
• Cột 5 : tên đầy đủ của người sử dụng.
• Cột 6 : thư mục cá nhân (Home Directory)
• Cột 7 : chương trình sẽ chạy đầu tiên sau khi người dùng đăng nhập vào hệ thống
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
Tài khoản được lưu trong thư mục etc/passwd
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
Tập tin /etc/shadow
p tin /etc/shadow lưu trữ mật khẩu thực sự của người dùng, mật
đã được mã hóa. Ngoài thông tin mật khẩu, file này còn lưu trữ cá
mật khẩu và tùy chọn của tài khoản.
ỗi tài khoản thường có khoảng tám cột:
• Cột 1: phải khớp với username trong file /etc/passwd
• Cột 2: mật khẩu đã được mã hóa
• Cột 3: số ngày từ 1/1/1970 đến ngày thay đổi mật khẩu
• Cột 4: số ngày tối thiểu yêu cầu thay đổi mật khẩu
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
• Cột 5: số ngày tối đa mật khẩu được sử dụng
• Cột 6: số ngày ra cảnh báo trước khi mật khẩu không còn hợp lệ
• Cột 7: số ngày quy định account bị vô hiệu
• Cột 8: ngày vô hiệu hóa tài khoản tính từ ngày 1/1/1970.
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
File cấu hình người dùng :
etc/passwd (important)
Cú pháp:
ername:password:UID:G
ID:comment:home
directory:login
II. QUẢN LÝ NGƯỜI DÙNG
Thêm người dùng mới
. Khi 1 user được tạo mới private group cùng tên với user đó đượ
ra.
• Ưu điểm: Đảm bảo khi 1 file được tạo ra, file đó không thuộc về p
group
. Khi 1 user được tạo mới home directory và 1 số file được tạo ra.
• Thư mục /etc/skel: chứa các file mặc định được tạo ra trong h
directory cho một user khi user đó được tạo mới
. Lệnh umask: định giá trị mặc định cho file/thư mục do user tạo ra.
hình umask được thiết lập trong file /etc/bashrc
• VD: Nếu umask=022 thì một file mới được tạo ra sẽ có quyền là: 6
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
. Tạo tài khoản người dùng
Cú pháp : #useradd [tùy chọn] <tên user>
Các tùy chọn:
• -c “thông tin người dùng”.
• -d <thư mục cá nhân>.
• -m tạo thư mục cá nhân nếu chưa tồn tại.
• -g <nhóm của người dùng>.
Ví dụ: Tạo user có tên nvb
#useradd –c “Nguyen Van B” nvb
#passwd nvb
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
Một số option khác:
. -p: password
. -s: shell
. -u: set UID
. -g: set GID
. -e: expire date
. -f: set password expire during time
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
Đổi password:
. Mỗi user có khả năng tự đổi passwd của chính họ, với điều kiệ
nhớ passwd cũ và phải tuân theo nguyên tắc đặt passwd của Linu
. User root được phép đổi passwd của tất cả cả các user mà không
biết passwd cũ, cũng như không cần tuân theo nguyên tắc
passwd!
Cú pháp : #passwd <username>
. Ví dụ : #passwd u1 //sau đó nhập 2 lần mật khẩu cho user
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
Thay đổi thông tin người dùng
. Cú pháp: #usermod [tùy chọn] <tên user>
Những [tùy chọn] tương tự như lệnh useradd.
. Ví dụ: cho tài khoản nvb vào nhóm admin
#usermod –g admin nvb
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
Một số tùy chọn của lệnh usermod:
. -c, comment : thay đổi thông tin cá nhân của tài khoản người dù
. -d, home_dir : thay đổi thư mục cá nhân của tài khoản người dù
. -e, expire_date : thay đổi thời điểm hết hạn của tài khoản người
dùng (YYYYMM-DD)
. -f, inactive_days : thiết đặt số ngày hết hiệu lực của mật khẩu tr
khi tài khoản người dùng hết hạn sử dụng
. -g, initial_group : tùy chọn này thay đổi tên hoặc số khởi tạo đă
nhập nhóm người dùng
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
. -G, group : thay đổi danh sách các nhóm phụ mà người dùng cũ
là thành viên thuộc các nhóm đó. Mỗi nhóm sẽ được ngăn cách v
nhóm khác bởi dấu ‘,’ mặc định người dùng sẽ thuộc vào nhóm
tạo
. -l, login_name : thay đổi tên đăng nhập của người dùng. Trong m
số trường hợp, tên thư mục riêng của người dùng có thể sẽ thay đ
để tham chiếu đến tên đăng nhập mới
. -p, passwd : thay đổi mật khẩu đăng nhập của tài khoản người d
. -s, shell : thay đổi shell đăng nhập
. -u, uid : thay đổi chỉ số người dùng
CÁC THAO TÁC TRÊN NGƯỜI DÙNG
Tạm khóa tài khoản người dùng
Khóa
Mở khóa
passwd –l <username>
usermod –L <username>
passwd –u <username>
usermod –U <username>
Tải về để xem bản đầy đủ
44 trang
23240
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Hệ điều hành mã nguồn mở - Chương 3: Quản trị người dùng nhóm người dùng - Lương Minh Huấn", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_he_dieu_hanh_ma_nguon_mo_chuong_3_quan_tri_nguoi_d.pdf
